CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ 1. Một số vấn đề về tuyển dụng nhân sự 1. Khái niệm tuyển dụng nhân sự Tuyển dụng là quá trình tiềm kiếm, thu hút và tuyển chọn từ nhiều nguồn khác nhau những nhân viên có đủ khả năng đảm nhiệm những vị trí mà doanh nghiệp cần tuyển.
Vai trò của tuyển dụng Đối với tổ chức, doanh nghiệp: Giúp cho doanh nghiệp trong tương lai sẽ có một đội ngũ lao động có trình độ chuyên môn cao, đáp ứng được yêu cầu công việc và đóng góp tích cực vào sự thành công của doanh nghiệp đồng thời tạo cho doanh nghiệp một lợi thế cạnh tranh về nguồn nhân lực so với các tổ chức, doanh nghiệp khác trong cùng lĩnh vực, ngành nghề. Tránh cho doanh nghiệp những thiệt hại và rủi ro trong công việc, trong hoạt động kinh doanh. Giúp cho hoạt động quản lý nhân sự trở nên dễ dàng hơn, tránh gây tổn thất về thời gian và tiền bạc đã tiêu phí cho việc tuyển dụng và đào tạo lại nhân viên sau khi tuyển dụng. Đối với người lao động Giúp những người thực sự có năng lực được làm việc và làm những công việc phù hợp với khả năng, trình độ, sở trường và tính cách của mình.
Góp phần tạo được sự thỏa mãn trong lao động từ đó tạo động lực làm việc cho người lao động. Tạo được sự hài lòng, tin tưởng của người lao động và sự gắn kết trung thành của họ với tổ chức. Khi đó, người lao động sẽ cảm thấy vai trò thực sự của mình trong doanh nghiệp, doanh nghiệp cần mình và mình cũng sẽ sẵn sàng góp sức trong công việc chung của doanh nghiệp. SVTH: Nguyễn Thị Thùy Trưng Trang 4 do an Báo cáo khóa luận tốt nghiệp GVHD: Hà Nguyễn Minh Quân Giúp cho người lao động có công việc phù hợp với mức lương tương xứng, người lao động sẽ không mất thời gian đi tìm việc mới.
Các nhân tố ảnh hưởng đến quy trình tuyển dụng 1. Nhóm nhân tố ảnh hưởng bên trong Có nhiều nhân tố bên trong ảnh hưởng đến kết quả thu hút, tuyển chọn ứng viên cho công việc của Công ty. Nhóm nhân tố bên trong doanh nghiệp bao gồm: Mục tiêu phát triển của doanh nghiệp Mỗi doanh nghiệp đều có một sứ mệnh, một mục tiêu riêng và tất cả các hoạt động đều được tiến hành để theo đuổi mục tiêu đó. Để theo đuổi mục đích và chiến lược đó, các bộ phận lại căn cứ vào đó để bố trí công việc, bố trí nhân sự sao cho phù hợp.
Do đó công tác tuyển dụng nhân sự cũng phụ thuộc vào từng bộ phận, từng loại mục tiêu mà đưa ra kế hoạch và thực hiện kế hoạch tuyển dụng cho đúng. Hình ảnh, uy tín của doanh nghiệp Người lao động luôn mong muốn làm việc trong môi trường có cơ hội thăng tiến, ít bị đe dọa mất việc, có khả năng phát triển tài năng của mình. Đây là điều kiện tốt để Công ty thu hút được nhiều ứng viên giỏi. Hình ảnh và uy tín của doanh nghiệp được các ứng viên đánh giá bao gồm cả lợi thế về giá trị hữu hình và giá trị vô hình.
Các doanh nghiệp cần chú ý nâng cao cả hai mặt này để có sức hút mạnh đối với các ứng viên. Khả năng tài chính của doanh nghiệp Công tác tuyển dụng nhân sự của doanh nghiệp đòi hỏi một nguồn tài chính lớn, chi phí liên quan đến chất lượng công tác tuyển dụng. Các doanh nghiệp đều nhận thức được mối quan hệ tương hỗ giữa tiền lương và mức độ đóng góp của nhân viên cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp nào trả lương cao và có nhiều hình thức đãi ngộ nhân viên thì có khả năng thu hút được nhiều ứng viên giỏi, kích thích lao động làm việc hăng say, nhiệt tình, tích cực, sáng tạo mang lại lợi ích cho doanh nghiệp cao hơn.
Do đó đòi hỏi Công ty phải cung cấp một lượng tài chính nhất định tùy theo quy mô, chương trình tuyển dụng. SVTH: Nguyễn Thị Thùy Trưng Trang 5 do an Báo cáo khóa luận tốt nghiệp GVHD: Hà Nguyễn Minh Quân Thái độ của nhà quản trị Đây là nhân tố quyết định thắng lợi của tuyển dụng. Một nhà quản trị có thái độ xem trọng người tài, tìm nhiều biện pháp để thu hút người tài thì sẽ tìm được nhân viên có tài năng. Còn những nhà quản trị chỉ tuyển những nhân viên kém hơn mình thì doanh nghiệp sẽ càng yếu kém.
Nhà quản trị phải thấy được vai trò của tuyển dụng trong một doanh nghiệp, từ đó có thái độ đúng đắn trong tuyển dụng lao động, tránh thái độ thiên vị. Nhà quản trị cũng cần tạo bầu không khí thoải mái, làm sao để các ứng viên có thể tự tin, bộc lộ hết tài năng thực tế của họ, có như vậy thì công tác tuyển dụng mới đạt chất lượng cao. Bầu không khí văn hóa của doanh nghiệp Mỗi quốc gia đều có văn hóa của mình. Doanh nghiệp cũng có bầu không khí văn hóa riêng của doanh nghiệp.
Nó là bầu không khí của xã hội và tâm lý của doanh nghiệp. Nó được định nghĩa như là một hệ thống các giá trị, các niềm tin và các thói quen được chia sẽ trong phạm vi một tổ chức, tác động vào cấu trúc chính quy tạo ra các chuẩn mực hành vi (theo Arthur Sharplin, Strategic Management - New York: McGraw – Hill, 1985). Bầu không khí văn hóa doanh nghiệp ảnh hưởng đến sự thành công trong tổ chức và sau đó là ảnh hưởng đến sự thỏa mãn của nhân viên cũng như ảnh hưởng đến khả năng sinh lời của Công ty. Vì vậy, mỗi doanh nghiệp cần phải xác định ra bầu không khí văn hóa của Công ty để có thể thu hút được nhiều ứng viên tiềm năng.
Các nhân tố bên ngoài Yếu tố kinh tế - chính trị Khi một quốc gia có tình hình chính trị ổn định, nền kinh tế sẽ có điều kiện phát triển. Thu nhập của người lao động được cải thiện, do đó đời sống của nhân dân sẽ càng được nâng cao về vật chất lẫn tinh thần. Đây là điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả, hoàn thiện công tác của mình và mở rộng quy mô. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải tuyển dụng thêm lao động mới.
Yếu tố văn hóa – xã hội Văn hóa - xã hội của một nước có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động quản trị nhân sự cũng như công tác tuyển dụng nhân sự của doanh nghiệp. Nếu yếu tố này SVTH: Nguyễn Thị Thùy Trưng Trang 6 do an Báo cáo khóa luận tốt nghiệp GVHD: Hà Nguyễn Minh Quân phát triển nó sẽ giúp phẩm chất và ý thức con người được nâng cao, vì thế sẽ nâng cao chất lượng của các ứng viên tham gia vào quá trình tuyển dụng. Điều này sẽ ảnh hưởng đến chính sách và mục tiêu của công tác tuyển dụng của doanh nghiệp, chúng phải phù hợp với sự phát triển của xã hội. Hệ thống pháp luật và các chính sách, quy định của nhà nước về công tác tuyển dụng.
Các doanh nghiệp có những phương pháp tuyển dụng khác nhau nhưng tuyển dụng theo phương pháp nào thì cũng phải chấp hành quy định của luật lao động. Doanh nghiệp phải chấp hành các quy định về đối tượng chính sách, đối tượng ưu tiên của nhà nước trong tuyển dụng. Môi trường cạnh tranh của doanh nghiệp Trong nền kinh tế thị trường, nhà quản trị không chỉ phải cạnh tranh thị trường, cạnh tranh sản phẩm mà bỏ quên cạnh tranh về tài nguyên nhân sự. Nhân sự là cốt lõi của quản trị (theo Quản trị nhân sự (2008) – TS.
Nguyễn Hữu Thân). Cạnh tranh là một yếu tố ảnh hưởng đến việc tiến hành tuyển dụng và chất lượng công tác tuyển dụng. Khi môi trường cạnh tranh gay gắt thì các doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh cao sẽ thu hút được nhiều lao động trên thị trường và ngược lại, các doanh nghiệp có sức cạnh tranh kém thì sẽ gặp khó khăn trong công tác tuyển dụng nhân tài. Do đó, cạnh tranh buộc các doanh nghiệp phải đa dạng hóa các hình thức và phương thức tuyển dụng.
Quan hệ cung cầu trên thị trường lao động Nếu trên thị trường lao động đang dư thừa loại lao động mà doanh nghiệp cần tức là cung lớn hơn cầu, điều này sẽ có lợi cho tuyển dụng. Doanh nghiệp sẽ tuyển được lao động có trình độ cao và khá dễ dàng. Ngược lại, cung nhỏ hơn cầu doanh nghiệp không thể áp dụng phương pháp tuyển chọn thông thường mà phải chớp thời cơ, tuyển dụng ngay nếu không nguồn nhân lực này sẽ rơi vào tay các đối thủ cạnh tranh. Trong trường hợp này, doanh nghiệp phải chi phí một khoản tài chính cũng như thời gian lớn để có được các ứng viên phù hợp với công việc đang có nhu cầu tuyển dụng.
Doanh nghiệp phải có nhiều chính sách ưu đãi với các ứng viên để thu hút họ tham gia vào tuyển dụng. SVTH: Nguyễn Thị Thùy Trưng Trang 7 do an Báo cáo khóa luận tốt nghiệp GVHD: Hà Nguyễn Minh Quân Trình độ khoa học – kỹ thuật Chúng ta đang sống trong thời đại bùng nổ công nghệ. Để có đủ sức cạnh tranh trên thị trường, các Công ty phải cải tiến kỹ thuật, cải tiến trang thiết bị. Sự thay đổi này cũng ảnh hưởng đến quá trình tuyển dụng nhân sự, đòi hỏi phải có thêm nhân viên mới có khả năng và tuyển dụng những người này không phải là chuyện dễ.
Sự thay đổi của khoa học kỹ thuật cũng đồng nghĩa với việc là có ít nhân sự đi. Nguồn tuyển dụng Ngày nay, với sự hỗ trợ của nhiều phương thức đa dạng, nhà tuyển dụng có nhiều lựa chọn cách thức tuyển dụng để lấp chỗ trống trong Công ty. Có hai cách chính là tuyển dụng nội bộ hoặc tuyển dụng bên ngoài. Tuyển dụng nội bộ: Phương thức tuyển dụng này chọn những ứng cử viên chính là nhân viên có sẵn trong Công ty hoặc dùng những người trong Công ty để làm môi giới tuyển dụng.
Nhà tuyển dụng có thể dùng những phương pháp sau: Thông báo tuyển dụng Đây là bảng thông báo về các vị trí cần phải tuyển người. Bộ phận nhân sự có thể gửi thư cho toàn thể nhân viên trong Công ty để cung cấp cho họ thông tin chi tiết về công việc cũng như là yêu cầu của nó. Giới thiệu của cán bộ, công nhân viên chức trong Công ty Dựa vào mối quan hệ của đồng nghiệp trong Công ty với những ứng cử viên tiềm năng, nhà tuyển dụng có thể tìm ra những người có khả năng phù hợp với công việc. Nhiều Công ty lớn vẫn đang áp dụng quy trình tuyển dụng này.