Tổng quan nghiên cứu

Thị trường du lịch Quảng Nam ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ với khoảng 500.000 lượt khách tham quan và lưu trú trong tháng 01/2018, đạt mức tăng 22,85% so với cùng kỳ năm 2017. Trong đó, lượng khách quốc tế ước đạt 350.000 lượt khách (tăng 31,08%) và doanh thu du lịch toàn tỉnh chạm mốc 370 tỷ đồng, tăng 19,35%. Tuy nhiên, tại thành phố Tam Kỳ, hoạt động kinh doanh lưu trú vẫn đối mặt với nhiều thách thức do thời gian lưu trú ngắn và sức cạnh tranh dịch vụ còn hạn chế. Khách sạn ven sông Bàn Thạch Tam Kỳ, do Công ty TNHH MTV Phát triển hạ tầng KCN Chu Lai (CIZIDCO) tiếp nhận quản lý từ năm 2016, sở hữu khuôn viên rộng 3,4 ha với quy mô 7 tầng, gồm 98 phòng và 7 khu biệt thự cao cấp. Dù có lợi thế hạ tầng quy chuẩn 4 sao, lượng khách thực tế tại khách sạn vẫn chưa đạt kỳ vọng tối ưu công suất phòng.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là nhận diện các rào cản trong việc thực thi chính sách tiếp thị hỗn hợp, từ đó giải quyết bài toán khai thác công suất phòng và mở rộng nguồn khách. Mục tiêu cụ thể của đề tài là hệ thống hóa cơ sở lý luận về Marketing-mix dịch vụ khách sạn, phân tích thực trạng triển khai mô hình 4P tại khách sạn Bàn Thạch, và đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh. Phạm vi không gian giới hạn tại khách sạn Bàn Thạch Tam Kỳ, phạm vi thời gian sử dụng dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2016 - 2018 và dữ liệu vận hành sơ cấp từ tháng 1/2019 đến tháng 3/2019. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua mục tiêu định lượng: giúp khách sạn gia tăng tỷ lệ lấp đầy phòng từ dưới 50% lên trên 65%, nâng cao tỷ trọng doanh thu dịch vụ bổ sung thêm 20% và kéo dài ngày lưu trú bình quân của khách nội địa vượt mức cơ sở 1,13 đến 1,63 ngày.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng mô hình Marketing-mix 4P kinh điển của E. Jerome McCarthy kết hợp mô hình 4C của Robert Lauterborn nhằm kết nối giá trị doanh nghiệp với góc nhìn của khách hàng. Trong kinh doanh khách sạn, 4P đại diện cho Sản phẩm (Product), Giá cả (Price), Phân phối (Place), và Xúc tiến (Promotion), tương ứng với 4C bao gồm Nhu cầu khách hàng (Customer needs), Chi phí (Cost), Sự thuận tiện (Convenience), và Truyền thông (Communication). Bên cạnh đó, lý thuyết phân đoạn thị trường, lựa chọn thị trường mục tiêu và định vị thương hiệu (STP) của Philip Kotler đóng vai trò định hướng chiến lược tiếp cận phân khúc khách hàng cao cấp.

Khung nghiên cứu vận dụng 4 khái niệm cốt lõi: tính vô hình và tính không thể lưu kho của sản phẩm lưu trú; độ co giãn của giá theo mùa vụ du lịch; cấu trúc phân phối đa kênh kết hợp giữa bán phòng trực tiếp và các đại lý du lịch trực tuyến (OTA); và truyền thông tích hợp nhằm xây dựng quan hệ công chúng (PR). Theo tiêu chuẩn phân hạng cơ sở lưu trú du lịch gồm 5 hạng sao quốc tế, một khách sạn 4 sao đòi hỏi quy mô tối thiểu 80 buồng, tích hợp đồng bộ hệ thống nhà hàng Á - Âu, trung tâm hội nghị và các dịch vụ bổ sung khép kín như spa, thể thao và giải trí.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp phong phú được trích xuất từ các báo cáo định kỳ của phòng Sales - Marketing, phòng Kế toán và bộ phận Lễ tân khách sạn giai đoạn 2016 - 2018. Dữ liệu sơ cấp được thu thập trong giai đoạn từ tháng 1/2019 đến tháng 3/2019 thông qua kỹ thuật phỏng vấn chuyên sâu có cấu trúc.

Quy mô mẫu nghiên cứu sơ cấp bao gồm 15 cán bộ quản lý và nhân viên đại diện cho các bộ phận nòng cốt như Lễ tân, Buồng phòng, Nhà hàng và Sales - Marketing. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (Purposive Sampling) được áp dụng nhằm lựa chọn những nhân sự có kinh nghiệm thực tế sâu sắc về quy trình vận hành và tiếp xúc khách hàng.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tổ thống kê và so sánh tỷ lệ phần trăm là nhằm phản ánh khách quan cơ cấu nhân sự gồm 73 lao động, phân loại luồng khách quốc tế và nội địa, cũng như theo dõi biến động doanh thu dịch vụ bổ sung mà không làm sai lệch bức tranh thực tế. Việc kết hợp ma trận SWOT và phân tích chuỗi thời gian giúp làm rõ điểm nghẽn nội tại trong tương quan với môi trường vĩ mô tại thành phố Tam Kỳ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về cơ cấu nguồn nhân lực, tổng số lao động biến động nhẹ từ 69 người năm 2016, tăng lên 75 người năm 2017 và điều chỉnh về 73 người năm 2018. Trình độ học vấn có bước tiến triển khi tỷ lệ nhân sự có trình độ Đại học và trên Đại học tăng từ 27,54% năm 2016 lên 31,51% năm 2018. Tỷ lệ lao động đã qua đào tạo nghiệp vụ chuyên môn đạt 76,71% vào năm 2018. Tuy nhiên, năng lực ngoại ngữ chuyên sâu vẫn là rào cản lớn khi tỷ lệ nhân viên sở hữu chứng chỉ TOEIC chỉ đạt 10,96% năm 2018, trong khi 65,75% nhân viên chỉ đạt trình độ chứng chỉ B cơ bản.

Thứ hai, số liệu kinh doanh lưu trú Quý 1/2019 ghi nhận sự tăng trưởng về lượt khách nhưng tồn tại chênh lệch lớn giữa các phân khúc. Tổng lượt khách tăng từ 279 lượt (tháng 1) lên 344 lượt (tháng 2) và đạt 478 lượt (tháng 3), tương ứng với tổng ngày khách tăng 87,46% từ 670 ngày lên 1.256 ngày. Đáng chú ý, khách quốc tế có thời gian lưu trú bình quân rất khả quan, tăng từ 3,21 ngày (tháng 1) lên 5,43 ngày (tháng 3). Ngược lại, khách nội địa có thời gian lưu trú rất ngắn, dao động từ 0,89 ngày đến 1,63 ngày trong cùng kỳ.

Thứ ba, việc khai thác dịch vụ bổ sung còn mang tính thời điểm. Trong 3 tháng đầu năm 2019, khách sạn phục vụ 7 tiệc cưới tại Nhà hàng Phong Lan diện tích 556 m2, 15 hội nghị hội thảo tại các phòng chức năng, và 17 tiệc liên hoan sinh nhật. Dù sở hữu hội trường lớn sức chứa 467 khách cùng 3 phòng ăn Tulip, công suất sử dụng hạ tầng dịch vụ ẩm thực vào các ngày trong tuần vẫn chưa được tối ưu.

Thứ tư, áp lực cạnh tranh gia tăng khi Khách sạn Mường Thanh Grand Quảng Nam đi vào vận hành với quy mô 233 phòng, trung tâm yến tiệc 1.000 khách và hệ thống bar tầng 20, trực tiếp chia sẻ phân khúc khách công vụ và sự kiện MICE trên địa bàn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến sự chênh lệch thời gian lưu trú bắt nguồn từ định vị sản phẩm và cách thức tiếp cận thị trường. Khách quốc tế đến Tam Kỳ chủ yếu là chuyên gia làm việc tại Khu công nghiệp Tam Thăng, Khu kinh tế mở Chu Lai nên có nhu cầu lưu trú dài ngày. Trong khi đó, khách nội địa phần lớn là khách vãng lai và khách công vụ ngắn hạn, chưa tìm thấy nhiều hoạt động giải trí về đêm tại khách sạn.

So sánh với các nghiên cứu tương đồng trong ngành khách sạn tại khu vực miền Trung, mức độ phụ thuộc vào khách công vụ truyền thống khiến doanh nghiệp dễ bị động trước biến động mùa vụ. Hoạt động quảng bá trực tuyến và phân phối qua các kênh OTA quốc tế của khách sạn Bàn Thạch còn khá mờ nhạt so với các đối thủ cùng phân khúc.

Để làm nổi bật các phát hiện trên, dữ liệu có thể được trình bày trực quan thông qua biểu đồ cột chồng (Stacked Column Chart) thể hiện sự dịch chuyển cơ cấu trình độ và ngoại ngữ của 73 nhân sự giai đoạn 2016 - 2018. Đồng thời, biểu đồ đường kết hợp cột (Dual-Axis Chart) sẽ minh họa rõ nét sự tương phản giữa số lượt khách và số ngày lưu trú bình quân của hai nhóm khách nội địa và quốc tế trong Quý 1/2019, giúp nhà quản trị nhanh chóng nhận diện điểm trũng doanh thu.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cấp chính sách sản phẩm và đa dạng hóa dịch vụ ẩm thực. Ban Giám đốc cùng Bếp trưởng cần khẩn trương tiêu chuẩn hóa thực đơn Âu chuyên sâu phục vụ chuyên gia quốc tế tại Nhà hàng Phong Lan, đồng thời bổ sung các gói trải nghiệm chăm sóc sức khỏe tại khu vực Spa tầng 2 và khu vực hồ bơi. Mục tiêu cụ thể là nâng mức độ hài lòng của khách quốc tế lên trên 85% và gia tăng doanh thu F&B thêm 15% trong vòng 6 tháng đầu triển khai (Quý 3/2019 - Quý 4/2019).

Thứ hai, tối ưu hóa chính sách giá linh hoạt và thiết kế các gói kích cầu MICE. Phòng Sales - Marketing chịu trách nhiệm xây dựng biểu giá phòng linh hoạt theo mùa vụ, áp dụng chiết khấu từ 10% đến 15% cho các đơn vị lưu trú dài hạn trên 30 ngày, và ban hành gói dịch vụ tiệc cưới trọn gói đi kèm phòng tân hôn tại khu Villa. Kế hoạch thực hiện trong Quý 3/2019 nhằm mục tiêu tăng công suất buồng phòng mùa thấp điểm thêm 12% đến 18%.

Thứ ba, mở rộng kênh phân phối đa tầng và thúc đẩy thương mại điện tử. Bộ phận Sales - Marketing cần chủ động ký kết hợp tác phân phối với hơn 20 đại lý lữ hành lớn tại Đà Nẵng, Hà Nội, đồng thời tích hợp cổng đặt phòng trực tuyến chuyên nghiệp trên hệ sinh thái Booking.com, Agoda và Traveloka. Tiến độ triển khai hoàn thành trước tháng 10/2019, hướng tới mục tiêu nâng tỷ trọng doanh thu đặt phòng qua nền tảng số từ mức dưới 10% lên 35%.

Thứ tư, chuẩn hóa năng lực nhân sự và nâng cao trình độ ngoại ngữ. Bộ phận Hành chính - Nhân sự phối hợp với các trung tâm đào tạo tổ chức các khóa bồi dưỡng tiếng Anh giao tiếp chuyên ngành và nghiệp vụ lễ tân chuẩn quốc tế cho toàn bộ nhân viên tiền sảnh. Thời gian thực hiện liên tục trong giai đoạn 2019 - 2020, đặt mục tiêu 100% nhân viên lễ tân đạt chuẩn giao tiếp quốc tế và nâng tỷ lệ nhân viên có chứng chỉ TOEIC lên trên 25%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà quản lý và chủ đầu tư khách sạn quy mô 3 đến 4 sao tại các đô thị loại 2 và vùng ven khu công nghiệp. Luận văn cung cấp mô hình thực chứng về cách thức cân đối nguồn thu giữa dịch vụ lưu trú ngắn hạn và hợp đồng dài hạn cho chuyên gia.

Nhóm thứ hai là các chuyên viên Marketing và phát triển kinh doanh trong ngành Du lịch - Khách sạn. Đề tài đem lại case study thực tiễn về ứng dụng ma trận SWOT và phối thức 4P để xây dựng chiến lược cạnh tranh trực diện với các chuỗi khách sạn quy mô lớn.

Nhóm thứ ba là sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Quản trị Khách sạn và Du lịch. Tài liệu là nguồn tham khảo học thuật chuẩn mực về phương pháp phân tổ thống kê, phân tích dữ liệu thứ cấp và kỹ thuật cấu trúc đề tài nghiên cứu ứng dụng.

Nhóm thứ tư là các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch tại tỉnh Quảng Nam và thành phố Tam Kỳ. Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tế về thực trạng hạ tầng lưu trú, thời gian lưu trú của du khách, giúp hoạch định các chính sách xúc tiến đầu tư và liên kết tour tuyến hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Điểm nghẽn lớn nhất trong chính sách Marketing-mix của Khách sạn ven sông Bàn Thạch là gì? Điểm nghẽn cốt lõi là sự thiếu đồng bộ giữa cơ sở vật chất hiện đại rộng 3,4 ha với hệ thống xúc tiến bán hàng số. Dù sở hữu 98 phòng và 7 khu villa, khách sạn vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nguồn khách công vụ truyền thống, chưa tận dụng hiệu quả các kênh phân phối trực tuyến OTA để tối ưu công suất phòng quanh năm.

Cơ cấu nguồn nhân lực ảnh hưởng như thế nào đến năng lực cạnh tranh của khách sạn? Dù tỷ lệ lao động qua đào tạo năm 2018 đạt 76,71%, nhưng chỉ có 10,96% nhân viên đạt chứng chỉ TOEIC và 65,75% có chứng chỉ B cơ bản. Hạn chế về ngoại ngữ gây khó khăn khi phục vụ nhóm khách quốc tế, vốn là đối tượng có thời gian lưu trú cao vượt trội từ 3,21 đến 5,43 ngày trong Quý 1/2019.

Khách sạn Bàn Thạch có lợi thế khác biệt nào so với đối thủ Mường Thanh Grand Quảng Nam? Khách sạn Bàn Thạch sở hữu không gian sinh thái ven sông thoáng đãng với 7 khu Villa riêng biệt có hồ bơi riêng, trong đó President Villa rộng tới 691,56 m2. Lợi thế cảnh quan nghỉ dưỡng và tính riêng tư này mang lại trải nghiệm độc bản mà mô hình khách sạn khối cao tầng của đối thủ không có được.

Làm thế nào để khách sạn nâng cao thời gian lưu trú bình quân của khách nội địa? Khách sạn cần liên kết với các điểm du lịch lân cận như Hồ Phú Ninh, Làng Bích Họa Tam Thanh để thiết kế các gói tour nghỉ dưỡng cuối tuần trọn gói. Thực tế Quý 1/2019 cho thấy khách nội địa chỉ lưu trú bình quân từ 0,89 đến 1,63 ngày, do đó việc bổ sung dịch vụ giải trí về đêm sẽ giữ chân khách hiệu quả hơn.

Vì sao nghiên cứu ưu tiên phân tích dữ liệu thứ cấp và phỏng vấn sâu thay vì khảo sát diện rộng? Do đối tượng khách hàng lưu trú tại khách sạn phần lớn là chuyên gia và cán bộ công vụ có lịch trình bận rộn, việc tiếp cận bảng hỏi đại trà gặp nhiều rào cản. Phương pháp phân tổ thống kê dữ liệu vận hành kết hợp phỏng vấn sâu 15 cán bộ quản lý giúp đảm bảo độ tin cậy và chiều sâu phân tích học thuật.

Kết luận

  • Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về Marketing-mix 4P và chiến lược STP trong ngành kinh doanh khách sạn 4 sao.
  • Phân tích chi tiết thực trạng hạ tầng 98 phòng, 7 khu villa và bộ máy 73 nhân sự của khách sạn Bàn Thạch giai đoạn 2016 - 2018.
  • Nhận diện chính xác điểm nghẽn về năng lực ngoại ngữ (10,96% TOEIC) và thời gian lưu trú ngắn của khách nội địa (0,89 - 1,63 ngày).
  • Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về sản phẩm, giá bán, phân phối số và phát triển nhân lực giai đoạn 2019 - 2020.
  • Cung cấp khung tham chiếu thực tiễn cho các doanh nghiệp khách sạn tại các đô thị vệ tinh đang tìm kiếm chiến lược tăng trưởng bền vững.

Đóng góp chính của luận văn là đã gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết tiếp thị dịch vụ với dữ liệu vận hành thực tế tại một doanh nghiệp cụ thể, mang lại giá trị ứng dụng cao cho công tác quản trị lưu trú.

Về lộ trình thực hiện tiếp theo, doanh nghiệp cần ưu tiên triển khai kết nối hệ thống phân phối OTA quốc tế và hoàn thiện thực đơn ẩm thực trong Quý 3/2019, đồng thời tiến hành các đợt đào tạo nhân sự định kỳ trước khi bước vào mùa du lịch 2020.

Hãy tham khảo toàn bộ công trình nghiên cứu để áp dụng các giải pháp tối ưu hóa chính sách tiếp thị hỗn hợp, tạo bước chuyển biến đột phá cho doanh nghiệp kinh doanh khách sạn ngay hôm nay.