Cải cách chính sách thuế đối với kinh tế cá thể tiểu chủ trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở việt nam

Cải cách chính sách thuế cho kinh tế cá thể tiểu chủ tại Việt Nam nhằm thúc đẩy phát triển bền vững trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

• Tác giả: Nguyễn Hằng Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Đào Thị Phương
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế Chính Trị
• Đề tài: Cải Cách Chính Sách Thuế Đối Với Kinh Tế Cá Thể, Tiểu Chủ Trong Nền Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Phần mở đầu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CẢI CÁCH CHÍNH SÁCH THUẾ ĐỐI VỚI KINH TẾ CÁ THỂ, TIỂU CHỦ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NAM
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về chính sách thuế đối với kinh tế cá thể, tiểu chủ trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam
• 1.2. Kinh nghiệm xây dựng và ban hành chính sách thuế đối với kinh tế cá thể, tiểu chủ của một số nước trên thế giới
• 1.2.1. Kinh nghiệm Nhật Bản
• 1.2.2. Kinh nghiệm của Hồng Kông
• 1.2.3. Kinh nghiệm của Trung Quốc
• 1.2.4. Bài học cho Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH THUẾ ĐỐI VỚI KINH TẾ CÁ THỂ, TIỂU CHỦ Ở VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát quá trình cải cách chính sách thuế ở Việt Nam
• 2.1.1. Giai đoạn 1990-1995: Cải cách thuế bước 1
• 2.1.2. Giai đoạn 1996 đến 2004: Cải cách thuế bước 2
• 2.1.3. Giai đoạn 2005 đến nay: Cải cách thuế bước 3
• 2.2. Thực trạng hệ thống chính sách thuế có tác động trực tiếp đến kinh tế cá thể, tiểu chủ ở Việt Nam
• 2.2.1. Thuế môn bài
• 2.2.2. Thuế giá trị gia tăng
• 2.2.3. Luật thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.2.4. Luật thuế thu nhập cá nhân
• 2.3. Công tác quản lý thuế đối với kinh tế cá thể, tiểu chủ
• 2.3.1. Tổ chức bộ máy ngành thuế
• 2.3.2. Nghiệp vụ quản lý thu thuế
• 2.4. Đánh giá chung về những kết quả đạt được và những vấn đề cần tồn tại trong chính sách và áp dụng chính sách thuế đối với kinh tế cá thể, tiểu chủ hiện nay
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Những vấn đề cần tồn tại
• 2.4.2.1. Nguyên nhân của những vấn đề cần tồn tại
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM CẢI CÁCH CHÍNH SÁCH THUẾ ĐỐI VỚI KINH TẾ CÁ THỂ, TIỂU CHỦ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NAM
• 3.1. Một số quan điểm cần quán triệt trong cải cách chính sách thuế đối với kinh tế cá thể, tiểu chủ ở Việt Nam
• 3.2. Phương hướng cải cách chính sách thuế đối với kinh tế cá thể, tiểu chủ
• 3.3. Một số giải pháp chủ yếu nhằm cải cách hệ thống chính sách thuế đối với kinh tế cá thể, tiểu chủ trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam
• 3.3.1. Đơn giản hóa phương pháp tính thuế đối với hộ kinh doanh cá thể
• 3.3.2. Đơn giản hóa các thủ tục về kê khai nộp thuế
• 3.3.3. Cải cách hành chính thuế phải có sự thay đổi về chất
• 3.3.4. Áp dụng chế độ kế toán đối với các hộ kinh doanh cá thể, tiểu chủ
• 3.3.5. Ứng dụng mô hình thuế hiện đại vào công tác quản lý thuế ở cấp Chi cục
• 3.3.6. Nâng cao ý thức tự giác, tuân thủ pháp luật của các hộ kinh doanh cá thể, tiểu chủ
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cải Cách Chính Sách Thuế Kinh Tế Cá Thể

Hệ thống chính sách thuế hiện hành của Việt Nam, được áp dụng thống nhất từ năm 1990, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước (NSNN) và điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những hạn chế, đặc biệt là sự thiếu hụt chính sách thuế phù hợp với đặc thù của các hộ kinh doanh cá thể. Các cải cách trước đây tập trung vào doanh nghiệp, bỏ qua kinh tế cá thể. Do đó, việc nghiên cứu và cải cách chính sách thuế đối với kinh tế cá thể là cấp thiết, cả về lý luận và thực tiễn. Điều này giúp khơi dậy tiềm năng kinh tế, chống thất thu và điều tiết thu nhập.

1.1. Bản Chất Kinh Tế Cá Thể Trong Nền Kinh Tế Thị Trường

Kinh tế cá thể, tiểu chủ là một bộ phận của thành phần kinh tế tư nhân, dựa trên quan hệ tư hữu nhỏ về tư liệu sản xuất và vốn kinh doanh. Nó tồn tại phổ biến dưới hình thức các hộ kinh doanh trên quy mô gia đình. Đặc điểm nổi bật là tính chất gia đình, mục tiêu doanh lợi kết hợp với giá trị gia đình, và không tồn tại quan hệ bóc lột trong phân phối thu nhập. Mọi tiềm năng trí tuệ, kinh nghiệm quản lý, tay nghề, bí quyết, kinh nghiệm sản xuất, kinh doanh được tích lũy qua nhiều đời. Quy mô vừa và nhỏ giúp dễ dàng tổ chức sản xuất, kinh doanh, ít tốn kém, dễ thích nghi.

1.2. Vai Trò Của Kinh Tế Cá Thể Với Ngân Sách Nhà Nước

Kinh tế cá thể đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, tăng nguồn thu cho NSNN, giải quyết công ăn việc làm, xóa đói giảm nghèo, và giữ gìn an ninh trật tự xã hội. Nó góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội khác như chuyển dịch cơ cấu kinh tế, xóa bỏ sự cách biệt giữa thành thị và nông thôn, củng cố an ninh quốc phòng, khôi phục và phát triển nhiều ngành nghề truyền thống. Theo số liệu thống kê, đóng góp của kinh tế cá thể vào GDP là đáng kể (tham khảo bảng biểu trong tài liệu gốc).

II. Vì Sao Cần Cải Cách Chính Sách Thuế Kinh Tế Cá Thể

Cải cách chính sách thuế đối với kinh tế cá thể là cần thiết để khơi dậy tiềm năng kinh tế, chống thu nhập ngầm và các hoạt động kinh doanh bất hợp pháp, góp phần điều tiết thu nhập giữa các tầng lớp dân cư. Mặc dù số thu từ khu vực này chiếm tỷ trọng khiêm tốn, nhưng nó ảnh hưởng đến hàng triệu người kinh doanh, đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt. Quá trình cải cách cần chú ý đến đường lối đổi mới kinh tế, định hướng hội nhập, xu hướng phát triển của kinh tế cá thể, và môi trường quản lý thuế trong nước.

2.1. Yêu Cầu Đặt Ra Cho Cải Cách Chính Sách Thuế

Nội dung của các sắc thuế phải được ban hành và thực hiện một cách đồng bộ. Cần tăng cường sự phối kết hợp của các tổ chức, cá nhân trong quản lý thuế. Đồng thời, phải nâng cao năng lực, trình độ của cơ quan quản lý thuế, cán bộ thuế. Điều này đòi hỏi sự đầu tư vào đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ thuế, cũng như cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị làm việc.

2.2. Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Cải Cách Thuế

Quá trình cải cách chính sách thuế đối với kinh tế cá thể ở Việt Nam cần quan tâm các nhân tố: Đường lối đổi mới kinh tế của đất nước, định hướng cải cách chính sách thuế trong quá trình hội nhập, xu hướng phát triển của kinh tế cá thể, tiểu chủ, môi trường quản lý thuế ở trong nước. Yêu cầu đặt ra là: Nội dung của các sắc thuế phải được ban hành và thực hiện một cách đồng bộ. Tăng cường sự phối kết hợp của các tổ chức, cá nhân trong quản lý thuế. Phải nâng cao năng lực, trình độ của cơ quan quản lý thuế, cán bộ thuế.

III. Kinh Nghiệm Quốc Tế Về Thuế Kinh Tế Cá Thể Bài Học

Nghiên cứu kinh nghiệm của Nhật Bản, Trung Quốc và Hồng Kông cho thấy thuế là nguồn thu quan trọng ở các nước có nền kinh tế thị trường phát triển. Dù quy mô nhỏ, các hộ kinh doanh cá thể với số lượng lớn đóng góp đáng kể vào ngân sách. Công bằng trong chính sách thuế là yếu tố then chốt. Thực hiện đánh thuế thu nhập cá nhân thay vì thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hộ kinh doanh cá thể và tiểu chủ là một giải pháp hiệu quả.

3.1. Bài Học Từ Nhật Bản Về Quản Lý Thuế Kinh Tế Cá Thể

Nhật Bản có hệ thống quản lý thuế hiệu quả đối với kinh tế cá thể, tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục kê khai và nộp thuế, đồng thời tăng cường kiểm tra và giám sát. Họ cũng chú trọng đến việc nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế của người dân thông qua các chương trình giáo dục và tuyên truyền.

3.2. Kinh Nghiệm Từ Trung Quốc Về Ưu Đãi Thuế Cho Hộ Kinh Doanh

Trung Quốc áp dụng các chính sách ưu đãi thuế cho các hộ kinh doanh cá thể ở vùng nông thôn và vùng sâu vùng xa, nhằm khuyến khích phát triển kinh tế địa phương. Họ cũng có các biện pháp hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho các hộ kinh doanh này.

IV. Thực Trạng Chính Sách Thuế Với Kinh Tế Cá Thể Hiện Nay

Từ năm 1990, hệ thống thuế mới được hình thành, bao gồm chính sách thuế và quản lý thuế. Các giai đoạn cải cách thuế (1990-1995, 1996-2004, 2005 đến nay) đã có những điều chỉnh quan trọng. Hiện tại, các sắc thuế tác động trực tiếp đến kinh tế cá thể bao gồm thuế môn bài, thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập và tồn tại trong cả chính sách và áp dụng.

4.1. Thuế Môn Bài Quy Định Và Thực Tiễn Áp Dụng

Thuế môn bài là khoản thu có tính chất lệ phí, thu hàng năm vào các cơ sở hoạt động sản xuất kinh doanh thuộc mọi thành phần kinh tế. Mức thu thuế môn bài căn cứ vào vốn đăng ký ghi trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Tuy nhiên, quy định và thực tiễn áp dụng thuế môn bài còn nhiều bất cập, gây khó khăn cho các hộ kinh doanh cá thể.

4.2. Thuế Giá Trị Gia Tăng GTGT Và Ảnh Hưởng Đến Kinh Tế Cá Thể

Luật thuế GTGT số 01/1997/QH9 áp dụng từ 01/01/1999 đến 31/12/2008, thay thế cho Luật Thuế doanh thu. Luật thuế GTGT số 13/2008/QH12, có hiệu lực từ 0/01/2009. Chính sách của Nhà nước quy định không thu thuế GTGT đối với sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi; thuỷ sản, hải sản nuôi trồng, đánh bắt chưa qua chế biến hoặc mới qua sơ chế thông thường. Điều này gây ra nhiều tranh cãi và cần được xem xét lại.

V. Giải Pháp Cải Cách Chính Sách Thuế Kinh Tế Cá Thể Hiệu Quả

Cần đơn giản hóa phương pháp tính thuế đối với hộ kinh doanh cá thể, giảm bớt thủ tục kê khai và nộp thuế. Cải cách hành chính thuế phải có sự thay đổi về chất. Áp dụng chế độ kế toán phù hợp với các hộ kinh doanh cá thể, tiểu chủ. Ứng dụng mô hình thuế hiện đại vào công tác quản lý thuế ở cấp Chi cục. Đổi mới tổ chức bộ máy ở Chi cục Thuế quận, huyện. Nâng cao ý thức tự giác, tuân thủ pháp luật của các hộ kinh doanh cá thể, tiểu chủ.

5.1. Đơn Giản Hóa Thủ Tục Kê Khai Và Nộp Thuế

Thủ tục kê khai và nộp thuế hiện nay còn phức tạp, gây khó khăn cho các hộ kinh doanh cá thể. Cần đơn giản hóa các biểu mẫu kê khai, giảm bớt số lượng giấy tờ cần thiết, và tạo điều kiện thuận lợi cho việc nộp thuế trực tuyến.

5.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Thuế Của Cơ Quan Thuế

Cơ quan thuế cần được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng để quản lý thuế hiệu quả đối với kinh tế cá thể. Cần tăng cường đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ thuế, đồng thời đầu tư vào công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả quản lý.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ c¶i c¸ch chÝnh s¸ch 6 thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh h−íng XHCN ë ViÖt Nam 1. Những vấn đề cơ bản về chính sách thuế đối với 6 kinh tế cá thể, tiểu chủ trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam. Kinh tế cá thể, tiểu chủ trong nền kinh tế thị 6 trường định hướng XHCN ở Việt Nam. ThuÕ vµ chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, 11 tiÓu chñ.

Sù cÇn thiÕt kh¸ch quan, néi dung vµ nh÷ng 20 nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn c¶i c¸ch chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh h−íng XHCN ë ViÖt Nam. Sù cÇn thiÕt kh¸ch quan ph¶i c¶i c¸ch chÝnh 20 s¸ch thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ë ViÖt Nam. Néi dung c¶i c¸ch chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh 26 tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ë ViÖt Nam. Những nhân tố ảnh hưởng đến quá trình cải 29 cách chính sách thuế đối với kinh tế cá thể, tiểu chủ.

Kinh nghiệm xây dựng và ban hành chính sách 35 thuế đối với kinh tế cá thể, tiểu chủ của một số nước trên thế giới. Kinh nghiệm Nhật Bản 35 1.2 Kinh nghiệm của Hồng Kông 36 1. Kinh nghiệm của Trung Quốc. 37 Bài học cho Việt Nam.

39 Chương 2: Thực trạng chính sách thuế đối với kinh tế cá thể, 41 tiểu chủ ở Việt Nam. Khái quát quá trình cải cách chính sách thuế ở 41 Việt Nam. Giai đoạn 1990-1995: Cải cách thuế bước 1. Giai đoạn 1996 đến 2004: Cải cách thuế bước 2.

Giai đoạn 2005 đến nay: Cải cách thuế bước 3. Thực trạng hệ thống chính sách thuế có tác động 51 trực tiếp đến kinh tế cá thể, tiểu chủ ở Việt Nam. Thực trạng hệ thống văn bản các sắc thuế đang 51 áp dụng đối với kinh tế cá thể, tiểu chủ ở Việt Nam. Thực trạng áp dụng chính sách thuế vào kinh tế 67 cá thể, tiểu chủ ở Việt Nam.

§¸nh gi¸ chung vÒ nh÷ng kÕt qu¶ ®∙ ®¹t ®−îc 77 vµ nh÷ng vÊn ®Ò cßn tån t¹i trong chÝnh s¸ch vµ ¸p dông chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ hiÖn nay. Nh÷ng kÕt qu¶ ®· ®¹t ®−îc. Nh÷ng vÊn ®Ò cßn tån t¹i. Nguyªn nh©n cña nh÷ng vÊn ®Ò cßn tån t¹i.

84 Chương 3: Quan ®iÓm, ph−¬ng h−íng vµ mét sè gi¶i ph¸p chñ 85 yÕu nh»m c¶i c¸ch chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh h−íng XHCN ë ViÖt Nam. Mét sè quan ®iÓm cÇn qu¸n triÖt trong c¶i c¸ch 85 chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ë ViÖt Nam. C¶i c¸ch hÖ thèng chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh 85 tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ nh»m t¹o ®iÒu kiÖn cho kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ë ViÖt Nam héi nhËp víi kinh tÕ thÞ tr−êng. C¶i c¸ch hÖ thèng chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh 87 tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ph¶i thÓ hiÖn ®−îc chñ tr−¬ng nhÊt qu¸n, l©u dµi cña §¶ng vµ Nhµ n−íc ta ®èi víi chiÕn l−îc ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn.

C¶i c¸ch hÖ thèng chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh 88 tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ph¶i ®−îc ®Æt trong sù thèng nhÊt víi hÖ thèng chÝnh s¸ch kinh tÕ chung cña Nhµ n−íc. Phương hướng cải cách chính sách thuế đối với 89 kinh tế cá thể, tiểu chủ. Mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m c¶i c¸ch hÖ 91 thèng chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh h−íng XHCN ë ViÖt Nam. §¬n gi¶n ho¸ ph−¬ng ph¸p tÝnh thuÕ ®èi víi hé 91 kinh doanh c¸ thÓ.

§¬n gi¶n ho¸ c¸c thñ tôc vÒ kª khai nép thuÕ; 94 C¶i c¸ch hµnh chÝnh thuÕ ph¶i cã sù thay ®æi vÒ chÊt. Áp dụng chế độ kế toán đối với các hộ KDCT, 98 tiểu chủ. Ứng dụng mô hình thuế hiện đại vào công tác 98 quản lý thuế ở cấp Chi cục để đáp ứng yêu cầu quản lý thuế đối với bộ phận kinh tế cá thể, tiểu chủ. §æi míi tæ chøc bé m¸y ë Chi côc ThuÕ quËn, 104 huyÖn cho phï hîp víi ph−¬ng ph¸p qu¶n lý theo c¬ chÕ c¬ së kinh doanh tù kª khai, tù tÝnh thuÕ, tù nép thuÕ vµ viÖc uû nhiÖm thu 3.

N©ng cao ý thøc tù gi¸c, tu©n thñ ph¸p luËt cña 109 c¸c hé kinh doanh c¸ thÓ, tiÓu chñ. KẾT LUẬN 112 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 113 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 1. ASEAN Free Trade Area AFTA 2. Bộ Tài chính BTC 3.

Công thương nghiệp dịch vụ ngoài quốc doanh CTNDVNQD 4. Doanh nghiệp DN 5. Doanh nghiệp Nhà nước DNNN 6. Doanh nghiệp ngoài quốc doanh DNNQD 7.

Đảng Cộng sản Việt Nam ĐCSVN 8. Đối tượng nộp thuế ĐTNT 9. Giá trị gia tăng GTGT 10. Gros Domestic Product GDP 11.

Gros National Product GNP 12. Ngân sách Nhà nước NSNN 13. Ngân hàng thế giới WB 14. Người nộp thuế NNT 15.

Kinh doanh cá thể KDCT 16. Kinh tế cá thể KTCT 17. Quản lý thuế QLT 18.Quản lý Nhà nước QLNN 19. Thu nhập cá nhân TNCN 20.

Thu nhập doanh nghiệp TNDN 21. Tổng cục Thuế TCT 22. Xã hội chủ nghĩa XHCN 23. World Trade Organization WTO DANH MỤC BẢNG BIỂU B¶ng 1.

§ãng gãp cña kinh tÕ c¸ thÓ vµo GDP Trang 9 Bảng 1. Thống kê số hộ KD cá thể theo ngành nghề, quy mô sử dụng lao động, nguồn vốn KD, giá trị TSCĐ và doanh thu thực hiện trong năm 2005, 2006 ở Việt Nam. Thống kê số hộ KDCT phân theo khu vực thành thị và nông thôn Việt Nam. Số liệu bình quân về sử dụng lao động, nguồn vồn, giá trị TSCĐ, doanh thu tính thuế của các hộ KDCT ở Việt Nam.

Thống kê số lượng lao động trong các cơ sở KDCT phân theo ngành kinh tế ở Việt Nam Trang 26 Bảng 2. Quy định về mức thu thuế môn bài căn cứ vào vốn đăng ký ghi trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Quy định mức thuế môn bài của hộ KDCT.3: Thu ngân sách Nhà nước theo khu vực kinh tế Trang 78 Bảng 2. Biểu thuế luỹ tiến ban hành kèm theo Luật thuế Thu nhập cá nhân (Áp dụng từ 01/01/2009) Trang 81 Bảng 2.

Kết quả điều tra xác định tỷ lệ % hộ KDCT có nộp thuế Môn bài và số hộ có nộp thuế hàng tháng năm 2005. Trang 82 Tr−êng ®¹i häc Kinh tÕ quèc d©n *** NguyÔn Hång H¶i c¶i c¸ch chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh h−íng XHCN ë ViÖt Nam Chuyªn ngμnh: Kinh tÕ chÝnh trÞ Tãm t¾t luËn v¨n th¹c sü Hµ Néi - 2008 i PhÇn më ®Çu 1-TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi: HÖ thèng chÝnh s¸ch thuÕ hiÖn hµnh cña ViÖt Nam ®−îc ban hµnh vµ thùc hiÖn thèng nhÊt trong c¶ n−íc tõ n¨m 1990 b¶o ®¶m nguån thu cho NSNN, ®¸p øng ®−îc yªu cÇu ®iÒu tiÕt vÜ m« nÒn kinh tÕ. Tuy nhiªn, hÖ thèng chÝnh s¸ch thuÕ cßn béc lé nh÷ng h¹n chÕ nhÊt ®Þnh. Trong ®ã, ch−a cã chÝnh s¸ch thuÕ phï hîp víi ®iÒu kiÖn ®Æc thï cña c¸c hé kinh doanh c¸ thÓ, c¶i c¸ch chÝnh s¸ch thuÕ chóng ta míi quan t©m ®Õn sù phï hîp vµ thóc ®Èy ph¸t triÓn SXKD cña c¸c doanh nghiÖp, bá quªn c¸c hé kinh doanh c¸ thÓ.

V× vËy, viÖc nghiªn cøu ®Ò tµi “C¶i c¸ch chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh h−íng XHCN ë ViÖt Nam” lµ yªu cÇu cÊp thiÕt c¶ vÒ lý luËn vµ thùc tiÔn. Ch−¬ng 1 C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ c¶i c¸ch chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh h−íng XHCN ë ViÖt Nam 1. Những vấn đề cơ bản về chính sách thuế đối với kinh tế cá thể, tiểu chủ trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam. Theo t¸c gi¶: Kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ lµ mét bé phËn cÊu thµnh cña thµnh phÇn kinh tÕ t− nh©n, dùa trªn quan hÖ t− h÷u nhá vÒ t− liÖu s¶n xuÊt vµ vèn kinh doanh, tån t¹i phæ biÕn d−íi h×nh thøc c¸c hé kinh doanh trªn quy m« gia ®×nh và cã ®Æc ®iÓm: - Kinh tế cá thể, tiểu chủ là loại hình tổ chức sản xuất, kinh doanh mang tính chất gia đình.

Về nguyên tắc kinh doanh, theo đuổi mục tiêu doanh lợi kết hợp hài hòa với các giá trị gia đình. - Về quan hệ sản xuất: Quan hệ tư hữu về tư liệu sản xuất và vốn kinh doanh nhưng về cơ bản không tồn tại quan hệ bóc lột trong phân phối thu nhập. ii - Mọi tiềm năng trí tuệ, kinh nghiệm quản lý, tay nghề, bí quyết, kinh nghiệm sản xuất, kinh doanh. được tích lũy qua nhiều đời.

- Quy mô của kinh tế cá thể, tiểu chủ vừa và nhỏ nên dễ tổ chức sản xuất, kinh doanh, ít tốn kém, dễ thích nghi. Vai trß cña kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ®èi víi sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ thÞ tr−êng. - Gãp phÇn thóc ®Èy t¨ng tr−ëng kinh tÕ, ¨ng nguån thu cho NSNN, gãp phÇn quan träng gi¶i quyÕt c«ng ¨n viÖc lµm cho ng−êi lao ®éng, gãp phÇn xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, gi÷ g×n an ninh trËt tù x· héi… - Gãp phÇn thùc hiÖn thµnh c«ng môc tiªu kinh tÕ x· héi kh¸c nh− chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ, xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, xo¸ bá sù c¸ch biÖt gi÷a thµnh thÞ vµ n«ng th«n, cñng cè an ninh, quèc phßng, kh«i phôc vµ ph¸t triÓn nhiÒu ngµnh nghÒ truyÒn thèng.  ChÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ.

Cã thÓ hiÓu chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ lµ hÖ thèng nh÷ng biÖn ph¸p, nh÷ng quy ®Þnh, nh÷ng c«ng cô mµ Nhµ n−íc ban hµnh ®Ó gi¶i quyÕt mèi quan hÖ gi÷a Nhµ n−íc víi c¸c hé kinh doanh c¸ thÓ vµ tiÓu chñ trong viÖc huy ®éng c¸c kho¶n ®ãng gãp vµo NSNN theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.  Nh÷ng nÐt ®Æc thï cÇn tÝnh ®Õn trong viÖc ban hµnh chÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ. - Kinh tÕ hé c¸ thÓ dùa trªn cë h÷u t− nh©n vÒ t− liÖu s¶n xuÊt. - Quy m« kinh doanh cña c¸c hé kinh doanh c¸ thÓ rÊt nhá bÐ, ®¹i bé phËn ho¹t ®éng ë lÜnh vùc th−¬ng nghiÖp dÞch vô; sè Ýt ho¹t ®éng ë lÜnh vùc s¶n xuÊt th× chñ yÕu lµ s¶n xuÊt thñ c«ng, n¨ng suÊt lao ®éng thÊp v× vËy møc ®éng viªn thuÕ còng thÊp.

- Sè l−îng c¸c hé kinh doanh c¸ thÓ, tiÓu chñ rÊt ®«ng, ph©n t¸n, r¶i r¸c trªn kh¾p c¸c vïng miÒn cña c¶ n−íc. V× vËy nÕu kh«ng tæ chøc vµ qu¶n lý tèt nguån thu sÏ dÉn ®Õn t×nh tr¹ng thÊt thu thuÕ trªn diÖn réng.