Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại KBNN. Chương 2: Thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại KBNN Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại KBNN. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Trên thực tế đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước nói chung cũng như kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN.
Vì vậy đã có những công trình nghiên cứu về kiểm soát chi ngân sách nhà nước theo nhiều khía cạnh, góc độ và phạm vi khác nhau, trong đó có những công trình nghiên cứu với phạm vi quốc gia, có những đề tài nghiên cứu đối với từng địa phương cụ thể. Có thể nêu lên một số đề tài, một số công trình nghiên cứu tại Việt Nam như sau: 6. Các bài báo trên các tạp chí Bài báo “Thực hiện Kiểm soát chi thường xuyên tại KBNN Bến Tre: Kết quả và kiến nghị”, của tác giả Võ Thị Thu Thủy – Phan Thị Thu Thảo (năm 7 2017) đăng trên tạp chí Quản lý Ngân quỹ Quốc gia số 180. Bài viết đã phân tích, đánh giá tình hình kiểm soát chi thường xuyên qua KBNN tỉnh Bến Tre và từ đó đề ra các giải pháp để hoàn thiện công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN tỉnh Bến Tre trong bối cảnh Bộ tài chính ban hành TT 39/2016/TT-BTC ngày 01 tháng 03 năm 2016 sửa đổi bổ sung TT 161/2012/TT-BTC quy định chế độ kiểm soát thanh toán các khoản chi qua KBNN.
Bài báo “Kiểm soát chi tiền lương qua hệ thống Kho bạc Nhà nước: Một số đề xuất và kiến nghị” , của tác giả Phạm Hải Hưng (năm 2018), đăng trên tạp chí Quản lý Ngân quỹ Quốc gia số 193. Bài viết đã nêu ra một số bất cập, rủi ro đối với đồng vốn từ NSNN như đơn vị cố tình hoặc vô ý làm sai lệch hệ số lương như nâng hệ số lương của một số cán bộ hoặc thực hiện thay đổi theo thủ thuật tính toán trong exel nhằm vụ lợi, mặt khác cơ quan KBNN không thể nắm được danh sách thanh toán tiền lương gửi KBNN với danh sách chi trả lương qua tài khoản ATM gửi ngân hàng thương mại có khớp nhau hay không. Tác giả đã nghiên cứu thực tiễn và chủ động đề xuất một số giải pháp thiết thực như rà soát, chuẩn hóa, đơn giản hóa và giảm thiểu các hồ sơ chứng từ kiểm soát chi gửi KBNN để vừa thuận tiện cho việc triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm soát chi NSNN vừa gắn với việc giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các đơn vị sử dụng NSNN và việc hậu kiểm của KBNN. Đồng thời đưa ra các kiến nghị với KBNN và kiến nghị với cấp ủy, chính quyền địa phương.
Bài báo “Xây dựng phần mềm tin học kiểm soát chi cá nhân của đơn vị sự dụng ngân sách”. Của tác giả Nguyễn Thái Hùng (2019) trên tạp chí Quản lý Ngân quỹ Quốc gia số 225. Bài viết Xuất phát từ rủi ro trong kiểm soát chi thanh toán cá nhân tại KBNN Ninh Thuận, tác giả đã đưa ra thực trạng, đánh giá một số kết quả đạt được, những hạn chế nguyên nhân và đưa ra giải pháp 8 ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng phầm mềm tin học kiểm soát chi cho cá nhân của đơn vị sử dụng ngân sách qua KBNN Ninh Thuận. Bài viết là một tài liệu tham khảo hữu ích để xây dựng các giải pháp trong đề tài.
Bài báo “Nâng cao hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Đắk Nông”, của tác giả Lê Thị Thu Hà (năm 2019), đăng trên tạp chí Tài chính kỳ 01 tháng 6/2019. Bài viết đã đánh giá được thực trạng chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở tỉnh Đắk Nông bao gồm các ưu điểm cũng như các tồn tại, hạn chế. Đồng thời bài viết cũng đưa ra các giải pháp với mục tiêu hoàn thiện kiểm soát chi NSNN qua KBNN Đắc Nông mặc dù chưa đầy đủ, hoàn thiện. Bài báo “Hoàn thiện chế độ kiểm soát chi tài khoản tiền gửi để nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước”, của tác giả Nguyễn Công Điều (năm 2019), đăng trên tạp chí Quản lý Ngân quỹ Quốc gia số 203.
Bài viết đã phân tích, đánh giá chế độ kiểm soát chi tài khoản tiền gửi phải căn cứ vào nguồn gốc hình thành nên các tài khoản tiền gửi. Bài viết đã chỉ rõ các nguồn gốc hình thành nên tài khoản tiền gửi bao gồm: Ngân sách nhà nước cấp, từ nguồn thu phí, lệ phí, nguồn hình thành không có nguồn gốc từ NSNN. Bài viết đã chỉ ra các rủi ro phát sinh trong quá trình kiểm soát chi tài khoản tiền gửi đặc biệt là các tài khoản tiền gửi dự toán của khối anh ninh, quốc phòng, các cơ quan Đảng cộng sản Việt Nam. Các luận văn thạc sĩ đƣợc công bố tại trƣờng Đại học kinh tế - Đại học Đà Nẵng có liên quan đến đề tài nghiên cứu Luận văn thạc sỹ “Quản lý rủi ro trong hoạt động kiểm soát chi ngân sách nhà nước qua KBNN Kon Tum”, của tác giả Đinh Văn Ký (năm 2019) Đại học Đà Nẵng – Đại học Kinh tế.
Tác giả đã thu thập và phân tích số liệu công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước qua KBNN Kon Tum, những rủi ro gặp phải trong thời gian từ năm 2012 - 2018, nêu ra kết quả, đưa ra các 9 nhận xét đánh giá, nguyên nhân dẫn đến rủi ro, từ đó đưa ra các đề xuất, giải pháp nhằm hạn chế rủi ro có thể xẩy ra trong hoạt động kiểm soát chi NSNN qua KBNN, Tuy nhiên, các giải pháp mà tác giả đưa ra nhằm quản lý được rủi ro có thể xẩy ra chỉ là một yếu tố trong tổng thể hoạt động kiểm soát chi thường xuyên NSNN nên không thể áp dụng cho đề tài đang nghiên cứu. Luận văn thạc sỹ “ Quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai”, Đại học Đà Nẵng – Đại học Kinh tế của Đinh Quang Huy (năm 2019). Tác giả đã dựa trên số liệu thu thập được từ công tác quản lý chi NSNN tại trên địa bàn thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai từ năm 2013 đến năm 2017, tác giả đã phân tích, đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi qua KBNN trên địa bàn thị xã An Khê và các kết quả đạt được, tìm ra được những nguyên nhân về tồn tại, hạn chế và nhân tố ảnh hưởng trong giai đoạn này, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, do nội dung đề tài là quản lý chi NSNN trên địa bàn huyện, nhiều khoản chi KBNN không quy định phải kiểm soát chi nên không thể áp dụng cho đề tài đang nghiên cứu.
Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách xã qua Kho bạc nhà nước Cư Jút, tỉnh Đắk Nông” năm 2017 của tác giả Nguyễn Thị Hồng Thắm, Đại học Đà Nẵng. Luận văn đã nêu ra các lý luận về công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN của KBNN; đồng thời phân tích, đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên Ngân sách xã qua KBNN trên địa bàn huyện Cư Jút tỉnh Đắk Nông, rút ra những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế, đề xuất những giải pháp để hoàn thiện công tác kiểm soát chi Ngân sách xã. Tuy nhiên, những nghiên cứu trên hiện nay các văn bản, chế độ về công tác kiểm soát chi thường xuyên đã có nhiều thay đổi và một số giải pháp chưa thực sự có giá trị thực tế cao. Những nghiên cứu cũng như giải pháp trong luận văn mới chỉ đề cập đến chi thường xuyên của một cấp 10 ngân sách, trong khi công tác chi thường xuyên NSNN phải bao gồm cả 4 cấp ngân sách từ cấp trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện và cuối cùng là cấp xã.
Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Buôn Mê Thuột, tỉnh Đăk Lăk” năm 2017 của tác giả Nguyễn Thị Hạnh Trâm, Đại học Đà Nẵng. Luận văn đã nêu ra được cơ sở lý luận về kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN; đồng thời phân tích thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên qua KBNN Buôn Ma Thuột, nêu ra hạn chế và nguyên nhân của công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Buôn Mê Thuột; trên cơ sở đó đưa ra các khuyến nghị hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Buôn Ma Thuột. Các giải pháp hoàn thiện công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN Buôn Mê Thuột tập trung chủ yếu vào nhóm giải pháp đối với cơ quan quản lý, luận văn chưa đi sâu nghiên cứu những hạn chế của đơn vị SDNS để đưa ra giải pháp khắc phục. Luận văn cao học “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Buôn Đôn, tỉnh Đăk Lăk” năm 2017 của tác giả Nguyễn Quốc Thắng bảo vệ tại Đại học Đà Nẵng.
Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về KSC thường xuyên NSNN qua KBNN, các tiêu chí đánh giá công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN, các yếu tố ảnh hưởng đến công tác KSC thường xuyên, đánh giá thực trạng công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN Buôn Đôn có những mặt nào đạt được, những mặt nào còn hạn chế tồn tại và nguyên nhân của những hạn chế. Đồng thời đưa ra giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN Buôn Đôn. Các giải pháp đối với công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN Buôn Đôn mà luận văn nghiên cứu chỉ giới hạn đối với khoảng không gian nhất định. 11 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƢỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƢỚC 1.
TỔNG QUAN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC VÀ KIỂM SOÁT CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1. Ngân sách nhà nƣớc a. Khái niệm ngân sách nhà nước Theo luật NSNN số 83/2015/QH13 được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 26 tháng 5 năm 2015: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.