Luận văn thạc sĩ giải pháp phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng tmcp ngoại thương việt nam chi nhánh daklak vietcombank daklak

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích giải pháp phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng tmcp ngoại thương việt nam chi, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Bùi Minh Kính
• Người hướng dẫn: GS.TS Trương Bá Thanh
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Cho Vay Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Tại Vietcombank Đắk Lắk
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Đắk Lắk

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẦN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY DNN&V CỦA NHTM
• 1.1. Tổng quan về hoạt động cho vay đối với DNN&V của NHTM
• 1.2. Khái niệm hoạt động cho vay của NHTM
• 1.3. Tổng quan về DNN&V
• 1.4. Quy trình cho vay của NHTM đối với DNN&V
• 1.5. Phát triển hoạt động cho vay DNN&V trong NHTM
• 1.5.1. Khái niệm của phát triển cho vay DNN&V
• 1.5.2. Sự cần thiết phát triển hoạt động cho vay đối với DNN&V
• 1.5.3. Nội dung của phát triển cho vay đối với DNN&V
• 1.5.4. Các chỉ tiêu phản ánh phát triển cho vay DNN&V của NHTM
• 1.5.5. Những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển cho vay DNN&V
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHO VAY ĐỐI VỚI DNN&V TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VN – CHI NHÁNH ĐẮKLẮK
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng TMCP ngoại thương VN – CN ĐắkLắk
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức và bộ máy
• 2.2. Tình hình hoạt động kinh doanh
• 2.3. Những chính sách mà đã áp dụng trong việc phát triển cho vay DNN&V trong thời gian qua
• 2.4. Thực trạng cho vay DNN&V tại Vietcombank DakLak
• 2.4.1. Tổng quan về hoạt động cho vay DNN&V tại ngân hàng
• 2.4.2. Thực trạng phát triển cho vay DNN&V theo đối tượng cho vay
• 2.4.3. Đánh giá kết quả đạt được về phát triển cho vay đối với DNN&V
• 2.4.3.1. Kết quả đạt được
• 2.4.3.2. Những mặt chưa đạt được về phát triển cho vay DNN&V
• 2.4.3.3. Những nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DNN&V TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VN - CN ĐẮKLẮK
• 3.1. Định hướng phát triển hoạt động cho vay đối với DNN&V
• 3.1.1. Tiềm năng phát triển của DNN&V trên địa bàn tỉnh ĐắkLắk
• 3.1.2. Định hướng phát triển hoạt động cho vay DNN&V
• 3.2. Giải pháp phát triển cho vay DNN&V
• 3.2.1. Nhóm giải pháp thị trường
• 3.2.2. Nhóm giải pháp liên quan đến chính sách tín dụng
• 3.2.3. Nhóm giải pháp liên quan đến phân công, phân quyền của quy trình
• 3.2.4. Nhóm giải pháp liên quan đến nhân sự
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 3.3.2. Đối với DNN&V
• 3.3.3. Đối với Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam
• MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Vietcombank Đắk Lắk

Hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNN&V) tại Vietcombank Đắk Lắk đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế địa phương. Ngân hàng không chỉ cung cấp nguồn vốn mà còn hỗ trợ các DNN&V phát triển bền vững. Việc phát triển các giải pháp cho vay phù hợp sẽ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng nhu cầu của thị trường.

1.1. Khái niệm và vai trò của vay vốn doanh nghiệp nhỏ và vừa

Vay vốn cho DNN&V là hình thức cấp tín dụng nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc phát triển sản xuất kinh doanh. DNN&V chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế, tạo ra nhiều việc làm và đóng góp vào GDP. Do đó, việc phát triển cho vay cho DNN&V là cần thiết để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

1.2. Tình hình cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Vietcombank Đắk Lắk

Tại Vietcombank Đắk Lắk, tỷ trọng cho vay DNN&V trong tổng dư nợ còn thấp. Ngân hàng cần có những chính sách và giải pháp cụ thể để tăng cường hoạt động cho vay, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh và đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

II. Những thách thức trong việc phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Vietcombank Đắk Lắk

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc phát triển cho vay DNN&V tại Vietcombank Đắk Lắk vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như rủi ro tín dụng, quy trình cho vay phức tạp và sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác đang ảnh hưởng đến hoạt động cho vay.

2.1. Rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất mà Vietcombank Đắk Lắk phải đối mặt. Nhiều DNN&V có khả năng tài chính yếu, dẫn đến nguy cơ không trả nợ. Ngân hàng cần có các biện pháp đánh giá rủi ro hiệu quả hơn để bảo vệ lợi ích của mình.

2.2. Quy trình cho vay phức tạp và thiếu linh hoạt

Quy trình cho vay hiện tại tại Vietcombank Đắk Lắk còn phức tạp và thiếu linh hoạt, khiến nhiều DNN&V gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn. Cần cải tiến quy trình này để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho khách hàng.

III. Giải pháp phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Vietcombank Đắk Lắk

Để phát triển hoạt động cho vay DNN&V, Vietcombank Đắk Lắk cần áp dụng các giải pháp đồng bộ. Những giải pháp này không chỉ giúp tăng cường khả năng tiếp cận vốn mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ ngân hàng.

3.1. Cải tiến quy trình cho vay và giảm thủ tục hành chính

Cải tiến quy trình cho vay bằng cách đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ giúp DNN&V dễ dàng tiếp cận vốn hơn. Ngân hàng cần xây dựng các gói vay linh hoạt, phù hợp với nhu cầu của từng doanh nghiệp.

3.2. Tăng cường hỗ trợ tư vấn và đào tạo cho doanh nghiệp

Vietcombank Đắk Lắk nên cung cấp các dịch vụ tư vấn và đào tạo cho DNN&V về quản lý tài chính và lập kế hoạch kinh doanh. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp sử dụng vốn vay hiệu quả hơn và giảm thiểu rủi ro.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa

Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển cho vay DNN&V tại Vietcombank Đắk Lắk đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các doanh nghiệp đã có thể tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn, từ đó thúc đẩy sản xuất và kinh doanh.

4.1. Kết quả đạt được từ hoạt động cho vay

Hoạt động cho vay DNN&V tại Vietcombank Đắk Lắk đã giúp nhiều doanh nghiệp tăng trưởng doanh thu và mở rộng quy mô. Tỷ lệ nợ xấu trong cho vay DNN&V cũng được kiểm soát tốt hơn.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ việc phát triển cho vay DNN&V cho thấy rằng việc lắng nghe và đáp ứng nhu cầu của khách hàng là rất quan trọng. Ngân hàng cần thường xuyên cập nhật và điều chỉnh chính sách cho vay để phù hợp với thị trường.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Vietcombank Đắk Lắk

Kết luận, việc phát triển cho vay DNN&V tại Vietcombank Đắk Lắk là một nhiệm vụ quan trọng. Ngân hàng cần tiếp tục cải tiến quy trình cho vay, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường hỗ trợ cho doanh nghiệp để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Vietcombank Đắk Lắk cần xây dựng các chiến lược dài hạn để phát triển cho vay DNN&V, bao gồm việc mở rộng các sản phẩm dịch vụ và cải thiện chất lượng phục vụ khách hàng.

5.2. Tầm quan trọng của chính sách hỗ trợ từ Nhà nước

Chính sách hỗ trợ từ Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển DNN&V. Vietcombank Đắk Lắk cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để tận dụng các chính sách này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường phát triển, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNN&V) đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giải quyết việc làm. Tại Việt Nam, DNN&V chiếm trên 95% tổng số doanh nghiệp, đóng góp hơn 40% GDP và tạo ra hàng triệu việc làm. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này thường gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn do quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu và hạn chế về tài chính. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) là công cụ tài chính quan trọng hỗ trợ DNN&V phát triển bền vững. Tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Đắk Lắk (Vietcombank DakLak), hoạt động cho vay đối với DNN&V từ năm 2007 đến 2011 còn khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng thị trường địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng cho vay DNN&V tại Vietcombank DakLak, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phát triển hoạt động cho vay phù hợp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2007-2011 tại chi nhánh này, với ý nghĩa nâng cao hiệu quả kinh doanh ngân hàng, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Các chỉ số như dư nợ cho vay, tỷ lệ nợ xấu, tốc độ tăng trưởng dư nợ và số lượng doanh nghiệp có quan hệ tín dụng được sử dụng làm thước đo hiệu quả hoạt động cho vay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết tài chính – tín dụng và quản trị kinh doanh, tập trung vào:

• Lý thuyết tín dụng ngân hàng: Hoạt động cho vay là trung tâm tạo ra lợi nhuận cho ngân hàng, chiếm khoảng 85% tổng lợi nhuận tại các NHTM Việt Nam. Tín dụng giúp điều tiết nguồn vốn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh và phát triển kinh tế.
• Lý thuyết phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa: DNN&V có đặc điểm quy mô nhỏ, tính linh hoạt cao, dễ thích ứng với thị trường nhưng hạn chế về vốn và công nghệ. Việc hỗ trợ tài chính là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của nhóm doanh nghiệp này.
• Mô hình quản trị rủi ro tín dụng: Quản lý rủi ro trong cho vay DNN&V thông qua quy trình thẩm định, giám sát và thu hồi nợ nhằm đảm bảo an toàn tín dụng và hiệu quả kinh doanh.
• Khái niệm phát triển hoạt động cho vay: Bao gồm mở rộng về số lượng (tăng dư nợ, số khách hàng) và nâng cao chất lượng tín dụng (giảm nợ xấu, tăng hiệu quả thu hồi).

Các khái niệm chính gồm: dư nợ cho vay, nợ xấu, tỷ lệ tăng trưởng dư nợ, quy trình cho vay, rủi ro tín dụng, và chính sách tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp phân tích định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ báo cáo hoạt động kinh doanh của Vietcombank DakLak giai đoạn 2007-2011, các văn bản pháp luật liên quan đến DNN&V và tín dụng ngân hàng, tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước.
• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ dư nợ, nợ xấu, tốc độ tăng trưởng; phân tích SWOT về thực trạng cho vay; phương pháp so sánh với các ngân hàng khác trên địa bàn; dự báo xu hướng phát triển.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Dữ liệu toàn bộ các khoản vay đối với DNN&V tại Vietcombank DakLak trong giai đoạn nghiên cứu, đảm bảo tính đại diện và đầy đủ.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2012, tổng hợp và đề xuất giải pháp trong tháng 7-8 năm 2012.

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khách quan, khoa học và phù hợp với mục tiêu luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ cho vay DNN&V chưa tương xứng tiềm năng: Dư nợ cho vay DNN&V tại Vietcombank DakLak tăng trung bình khoảng 12% mỗi năm trong giai đoạn 2007-2011, chiếm tỷ trọng dưới 30% tổng dư nợ cho vay ngân hàng. So với mức trung bình 40-50% của các ngân hàng khác trên địa bàn, tỷ lệ này còn thấp.

2. Tỷ lệ nợ xấu ở mức chấp nhận được nhưng có xu hướng tăng: Tỷ lệ nợ xấu trong dư nợ cho vay DNN&V dao động từ 1,8% đến 2,5%, gần sát ngưỡng an toàn 2,3%. Tỷ lệ này có xu hướng tăng nhẹ trong các năm cuối giai đoạn nghiên cứu, phản ánh rủi ro tín dụng gia tăng.

3. Chính sách tín dụng và quy trình cho vay còn nhiều hạn chế: Quy trình cho vay phức tạp, thủ tục rườm rà làm giảm sự hấp dẫn đối với DNN&V. Năng lực thẩm định tín dụng của cán bộ còn hạn chế, thiếu chuyên môn sâu về đặc thù ngành nghề DNN&V.

4. Nhân tố khách quan ảnh hưởng lớn đến hoạt động cho vay: Môi trường pháp lý chưa đồng bộ, sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng nước ngoài, cùng với trình độ phát triển kinh tế địa phương còn hạn chế ảnh hưởng đến khả năng mở rộng cho vay.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy Vietcombank DakLak đã có những bước tiến trong phát triển cho vay DNN&V nhưng chưa khai thác hết tiềm năng thị trường. Tỷ trọng dư nợ cho vay DNN&V thấp hơn mức trung bình ngành do ngân hàng còn tập trung cho vay các doanh nghiệp lớn và Nhà nước. Tỷ lệ nợ xấu tăng nhẹ phản ánh rủi ro tín dụng chưa được kiểm soát chặt chẽ, có thể do quy trình thẩm định và giám sát chưa hiệu quả.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành, việc thủ tục cho vay phức tạp và năng lực cán bộ hạn chế là những điểm chung gây cản trở phát triển tín dụng DNN&V. Môi trường pháp lý và cạnh tranh cũng là nhân tố khách quan quan trọng, đòi hỏi sự phối hợp chính sách từ Nhà nước và ngân hàng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ, bảng phân tích tỷ lệ nợ xấu theo năm và sơ đồ quy trình cho vay hiện tại để minh họa các điểm mạnh, hạn chế và cơ hội cải tiến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đơn giản hóa quy trình và thủ tục cho vay

   • Mục tiêu: Rút ngắn thời gian xét duyệt khoản vay, tăng số lượng DNN&V tiếp cận vốn.
   • Thời gian thực hiện: 6-12 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Ban quản lý Vietcombank DakLak phối hợp với phòng tín dụng.

2. Nâng cao năng lực cán bộ tín dụng

   • Mục tiêu: Đào tạo chuyên sâu về thẩm định tín dụng DNN&V, giảm rủi ro nợ xấu.
   • Thời gian thực hiện: Đào tạo định kỳ hàng năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng nhân sự và đào tạo Vietcombank DakLak.

3. Phát triển sản phẩm tín dụng đa dạng, phù hợp với đặc thù DNN&V

   • Mục tiêu: Tăng tỷ trọng dư nợ cho vay DNN&V lên trên 40% trong 3 năm tới.
   • Thời gian thực hiện: 1-3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban phát triển sản phẩm và marketing.

4. Tăng cường hợp tác với các cơ quan Nhà nước và hiệp hội doanh nghiệp

   • Mục tiêu: Hỗ trợ DNN&V hoàn thiện hồ sơ, nâng cao hiểu biết về chính sách tín dụng.
   • Thời gian thực hiện: Liên tục.
   • Chủ thể thực hiện: Ban quan hệ khách hàng và phòng pháp chế.

5. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tín dụng

   • Mục tiêu: Xây dựng hệ thống quản lý rủi ro tín dụng tự động, nâng cao hiệu quả giám sát.
   • Thời gian thực hiện: 1-2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban công nghệ thông tin và phòng tín dụng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các giải pháp phát triển cho vay DNN&V, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp.
   • Use case: Xây dựng chính sách tín dụng, cải tiến quy trình cho vay.

2. Cán bộ tín dụng và nhân viên ngân hàng

   • Lợi ích: Nâng cao kiến thức về đặc điểm DNN&V, quy trình thẩm định và quản lý rủi ro tín dụng.
   • Use case: Áp dụng trong công tác thẩm định và giám sát khoản vay.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính – ngân hàng

   • Lợi ích: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn về hoạt động cho vay DNN&V.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn thạc sĩ, tiến sĩ.

4. Các cơ quan quản lý nhà nước và hiệp hội doanh nghiệp

   • Lợi ích: Hiểu rõ vai trò của chính sách tín dụng và môi trường pháp lý trong phát triển DNN&V.
   • Use case: Xây dựng chính sách hỗ trợ, phối hợp với ngân hàng thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DNN&V lại khó tiếp cận vốn ngân hàng?
   DNN&V thường thiếu tài sản đảm bảo, quy mô nhỏ, minh bạch tài chính thấp và thủ tục vay vốn phức tạp. Điều này làm tăng rủi ro cho ngân hàng và hạn chế khả năng tiếp cận vốn của DNN&V.

2. Tỷ lệ nợ xấu bao nhiêu là chấp nhận được trong cho vay DNN&V?
   Theo tiêu chuẩn ngành, tỷ lệ nợ xấu dưới 2,3% được xem là an toàn. Vietcombank DakLak duy trì tỷ lệ này trong giai đoạn nghiên cứu, tuy nhiên cần kiểm soát chặt để tránh tăng cao.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả cho vay DNN&V?
   Đơn giản hóa thủ tục, nâng cao năng lực cán bộ tín dụng, phát triển sản phẩm phù hợp và tăng cường giám sát là các giải pháp thiết thực giúp nâng cao hiệu quả cho vay.

4. Vai trò của chính sách Nhà nước trong phát triển cho vay DNN&V là gì?
   Chính sách pháp lý minh bạch, hỗ trợ thủ tục và ưu đãi tín dụng giúp tạo môi trường thuận lợi cho DNN&V tiếp cận vốn, đồng thời giảm rủi ro cho ngân hàng.

5. Ngân hàng có thể làm gì để giảm rủi ro tín dụng đối với DNN&V?
   Áp dụng quy trình thẩm định chặt chẽ, giám sát sử dụng vốn, phân loại khách hàng và sử dụng hệ thống xếp hạng tín dụng giúp ngân hàng kiểm soát rủi ro hiệu quả.

Kết luận

• DNN&V là nhóm khách hàng chiến lược, đóng góp quan trọng vào GDP và tạo việc làm tại Việt Nam, đặc biệt tại Đắk Lắk.
• Hoạt động cho vay DNN&V tại Vietcombank DakLak tăng trưởng nhưng còn khiêm tốn, tỷ lệ nợ xấu có xu hướng tăng nhẹ.
• Các nhân tố ảnh hưởng gồm chính sách tín dụng, năng lực cán bộ, quy trình cho vay, môi trường pháp lý và cạnh tranh thị trường.
• Đề xuất giải pháp tập trung vào đơn giản hóa thủ tục, nâng cao năng lực cán bộ, phát triển sản phẩm đa dạng và tăng cường hợp tác với các cơ quan liên quan.
• Tiếp tục nghiên cứu và triển khai các giải pháp trong 3-5 năm tới nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay DNN&V, góp phần phát triển kinh tế địa phương và nâng cao vị thế ngân hàng trên thị trường.

Luận văn kêu gọi các bên liên quan phối hợp thực hiện các giải pháp nhằm phát huy tối đa tiềm năng của DNN&V và hệ thống ngân hàng thương mại tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẦN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về hoạt động cho vay đối với DNN&V của NHTM 1. Khái quát hoạt động cho vay của NHTM 1.Khái niệm hoạt động cho vay: - Cho vay là một hình thức cấp tín dụng theo đó NHTM giao cho khách hàng là tổ chức hoặc cá nhân sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích cụ thể và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi. - Ý nghĩa của hoạt động cho vay đối với sự tồn tại và phát triển của ngân hàng thương mại: Cho vay là hoạt động chủ yếu có tính quyết định đến sự tồn tại và phát triển của một NHTM.

Tại các nước phát triển lợi nhuận thu từ hoạt động cho vay của NHTM thường chiếm trên 60% tổng lợi nhuận và tại các nước đang phát triển thì lợi nhuận thu được từ hoạt động này chiếm đến 90%. Đối với các NHTM Việt Nam thì lợi nhuận từ hoạt động cho vay khoảng 85%. Khi hoạt động cho vay phát triển NHTM có thể khuyến khích khách hàng sử dụng thêm nhiều dịch vụ khác như huy động vốn, mở tài khoản thanh toán, thanh toán xuất nhập khẩu, trả lương qua tài khoản, sử dụng các loại thẻ thanh toán và mở rộng các hình thức cấp tín dụng khác như bảo lãnh, tài trợ xuất nhập khẩu, cho vay tiêu dùng…lợi nhuận thu được từ các hoạt động này tuy không lớn bằng hoạt động cho vay tuy nhiên đây là các khoản lợi nhuận tương đối ổn định và ít rủi ro. Thông qua hoạt động cho vay ngân hàng, NHTM đã góp phần điều hoà cung cầu dịch vụ hàng hoá, điều tiết và phân phối nguồn vốn, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đổi mới thiết bị, công nghệ góp phần thúc đẩy tăng Luan van 7 trưởng và ổn định nền kinh tế từ đó tạo cơ sở để các ngân hàng phát tiển bền vững.

NHTM cho doanh nghiệp vay sẽ thúc đẩy sản xuất kinh doanh, hàng hoá được đưa ra thị trường nhiều hơn. NHTM cho người tiêu dùng vay để thoả mãn nhu cầu hàng hoá. Như vậy hoạt động cho vay của NHTM đã góp phần điều hoà cung cầu sản phẩm hàng hoá dịch vụ cho nền kinh tế. Hoạt động cho vay của ngân hàng góp phần điều tiết và phân phối các nguồn vốn.

Vốn sản xuất kinh doanh của các tổ chức và cá nhân trong nền kinh tế vận động liên tục và biểu hiện qua các hình thức khác nhau qua mỗi giai đoạn của quá trình sản xuất, tạo thành chu kì tuần hoàn và luân chuyển vốn, điểm xuất phát và kết thúc của một vòng tuần hoàn này thể hiện dưới dạng tiền tệ. Tại một thời điểm nhất định có những tổ chức và cá nhân có vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi và có những tổ chức và cá nhân tạm thời thiếu vốn. Đây là hiện tượng mang tính chất tạm thời nhưng xảy ra thường xuyên và phổ biến trong bất kỳ nền kinh tế nào, làm nảy sinh nhu cầu ngày càng bức thiết phải giải quyết được vấn đề điều hoà vốn và chính hoạt động của các NHTM đã góp phần giải quyết tốt nhu cầu này. NHTM với vai trò là một trung gian tài chính đứng ra tập trung phân phối lại tiền tệ, điều hoà cung và cầu vốn cho các doanh nghiệp, đã góp phần điều tiết lại nguồn vốn, tạo điều kiện cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp không bị gián đoạn.

Đa phần doanh nghiệp có nhu cầu dùng vốn vay ngân hàng để bổ sung vào vốn lưu động, đầu tư xây dựng nhà xưởng, mua sắm máy móc thiết bị, đổi mới công nghệ hiện đại, đổi mới dây chuyền sản xuất để giảm chi phí sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm giúp doanh nghiệp sản xuất kinh doanh ngày càng có hiệu quả. Khi doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả và có nhu cầu mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh họ có điều kiện để trả nợ ngân hàng và tiếp tục có nhu cầu vay vốn ngân hàng để mở rộng sản xuất, kinh doanh hoặc khi Luan van 8 có nguồn vốn dư thừa họ có thể gửi cho ngân hàng để lấy lãi, điều này giúp NHTM có thể phát triển hoạt động kinh doanh của mình.2 Các loại hình cho vay và phương thức cho vay * Dựa theo mục đích sử dụng tiền vay: Cho vay để sản xuất kinh doanh: Mục đích của loại cho vay này là NHTM cho các cá nhân và tổ chức vay để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của mình, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn lưu động để mua vật tư, nguyên liệu, hàng hoá, công cụ dụng cụ, xăng dầu, trả lương công nhân, thanh toán các dịch vụ liên quan đến sản xuất kinh doanh như tiền điện, nước, dịch vụ bưu chính viễn thông…Dựa vào đặc điểm của từng ngành mà NHTM sẽ thiết lập các điều kiện cho vay, phương thức cho vay, cách thức trả nợ. Cho vay đầu tư dự án: NHTM cho các tổ chức và cá nhân vay để đầu tư vào các dự án nhà xưởng, mua sắm máy móc thiết bị, đổi mới công nghệ nhằm mở rộng sản xuất kinh doanh. NHTM cũng có thể cho vay để tư các dự án bất động sản như khu nhà ở cho người có thu nhập thấp, các khu chung cư, resort cao cấp, nhà nghỉ, khách sạn, các công trình thuỷ điện… Cho vay tiêu dùng: Mục đích của loại cho vay này là người đi vay phải sử dụng tiền vay vào việc mua sắm hàng tiêu dùng thiết yếu cho cá nhân và gia đình như ôtô, xe máy, tivi, tủ lạnh, mua nhà, đất để ở hoặc sửa chữa nhà cửa.

Đây là những khoản vay mà nguồn vốn vay sau khi được sử dụng thì không tạo ra lợi nhuận. Vì vậy khi thực hiện hình thức cho vay này, cán bộ cho vay cần phải tính đến nguồn tiền được dùng trả nợ ngân hàng của người vay, thường là các khoản thu nhập cá nhân của người vay và gia đình. Luan van 9 * Dựa theo thời hạn cho vay: Cho vay ngắn hạn: Hình thức cho vay này có thời hạn đến 12 tháng và được sử dụng để bù đắp sự thiếu hụt vốn lưu động các tổ chức và nhu cầu chi tiêu ngắn hạn của cá nhân. Cho vay trung và dài hạn: Cho vay trung hạn là loại cho vay có thời gian vay từ trên 12 tháng đến 60 tháng.

Cho vay dài hạn là loại cho vay có thời hạn trên 5 năm và thời hạn tối đa có thể đến 40 năm. Cho vay trung và dài hạn chủ yếu được sử dụng để mua sắm máy móc thiết bị, xây dựng nhà xưởng, kho bãi, đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh, xây dựng các dự án nhà ở, các công trình điện, các trang trại. * Dựa theo mức độ tín nhiệm của khách hàng: Cho vay có đảm bảo: Là loại cho vay dựa trên cơ sở các tài sản đảm bảo như tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của bên thứ ba. Loại cho vay này được áp dụng khi NHTM đánh giá thấy rằng khách có thể khó khăn trong sản xuất, kinh doanh, nguồn thu nhập của khách hàng từ các dự án, phương án không chắc chắn, tình hình tài chính không lành mạnh…thì NHTM yêu cầu khách hàng phải bổ sung thêm các biện pháp đảm bảo.

Sự đảm bảo này là cơ sở pháp lý để NHTM có thêm nguồn thu bổ sung trong việc thu hồi vốn vay khi lợi nhuận của phương án, dự án không đủ để trả nợ theo tính toán ban đầu của NHTM. Cho vay không có đảm bảo: Là khoản cho vay mà NHTM không nắm giữ tài sản thế chấp, cầm cố của người đi vay hoặc nhận sự bảo lãnh của bên thứ ba để xử lý nhằm thu hồi nợ mà chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng. Loại vay này chỉ áp dụng cho các khách hàng đã có quan hệ lâu dài với ngân hàng, có tình hình sản xuất kinh doanh tốt, tình hình tài chính lành mạnh, có uy tín trong việc trả nợ và ngân hàng có thể giám sát được một phần hoạt động kinh doanh của khách hàng như thanh toán tiền mua bán vật tư, hàng hoá qua tài khoản của khách hàng mở tại chính Luan van 10 ngân hàng cho vay hoặc khách hàng phải cung cấp các hợp đồng, hoá đơn mua bán hàng hoá cho ngân hàng trước khi thực hiện khoản vay. * Dựa theo hình thức hình thành khoản vay: Cho vay trực tiếp: Đây là các khoản cho vay khi người đi vay trực tiếp đến NHTM xin vay vốn, đồng thời người đi vay cũng trực tiếp đến NHTM để trả nợ.

NHTM trực tiếp chuyển giao tiền cho khách hàng sử dụng trên cơ sở những điều kiện mà hai bên thoả thuận. Cho vay gián tiếp: Đa phần hoạt động cho vay của NHTM là cho vay trực tiếp, tuy nhiên trong một số trường hợp như món vay nhỏ và người vay ở cùng một tổ, nhóm, đội, hội thì NHTM có thể áp dụng hình thức cho vay gián tiếp nhằm tiết kiệm chi phí cho vay. NHTM không thực hiện tất cả các bước của hoạt động cho vay mà sẽ chuyền một số khâu của hoạt động cho vay như phát tiền vay, thu nợ, thu lãi…thông qua đại điện của các tổ chức trên. NHTM cũng có thể cho vay thông qua người bán lẻ các sản phẩm đầu vào của quá trình sản xuất nhằm kiểm soát mục đích sử dụng vốn của người vay.

Tuy nhiên cho vay theo hình thức này cũng bộc lộ một số khiếm khuyết. Nhiều trung gian đã lợi dụng vị thế của mình và nếu NHTM không kiểm soát tốt sẽ tăng lãi suất để cho vay lại hoặc giữ lấy số tiền của các thành viên khác cho riêng mình. Các nhà bán lẻ có thể lợi dụng để bán hàng kém chất lượng hoặc với giá cao cho người vay vốn. Phân đoạn thị trường cho vay Thị trường cho vay của NHTM là một tổng thể rất nhiều tổ chức và cá nhân với môi trường kinh doanh, ngành nghề kinh doanh khác nhau, qui mô khác nhau, nhu cầu và qui mô sử dụng vốn khác nhau, trình độ quản lý, khả năng phản ứng trước những thay đổi của thị trường cũng khác nhau.

Để thuận tiện trong việc phân tích, đánh giá và quản lý trong hoạt động cho vay đối với các tổ chức và cá nhân. Tuỳ vào cách thức quản lý Luan van 11 và chính sách tín dụng của từng NHTM mà các NHTM thường phân chia khách hàng vay thành các nhóm khách hàng có nhiều đặc điểm tương đồng với nhau như nhóm khách hàng là cá nhân, khách hàng là tổ chức.