BOÄ GIAÙO DUÏC & ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC MÔÛ BAÙN COÂNG TPHCM KHOA COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC ---oOo--- LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP Ñeà taøi: NGHIEÂN CÖÙU MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP ÑEÅ CAÛI THIEÄN MOÂI TRÖÔØNG CHO KHU COÂNG NGHIEÄP SOÙNG THAÀN 1 LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP CÖÛ NHAÂN KHOA HOÏC CHUYEÂN NGAØNH: SINH HOÏC MOÂI TRÖÔØNG GIAÛNG VIEÂN HÖÔÙNG DAÃN: T. NGOÂ TRUNG SÔN SINH VIEÂN THÖÏC HIEÄN : BUØI HUY PHUÙ MAÕ SOÁ SINH VIEÂN : 30000631 Tp. Hồ Chí Minh 18/03/2006 LÔØI CAÛM ÔN Xin chaân thaønh caûm ôn quyù caùc thaày coâ giaùo trong khoa Coâng ngheä Sinh hoïc - tröôøng Ñaïi Hoïc Môû Baùn Coâng TP.HCM ñaõ lieân tuïc trau doài cho em nhieàu kieán thöùc quyù baùu trong suoát thôøi gian em theo hoïc taïi tröôøng. Xin ñöôïc gôûi lôøi caûm ôn tôùi thaày Ngoâ Trung Sôn, hieän ñang coâng taùc taïi khoa Coâng ngheä Hoùa hoïc - Tröôøng Ñaïi hoïc Coâng Nghieäp TP.
Hoà Chí Minh, ñaõ luoân ñoäng vieân, giuùp ñôõ em raát nhieàu trong suoát quaù trình laøm luaän vaên toát nghieäp. Maëc duø, ñaây laø moät khoái kieán thöùc môùi ñoái vôùi sinh vieân trong khoa nhöng döôùi söï daãn daét cuûa thaày, em ñaõ coù ñuû töï tin ñeå öùng duïng khoái kieán thöùc môùi naøy vaøo luaän vaên cuõng nhö nhöõng nhu caàu thöïc teá coâng vieäc veà sau. Xin ñöôïc gôûi lôøi caûm ôn tôùi Sôû Taøi nguyeân vaø Moâi tröôøng, Sôû khoa hoïc &ø coâng ngheä vaø ban quaûn lyù khu coâng nghieäp Soùng Thaàn 1 tænh Bình Döông ñaõ saún saøng taïo ñieàu kieän cho em veà maët soá lieäu neàn moâi tröôøng cuûa khu vöïc tieán haønh ñeà taøi cuõng nhö nhöõng thoâng tin chung veà caùc ñieàu kieän töï nhieân - kinh teá - xaõ hoäi lieân quan ñeán ñeà taøi. Xin thay maët cho caû lôùp gôûi lôøi caûm ôn tôùi coâ chuû nghieäm lôùp SH00A 2 - coâ Nguyeãn Thò Thanh Mai, ñaõ luoân saün saøng taïo moïi ñieàu kieän ñeå chuùng em ñöôïc yeân taâm hoïc taäp.
MUÏC LUÏC Trang ÑAËT VAÁN ÑEÀ 1 CHÖÔNG 1 KHU COÂNG NGHIEÄP SOÙNG THAÀN 1 VAØ VAÁN ÑEÀ TÍCH LUYÕ MOÂI 3 TRÖÔØNG 1. Giôùi thieäu veà khu coâng nghieäp Soùng Thaàn 1 3 1. Ñieàu kieän khí haäu 5 1. Ñaët ñieåm kinh teá 6 Caùc vaán ñeà tích luyõ oâ nhieãm moâi tröôøng ôû KCN Soùng Thaàn vaø 1.
8 caùc vuøng phuï caän 1. Vaán ñeà nöôùc thaûi coâng nghieäp 9 1. Vaán ñeà chaát thaûi raén coâng nghieäp vaø chaát thaûi nguy haïi 10 1. Vaán ñeà oâ nhieãm khoâng khí do khí thaûi coâng nghieäp 11 CHÖÔNG 2 MUÏC ÑÍCH, NOÄI DUNG NGHIEÂN CÖÙU VAØ PHÖÔNG PHAÙP TIEÁP 12 CAÄN VAÁN ÑEÀ 2.
Muïc ñích nghieân cöùu 12 2. Muïc tieâu chung 12 2. Muïc tieâu cuï theå 12 2. Tieáp caän caùc noäi dung vaø phöông phaùp nghieän cöùu 13 2.
Noäi dung nghieân cöùu 13 CHÖÔNG 3 17 KEÁT QUAÛ NGHIEÂN CÖÙU 3. Moät soá kinh nghieäm veà caûi thieän moâi tröôøng KCN 17 3. Ñöa tieâu chuaån xanh- saïch- ñeïp ñeå ngaên ngöøa vaø tieán tôùi 17 loaïi tröø caùc chaát gaây oâ nhieãm 3. Saûn xuaát saïch hôn (Cleaner Production) 20 3.
Moâ hình khu coâng nghieäp thaân thieän moâi tröôøng 22 3. Moâ hình KCN sinh thaùi 25 3. So saùnh caùc khaùi nieäm söû duïng trong coâng taùc baûo veä moâi 26 tröôøng 3. Caùc möùc ñoä can thieäp veà maët moâi tröôøng ñeå caûi thieän moâi 27 tröôøng khu coâng nghieäp 3.2 Keát quaû ñieàu tra vaø phaân tích moät soá yeáu toá gaây oâ nhieãm moâi tröôøng 29 taïi khu coâng nghieäp Soùng Thaàn 1 3.
Keát quaû ñieàu tra veà taûi löôïng chaát thaûi taïi KCN 29 3. Keát quaû ñieàu tra veà moät soá thoâng soá oâ nhieãm taïi KCN Soùng 31 Thaàn 3. Ñeà xuaát moät soá giaûi phaùp ñeå caûi thieän moâi tröôøng cho khu coâng 52 nghieäp Soùng Thaàn 1 3. Giaûi phaùp tình theá (tröôùc maét) 52 3.
Giaûi phaùp laâu daøi 54 CHÖÔNG 4 58 KEÁT LUAÄN VAØ KIEÁN NGHÒ 4. Kieán nghò 58 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO 60 PHUÏ LUÏC DANH MUÏC CAÙC HÌNH Hình 1.1 Vò trí cuûa KCN Soùng Thaàn 1 3 Hình 1.2 Vò trí KCN Soùng Thaàn vaø caùc KCN laân caän 4 Hình 3.1 Moâ hình quaûn lyù moâi tröôøng theo tieâu chuaån ISO 14000 20 Hình 3.2 ÖÙng duïng caùc kyõ thuaät saûn xuaát saïch hôn ôû phaïm vi caùc cô sôû 22 saûn xuaát vaø nhaø maùy Hình 3.3 Moâ hình toång quaùt veà KCN sinh thaùi 26 Hình 3. 4 Sô ñoà töøng böôùc aùp duïng saûn xuaát saïch hôn 54 Hình 3. 5 Sô ñoà töøng böôùc caûi thieän moâi tröôøng KCN Soùng Thaàn 1 56 theo nguyeân lyù SSPM DANH MUÏC CAÙC BAÛNG Bảng 1.1 Một số thông số khí hậu tại địa điểm nghiên cứu 5 Bảng 1.2 Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế của tỉnh Bình Dương 6 OÂ nhieãm nguoàn nöôùc do nöôùc thaûi coâng nghieäp ôû vuøng Bảng 1.3 10 nguõ giaùc phaùt trieån kinh teá phía Nam Baûng 2.1 Toång hôïp caùc phöông phaùp phaân tích 14 Baûng 3.1 Phaïm vi aùp duïng caùc tieâu chí thaân thieän moâi tröôøng 27 Möùc ñoä thaân thieän moâi tröôøng khi caùc giaûi phaùp BVMT Baûng 3.2 27 ñöôïc aùp duïng Toång taûi löôïng chaát thaûi cuûa KCN Soùng Thaàn 1 vaø vuøng Baûng 3.3 29 phuï caän Baûng 3.4 Keát quaû nghieân cöùu veà chaát löôïng nöôùc thaûi KCN Soùng 31 Thaàn 1 vaø vuøng phuï caän sau quaù trình xöû lyù sô boä Baûng 3.5 Chaát löôïng moâi tröøông khoâng khí taïi KCN Soùng Thaàn 1 31 Baûng 3.6 Keát quaû phaân tích veà chaát löôïng khoâng khí xung quanh 35 Khu coâng nghieäp Soùng Thaàn 1.7 Keát quaû phaân tích chaát löôïng nöôùc maët ôû KCN Soùng 40 Thaàn 1 Baûng 3.8 Keát quaû phaân tích chaát löôïng nöôùc ngaàm 44 Baûng 3.9 Keát quaû phaân tích nöôùc thaûi 47 DANH MUÏC CAÙC ÑOÀ THÒ Ñoà thò 1.1 Một số thông số khí hậu tại địa điểm nghiên cứu 6 Ñoà thò 3.1 Noàng ñoä buïi trong KCN Soùng Thaàn 32 Ñoà thò 3.2 Noàng ñoä THC trong KCN Soùng Thaàn 33 Ñoà thò 3.3 Ñoä aåm trong KCN Soùng Thaàn 1 34 Ñoà thò 3.4 Nhieät ñoä trong KCN Soùng Thaàn 1 34 Ñoà thò 3.5 Noàng ñoä buïi xung quanh KCN Soùng Thaàn 1 36 Ñoà thò 3.6 Noàng ñoä SO2 xung quanh KCN Soùng Thaàn 37 Ñoà thò 3.7 Noàng ñoä NO2 xung quanh KCN Soùng Thaàn 38 Ñoà thò 3.8 Noàng ñoä CO xung quanh KCN Soùng Thaàn 1 38 Ñoà thò 3.9 Noàng ñoä THC xung quanh KCN Soùng Thaàn 39 Ñoà thò 3.10 Noàng ñoä BOD5 trong nöôùc maët KCN Soùng Thaàn 1 41 Ñoà thò 3.11 Noàng ñoä COD trong nöôùc maët KCN Soùng Thaàn 1 42 Ñoà thò 3.12 Noàng ñoä Nitric trong nöôùc maët KCN Soùng Thaàn 1 42 Ñoà thò 3.13 Maät ñoä Coliform trong nöôùc maët KCN Soùng Thaàn 1 43 Ñoà thò 3.14 Chæ soá pH trong nöôùc ngaàm KCN Soùng Thaàn 45 Ñoà thò 3.15 Maät ñoä Coliform trong nöôùc ngaàm KCN Soùng Thaàn 1 46 47 Ñoà thò 3.16 Chæ soá BOD5 trong nöôùc thaûi KCN Soùng Thaàn 1 48 Ñoà thò 3.16 Chæ soá COD trong nöôùc thaûi KCN Soùng Thaàn 1 49 Ñoà thò 3.17 Chæ soá daàu môõ khoaùng trong nöôùc thaûi KCN Soùng Thaàn 50 1 Ñoà thò 3.18 Chæ soá Hg trong nöôùc thaûi KCN Soùng Thaàn 1 50 Ñoà thò 3.19 Chæ soá NH3 trong nöôùc ngaàm KCN Soùng Thaàn 51 Luaän vaên toát nghieäp Buøi Huy Phuù ĐẶT VAÁN ÑEÀ Moâi tröôøng laø söï soáng cuûa moïi sinh vaät treân traùi ñaát, noù bao haøm nhieàu yù nghóa, mang ñeán cho con ngöôøi baàu khí quyeån trong laønh, cung caáp nguoàn nöôùc saïch cho sinh hoaït vaø saûn xuaát coâng nghieäp cung caáp giaù theå cho caùc hoaït ñoäng soáng.
Hieän nay toaøn theá giôùi noùi chung vaø Vieät Nam noùi rieâng ñeàu quan taâm ñeán vaán ñeà oâ nhieãm moâi tröôøng. Do tốc ñộ ñoâ thò hoùa cuøng vôùi söï phaùt trieån maïnh meõ cuûa caùc ngaønh coâng nghieäp ñaõ laøm cho moâi tröôøng bieán ñoåi moät caùch roõ reät. Taát caû söï phaùt trieån aáy ñeàu höôùng ñeán vieäc taïo ra caùc saûn phaåm phuïc vuï cho caùc nhu caàu cuûa con ngöôøi, taïo ñieàu kieän cho cuoäc soáng ngaøy caøng phong phuù hôn. Nhöng qua ñoù laïi thaûi vaøo moâi tröôøng moät löôïng chaát thaûi ñoäc haïi nhö buïi, raùc thaûi sinh hoaït, nöôùc thaûi…vaø gaây ra tieáng oàn laøm cho moâi tröôøng ngaøy caøng oâ nhieãm naëng.
Vì vaäy, vaán ñeà oâ nhieãm moâi tröôøng hieän nay raát nan giaûi cho neân baûo veä moâi tröôøng ñaõ ñöôïc con ngöôøi treân toaøn theá giôùi quan taâm. Xeùt veà khía caïnh moâi tröôøng coâng nghieäp, tính ñeán cuoái naêm 2002, ôû phaïm vi caû nöôùc ñaõ thaønh laäp, xaây döïng vaø ñöa vaøo hoaït ñoäng 74 Khu Coâng nghieäp (KCN) goàm 68 KCN, 4 Khu Cheá Xuaát (KCX), vaø 2 Khu Coâng Ngheä Cao (KCNC) vôùi toång dieän tích ñaát söû duïng laø 13.300 ha, chöa keå ñeán KCN Dung Quaát, Quaûng Ngaõi vôùi dieän tích ñaát söû duïng laø 14. Vuøng kinh teá troïng ñieåm phía Nam (VKTTÑPN) vôùi 7 tænh laø TP.HCM, Ñoàng Nai, Baø Ròa-Vuõng Taøu, Bình Döông, Bình Phöôùc, Long An vaø Taây Ninh coù möùc ñaàu tö xaây döïng phaùt trieån KCN cao nhaát caû nöôùc. Caùc tænh khaùc trong khu vöïc Nam Boä nhö Caàn Thô cuõng ñang taäp trung giaûi quyeát raát maïnh meõ caùc vaán ñeà xaây döïng ñoâ thò caáp trung öông vaø thuùc ñaåy xaây döïng phaùt trieån nhanh choùng caùc KCN taäp trung.
Tuy nhieân, nhö moät heä quaû taát yeáu vaø caùi giaù phaûi traû cho söï phaùt trieån kinh teá treân neàn taûng saûn xuaát coâng nghieäp quy moâ lôùn vaø taäp trung, söï ñoâ thò hoùa, söï gia taêng daân soá… laø söï thaâm duïng caùc nguoàn taøi nguyeân vaø oâ nhieãm moâi tröôøng. Maëc Trang 1 Luaän vaên toát nghieäp Buøi Huy Phuù duø, chuùng ta khoâng ngöøng gia taêng caùc noã löïc ñeå kieåm soaùt vaán ñeà oâ nhieãm moâi tröôøng, song tình hình chöa ñöôïc caûi thieän ñaùng keå, thaäm chí coøn coù nguy cô traàm troïng hôn, bôûi vì caùc noã löïc quaûn lyù moâi tröôøng ban ñaàu môùi chæ taäp trung cho vieäc xöû lyù cuoái ñöôøng oáng (End of Pipe), chöù chöa taäp trung vaøo vieäc giaûi quyeát caùc caên nguyeân cuûa naïn oâ nhieãm moâi tröôøng vaø caïn kieät taøi nguyeân thieân nhieân. Xeùt theo khía caïnh KCN taäp trung, thì caùc KCN naøy vaãn coøn naèm ôû trình ñoä phaùt trieån theo daïng môû, vaät chaát vaø naêng löôïng trong heä thoáng chöa ñöôïc trao ñoåi, quay voøng vaø kheùp kín hoaøn toaøn, cho neân möùc ñoä xaû thaûi ra moâi tröôøng vaø caùc khu daân cö xung quanh vaãn coøn cao. Ñeà taøi “Nghieân cöùu moät soá giaûi phaùp ñeå caûi thieän moâi tröôøng cho Khu Coâng nghieäp Soùng Thaàn 1” trong khuoân khoå cuûa luaän vaên toát nghieäp ñaïi hoïc naøy laø söï vaän duïng caùc kinh nghieäm kieåm soaùt oâ nhieãm toång hôïp ñaõ coù nhaèm giaûi quyeát moät phaàn nhieäm vuï baûo veä moâi tröôøng trong giai ñoaïn toác ñoä coâng nghieäp hoùa ñang tieán maïnh nhö vuõ baûo hieän nay.
Trang 2 Luaän vaên toát nghieäp Buøi Huy Phuù CHÖÔNG I KHU COÂNG NGHIEÄP SOÙNG THAÀN 1 VAØ VAÁN ÑEÀ TÍCH LUÕY OÂ NHIEÃM MOÂI TRÖÔØNG 1.