BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH -------------------------------- NGÔ THỊ THÚY HẰNG HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH GỐM SỨ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH -------------------------------- NGÔ THỊ THÚY HẰNG HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH GỐM SỨ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 60340301 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS VÕ VĂN NHỊ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ tại các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh gốm sứ trên địa bàn tỉnh Bình Dương” do chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS. Các số liệu thu thập và kết quả phân tích trong đề tài là trung thực, đề tài này không trùng với bất kỳ đề tài nghiên cứu khoa học nào.HCM, ngày………tháng…….năm 2013 Học viên thực hiện Ngô Thị Thúy Hằng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục chữ viết tắt Danh mục bảng biểu, hình, phụ lục PHẦN MỞ ĐẦU CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG DOANH NGHIỆP .1 ĐỊNH NGHĨA KIỂM SOÁT NỘI BỘ VÀ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ… .1 KIỂM SOÁT NỘI BỘ .2 HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ .2 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ .1 GIAI ĐOẠN SƠ KHAI .2 GIAI ĐOẠN HÌNH THÀNH .3 GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN .4 THỜI KỲ HIỆN ĐẠI (THỜI KỲ HẬU COSO – TỪ 1992 ĐẾN NAY) .3 CÁC BỘ PHẬN CẤU THÀNH HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ THEO COSO 1992 .1 MÔI TRƯỜNG KIỂM SOÁT .1 Tính trung thực và giá trị đạo đức .2 Cam kết về năng lực .3 Hội đồng Quản trị và Ban kiểm soát .4 Triết lý quản lý và phong cách điều hành của nhà quản lý .5 Cơ cấu tổ chức.6 Phân định quyền hạn và trách nhiệm .7 Chính sách nhân sự .2 ĐÁNH GIÁ RỦI RO .1 Xác định mục tiêu của đơn vị .3 Quản trị sự thay đổi .3 HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT.1 Phân loại hoạt động kiểm soát theo mục đích: .2 Phân loại kiểm soát theo chức năng: .4 THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG.20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Giám sát thường xuyên .2 Giám sát định kỳ .4 SO SÁNH COSO 1992 VÀ COSO 2004 .5 TRÁCH NHIỆM VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ.1 HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ.3 KIỂM TOÁN VIÊN NỘI BỘ .5 CÁC ĐỐI TƯỢNG KHÁC BÊN NGOÀI .6 NHỮNG LỢI ÍCH VÀ NHỮNG HẠN CHẾ CỦA HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ.1 NHỮNG LỢI ÍCH CỦA HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ .2 NHỮNG HẠN CHẾ CỦA HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ .7 ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT GỐM SỨ CHI PHỐI ĐẾN HỆ THỐNG KSNB .1 YẾU TỐ CON NGƯỜI .2 YẾU TỐ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH .3 YẾU TỐ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM VÀ THỊ HIẾU CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG . 29 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH GỐM SỨ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG .1 GIỚI THIỆU CHUNG TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH GỐM SỨ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG .1 VÀI NÉT SƠ LƯỢC VỀ LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH SẢN XUẤT GỐM SỨ BÌNH DƯƠNG 4 .1 Giai đoạn trước năm 1975 .2 Giai đoạn sau năm 1975 .2 QUY TRÌNH SẢN XUẤT GỐM SỨ .1 Chọn và xử lý đất .3 Trang trí hoa văn .4 Tráng men .5 Quá trình nung .3 DOANH THU NGÀNH GỐ SỨ BÌNH DƯƠNG TỪ NĂM 2008 ĐẾN 2012….4 NHỮNG THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN VÀ XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH GỐM SỨ BÌNH DƯƠNG . 43 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN .2 KHẢO SÁT THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH GỐM SỨ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG .1 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI KHẢO SÁT.2 NỘI DUNG KHẢO SÁT .3 PHƯƠNG PHÁP KHẢO SÁT .4 KẾT QUẢ KHẢO SÁT .1 Môi trường kiểm soát: .2 Đánh giá rủi ro: .3 Hoạt động kiểm soát: .4 Thông tin và truyền thông: .3 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH GỐM SỨ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG .2 NHỮNG HẠN CHẾ.67 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ CHO CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH GỐM SỨ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG .1 QUAN ĐIỂM HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ CHO CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH GỐM SỨ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG .1 QUAN ĐIỂM KẾ THỪA .2 QUAN ĐIỂM PHÙ HỢP .3 QUAN ĐIỂM PHÁT TRIỂN .2 CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ CHO CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH GỐM SỨ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG .1 GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG KIỂM SOÁT.2 GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ RỦI RO .3 GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT .4 GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG .5 GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT .1 ĐỐI VỚI CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC .2 ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH GỐM SỨ…….77 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Tiếng Anh AAA : American Accounting Association (Hội kế toán Hoa Kỳ) AICPA : American Institute of Certified Public Accountants (Hiệp hội kế toán viên công chứng Hoa Kỳ) BCBS : Basle Commettee on Banking Supervision (Ủy Ban Basle về giám sát ngân hàng) CoBIT : Control Objectives for Information and Related Technology (Các mục tiêu kiểm soát trong công nghệ thông tin và các lĩnh vực có liên quan) COSO : Committee of Sponsoring Organization (Ủy Ban thuộc Hội đồng quốc gia Hoa Kỳ về việc chống gian lận vè báo cáo tài chính) ERM : Enterprise Risk Management Framework (Hệ thống quản trị rủi ro doanh nghiệp) FEI : Financial Executives Institute (Hiệp hội Quản trị viên tài chính) IIA : Institute of Internal Auditors (Hiệp hội Kiểm toán viên nội bộ) IMA : Institute of Management Accountants (Hiệp hội Kế toán viên quản trị) ISA : International Standard on Auditing (Chuẩn mực kiểm toán quốc tế) ISACA : Informatiton System Audit and Control Association (Hiệp hội về kiểm soát và kiểm toán hệ thống thông tin) SAP : Statement Auditing Procedure (Báo cáo về thủ tục kiểm toán) SEC : Securities and Exchange Commission LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com (Ủy Ban chứng khoán Hoa Kỳ) Tiếng Việt BCTC : Báo cáo tài chính KSNB : Kiểm soát nội bộ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 : Doanh thu của ngành gốm sứ Bình Dương từ năm 2008 đến năm 2012 Bảng 2.2 : Thống kê kết quả khảo sát về môi trường kiểm soát Bảng 2.3 : Thống kê kết quả khảo sát về đánh giá rủi ro Bảng 2.4 : Thống kê kết quả khảo sát về hoạt động kiểm soát Bảng 2.5 : Thống kê kết quả khảo sát về thông tin và truyền thông Bảng 2.6 : Thống kê kết quả khảo sát về giám sát DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1 : Các giai đoạn của quy trình sản xuất gốm sứ DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC Phụ lục 1 : Danh sách các doanh nghiệp gốm sứ trên địa bàn tỉnh Bình Dương được khảo sát. Phụ lục 2 : Bảng câu hỏi khảo sát về hệ thống kiểm soát nội bộ tại các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh gốm sứ trên địa bàn tỉnh Bình Dương. Phụ lục 3 : Bảng tổng hợp số liệu khảo sát về hệ thống kiểm soát nội bộ tại các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh gốm sứ trên địa bàn tỉnh Bình Dương. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài: Bình Dương là tỉnh thuộc loại mạnh của cả nước về sản xuất và xuất khẩu gốm sứ mỹ nghệ. Từ giữa thế kỷ XIX, trên địa bàn tỉnh đã bắt đầu xuất hiện những lò sản xuất gốm nhỏ mang tính chất thủ công đơn sơ, trải qua các thăng trầm trong lịch sử gốm sứ của mình cho đến nay trong tỉnh có khoảng 300 doanh nghiệp làm nghề gốm sứ tập trung chủ yếu ở một số khu vực thuộc Lái Thiêu (Thuận An), Tân Phước Khánh (Tân Uyên) và Chánh Nghĩa (Thủ Dầu Một). Là một trong mười ngành xuất khẩu chủ lực của nền kinh tế Việt Nam, đóng góp vào giá trị sự tăng trưởng kinh tế, tạo ra công ăn việc làm cho người lao động và thể hiện nét văn hóa, lịch sử truyền thống của Bình Dương thì các doanh nghiệp gốm sứ mỹ nghệ ngày càng thu hút được nhiều sự quan tâm, đầu tư của chính quyền địa phương và các doanh nghiệp trong tỉnh. Hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp gốm sứ trên địa bàn tỉnh Bình Dương luôn luôn tồn tại những rủi ro hiện hữu và rủi ro tiềm tàng. Những rủi ro này xuất phát từ chính bên trong nội bộ doanh nghiệp hay từ các nhân tố bên ngoài. Bên cạnh đó cuộc khủng hoảng tài chính thế giới trong những năm gần đây và tình hình cạnh tranh toàn cầu gay gắt đã thúc đẩy các gian lận xảy ra. Vì vậỵ, các doanh nghiệp gốm sứ trên địa bàn tỉnh Bình Dương nói muốn tồn tại và phát triển cũng cần phải xây dựng cho mình hệ thống kiểm soát nội bộ hữu hiệu nhằm giúp các doanh nghiệp đạt được các mục tiêu đã đề ra thông qua việc kiểm soát, ngăn chặn và phát hiện các hành vi thiếu trung thực và gian lận trong nội bộ doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều nhà quản lý trong các doanh nghiệp này vẫn chưa nhận thức rõ được tầm quan trọng của kiểm soát nội bộ cũng như chưa xây dựng được hệ thống kiểm soát nội bộ hữu hiệu cho riêng doanh nghiệp mình. Đây là lý do tại sao người viết chọn đề tài “Hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ tại các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh gốm sứ trên địa bàn tỉnh Bình Dương” làm đề tài nghiên cứu của mình. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tổng quan Cho đến nay có rất nhiều đề tài nghiên cứu khoa học về hệ thống kiểm soát nội bộ tại các đơn vị, có thể kể đến như: “Hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ Công ty Cổ phần Đầu tư & Kinh doanh FICO”, Dương Thị Lan Đài, 2012. “Hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ tại Viễn thông Bình Dương”, Mai Xuân Thủy, 2012.
