Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác Quản trị nhân sự. Chương 2: Thực trạng công tác Quản trị nhân sự tại Công ty Đóng tàu Nam Triệu. Chương 3: Biện pháp hoàn thiện công tác Quản trị nhân sự tại Công ty Đóng tàu Nam Triệu. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA CÔNG TÁC QUẢN TRỊ NHÂN SỰ 1.
Vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của quản trị nhân sự Quản trị nhân sự là công tác quản lý con người trong nội bộ doanh nghiệp, là cách đối xử của doanh nghiệp đối với người lao động. Quản trị nhân sự chịu trách nhiệm đưa con người vào doanh nghiệp để họ thực hiện công việc, trả thù lao cho sức lao động mà họ bỏ ra và giải quyết các vấn đề phát sinh liên quan đến họ [1], [2]. Yêu cầu đối với công tác quản trị nhân sự là phải thu hút được nhiều nhân tài về cho doanh nghiệp mình; sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực sẵn có nhằm tăng hiệu suất hoạt động, tối đa hóa giá trị doanh nghiệp; động viên, tạo điều kiện cho người lao động phát huy hết khả năng của mình để cống hiến cho doanh nghiệp. Nguồn nhân lực là một trong những yếu tố then chốt của nền kinh tế.
Chính vì vậy, quản trị nhân sự là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong mỗi doanh nghiệp [3]. Quản trị nhân sự giúp lãnh đạo doanh nghiệp thấy được tầm quan trọng của yếu tố con người trong một doanh nghiệp. Để từ đó, các nhà quản trị có cách dùng người hợp lý, thực hiện tốt công tác xây dựng, quản lý thù lao lao động và các vấn đề liên quan như: phúc lợi, phụ cấp, bảo hiểm, chế độ khen thưởng [4]. Nhờ quản trị nhân sự, nhà quản trị cũng sẽ theo dõi, đánh giá năng suất cũng như chất lượng thực hiện công việc của nhân viên để kịp thời có những điều chỉnh hợp lý.
Quản trị nhân sự là điều kiện quan trọng để lãnh đạo có hiệu quả và là yếu tố then chốt quyết định sự thành bại của một doanh nghiệp. Chính vì vậy, nhà lãnh đạo cần đề cao vai trò của công tác quản trị nhân sự, dùng đúng người đúng việc và cần có một chiến lược quản trị nhân sự đúng đắn. Để hỗ trợ cho các nhà quản trị dễ dàng hơn trong công tác quản trị nhân sự thì việc 4 sử dụng phần mềm quản trị nhân sự là sự lựa chọn thông minh và cần thiết. Đây được coi là công cụ hỗ trợ quản trị nhân sự hiệu quả trong thời buổi kinh tế thị trường, công nghệ phát triển, đặc biệt là khi công ty mở rộng phạm vi kinh doanh, nguồn nhân lực tăng trưởng mạnh [6].
Nội dung công tác quản trị nhân sự 1. Hoạch định nhân sự (hoạch định nguồn nhân lực) Hoạch định nguồn nhân lực là quá trình nghiên cứu, xác định nhu cầu về nhân sự, đưa ra các chính sách và thực hiện các chương trình, hoạt động có liên quan tới nguồn nhân lực, để bảo đảm cho tổ chức doanh nghiệp luôn có đủ nguồn nhân lực với các phẩm chất, kỹ năng phù hợp để thực hiện công việc có năng suất, chất lượng và hiệu quả cao, đạt được các mục tiêu chung đã đề ra của doanh nghiệp. Hay nói ngắn gọn, hoạch định nguồn nhân lực là một tiến trình duyệt xét lại một cách có hệ thống những yêu cầu về nguồn nhân lực để đảm bảo rằng doanh nghiệp sẽ có đúng số người có đủ các kỹ năng theo đúng nhu cầu. * Vai trò của hoạch định nguồn nhân lực: Hoạch định NNL giúp doanh nghiệp xác định được phương hướng, cách thức quản trị nhân sự của mình, bảo đảm cho doanh nghiệp có được đúng người, đúng việc vào đúng thời điểm cần thiết và linh hoạt đối phó với những thay đổi của môi trường.
Hoạch định nhân sự không đơn thuần chú ý tới dự báo và tuyển đủ số lượng nhân viên cần thiết cho doanh nghiệp mà còn là quá trình nghiên cứu, xác định NNL, đưa ra các chính sách và thực hiện các chương trình đảm bảo cho doanh nghiệp có đủ nguồn nhân lực với các phẩm chất, kỹ năng phù hợp để thực hiện công việc nhằm đem lại hiệu suất, hiệu quả cao trong công việc, đồng thời hạn chế các rủi ro có thể xảy ra do môi trường biến động. * Các bước tiến hành hoạch định nhân sự: Tiến trình hoạch định nguồn nhân lực được tiến hành theo 04 bước sau: 5 - Bước 1: Đề ra nhu cầu và dự báo nhu cầu, sau đó ước tính lượng lao động cần thiết đáp ứng nhu cầu sản xuất. - Bước 2: Đề ra chính sách, thủ tục và kế hoạch. - Bước 3: Thực hiện các kế hoạch.
- Bước 4: Kiểm tra và đánh giá 1. Tuyển dụng nhân sự Theo nghĩa hẹp: Tuyển dụng là quá trình thu hút những người xin việc có trình độ từ lực lượng lao động xã hội và lực lượng lao động bên trong tổ chức. Đồng thời, là quá trình đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc, để tìm được những người phù hợp với các yêu cầu đặt ra trong số những người đã thu hút được. Theo nghĩa rộng: Tuyển dụng là quá trình tìm kiếm, thu hút, lựa chọn và sử dụng người lao động.
Như vậy, có thể hiểu quá trình tuyển dụng bắt đầu từ khi thu hút ứng viên đến khi chấm dứt hợp đồng lao động. “Làm thế nào để tuyển được đúng và đủ người?” luôn là một câu hỏi lớn đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hiệu quả của việc tuyển dụng trong các doanh nghiệp còn phụ thuộc rất nhiều vào khả năng trực giác của người làm công tác tuyển dụng. Tuy nhiên, thật khó có thể tuyển được đúng người nếu chỉ hoàn toàn dựa vào trực giác.
Để tuyển được đúng người cho một vị trí công việc, người sử dụng lao động cần xác định rõ mục đích của công việc, nó có vị trí như thế nào trong doanh nghiệp, và những người như thế nào thì sẽ làm việc đó tốt nhất. Sau đó người sử dụng lao động cần tìm kiếm, đánh giá và lựa chọn để tuyển được người phù hợp. Quy trình tuyển dụng chỉ kết thúc khi người mới được tuyển sẵn sàng để bắt đầu công việc. Việc tuyển dụng được coi là thành công nếu người được tuyển yêu thích công việc và trở thành một thành viên tích cực và hiệu quả của doanh nghiệp.
6 Như vậy, dưới góc độ của nhà quản lý, quá trình tuyển dụng nhân lực bao gồm: Xây dựng kế hoạch tuyển dụng, tổ chức thực hiện tuyển dụng và kiểm tra, đánh giá công tác tuyển dụng. Quá trình tuyển dụng nhân sự được thực hiện theo các bước: - Xây dựng kế hoạch tuyển dụng. - Tổ chức thực hiện tuyển dụng. - Kiểm tra, đánh giá công tác tuyển dụng.
Đào tạo nhân sự Đào tạo nhân sự là một khâu vô cùng quan trọng. Với công tác này, các doanh nghiệp có thể đào tạo nâng cao năng lực chuyên môn cho nhân viên đồng thời cũng tạo dựng cho mình được nguồn cán bộ với năng lực chuyên môn giỏi, khả năng quản lý tốt. Để làm tốt được khâu này thì doanh nghiệp cần có phương pháp đào tạo nhân sự thật chuyên nghiệp. Một số phương pháp đào tạo cơ bản: - Chỉ dẫn công việc cho nhân viên (cầm tay chỉ việc) - Phương pháp dạy nghề trong đào tạo nhân sự: Các doanh nghiệp thường áp dụng phương pháp này để đào tạo nâng cao tay nghề, chuyên môn cho người lao động.
- Bám sát và chỉ đạo nhân viên Với phương pháp bám sát cách thực hiện công việc và chỉ đạo cách thức, giải quyết công việc từ quản lý chắc chắn nhân viên nhanh chóng áp sát được công việc và đem lại hiệu quả. - Điều chuyển vị trí chuyên môn Đây là cách thức được áp dụng khi người quản lý muốn nhân viên có những trải nghiệm và học được nhiều kiến thức công việc thực tế. Quá trình này giúp họ nắm bắt được nhiều khâu của công việc hơn. Tuy nhiên không phải bộ phận nào cũng có thể điều chuyển như vậy.
Chỉ áp dụng cho những vị trí có công việc chuyên môn gần giống nhau mới đem lại được hiệu quả. - Phương pháp đào tạo nhân sự ngoài công việc 7 Có các hình thức sau: + Doanh nghiệp tự tổ chức lớp đào tạo + Cử nhân viên đi học chính quy + Tổ chức hội thảo, hội nghị + Kỹ năng xử lý công việc Đào tạo nhân sự giúp cho các doanh nghiệp không quá lo lắng về việc chất lượng nguồn nhân lực. Nhưng đây cũng là hình thức đòi hỏi ở sự sáng tạo, kiên trì và chú trọng cho mỗi doanh nghiệp. Tiến trình đào tạo nhân sự trong doanh nghiệp cũng được tiến hành theo các bước cơ bản sau: - Xây dựng kế hoạch đào tạo.
- Tổ chức thực hiện đào tạo. - Kiểm tra, đánh giá công tác đào tạo [5]. Sắp xếp, bố trí nhân sự Bố trí nhân sự là quá trình sắp đặt nhân lực vào các vị trí công việc của tổ chức. Sử dụng nhân sự là quá trình khai thác và phát huy năng lực làm việc của người lao động một cách tối đa nhằm đạt hiệu quả cao trong công việc.
Như vậy, việc bố trí và sử dụng nhân sự có liên quan chặt chẽ với nhau: bố trí đúng thì mới có thể sử dụng được, ngược lại nếu doanh nghiệp tìm và bố trí được nhân viên có năng lực mà không biết cách sử dụng họ thì hiệu quả tổng thể cũng sẽ không đạt được. Bố trí và sử dụng nhân sự giống như việc tạo dựng một đội bóng: cầu thủ nào chúng ta đang có? chúng ta có thể có? chúng ta cần? và vị trí nào, trận đấu nào phù hợp nhất với mỗi cầu thủ tại mỗi thời điểm khác nhau? Và xa hơn thế, làm thế nào để bồi dưỡng và tạo dựng được đội ngũ cầu thủ giỏi cho tương lai nhằm tạo thế chủ động cho câu lạc bộ… Từ những khái niệm trên, có thể thấy bố trí nhân sự liên quan đến cơ cấu tổ chức doanh nghiệp, và do vậy, mang tính ổn định. Sử dụng nhân sự liên quan đến cá nhân từng người lao động và mang tính linh hoạt. Và như 8 vậy, các nhà quản trị trong doanh nghiệp đều phải tham gia tích cực vào công tác bố trí và sử dụng nhân sự.