Luận văn thạc sĩ về cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng

Khám phá luận văn thạc sĩ về quản lý kinh tế, hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng. Tìm hiểu giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Việt Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thái Sơn
• Trường học: Trường Đại học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Cải thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI CÁC ĐƠN VỊ Y TẾ CÔNG LẬP
• 1.1. Một số vấn đề cơ bản về ĐVSN có thu
• 1.1.1. Khái niệm và cách phân loại ĐVSN có thu
• 2. THỰC TRẠNG VỀ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN TRẺ EM HẢI PHÒNG GIAI ĐOẠN 2017 - 2021
• 2.1. Khái quát về Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.2. Khái quát về quá trình hình thành và phát triển
• 2.3. Chức năng và nhiệm vụ của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.4. Cơ cấu tổ chức của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.5. Đặc điểm cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ khám bệnh, chữa bệnh của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.6. Đặc điểm đội ngũ nhân lực của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.7. Chế độ chính sách của Nhà nước liên quan đến việc thực hiện cơ chế TCTC tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.8. Thực trạng về tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng giai đoạn 2017 – 2021
• 2.8.1. Tự chủ trong quản lý nguồn thu tại đơn vị
• 2.8.2. Tự chủ trong quản lý các khoản chi tại đơn vị
• 2.8.3. Tự chủ trong việc thực hiện Quy chế chi tiêu nội bộ tại đơn vị
• 2.8.4. Tự chủ trong việc quản lý và sử dụng tài sản, vật tư tại đơn vị
• 2.8.5. Cơ chế kiểm tra, kiểm soát tài chính tại đơn vị khi thực hiện cơ chế TCTC
• 2.8.6. Thực trạng về công tác TCKT tại Bệnh viện
• 2.9. Đánh giá chung tình hình thực hiện cơ chế TCTC của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng giai đoạn 2017 - 2021
• 2.9.1. Những kết quả đạt được
• 2.9.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.10. Các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện cơ chế TCTC tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.10.1. Các nhân tố chủ quan
• 2.10.2. Các nhân tố khách quan
• 2.11. Kinh nghiệm về thực hiện cơ chế TCTC của một số bệnh viện tại Việt Nam và bài học rút ra cho việc thực hiện cơ chế TCTC tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.11.1. Kinh nghiệm từ việc thực hiện TCTC tại Bệnh viện Bạch Mai
• 2.11.2. Kinh nghiệm từ việc thực hiện TCTC tại Bệnh viện Hữu nghị Việt-Tiệp
• 2.11.3. Bài học rút ra cho việc thực hiện cơ chế TCTC tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN TRẺ EM HẢI PHÒNG TRONG THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Mục tiêu, định hướng phát triển Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 3.1.1. Mục tiêu chung
• 3.1.2. Các nhiệm vụ trọng tâm
• 3.2. Quan điểm, định hướng về tự chủ tài chính ở các đơn vị sự nghiệp y tế công lập trực thuộc Sở Y tế Hải Phòng và Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng nói riêng
• 3.3. Một số biện pháp hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng trong thời gian tới
• 3.3.1. Các giải pháp trực tiếp cho hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính
• 3.3.2. Các giải pháp hỗ trợ thực hiện cơ chế tự chủ
• 3.3.3. Một số kiến nghị về phía chính sách Nhà nước và ngành y tế
• 3.3.3.1. Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý
• 3.3.3.2. Hoàn thiện các chính sách tạo điều kiện cho bệnh viện tự chủ tự cân đối vững chắc thu – chi tài chính
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Việc cải thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Chính phủ và các cơ quan chức năng đã có nhiều văn bản quy định về quyền tự chủ tài chính cho các bệnh viện công lập. Điều này không chỉ giúp các bệnh viện chủ động hơn trong việc quản lý tài chính mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng đã thực hiện cơ chế tự chủ từ năm 2017, tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Việc nghiên cứu và đề xuất các biện pháp hoàn thiện cơ chế này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của bệnh viện, đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của người dân.

II. Thực trạng về tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng giai đoạn 2017 2021

Trong giai đoạn 2017 - 2021, Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng đã thực hiện cơ chế tự chủ tài chính với nhiều kết quả tích cực. Bệnh viện đã chủ động trong việc quản lý nguồn thu và chi, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số vấn đề như việc quản lý tài chính chưa thật sự hiệu quả, nguồn thu chưa đa dạng. Các chỉ tiêu đánh giá mức độ tự chủ tài chính cũng cho thấy bệnh viện cần cải thiện hơn nữa trong việc tự bảo đảm chi phí hoạt động. Việc phân tích thực trạng này sẽ giúp xác định rõ những điểm mạnh và điểm yếu trong cơ chế tự chủ tài chính hiện tại.

2.1. Tự chủ trong quản lý nguồn thu

Bệnh viện đã có những bước tiến trong việc tự chủ quản lý nguồn thu từ các dịch vụ y tế. Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào nguồn thu từ bảo hiểm y tế và viện phí vẫn còn cao. Cần có các giải pháp để đa dạng hóa nguồn thu, từ đó giảm thiểu rủi ro tài chính. Việc này không chỉ giúp bệnh viện ổn định tài chính mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân.

2.2. Tự chủ trong quản lý các khoản chi

Quản lý chi phí tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng đã có những cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, việc kiểm soát chi phí vẫn còn nhiều hạn chế. Các khoản chi cho thuốc, vật tư y tế cần được quản lý chặt chẽ hơn để đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn tài chính. Cần có các biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả chi tiêu, từ đó góp phần cải thiện tình hình tài chính của bệnh viện.

III. Một số biện pháp hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng trong thời gian tới

Để cải thiện cơ chế tự chủ tài chính, Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng cần thực hiện một số biện pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nâng cao nhận thức về tự chủ tài chính trong toàn bộ cán bộ, nhân viên bệnh viện. Thứ hai, cần đa dạng hóa nguồn thu từ các dịch vụ y tế, không chỉ phụ thuộc vào bảo hiểm y tế. Thứ ba, cần cải cách quy trình quản lý tài chính, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực. Cuối cùng, cần có sự hỗ trợ từ phía chính sách Nhà nước để tạo điều kiện cho bệnh viện thực hiện tốt hơn cơ chế tự chủ tài chính.

3.1. Nâng cao nhận thức về tự chủ tài chính

Việc nâng cao nhận thức về tự chủ tài chính là rất quan trọng. Cán bộ, nhân viên cần hiểu rõ về quyền lợi và trách nhiệm khi thực hiện cơ chế này. Điều này sẽ giúp họ chủ động hơn trong công việc, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của bệnh viện. Cần tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo để truyền đạt thông tin và kinh nghiệm về quản lý tài chính cho toàn bộ nhân viên.

3.2. Đa dạng hóa nguồn thu

Để giảm thiểu rủi ro tài chính, Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng cần tìm kiếm các nguồn thu mới. Việc phát triển các dịch vụ y tế chất lượng cao, thu hút bệnh nhân từ các địa phương khác sẽ là một giải pháp hiệu quả. Ngoài ra, cần xem xét việc hợp tác với các tổ chức, doanh nghiệp để phát triển các dịch vụ y tế mới, từ đó tăng cường nguồn thu cho bệnh viện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới cơ chế quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập, việc hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại các bệnh viện công lập đóng vai trò quan trọng trong nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ y tế. Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng, với quy mô 600 giường bệnh kế hoạch và đội ngũ hơn 600 viên chức, là bệnh viện chuyên khoa Nhi hạng I tuyến cuối của thành phố Hải Phòng, phục vụ hơn 800.000 trẻ em khu vực địa phương và các tỉnh lân cận. Từ năm 2017 đến 2021, bệnh viện đã thực hiện cơ chế tự chủ tài chính nhóm 2, với nhiều thành tựu như nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, cải thiện cơ sở vật chất và tăng thu nhập cho người lao động.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc hệ thống hóa lý luận và thực tiễn về cơ chế tự chủ tài chính tại bệnh viện công lập, phân tích thực trạng thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng trong giai đoạn 2017 – 2021, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế này trong thời gian tới. Phạm vi nghiên cứu bao gồm nội dung lý luận về tự chủ tài chính, thực trạng tại bệnh viện trong giai đoạn 2017-2021 và các đề xuất cải tiến, tập trung tại địa bàn thành phố Hải Phòng.

Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, góp phần cải thiện chất lượng dịch vụ y tế nhi khoa, đồng thời giảm gánh nặng ngân sách nhà nước và tăng cường sự hài lòng của người bệnh. Các chỉ số như tỷ lệ tự đảm bảo chi phí hoạt động thường xuyên, tỷ lệ chi phí thuốc trên doanh thu khám chữa bệnh, và thu nhập bình quân người lao động được sử dụng làm thước đo hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài chính công, đặc biệt là cơ chế tự chủ tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về cơ chế tự chủ tài chính: Định nghĩa và phân loại các đơn vị sự nghiệp công lập theo mức độ tự chủ tài chính, dựa trên Nghị định số 60/2021/NĐ-CP. Khái niệm về quyền tự chủ trong quản lý thu, chi, sử dụng tài sản và trách nhiệm tài chính được làm rõ.

2. Mô hình quản lý tài chính y tế công lập: Tập trung vào các khái niệm như nguồn thu sự nghiệp y tế, chi thường xuyên, chi đầu tư, và các quỹ tài chính nội bộ (quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, quỹ bổ sung thu nhập, quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi). Mô hình này giúp đánh giá hiệu quả tài chính và tác động của cơ chế tự chủ đến hoạt động bệnh viện.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: Đơn vị sự nghiệp công lập có thu (ĐVSNCL), cơ chế tự chủ tài chính (TCTC), nguồn thu sự nghiệp y tế (SNYT), tỷ lệ tự đảm bảo chi phí hoạt động thường xuyên, và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ các báo cáo tài chính, báo cáo tổng hợp, sổ sách kế toán của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng giai đoạn 2017 – 2021, cùng với các văn bản pháp luật liên quan như Nghị định 60/2021/NĐ-CP, các quyết định của UBND thành phố Hải Phòng và Bộ Y tế. Ngoài ra, dữ liệu thứ cấp được khai thác từ các cơ quan quản lý như Bộ Y tế, Sở Y tế, Sở Tài chính, cùng các nghiên cứu khoa học liên quan.

Phương pháp chọn mẫu là toàn bộ dữ liệu tài chính và hoạt động của bệnh viện trong giai đoạn nghiên cứu, đảm bảo tính toàn diện và chính xác. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả để tính toán số tuyệt đối, tỷ lệ phần trăm, trung bình và các chỉ số tài chính. Phương pháp so sánh được áp dụng để đánh giá sự biến động và hiệu quả thực hiện cơ chế tự chủ qua các năm.

Quá trình nghiên cứu được thực hiện theo timeline từ tháng 7 năm 2021 đến tháng 5 năm 2022, bao gồm thu thập dữ liệu, xử lý số liệu bằng phần mềm Microsoft Excel và các công cụ thống kê, phân tích kết quả và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn thu và tỷ trọng tự chủ tài chính tăng trưởng ổn định: Tổng nguồn thu của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng tăng từ khoảng 180 tỷ đồng năm 2017 lên hơn 224 tỷ đồng năm 2021, tương ứng mức tăng 24,22%. Trong đó, nguồn thu sự nghiệp y tế chiếm tỷ trọng cao, dao động từ 61,28% đến 72,41% tổng nguồn thu, thể hiện sự chủ động khai thác nguồn thu dịch vụ y tế.

2. Giảm dần nguồn kinh phí ngân sách nhà nước (NSNN): Nguồn kinh phí NSNN cấp cho bệnh viện giảm 70,03% từ năm 2017 đến 2021, cho thấy bệnh viện đã giảm phụ thuộc vào ngân sách nhà nước, tăng cường tự chủ tài chính.

3. Hiệu quả sử dụng giường bệnh và hoạt động chuyên môn: Công suất sử dụng giường bệnh giảm từ 143,8% năm 2017 xuống còn 79,7% năm 2021, chủ yếu do ảnh hưởng của dịch Covid-19 và việc cải tạo cơ sở vật chất. Tuy nhiên, tỷ lệ phẫu thuật trên bệnh nhân tăng từ 1,25% lên 2,26%, và ngày điều trị trung bình tăng nhẹ từ 5,5 lên 5,8 ngày, phản ánh nâng cao chất lượng điều trị.

4. Thu nhập bình quân người lao động được cải thiện: Đội ngũ nhân lực tăng từ 579 người năm 2017 lên 605 người năm 2021, với số lượng bác sĩ chuyên khoa và thạc sĩ tăng, đồng thời thu nhập bình quân người lao động được cải thiện, góp phần nâng cao đời sống và động lực làm việc.

Thảo luận kết quả

Việc tăng trưởng nguồn thu sự nghiệp y tế và giảm dần nguồn kinh phí NSNN cho thấy Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng đã từng bước thực hiện hiệu quả cơ chế tự chủ tài chính, phù hợp với chủ trương xã hội hóa và tự chủ tài chính của Nhà nước. Sự đa dạng hóa các loại hình dịch vụ khám chữa bệnh, như khám bệnh yêu cầu, giường yêu cầu, dịch vụ tiêm chủng, đã góp phần tăng nguồn thu và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Mặc dù công suất sử dụng giường bệnh giảm do dịch bệnh và cải tạo cơ sở vật chất, nhưng tỷ lệ phẫu thuật và ngày điều trị trung bình tăng cho thấy bệnh viện tập trung vào các ca bệnh nặng, kỹ thuật cao, nâng cao hiệu quả điều trị. Điều này phù hợp với xu hướng phát triển bệnh viện chuyên khoa tuyến cuối.

So sánh với các bệnh viện lớn khác như Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt-Tiệp, Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng đã học hỏi kinh nghiệm trong việc đa dạng hóa dịch vụ, đầu tư trang thiết bị hiện đại và nâng cao năng lực đội ngũ, góp phần nâng cao hiệu quả tài chính và chất lượng khám chữa bệnh.

Các biểu đồ về nguồn thu, tỷ trọng các khoản thu, và số liệu về nhân lực, công suất giường bệnh có thể được trình bày để minh họa rõ nét hơn các xu hướng và hiệu quả thực hiện cơ chế tự chủ tài chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Mở rộng và đa dạng hóa các loại hình dịch vụ khám chữa bệnh

   • Động từ hành động: Phát triển, triển khai
   • Mục tiêu: Tăng nguồn thu dịch vụ y tế yêu cầu, giường yêu cầu, dịch vụ kỹ thuật cao
   • Timeline: Triển khai trong 2 năm tới
   • Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc Bệnh viện phối hợp với các khoa chuyên môn

2. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế hiện đại

   • Động từ hành động: Đầu tư, nâng cấp
   • Mục tiêu: Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, đáp ứng nhu cầu kỹ thuật cao
   • Timeline: Kế hoạch đầu tư giai đoạn 2023-2025
   • Chủ thể thực hiện: Bệnh viện phối hợp với Sở Y tế và UBND thành phố

3. Hoàn thiện hệ thống quản lý tài chính và kiểm soát chi tiêu

   • Động từ hành động: Cải tiến, kiểm soát
   • Mục tiêu: Tối ưu hóa chi phí, tránh thất thoát, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực
   • Timeline: Áp dụng ngay và liên tục cải tiến
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Tài chính – Kế toán và Ban Giám đốc

4. Nâng cao năng lực đội ngũ nhân lực và ứng dụng công nghệ thông tin

   • Động từ hành động: Đào tạo, ứng dụng
   • Mục tiêu: Tăng trình độ chuyên môn, nâng cao hiệu quả quản lý và khám chữa bệnh
   • Timeline: Đào tạo liên tục, ứng dụng công nghệ trong 1-3 năm tới
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Tổ chức cán bộ, Phòng Công nghệ thông tin, các khoa chuyên môn

5. Khuyến khích liên doanh, liên kết và xã hội hóa nguồn lực

   • Động từ hành động: Thu hút, hợp tác
   • Mục tiêu: Tăng nguồn vốn đầu tư, đa dạng hóa dịch vụ, giảm gánh nặng ngân sách
   • Timeline: Xây dựng kế hoạch trong 1 năm, triển khai liên tục
   • Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc, Sở Y tế, các đối tác liên quan

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo các bệnh viện công lập

   • Lợi ích: Hiểu rõ cơ chế tự chủ tài chính, áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và dịch vụ y tế.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch tự chủ tài chính phù hợp với đặc thù bệnh viện.

2. Cán bộ quản lý tài chính y tế

   • Lợi ích: Nắm bắt các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính, phương pháp lập dự toán và kiểm soát chi tiêu.
   • Use case: Cải tiến quy trình quản lý tài chính, tăng cường kiểm soát chi phí.

3. Nhà hoạch định chính sách y tế và tài chính công

   • Lợi ích: Tham khảo thực trạng và đề xuất hoàn thiện chính sách tự chủ tài chính tại bệnh viện công lập.
   • Use case: Xây dựng hoặc điều chỉnh các văn bản pháp luật, chính sách hỗ trợ tự chủ tài chính.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế y tế

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở lý luận, dữ liệu thực tiễn và phương pháp nghiên cứu về cơ chế tự chủ tài chính trong lĩnh vực y tế.
   • Use case: Tham khảo để phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn hoặc luận án liên quan.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ chế tự chủ tài chính là gì và tại sao lại quan trọng đối với bệnh viện công lập?
   Cơ chế tự chủ tài chính cho phép bệnh viện chủ động trong quản lý nguồn thu, chi và sử dụng tài sản, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ. Ví dụ, Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng đã giảm phụ thuộc ngân sách nhà nước và tăng thu nhập từ dịch vụ y tế.

2. Các nguồn thu chính của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng gồm những gì?
   Bao gồm nguồn thu sự nghiệp y tế (viện phí và BHYT), thu dịch vụ khám bệnh yêu cầu, giường yêu cầu, dịch vụ tiêm chủng, và các nguồn thu khác như trông giữ xe, quầy thuốc, căng tin. Tỷ trọng nguồn thu sự nghiệp y tế chiếm trên 60% tổng thu.

3. Những khó khăn nào bệnh viện gặp phải khi thực hiện cơ chế tự chủ tài chính?
   Bao gồm giảm công suất sử dụng giường bệnh do dịch bệnh, áp lực cạnh tranh với các cơ sở y tế khác, và yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ đồng thời kiểm soát chi phí. Ví dụ, công suất giường bệnh giảm từ 143,8% xuống 79,7% trong giai đoạn nghiên cứu.

4. Làm thế nào để bệnh viện nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn tài chính theo cơ chế tự chủ?
   Bệnh viện cần đa dạng hóa dịch vụ, đầu tư trang thiết bị hiện đại, nâng cao năng lực nhân lực và hoàn thiện hệ thống quản lý tài chính. Việc này đã được Bệnh viện Hữu nghị Việt-Tiệp áp dụng thành công khi đầu tư máy MR1 3.0 Tesla và các dịch vụ kỹ thuật cao.

5. Cơ chế tự chủ tài chính ảnh hưởng thế nào đến thu nhập của người lao động tại bệnh viện?
   Cơ chế này giúp bệnh viện có nguồn lực tăng thu nhập cho viên chức và người lao động thông qua quỹ bổ sung thu nhập và các quỹ phúc lợi. Tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng, thu nhập bình quân người lao động đã được cải thiện trong giai đoạn 2017-2021.

Kết luận

• Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng đã thực hiện hiệu quả cơ chế tự chủ tài chính nhóm 2 trong giai đoạn 2017 – 2021, tăng trưởng nguồn thu sự nghiệp y tế và giảm dần phụ thuộc ngân sách nhà nước.
• Các chỉ tiêu chuyên môn và năng lực nhân lực được cải thiện, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và sự hài lòng của người bệnh.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp thiết thực như đa dạng hóa dịch vụ, đầu tư trang thiết bị, nâng cao năng lực quản lý tài chính và nhân lực.
• Các kết quả nghiên cứu có thể làm cơ sở cho việc hoàn thiện chính sách và thực tiễn tự chủ tài chính tại các bệnh viện công lập chuyên khoa nhi.
• Đề xuất các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 2-3 năm tới và tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh phù hợp.

Các cơ quan quản lý y tế, bệnh viện công lập và nhà nghiên cứu nên áp dụng và phát triển các giải pháp hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ y tế, góp phần phát triển bền vững hệ thống y tế công lập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, trang mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục bảng biểu, nội dung Luận văn kết cấu thành 3 chƣơng: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị y tế công lập. Thực trạng về tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng giai đoạn 2017 – 2021. Một số biện pháp hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng trong thời gian tới.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI CÁC ĐƠN VỊ Y TẾ CÔNG LẬP 1. Một số vấn đề cơ bản về ĐVSN có thu 1. Khái niệm và cách phân loại ĐVSN có thu ĐVSN có thu là một loại hình của ĐVSNCL do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nƣớc thành lập theo quy định của pháp luật, có tƣ cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng theo quy định của pháp luật, cung cấp dịch vụ sự nghiệp công hoặc phục vụ quản lý nhà nƣớc. Dịch vụ sự nghiệp công là dịch vụ sự nghiệp trong các lĩnh vực giáo dục đào tạo; giáo dục nghề nghiệp; y tế - dân số; văn hóa, thể thao và du lịch; thông tin và truyền thông; khoa học và công nghệ; các hoạt động kinh tế và lĩnh vực khác [24, tr.

Việc phân loại ĐVSN có thu căn cứ vào nguồn thu sự nghiệp, mức độ tự đảm bảo kinh phí hoạt động thƣờng xuyên. Theo Nghị định số 60/2021/NĐ-CP ngày 21/6/2021 của Chính phủ (sau đây gọi tắt là Nghị định 60) quy định cơ chế TCTC của ĐVSNCL nói chung và ĐVSN có thu nói riêng đƣợc chia thành 4 loại: - ĐVSN có thu tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư (nhóm 1): Là đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động thƣờng xuyên và hoạt động đầu tƣ, mức độ tự chủ bảo đảm chi phí của hai hoạt động này bằng hoặc lớn hơn 100%; có mức tự bảo đảm chi đầu tƣ bằng hoặc lớn hơn mức trích khấu hao và hao mòn tài sản cố định của đơn vị. Mức tự bảo đảm chi đầu tƣ đƣợc xác định bao gồm các nguồn sau: (i) số dự kiến trích lập Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp trong năm kế hoạch hoặc của bình quân 05 năm trƣớc liền kề; (ii) số thu phí đƣợc để lại để chi thƣờng xuyên không giao tự chủ theo quy định [24, tr. - ĐVSN có thu tự bảo đảm chi thường xuyên (nhóm 2): là đơn vị đáp ứng một trong các điều kiện sau: (i) Đơn vị có mức độ tự bảo đảm kinh phí chi thƣờng xuyên bằng hoặc lớn hơn 100% và chƣa tự bảo đảm chi đầu tƣ từ nguồn Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, nguồn thu phí để lại chi, các nguồn tài chính hợp pháp khác; (ii) Đơn vị thực hiện cung cấp dịch vụ sự nghiệp công, đƣợc Nhà nƣớc đặt hàng theo giá tính đủ chi phí (không bao gồm khấu hao tài sản cố định) [24, tr.

7 - ĐVSN có thu tự bảo đảm một phần chi thường xuyên (nhóm 3): Là đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động thƣờng xuyên, phần còn lại đƣợc NSNN cấp. Mức tự đảm bảo chi phí hoạt động thƣờng xuyên của đơn vị đƣợc tính từ 10% đến dƣới 100%, đƣợc Nhà nƣớc đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp dịch vụ sự nghiệp công theo giá chƣa tính đủ chi phí [24, tr. - ĐVSN có thu do NSNN bảo đảm chi thường xuyên (nhóm 4): Là đơn vị có mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thƣờng xuyên xác định theo phƣơng án dƣới 10% hoặc ĐVSN công không có nguồn thu sự nghiệp, đƣợc NSNN đảm bảo toàn bộ chi thƣờng xuyên tại đơn vị [24, tr. Đặc điểm hoạt động của các đơn vị sự nghiệp có thu Thứ nhất, ĐVSN có thu là tổ chức hoạt động theo nguyên tắc phục vụ xã hội, không vì mục đích lợi nhuận nhƣ các doanh nghiệp sản xuất – kinh doanh.

Thứ hai, sản phẩm của các ĐVSN có thu là các sản phẩm mang lại lợi ích chung có tính bền vững và gắn bó hữu cơ với quá trình tạo ra vật chất và giá trị tinh thần. Thứ ba, hoạt động sự nghiệp trong các ĐVSN có thu luôn gắn liền và bị chi phối bởi các chƣơng trình phát triển kinh tế – xã hội của Nhà nƣớc [27, tr. Vai trò của ĐVSN có thu trong nền kinh tế Thực hiện cơ chế TCTC theo Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ (Nghị định 43), sau đó là Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ (Nghị định 16) và hiện tại là Nghị định 60, các ĐVSN có thu đã đóng góp một phần vào phát triển và tăng trƣởng của nền kinh tế quốc dân, có vị trí quan trọng cho sự ổn định kinh tế vĩ mô và góp phần không nhỏ vào mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, cụ thể nhƣ: (i) Cung cấp các dịch vụ công đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nhân dân, góp phần cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của toàn xã hội; (ii) Hoạt động chủ yếu theo nhiệm vụ chính trị đƣợc giao nhƣ: đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực có chất lƣợng và trình độ cho xã hội; khám bệnh, chữa bệnh; cung cấp các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật; nghiên cứu và ứng dụng các kết quả khoa học, công nghệ.v…; (iii) Hầu hết tất cả các ĐVSN có thu đều có vai trò chủ đạo đối với lĩnh vực hoạt động sự nghiệp, triển khai thực hiện các đề án, chƣơng trình trọng điểm, quan trọng để đảm bảo an sinh xã hội, phát triển kinh tế - xã hội. Cơ chế TCTC đối với ĐVSNCL thuộc lĩnh vực y tế 1.

Sự cần thiết của cơ chế TCTC đối với ĐVSNCL thuộc lĩnh vực y tế 1. Khái niệm về cơ chế TCTC Cơ chế TCTC của các ĐVSNCL thuộc lĩnh vực y tế hiện nay đƣợc quy định tại Nghị định 60. Đó là các quy định về quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong việc thực hiện quy định về danh mục sự nghiệp công; giá, phí và lộ trình tính giá dịch vụ sự nghiệp công; phân loại mức độ tự chủ tài chính; tự chủ sử dụng nguồn tài chính; tự chủ trong hoạt động liên doanh, liên kết; quản lý, sử dụng tài sản công và các quy định khác có liên quan [24, tr. Sự cần thiết phải hoàn thiện cơ chế TCTC đối với ĐVSNCL thuộc lĩnh vực y tế Thứ nhất, đƣợc quyền tự chủ lớn hơn trong việc xác định tổ chức bộ máy và nhân sự phù hợp với chức năng, nhiệm vụ đƣợc giao.

Thứ hai, đƣợc chủ động hơn trong việc quản lý và tổ chức thực hiện kế hoạch đƣợc giao, đƣợc liên doanh, liên kết, XHH, ký kết các hợp đồng cung ứng dịch vụ… nhằm góp phần đa dạng hóa các hoạt động cung ứng dịch vụ. Thứ ba, đƣợc trao quyền lớn hơn trong quản lý tài chính, thủ trƣởng đơn vị đƣợc quyết định các khoản thu và nhiệm vụ chi đối với phần kinh phí đƣợc giao tự chủ miễn là đƣợc quy định trong Quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị. Mục tiêu của cơ chế tự TCTC đối với ĐVSNCL thuộc lĩnh vực y tế Cơ chế TCTC đối với ĐVSNCL thuộc lĩnh vực y tế nhằm hƣớng tới mục tiêu: - Một là, nhằm phân biệt chức năng quản lý nhà nƣớc về lĩnh vực y tế với chức năng điều hành các hoạt động của ĐVSNCL thuộc lĩnh vực y tế. Các đơn vị này hoạt động theo cơ chế riêng, phù hợp với hoạt động đặc thù của ĐVSNCL thuộc lĩnh vực y tế.

- Hai là, trao quyền TCTC cho các ĐVSNCL thuộc lĩnh vực y tế giúp cho các đơn vị chủ động về nguồn thu, chi, đảm bảo có hiệu quả tích lũy nhằm giúp các đơn vị chủ động cân đối các nguồn vốn để đầu tƣ xây dựng, mua sắm trang thiết bị, công cụ nhằm nâng cao chất lƣợng dịch vụ KCB hƣớng tới sự hài lòng của ngƣời bệnh, tăng nguồn thu cải thiện và nâng cao thu nhập cho ngƣời lao động. 9 - Ba là, thực hiện chủ trƣơng XHH, liên doanh, liên kết trong việc cung cấp dịch vụ cho xã hội, chủ động huy động các nguồn lực đóng góp của cộng đồng để phát triển hoạt động sự nghiệp, từng bƣớc giảm dần bao cấp từ NSNN. Tác động của cơ chế TCTC đối với bệnh viện công lập 1. Tác động tích cực Một là, nâng cao khả năng cạnh tranh cho bệnh viện, góp phần cải thiện, nâng cao chất lƣợng hoạt động khám bệnh, chữa bệnh trong BVCL.

Hai là, thúc đẩy BVCL nâng cao hiệu quả hoạt động, từ khâu chuyên môn, chỉ đạo khám bệnh, chữa bệnh đến các hoạt động về tổ chức, hành chính quản trị, công tác kế toán tài chính, khuyến khích cơ chế làm việc hiệu quả, tiết kiệm chi phí, tránh thất thoát gây lãng phí cho bệnh viện và nguồn lực xã hội. Ba là, tạo điều kiện cho các BVCL liên doanh, liên kết, XHH để thu hút đƣợc một lƣợng vốn cho ngành y tế để đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng khang trang, sạch đẹp, mua sắm trang thiết bị y tế hiện đại, một mặt nâng cao hiệu quả hoạt động, chất lƣợng dịch vụ KCB, mặt khác góp phần làm giảm gánh nặng đầu tƣ cho y tế bằng nguồn NSNN. Bốn là, TCTC đối với BVCL buộc các đơn vị phải chú trọng đến công tác đào tạo và thu hút nguồn nhân lực chất lƣợng cao, mở rộng thêm nhiều loại hình dịch vụ chất lƣợng cao, nâng cao chất lƣợng dịch vụ KCB, nâng cao uy tín bệnh viện để tăng thêm nguồn thu cho bệnh viện, tiết kiệm chi, tăng thu nhập cho viên chức và ngƣời lao động tại đơn vị. Tác động tiêu cực Ngoài những tác động tích cực khi thực hiện cơ chế TCTC ở BVCL, cũng có thể xảy ra những tác động tiêu cực, cụ thể: Một là, việc giao quyền tự chủ về quản lý điều hành bộ máy, nhân lực nếu không đƣợc kiểm soát chặt chẽ thì có thể dẫn đến một số nguy cơ nhƣ lạm quyền trong việc tiếp nhận và sa thải viên chức và ngƣời lao động tại đơn vị.

Hai là, có thể xảy ra tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các bệnh viện có cùng chuyên môn trên cùng địa bàn hoặc trong phạm vi lân cận với các BVCL nhƣ miễn giảm viện phí, giảm giá dịch vụ KCB, tặng gói khám sức khỏe 10 tổng quát.v… dễ dẫn đến tình trạng bệnh viện cắt giảm thời gian thăm khám, giảm chất lƣợng dịch vụ, ảnh hƣởng đến sức khỏe của ngƣời bệnh.