phần Mở đầu và phần Kết luận, bao gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức công tác kế toán vốn bằng tiền trong doanh nghiệp. Chƣơng 2: Thực trạng tổ chức kế toán vốn bằng tiền tại Công ty cổ phần thiết bị phụ tùng Hải Phòng. Chƣơng 3: Một số biện pháp nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán vốn bằng tiền tại Công ty cổ phần thiết bị phụ tùng Hải Phòng. Ph¹m Thu HiÒn - Líp QTL201K 1 Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN VỐN BẰNG TIỀN TRONG DOANH NGHIỆP 1.
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KẾ TOÁN VỐN BẰNG TIỀN. Khái niệm vốn bằng tiền. Với cơ chế chính sách hiện nay vốn đóng góp vai trò quan trọng trong sản xuất kinh doanh cũng nhƣ trong các lĩnh vực phát triển đầu tƣ. Muốn thành lập đƣợc nhiều doanh nghiệp, nhà máy, công ty cũng nhƣ các cửa hàng kinh doanh đòi hỏi các đơn vị cá nhân, tập thể, nhà nƣớc phải có một lƣợng vốn đủ để sản xuất kinh doanh , đủ để quay vòng sản xuất tạo ra các sản phẩm mới trên thị trƣờng với sức hút mạnh nhất.
Chính vì vậy có thể định nghĩa vốn bằng tiền nhƣ sau: “Vốn bằng tiền là một bộ phận quan trọng của vốn kinh doanh trong doanh nghiệp đƣợc biểu hiện dƣới hình thức tiền tệ bao gồm : Tiền mặt ( 111), TGNH( 112), Tiền đang chuyển (113). Cả ba loại trên đều có tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng bạc, đá quý, kim khí quý. Mỗi loại vốn bằng tiền đều sử dụng vào những mục đích khác nhau và có yêu cầu quản lý từng loại nhằm quản lý chặt chẽ tình hình thu chi và đảm bảo an toàn cho từng loại sử dụng có hiệu quả tiết kiệm và đúng mục đích. Với tính linh hoạt cao nhất, vốn bằng tiền đƣợc dùng để đáp ứng nhu cầu thanh toán, thực hiện việc mua sắm tài sản hoặc chi phí của DN.
Nguyên tắc kế toán vốn bằng tiền. Kế toán vốn bằng tiền cần tôn trọng các nguyên tắc sau : Kế toán tổng hợp vốn bằng tiền sử dụng đơn vị tiền tệ thống nhất là VNĐ. Các doanh nghiệp có sử dụng ngoại tệ trong hoạt động sản xuất kinh doanh phải qui đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam theo tỷ giá thực tế do Ngân hàng nhà nƣớc Việt Nam công bố tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ để ghi sổ kế toán. Đồng thời phải hạch toán chi tiết ngoại tệ theo từng loại nguyên tệ trên TK 007-Ngoại tệ các loại ( TK ngoài bảng cân đối kế toán).
Nếu có chênh lệch giữa tỷ giá thực tế và tỷ giá đã ghi sổ kế toán thì phản ánh khoản chênh lệch này vào TK413 “chênh lệch tỷ giá” Số dƣ của các tài khoản vốn bằng tiền là ngoại tệ phải đƣợc điều chỉnh theo tỷ giá thực tế ở thời điểm lập báo cáo. Ph¹m Thu HiÒn - Líp QTL201K 2 Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng - Vàng bạc đá quý phản ánh ở tài khoản vốn bằng tiền chỉ áp dụng cho các doanh nghiệp không có chức năng kinh doanh vàng bạc đá quý. - Vàng bạc đá quý phải theo dõi số lƣợng, trọng lƣợng , quy cách , phẩm chất và giá trị từng thứ , từng loại - giá vàng bạc đá quý đƣợc tính theo giá thực tế (giá hoá đơn hoặc giá đƣợc thanh toán) Khi tính giá xuất của vàng bạc đá quý và ngoại tệ có thể áp dụng một trong các phƣơng pháp sau: - Bình quân gia quyền - Nhập trƣớc - xuất trƣớc - Nhập sau - xuất trƣớc - Giá thực tế đích danh 1. Nhiệm vụ của kế toán vốn bằng tiền - Tổ chức thực hiện các qui định về chứng từ thủ tục hạch toán vốn bằng tiền.
- Thông qua việc ghi chép vốn bằng tiền , kế toán thực hiện chức năng kiểm soát và phát hiện các trƣờng hợp chi tiêu lãng phí, sai chế độ, phát hiện các chênh lệch, xác định nguyên nhân và kiến nghị biện pháp xử lý chênh lệch vốn bằng tiền. Kế toán phải thực hiện những nhiệm vụ sau: - Phản ánh chính xác kịp thời những khoản thu chi và tình hình còn lại của từng loại vốn bằng tiền, kiểm tra và quản lý nghiêm ngặt việc quản lý các loại vốn bằng tiền nhằm đảm bảo an toàn cho tiền tệ, phát hiện và ngăn ngừa các hiện tƣợng tham ô và lợi dụng tiền mặt trong kinh doanh. - Giám sát tình hình thực hiện kế toán thu chi các loại vốn bằng tiền, kiểm tra việc chấp hành nghiêm chỉnh chế độ quản lý vốn bằng tiền, đảm bảo chi tiêu tiết kiệm và có hiệu quả cao Vốn bằng tiền của doanh nghiệp bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi tại các ngân hàng và các khoản tiền đang chuyển (kể cả nội tệ, ngoại tệ, ngân phiếu, vàng bạc, kim khí quý, đá quý). Ph¹m Thu HiÒn - Líp QTL201K 3 Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng 1.
TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN VỐN BẰNG TIỀN TRONG DOANH NGHIỆP 1. KÕ to¸n tiÒn mÆt t¹i quü 1. Nguyªn t¾c kÕ to¸n tiÒn mÆt (1) ChØ ph¶n ¸nh vµo TK 111 “TiÒn mÆt” sè tiÒn mÆt, ngo¹i tÖ thùc tÕ nhËp, xuÊt quü tiÒn mÆt. §èi víi kho¶n tiÒn thu ®-îc chuyÓn nép ngay vµo ng©n hµng (kh«ng qua quü tiÒn mÆt cña ®¬n vÞ) th× kh«ng ghi vµo bªn nî TK 111 “tiÒn mÆt” mµ ghi vµo bªn nî TK 113 “tiÒn ®ang chuyÓn”.
(2) C¸c kho¶n tiÒn mÆt do doanh nghiÖp kh¸c vµ c¸ nh©n ký c-îc, ký quü t¹i doanh nghiÖp ®-îc qu¶n lý vµ h¹ch to¸n nh- c¸c lo¹i tµi s¶n b»ng tiÒn cña ®¬n vÞ. (3) Khi tiÕn hµnh nhËp, xuÊt quü tiÒn mÆt ph¶i cã phiÕu thu, phiÕu chi vµ cã ®ñ ch÷ ký cña ng-êi nhËn, ng-êi giao, ng-êi cho phÐp nhËp xuÊt quü theo quy ®Þnh cña chÕ ®é chøng tõ kÕ to¸n. Mét sè tr-êng hîp ®Æc biÖt ph¶i cã lÖnh nhËp quü, xuÊt quü ®Ýnh kÌm. (4) KÕ to¸n quü tiÒn mÆt ph¶i cã tr¸ch nhiÖm më sæ kÕ to¸n quü tiÒn mÆt, ghi chÐp hµng ngµy liªn tôc theo tr×nh tù ph¸t sinh c¸c kho¶n thu, chi, xuÊt quü tiÒn mÆt ngo¹i tÖ vµ tÝnh ra sè tån quü t¹i mäi thêi ®iÓm.
(5) Thñ quü chÞu tr¸ch nhiÖm qu¶n lý vµ nhËp, xuÊt quü tiÒn mÆt. Hµng ngµy thñ quü ph¶i kiÓm kª sè tån quü tiÒn mÆt thùc tÕ, ®èi chiÕu sè liÖu sæ quü tiÒn mÆt vµ sæ kÕ to¸n tiÒn mÆt. NÕu cã chªnh lÖch, kÕ to¸n vµ thñ quü ph¶i kiÓm tra l¹i ®Ó x¸c ®Þnh nguyªn nh©n vµ kiÕn nghÞ biÖn ph¸p xö lý chªnh lÖch. (6) ë nh÷ng doanh nghiÖp cã ngo¹i tÖ nhËp quü tiÒn mÆt, göi vµo ng©n hµng hoÆc thanh to¸n c«ng nî ngo¹i tÖ b»ng ®ång ViÖt nam th× ®-îc quy ®æi ngo¹i tÖ ra ®ång ViÖt nam theo tû gi¸ mua hoÆc tû gi¸ thanh to¸n.
Bªn cã c¸c TK 1112, TK 1122 ®-îc quy ®æi ngo¹i tÖ ra ®ång ViÖt nam theo tû gi¸ trªn sæ kÕ to¸n TK 1112 hoÆc TK 1122 theo mét trong c¸c ph-¬ng ph¸p: B×nh qu©n gia quyÒn, nhËp tr-íc xuÊt tr-íc, nhËp sau xuÊt tr-íc, gi¸ thùc tÕ ®Ých danh (nh- mét lo¹i hµng ho¸ ®Æc biÖt) Ph¹m Thu HiÒn - Líp QTL201K 4 Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng (7) §èi víi vµng, b¹c, kim khÝ quý, ®¸ quý ph¶n ¸nh ë tµi kho¶n tiÒn mÆt chØ ¸p dông cho c¸c doanh nghiÖp kh«ng ®¨ng ký kinh doanh vµng, b¹c, kim khÝ quý, ®¸ quý nhËp quü tiÒn mÆt th× viÖc xuÊt, nhËp ®-îc h¹ch to¸n nh- c¸c lo¹i hµng tån kho (nhËp tr-íc xuÊt tr-íc, nhËp sau xuÊt tr-íc, gi¸ b×nh qu©n gia quyÒn hay gi¸ thùc tÕ tõng lÇn nhËp), khi sö dông ®Ó thanh to¸n chi tr¶ ®-îc h¹ch to¸n nh- ngo¹i tÖ. Chøng tõ, tµi kho¶n sö dông trong h¹ch to¸n tiÒn mÆt. Chøng tõ h¹ch to¸n tiÒn mÆt t¹i quü: - PhiÕu thu (MÉu sè 01 - TT) - PhiÕu chi (MÉu sè 02 - TT) - GiÊy ®Ò nghÞ t¹m øng (MÉu sè 03 - TT) - GiÊy ®Ò nghÞ thanh to¸n tiÒn t¹m øng (MÉu sè 04 - TT) - GiÊy ®Ò nghÞ thanh to¸n (MÉu sè 05 - TT) - Biªn lai thu tiÒn (MÉu sè 06 - TT) - B¶ng kª vµng, b¹c, ®¸ quý (MÉu sè 07 - TT) - B¶ng kiÓm kª quü (MÉu sè 08 - TT) - B¶ng kª chi tiÒn (MÉu sè 09 - TT) Vµ c¸c chøng tõ cã liªn quan kh¸c Tµi kho¶n sö dông Tµi kho¶n 111 - TiÒn mÆt: cã 3 tµi kho¶n cÊp 2 - Tµi kho¶n 1111 - TiÒn ViÖt Nam: Ph¶n ¸nh t×nh h×nh thu chi tån quü tiÒn ViÖt Nam t¹i quü tiÒn mÆt - Tµi kho¶n 1112 - Ngo¹i tÖ: Ph¶n ¸nh t×nh h×nh thu, chi, t¨ng, gi¶m tû gi¸ vµ tån quü ngo¹i tÖ quü tiÒn mÆt theo gi¸ trÞ quy ®æi ra §ång ViÖt Nam. - Tµi kho¶n 1113 - Vµng, b¹c, kim khÝ quý, ®¸ quý: Ph¶n ¸nh gi¸ trÞ vµng b¹c kim khÝ quý ®¸ quý nhËp xuÊt quü tån quü.
Bªn nî: - C¸c kho¶n tiÒn mÆt, ngo¹i tÖ, vµng b¹c, kim khÝ quý, ®¸ quý nhËp quü Ph¹m Thu HiÒn - Líp QTL201K 5 Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng - Sè tiÒn mÆt, ngo¹i tÖ, vµng b¹c, kim khÝ quý, ®¸ quý thõa ë quü ph¸t hÞªn khi kiÓm kª - Chªnh lÖch t¨ng tû gi¸ hèi ®o¸i do ®¸nh gi¸ l¹i sè d- ngo¹i tÖ cuèi kú (§èi víi tiÒn mÆt ngo¹i tÖ) Bªn cã: - C¸c kho¶n tiÒn mÆt, ngo¹i tÖ, vµng b¹c, kim khÝ quý, ®¸ quý xuÊt quü - Sè tiÒn mÆt, ngo¹i tÖ, vµng b¹c, kim khÝ quý, ®¸ quý ph¸t hiÖn thiÕu ë quü khi kiÓm kª. - Chªnh lÖch gi¶m tû gi¸ hèi ®o¸i do ®¸nh gi¸ l¹i sè d- ngo¹i tÖ cuèi kú (§èi víi tiÒn mÆt ngo¹i tÖ) Sè d- bªn nî: - C¸c kho¶n tiÒn mÆt, ngo¹i tÖ, vµng b¹c, kim khÝ quý, ®¸ quý cßn tån quü tiÒn mÆt. Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n kÕ to¸n tiÒn mÆt t¹i quü - Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n kÕ to¸n tiÒn mÆt - ViÖt nam ®ång ®-îc thÓ hiÖn qua S¬ ®å 1.1 - Phƣơng pháp hạch toán kế toán tiền mặt – Việt nam đồng đƣợc thể hiện thông qua S¬ ®å 1.2 Ph¹m Thu HiÒn - Líp QTL201K 6 Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng S¬ ®å 1.1 KÕ to¸n tiÒn mÆt (VN§) 112 (1121) 1111 112 (1121) Rót tiÒn göi Ng©n hµng Göi tiÒn mÆt nhËp quü tiÒn mÆt vµo ng©n hµng 131, 136, 138 141, 144, 244 Thu håi c¸c kho¶n nî Chi t¹m øng, ký c-îc ph¶i thu ký quü b»ng tiÒn mÆt 121, 128, 221 141, 144, 244 222, 223, 228 Thu håi c¸c kho¶n ký c-îc §Çu t- ng¾n h¹n, dµi h¹n ký quü b»ng tiÒn mÆt b»ng tiÒn mÆt 152, 153, 156, 157 121, 128, 221 611, 211, 213, 217 Thu håi c¸c kho¶n ®Çu t- Mua vËt t-, hµng ho¸, CC 515 635 TSC§.