Luận văn quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại quỹ đầu tư phát triển tỉnh tiền giang

Quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) là một lĩnh vực quan… 92 trang · Trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An · 2020.

• Tác giả: Phan Thị Kim Ngân
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Kỳ
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An
• Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Bảo Lãnh Tín Dụng Cho Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Quỹ Đầu Tư Phát Triển Tỉnh Tiền Giang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Long An

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• NỘI DUNG TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO BẢO LÃNH TÍN DỤNG CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI QUỸ ĐẦU TƢ PHÁT TRIỂN ĐỊA PHƢƠNG
• 1.1. Khái quát về Quỹ Đầu tƣ phát triển địa phƣơng
• 1.1.1. Khái niệm về quỹ đầu tƣ phát triển địa phƣơng
• 1.1.1.1. Khái niệm về quỹ đầu tƣ
• 1.1.1.2. Khái niệm về Quỹ Đầu tƣ phát triển địa phƣơng
• 1.1.2. Đặc điểm của Quỹ Đầu tƣ phát triển địa phƣơng
• 1.2. Bảo lãnh tín dụng cho Doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ đầu tƣ phát triển địa phƣơng
• 1.2.1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.1.1. Tiêu chuẩn doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.2. Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển địa phƣơng
• 1.2.2.1. Khái niệm về Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.2.2. Sự cần thiết của bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.2.3. Nội dung bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển địa phƣơng
• 1.3. Rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển địa phƣơng
• 1.3.1. Khái niệm rủi ro tín dụng
• 1.3.2. Khái niệm rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 1.3.3. Nguyên nhân và hậu quả của rủi ro bảo lãnh
• 1.3.3.1. Nguyên nhân của rủi ro bảo lãnh
• 1.3.3.2. Hậu quả của rủi ro bảo lãnh
• 1.3.4. Đặc điểm rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các quỹ đầu tƣ phát triển địa phƣơng
• 1.4. Quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển địa phƣơng
• 1.4.1. Khái niệm quản trị rủi ro
• 1.4.2. Sự cần thiết quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 1.4.3. Nội dung quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 1.4.3.1. Nhận diện rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 1.4.3.2. Đo lƣờng rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 1.4.3.3. Kiểm soát rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 1.4.3.4. Xử lý rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 1.4.3.5. Tài trợ rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 1.4.4. Phƣơng pháp quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 1.4.5. Bài học từ kinh nghiệm các Quỹ
• 1.4.5.1. Kinh nghiệm của Quỹ trong và ngoài nƣớc
• 1.4.5.1.1. Quỹ Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Sóc Trăng
• 1.4.5.1.2. Quỹ Đầu tƣ, Quỹ Phát triển đất và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Hà Giang
• 1.4.5.2. Bài học rút ra cho Việt Nam và Quỹ Đầu tƣ phát triển địa phƣơng
• 1.5. KẾT LUẬN CHƢƠNG 1
• 2. CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO BẢO LÃNH TÍN DỤNG CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI QUỸ ĐẦU TƢ PHÁT TRIỂN TỈNH TIỀN GIANG
• 2.1. Giới thiệu sơ lƣợc về Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức và bộ máy quản lý
• 2.1.3. Chức năng từng bộ phận
• 2.1.4. Chức năng hoạt động của Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang
• 2.1.5. Kết quả hoạt động của Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2017 - 2019
• 2.2. Thực trạng quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang
• 2.2.1. Thực trạng bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.2.1.1. Các văn bản quy định đang áp dụng về bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.2.1.2. Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2017 – 2019
• 2.2.1.3. Sử dụng nguồn vốn cho hoạt động bảo lãnh tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang
• 2.2.1.4. Tỷ trọng doanh nghiệp nhỏ và vừa đƣợc BLTD so với tổng doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Tiền Giang
• 2.2.1.5. Tỷ lệ nợ xấu BLTD so với tổng dƣ nợ BLTD
• 2.2.1.6. Nợ xấu BLTD theo ngành nghề
• 2.2.1.7. Lập dự phòng rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2017 – 2019
• 2.2.2. Thực trạng quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2017 – 2019
• 2.2.2.1. Nhận diện rủi ro và đo lƣờng rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 2.2.2.2. Xây dựng các phƣơng án quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 2.2.2.3. Kiểm tra, kiểm soát rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 2.2.2.4. Tài trợ rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 2.3. Đánh giá công tác quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2017 – 2019
• 2.3.1. Kết quả đạt đƣợc
• 2.3.2. Những hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của các hạn chế
• 2.3.3.1. Nguyên nhân chủ quan
• 2.3.3.2. Nguyên nhân khách quan
• 2.4. KẾT LUẬN CHƢƠNG 2
• 3. CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ RỦI RO BẢO LÃNH TÍN DỤNG CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI QUỸ ĐẦU TƢ PHÁT TRIỂN TỈNH TIỀN GIANG
• 3.1. Định hƣớng quản trị rủi ro trong bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang
• 3.1.1. Định hƣớng phát triển của Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang
• 3.1.2. Định hƣớng trong xây dựng mô hình quản trị rủi ro
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang
• 3.2.1. Nhận diện rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 3.2.2. Kiểm tra, kiểm soát rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 3.2.3. Xử lý rủi ro bảo lãnh tín dụng
• 3.2.4. Tăng cƣờng các biện pháp tài trợ rủi ro
• 3.2.4.1. Đối với Bộ Tài chính
• 3.2.4.2. Đối với Ngân hàng Nhà nƣớc
• 3.2.4.2.1. Nâng cao chất lƣợng quản lý, điều hành
• 3.2.4.2.2. Tăng cƣờng công tác thanh tra, kiểm soát
• 3.2.4.2.3. Nâng cao chất lƣợng của Trung tâm thông tin tín dụng
• 3.2.4.3. Đối với Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang
• 3.3. KẾT LUẬN CHƢƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị Rủi Ro Bảo Lãnh Tín Dụng DNNVV 55

Quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) là một lĩnh vực quan trọng, đặc biệt tại các Quỹ Đầu tư Phát triển địa phương. Hoạt động này giúp các DNNVV tiếp cận nguồn vốn tín dụng dễ dàng hơn, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, nó cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro mà các quỹ cần phải quản lý hiệu quả. Việc hiểu rõ bản chất, đặc điểm của rủi ro tín dụng DNNVV và xây dựng hệ thống quản trị rủi ro phù hợp là yếu tố then chốt để đảm bảo hoạt động bảo lãnh tín dụng an toàn, hiệu quả và bền vững. Quản lý rủi ro hiệu quả giúp quỹ giảm thiểu tổn thất, bảo toàn vốn và nâng cao uy tín trên thị trường tài chính. Đồng thời, nó cũng góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của DNNVV tại Tiền Giang, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

1.1. Khái niệm và vai trò của Quỹ Đầu tư Phát triển

Quỹ Đầu tư Phát triển địa phương là một tổ chức tài chính trung gian, hoạt động theo nguyên tắc tự chủ về tài chính, bảo đảm an toàn và phát triển vốn. Quỹ có vai trò quan trọng trong việc huy động và sử dụng vốn để đầu tư vào các dự án phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Theo tài liệu gốc, Quỹ Đầu tư Phát triển tỉnh Tiền Giang được thành lập nhằm mục đích tiếp nhận các nguồn vốn đầu tư của tỉnh, huy động các nguồn vốn từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để tạo nguồn vốn thực hiện các dự án phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội của tỉnh. Quỹ hoạt động theo nguyên tắc tự chủ về tài chính, bảo đảm an toàn và phát triển vốn, tự bù đắp chi phí và tự chịu rủi ro.

1.2. Đặc điểm hoạt động bảo lãnh tín dụng của Quỹ

Hoạt động bảo lãnh tín dụng là một trong những hoạt động quan trọng của Quỹ Đầu tư Phát triển. Quỹ đóng vai trò là bên bảo lãnh cho các DNNVV vay vốn tại các tổ chức tín dụng. Điều này giúp các DNNVV có thể tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn, đặc biệt là những doanh nghiệp mới thành lập hoặc có quy mô nhỏ, khó đáp ứng các yêu cầu về tài sản đảm bảo. Tuy nhiên, hoạt động bảo lãnh tín dụng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đòi hỏi Quỹ phải có hệ thống quản trị rủi ro hiệu quả.

II. Rủi Ro Trong Bảo Lãnh Tín Dụng DNNVV Tại Tiền Giang 58

Rủi ro trong bảo lãnh tín dụng DNNVV là khả năng xảy ra tổn thất tài chính do DNNVV được bảo lãnh không trả được nợ vay. Rủi ro này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm: năng lực tài chính yếu kém của DNNVV, biến động thị trường, rủi ro hoạt động, rủi ro pháp lý, và các yếu tố khách quan khác như thiên tai, dịch bệnh. Việc nhận diện, đo lường và quản lý hiệu quả các loại rủi ro này là vô cùng quan trọng để đảm bảo an toàn vốn và hiệu quả hoạt động của Quỹ Đầu tư Phát triển Tiền Giang. Theo tài liệu, thực tiễn hoạt động bảo lãnh tín dụng của Quỹ thời gian qua cho thấy rủi ro bảo lãnh tín dụng (RRBLTD) chưa được kiểm soát một cách hiệu quả.

2.1. Các loại rủi ro tín dụng thường gặp ở DNNVV

Các loại rủi ro tín dụng thường gặp ở DNNVV bao gồm: rủi ro thanh khoản (doanh nghiệp không có đủ tiền mặt để trả nợ), rủi ro hoạt động (do hoạt động kinh doanh không hiệu quả), rủi ro thị trường (do biến động giá cả, cạnh tranh), và rủi ro pháp lý (do vi phạm các quy định pháp luật). Ngoài ra, các yếu tố khách quan như thiên tai, dịch bệnh cũng có thể gây ra rủi ro tín dụng cho DNNVV.

2.2. Nguyên nhân và hậu quả của rủi ro bảo lãnh tín dụng

Nguyên nhân của rủi ro bảo lãnh tín dụng có thể xuất phát từ cả phía DNNVV (năng lực quản lý yếu kém, thiếu kinh nghiệm, thông tin tài chính không minh bạch) và phía Quỹ (quy trình thẩm định tín dụng chưa chặt chẽ, kiểm soát sau bảo lãnh lỏng lẻo). Hậu quả của rủi ro bảo lãnh tín dụng có thể là tổn thất tài chính cho Quỹ, ảnh hưởng đến uy tín của Quỹ, và làm giảm khả năng tiếp cận vốn của các DNNVV khác.

2.3. Đặc điểm rủi ro bảo lãnh tín dụng tại Tiền Giang

Đặc điểm rủi ro bảo lãnh tín dụng tại Tiền Giang có thể khác biệt so với các địa phương khác do đặc thù về kinh tế, xã hội và môi trường kinh doanh. Ví dụ, các DNNVV tại Tiền Giang có thể tập trung vào một số ngành nghề nhất định (nông nghiệp, thủy sản), do đó rủi ro tín dụng có thể bị tập trung vào các ngành này. Ngoài ra, các yếu tố như biến đổi khí hậu, thiên tai cũng có thể ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng của DNNVV tại Tiền Giang.

III. Cách Quản Trị Rủi Ro Bảo Lãnh Tín Dụng Hiệu Quả 52

Quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng là một quy trình liên tục, bao gồm các bước: nhận diện rủi ro, đo lường rủi ro, kiểm soát rủi ro, và tài trợ rủi ro. Việc xây dựng một hệ thống quản trị rủi ro toàn diện, phù hợp với đặc điểm hoạt động của Quỹ Đầu tư Phát triển Tiền Giang là vô cùng quan trọng. Hệ thống này cần bao gồm các chính sách, quy trình, công cụ và nguồn lực cần thiết để quản lý hiệu quả các loại rủi ro trong hoạt động bảo lãnh tín dụng. Theo tài liệu, yêu cầu cấp bách đặt ra là RRBLTD phải được quản lý, kiểm soát một cách bài bản và có hiệu quả, đảm bảo tín dụng hoạt động trong phạm vi rủi ro chấp nhận được.

3.1. Nhận diện và đo lường rủi ro bảo lãnh tín dụng

Nhận diện rủi ro là bước đầu tiên trong quy trình quản trị rủi ro. Quỹ cần xác định tất cả các loại rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động bảo lãnh tín dụng. Đo lường rủi ro là việc đánh giá mức độ nghiêm trọng của từng loại rủi ro, bao gồm khả năng xảy ra và mức độ tổn thất có thể gây ra. Các công cụ đo lường rủi ro có thể bao gồm: phân tích thống kê, đánh giá chuyên gia, và mô hình hóa rủi ro.

3.2. Kiểm soát và giảm thiểu rủi ro bảo lãnh tín dụng

Kiểm soát rủi ro là việc thực hiện các biện pháp để giảm thiểu khả năng xảy ra và mức độ nghiêm trọng của rủi ro. Các biện pháp kiểm soát rủi ro có thể bao gồm: xây dựng quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ, yêu cầu tài sản đảm bảo, giới hạn mức bảo lãnh, và kiểm soát sau bảo lãnh. Quỹ cần chú trọng tính hữu hiệu và hiệu quả kiểm tra, kiểm soát nội bộ.

3.3. Xử lý và tài trợ rủi ro bảo lãnh tín dụng

Xử lý rủi ro là việc thực hiện các biện pháp để khắc phục hậu quả khi rủi ro xảy ra. Các biện pháp xử lý rủi ro có thể bao gồm: thu hồi nợ, bán tài sản đảm bảo, và khởi kiện. Tài trợ rủi ro là việc chuẩn bị nguồn lực tài chính để bù đắp tổn thất khi rủi ro xảy ra. Các biện pháp tài trợ rủi ro có thể bao gồm: lập quỹ dự phòng rủi ro, mua bảo hiểm tín dụng.

IV. Ứng Dụng Mô Hình Quản Trị Rủi Ro Tiên Tiến Tại Tiền Giang 59

Việc áp dụng các mô hình quản trị rủi ro tiên tiến, được sử dụng rộng rãi trong ngành ngân hàng và tài chính, có thể giúp Quỹ Đầu tư Phát triển Tiền Giang nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng. Các mô hình này thường dựa trên các phương pháp định lượng, sử dụng dữ liệu và phân tích thống kê để đánh giá rủi ro một cách khách quan và chính xác. Tuy nhiên, việc áp dụng các mô hình này cần được điều chỉnh phù hợp với đặc điểm hoạt động và môi trường kinh doanh của Quỹ và DNNVV tại Tiền Giang.

4.1. Giới thiệu các mô hình quản trị rủi ro phổ biến

Một số mô hình quản trị rủi ro phổ biến bao gồm: mô hình Basel (được sử dụng rộng rãi trong ngành ngân hàng), mô hình COSO (tập trung vào kiểm soát nội bộ), và mô hình VaR (đo lường rủi ro thị trường). Các mô hình này cung cấp một khung tham chiếu để xây dựng hệ thống quản trị rủi ro toàn diện.

4.2. Điều chỉnh mô hình phù hợp với thực tế Tiền Giang

Việc áp dụng các mô hình quản trị rủi ro cần được điều chỉnh phù hợp với thực tế Tiền Giang. Ví dụ, cần xem xét đặc điểm của các DNNVV tại Tiền Giang, các ngành nghề kinh doanh chủ yếu, và các yếu tố kinh tế - xã hội đặc thù. Ngoài ra, cần đảm bảo rằng mô hình được áp dụng có thể được thực hiện một cách hiệu quả với nguồn lực hiện có của Quỹ.

4.3. Đánh giá hiệu quả của mô hình sau khi triển khai

Sau khi triển khai mô hình quản trị rủi ro, cần đánh giá hiệu quả của mô hình để đảm bảo rằng nó đang hoạt động hiệu quả và đạt được các mục tiêu đề ra. Việc đánh giá có thể bao gồm: phân tích dữ liệu, khảo sát ý kiến của các bên liên quan, và so sánh kết quả với các giai đoạn trước khi triển khai mô hình.

V. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Trị Rủi Ro Bảo Lãnh Tín Dụng 57

Để hoàn thiện quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho DNNVV tại Quỹ Đầu tư Phát triển Tiền Giang, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp, bao gồm: nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, tăng cường kiểm soát sau bảo lãnh, đa dạng hóa danh mục bảo lãnh, và xây dựng hệ thống thông tin tín dụng hiệu quả. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Quỹ, các tổ chức tín dụng, và các cơ quan quản lý nhà nước. Theo tài liệu, cần đề xuất các nhóm giải pháp, đồng bộ và bao quát từ nhận biết sớm dấu hiệu rủi ro tín dụng, đa dạng hóa danh mục, đến nâng cao chất lượng thẩm định, chú trọng tính hữu hiệu và hiệu quả kiểm tra, kiểm soát nội bộ, cùng các biện pháp tài trợ rủi ro.

5.1. Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng DNNVV

Thẩm định tín dụng là khâu quan trọng nhất trong quy trình bảo lãnh tín dụng. Cần nâng cao chất lượng thẩm định bằng cách: thu thập đầy đủ thông tin về DNNVV, phân tích kỹ lưỡng tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh, đánh giá khả năng trả nợ, và xác định mức độ rủi ro. Cần chú trọng phân tích tài chính doanh nghiệp và dòng tiền doanh nghiệp.

5.2. Tăng cường kiểm soát sau bảo lãnh và xử lý nợ xấu

Kiểm soát sau bảo lãnh là việc theo dõi và giám sát tình hình hoạt động của DNNVV sau khi được bảo lãnh. Cần tăng cường kiểm soát sau bảo lãnh bằng cách: định kỳ thu thập thông tin, kiểm tra thực tế, và đánh giá rủi ro. Khi phát hiện dấu hiệu rủi ro, cần có biện pháp xử lý kịp thời, bao gồm: tái cơ cấu nợ, thu hồi nợ, và khởi kiện.

5.3. Đa dạng hóa danh mục bảo lãnh và phòng ngừa rủi ro

Đa dạng hóa danh mục bảo lãnh là việc phân bổ vốn bảo lãnh cho nhiều DNNVV thuộc các ngành nghề khác nhau. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro tập trung. Cần xây dựng chính sách đa dạng hóa danh mục bảo lãnh, và thường xuyên đánh giá hiệu quả của chính sách này. Cần chú trọng phòng ngừa rủi ro pháp lý và rủi ro hoạt động.

VI. Kết Luận Và Triển Vọng Quản Trị Rủi Ro Bảo Lãnh 53

Quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho DNNVV là một nhiệm vụ phức tạp và đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng. Việc xây dựng một hệ thống quản trị rủi ro hiệu quả không chỉ giúp Quỹ Đầu tư Phát triển Tiền Giang bảo toàn vốn và nâng cao uy tín, mà còn góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của DNNVV và kinh tế địa phương. Trong tương lai, với sự phát triển của công nghệ và sự thay đổi của môi trường kinh doanh, cần tiếp tục hoàn thiện và nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng. Cần chú trọng chuyển đổi số và ứng dụng các công nghệ mới như Fintech, Blockchain, Big Data, AI, Machine Learning vào quản trị rủi ro.

6.1. Tóm tắt các kết quả nghiên cứu chính

Nghiên cứu đã phân tích thực trạng quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho DNNVV tại Quỹ Đầu tư Phát triển Tiền Giang, chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro, bao gồm: nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, tăng cường kiểm soát sau bảo lãnh, đa dạng hóa danh mục bảo lãnh, và xây dựng hệ thống thông tin tín dụng hiệu quả.

6.2. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào: đánh giá tác động của quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng đến sự phát triển của DNNVV, xây dựng mô hình dự báo rủi ro tín dụng cho DNNVV tại Tiền Giang, và nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của Quỹ Đầu tư Phát triển Tiền Giang.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò xương sống trong nền kinh tế Việt Nam khi chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp đăng ký, đóng góp khoảng 45% GDP và tạo ra hơn 50% việc làm toàn xã hội. Tuy nhiên, theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, chỉ có khoảng 33,3% số DNNVV tiếp cận được nguồn vốn tín dụng chính thức từ các ngân hàng thương mại, phần lớn còn lại gặp rào cản lớn về tài sản bảo đảm và lịch sử tín dụng. Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn này, Quỹ Đầu tư phát triển (ĐTPT) tỉnh Tiền Giang đã triển khai nghiệp vụ bảo lãnh tín dụng (BLTD) với nguồn vốn được ủy thác là 50.000 triệu đồng trên tổng vốn điều lệ 850 tỷ đồng tính đến cuối năm 2018.

Mặc dù hoạt động này mang ý nghĩa an sinh và thúc đẩy kinh tế địa phương sâu sắc, công tác quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng tại Quỹ đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng. Cụ thể, sau hai năm liên tiếp 2017 và 2018 duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức 0%, đến năm 2019, tỷ lệ nợ xấu trong hoạt động BLTD đã tăng đột biến lên mức 11,60%, tương ứng 2.621 triệu đồng nợ xấu trên tổng dư nợ 22.600 triệu đồng. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện toàn diện các lỗ hổng trong quy trình quản trị rủi ro, phân tích căn nguyên khiến nợ xấu gia tăng và thiết lập khung kiểm soát rủi ro bài bản.

Mục tiêu cụ thể của đề tài là đánh giá thực trạng quản trị rủi ro BLTD giai đoạn 2017 – 2019 tại Quỹ ĐTPT tỉnh Tiền Giang, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát tỷ lệ nợ xấu bảo lãnh xuống dưới mức 3,0%, đồng thời nâng cao hiệu suất sử dụng vốn bảo lãnh đạt trên 75% trong các giai đoạn tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp chặt chẽ giữa các lý thuyết kinh tế tài chính hiện đại và quy định pháp lý chuyên ngành:

• Lý thuyết Bất đối xứng thông tin (Information Asymmetry Theory): Giải thích hiện tượng lựa chọn đối nghịch (Adverse Selection) trước khi cấp bảo lãnh và rủi ro đạo đức (Moral Hazard) sau khi giải ngân, làm nền tảng cho việc thiết lập các chốt chặn thẩm định và giám sát dòng tiền.
• Khung quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Basel: Tiếp cận quản trị rủi ro toàn diện qua quy trình 5 bước khép kín gồm: Nhận diện rủi ro, Đo lường rủi ro, Kiểm soát rủi ro, Xử lý rủi ro và Tài trợ rủi ro.
• Mô hình đánh giá chất lượng tín dụng 6C: Công cụ định tính đo lường 6 khía cạnh cốt lõi của bên vay gồm Tư cách khách hàng (Character), Năng lực tài chính và pháp lý (Capacity), Dòng tiền trả nợ (Cash), Tài sản bảo đảm (Collateral), Điều kiện kinh tế vĩ mô (Conditions) và Khả năng kiểm soát pháp lý (Control).
• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật: Căn cứ theo Nghị định số 34/2018/NĐ-CP về thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ BLTD cho DNNVV; Nghị định số 39/2018/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Hỗ trợ DNNVV; và Nghị định số 138/2007/NĐ-CP về tổ chức, hoạt động của Quỹ ĐTPT địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo tổng kết hoạt động BLTD định kỳ hàng năm của Quỹ ĐTPT tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2017 – 2019; kết hợp dữ liệu sơ cấp từ phiếu khảo sát đánh giá thực trạng nghiệp vụ quản trị rủi ro.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tác giả tiến hành khảo sát toàn diện toàn bộ 26 cán bộ, chuyên viên và nhân viên quản lý (đạt tỷ lệ 100%) đang công tác tại Ban Giám đốc và 4 phòng nghiệp vụ của Quỹ theo phương pháp chọn mẫu định danh toàn bộ (convenience census sampling).
• Phương pháp phân tích: Sử dụng kết hợp phương pháp thống kê mô tả (tính toán số tuyệt đối, số tương đối, tỷ trọng cơ cấu, tốc độ tăng trưởng liên hoàn) và phương pháp phân tích diễn dịch - quy nạp. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ đặc thù hoạt động BLTD tại địa phương có số lượng hồ sơ phát sinh trong kỳ tương đối tập trung (dao động từ 6 đến 8 doanh nghiệp/năm), đòi hỏi phân tích định tính chuyên sâu kết hợp định lượng thực tế để làm rõ bản chất các rủi ro tiềm ẩn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu thực trạng hoạt động BLTD cho DNNVV tại Quỹ ĐTPT tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2017 – 2019 đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

1. Quy mô bảo lãnh tín dụng còn rất hạn chế và có xu hướng suy giảm: Doanh số BLTD năm 2017 đạt 17.850 triệu đồng, năm 2018 tăng trưởng 66,39% đạt mức 29.700 triệu đồng, nhưng đến năm 2019 đã sụt giảm 27,27% xuống còn 21.600 triệu đồng. Số lượng doanh nghiệp được cấp bảo lãnh rất ít, dao động từ 6 doanh nghiệp (năm 2017), tăng lên 8 doanh nghiệp (năm 2018) và giảm về 7 doanh nghiệp (năm 2019). Tỷ lệ DNNVV được bảo lãnh chỉ chiếm từ 0,18% đến 0,24% trên tổng số hơn 2.777 doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn tỉnh Tiền Giang.
2. Hiệu suất sử dụng nguồn vốn bảo lãnh chưa đạt kỳ vọng: Mặc dù được phân bổ nguồn vốn ngân sách cố định là 50.000 triệu đồng (chiếm tỷ trọng từ 5,88% đến 7,11% tổng nguồn vốn hoạt động của Quỹ), nhưng tỷ lệ sử dụng vốn thực tế chỉ đạt 35,7% vào năm 2017, tăng lên 59,4% vào năm 2018 và lại giảm xuống mức 43,2% vào năm 2019, dẫn tới sự lãng phí hạn mức vốn hỗ trợ.
3. Chất lượng tín dụng suy giảm đột ngột với tỷ lệ nợ xấu tăng cao: Tỷ lệ nợ xấu BLTD được kiểm soát ở mức 0% trong hai năm 2017 và 2018. Tuy nhiên, sang năm 2019, nợ xấu đã phát sinh ở mức 2.621 triệu đồng, đẩy tỷ lệ nợ xấu BLTD lên tới 11,60% trên tổng dư nợ 22.600 triệu đồng, vượt xa ngưỡng an toàn tín dụng thông thường.
4. Kết quả tài chính tổng thể tăng trưởng nhưng thiếu cân đối danh mục: Tổng doanh thu toàn Quỹ duy trì đà tăng trưởng liên tục từ 29.675 triệu đồng (2017) lên 37.735 triệu đồng (2018) và đạt 41.674 triệu đồng (2019); lợi nhuận sau thuế tương ứng tăng từ 10.974 triệu đồng lên 13.571 triệu đồng. Dù vậy, đóng góp từ mảng BLTD vào nguồn thu rất thấp và tiềm ẩn rủi ro ăn mòn vốn chủ sở hữu nếu nợ xấu tiếp tục gia tăng.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự mất cân đối rõ rệt giữa mục tiêu mở rộng quy mô hỗ trợ và năng lực kiểm soát rủi ro thực tế tại Quỹ. Khi trực quan hóa qua biểu đồ kết hợp cột - đường (combo chart) thể hiện tốc độ tăng trưởng dư nợ và biến động nợ xấu, có thể thấy rõ nợ xấu có độ trễ chu kỳ khoảng 12-18 tháng sau giai đoạn tăng trưởng nóng về doanh số bảo lãnh năm 2018.

Căn nguyên của tình trạng nợ xấu tăng vọt lên mức 11,60% bắt nguồn từ cả hai phía:

• Về phía Quỹ: Đội ngũ thẩm định còn thiếu công cụ chấm điểm tín dụng tự động, phụ thuộc nặng nề vào tài sản thế chấp thay vì đánh giá tính khả thi của dòng tiền phương án kinh doanh; công tác kiểm tra sau cấp bảo lãnh chưa được thực hiện định kỳ và thiếu sự phối hợp chia sẻ thông tin thường xuyên với các tổ chức tín dụng cho vay.
• Về phía khách hàng: Các DNNVV trên địa bàn tỉnh chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, thương mại dịch vụ nhỏ lẻ, năng lực quản trị tài chính yếu kém và dễ bị tổn thương trước biến động thị trường.

So sánh với bài học quốc tế từ Quỹ KODIT (Hàn Quốc) – nơi duy trì tỷ lệ bảo lãnh tín dụng ngân hàng chiếm 82% tổng dư nợ với hệ thống bảo hiểm tín dụng và tư vấn quản lý chuyên sâu, hay mô hình Quỹ BLTD Sóc Trăng ủy thác thành công qua Agribank, Quỹ ĐTPT Tiền Giang cần nhanh chóng tái cấu trúc quy trình quản lý rủi ro để chuyển từ cơ chế phòng ngự thụ động sang kiểm soát rủi ro chủ động.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro BLTD và đưa tỷ lệ nợ xấu về ngưỡng an toàn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Thiết lập hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và chuẩn hóa mô hình 6C:
   • Hành động: Xây dựng bảng tiêu chí định lượng và định tính chấm điểm khách hàng, phân bổ trọng số 40% cho dòng tiền (Cash) và 30% cho năng lực quản trị (Capacity).
   • Target metric: Giảm tỷ lệ nợ xấu bảo lãnh xuống dưới 3,0% vào năm 2023.
   • Timeline & Chủ thể: Triển khai từ Quý 1/2021 đến Quý 4/2022; do Phòng Thẩm định - Tín dụng chủ trì xây dựng, Hội đồng quản lý Quỹ phê duyệt.
2. Tăng cường kiểm tra, giám sát dòng tiền và kiểm soát sau bảo lãnh:
   • Hành động: Thực hiện kiểm tra thực địa định kỳ tối thiểu 1 lần/quý đối với 100% doanh nghiệp đang trong thời hạn bảo lãnh; phối hợp với ngân hàng cho vay phong tỏa và kiểm soát tài khoản thanh toán của bên vay.
   • Target metric: Phát hiện sớm 100% các dấu hiệu mất khả năng thanh toán trước 60 ngày so với hạn trả nợ.
   • Timeline & Chủ thể: Thực hiện liên tục từ Quý 2/2021; do Phòng BLTD và Quản lý ủy thác phối hợp cùng Ban Kiểm soát thực hiện.
3. Đa dạng hóa danh mục bảo lãnh và tối ưu hóa nguồn vốn:
   • Hành động: Mở rộng cấp bảo lãnh sang các ngành chế biến nông sản công nghệ cao, tiểu thủ công nghiệp xuất khẩu; nâng cao tỷ lệ giải ngân nguồn vốn 50.000 triệu đồng.
   • Target metric: Nâng tỷ lệ sử dụng vốn bảo lãnh từ mức 43,2% lên đạt từ 70% đến 80% vào năm 2025.
   • Timeline & Chủ thể: Giai đoạn 2021 – 2025; do Ban Giám đốc chỉ đạo Phòng BLTD triển khai.
4. Trích lập quỹ dự phòng rủi ro và kiến nghị cơ chế tái bảo lãnh:
   • Hành động: Trích lập đầy đủ 100% dự phòng rủi ro theo nhóm nợ quy định tại Thông tư của Bộ Tài chính; đồng thời kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính ban hành khung pháp lý cho phép triển khai tái bảo lãnh (Re-guarantee) và liên kết bảo hiểm khoản vay.
   • Target metric: Đảm bảo nguồn tài trợ rủi ro sẵn sàng bù đắp 100% các khoản nợ có khả năng mất vốn.
   • Timeline & Chủ thể: Giai đoạn 2021 – 2024; do Ban Giám đốc Quỹ tham mưu cho UBND tỉnh Tiền Giang kiến nghị các Bộ, ngành Trung ương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Lãnh đạo và cán bộ quản lý các Quỹ Đầu tư phát triển, Quỹ BLTD địa phương: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về mô hình quản trị rủi ro, bài học xử lý nợ xấu và các chỉ tiêu phân tích hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách 50 tỷ đồng.
• Các Ngân hàng thương mại và Tổ chức tín dụng: Nắm bắt cơ chế phối hợp ba bên (Ngân hàng - Doanh nghiệp - Quỹ bảo lãnh), hoàn thiện quy trình thẩm định chéo và quản lý tài sản bảo đảm nhằm hạn chế rủi ro đạo đức.
• Cơ quan quản lý Nhà nước (Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, UBND cấp tỉnh): Sử dụng các luận cứ thực nghiệm để đánh giá tác động chính sách của Nghị định 34/2018/NĐ-CP, từ đó hoàn thiện cơ chế cấp bù rủi ro và khung pháp lý về tái bảo lãnh tín dụng.
• Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng: Kế thừa khung lý thuyết 6C, phương pháp tiếp cận định tính kết hợp dữ liệu chuỗi thời gian để phát triển các đề tài nghiên cứu về định chế tài chính phi ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Nguyên nhân chính khiến tỷ lệ nợ xấu BLTD tại Quỹ ĐTPT Tiền Giang tăng vọt lên 11,60% trong năm 2019 là gì?
Nguyên nhân chủ yếu do Quỹ chưa có hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ, quá trình thẩm định chủ yếu nhìn vào tài sản thế chấp mà chưa đánh giá sâu dòng tiền thực tế của phương án kinh doanh. Khi thị trường nông sản và tiêu thụ gặp biến động trong năm 2019, khách hàng mất khả năng thanh toán, khiến dư nợ xấu phát sinh 2.621 triệu đồng trên tổng dư nợ 22.600 triệu đồng.

2. Mô hình 6C được vận dụng như thế nào trong quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng?
Mô hình 6C giúp cán bộ thẩm định đánh giá đa chiều bên vay thông qua 6 yếu tố: Tư cách đạo đức (Character), Năng lực quản lý (Capacity), Dòng tiền trả nợ (Cash), Tài sản bảo đảm (Collateral), Điều kiện kinh tế ngành (Conditions) và Kiểm soát pháp lý (Control). Đây là bộ lọc định tính giúp sàng lọc khách hàng trước khi cấp bảo lãnh, khắc phục tình trạng thông tin bất đối xứng.

3. Tại sao tỷ lệ sử dụng nguồn vốn BLTD của Quỹ trong giai đoạn 2017 – 2019 chỉ đạt từ 35,7% đến 59,4%?
Do nguồn vốn ngân sách cấp 50.000 triệu đồng nhưng đối tượng bảo lãnh bị ràng buộc bởi các điều kiện khắt khe về phương án trả nợ và tài sản thế chấp theo quy định cũ. Bên cạnh đó, số lượng hồ sơ tiếp cận thành công rất ít (chỉ 6 - 8 doanh nghiệp/năm), khiến hạn mức vốn nhàn rỗi lớn chưa được đưa vào nền kinh tế địa phương.

4. Bảo lãnh tín dụng của Quỹ ĐTPT địa phương khác gì so với bảo lãnh của ngân hàng thương mại?
BLTD tại Quỹ ĐTPT là hoạt động tài chính công phi lợi nhuận nhằm hỗ trợ các DNNVV có phương án khả thi nhưng thiếu tài sản bảo đảm để vay vốn ngân hàng, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế địa phương. Trong khi đó, bảo lãnh của ngân hàng thương mại là hoạt động kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận, áp dụng biểu phí thương mại và yêu cầu điều kiện tín dụng chặt chẽ hơn.

5. Kinh nghiệm từ Quỹ KODIT Hàn Quốc có thể gợi mở giải pháp gì cho Quỹ ĐTPT Tiền Giang?
KODIT cung cấp bài học quý giá về việc tích hợp bảo hiểm tín dụng cho các khoản phải thu thương mại và dịch vụ tư vấn quản trị cho doanh nghiệp. Quỹ ĐTPT Tiền Giang có thể học hỏi cách thức hỗ trợ nâng cao năng lực quản lý tài chính cho DNNVV, đồng thời xây dựng liên kết bảo hiểm rủi ro tín dụng để phân tán tổn thất khi phát sinh nợ xấu.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị rủi ro BLTD cho DNNVV tại định chế tài chính công cấp địa phương, vận dụng hiệu quả khung lý thuyết Basel và mô hình đánh giá 6C.
• Phân tích chi tiết thực trạng giai đoạn 2017 – 2019 tại Quỹ ĐTPT tỉnh Tiền Giang, chỉ rõ nghịch lý giữa nguồn vốn nhàn rỗi 50 tỷ đồng (tỷ lệ sử dụng vốn chỉ từ 35,7% đến 59,4%) và sự gia tăng đột biến của nợ xấu lên 11,60% vào năm 2019.
• Chỉ ra 4 nhóm nguyên nhân cốt lõi dẫn đến hạn chế, bao gồm năng lực thẩm định dòng tiền, sự thiếu vắng hệ thống cảnh báo sớm và cơ chế chia sẻ thông tin chưa đồng bộ với các tổ chức tín dụng.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp có tính khả thi cao, gắn liền lộ trình 2021 – 2025 nhằm kéo giảm nợ xấu về dưới 3,0% và nâng tỷ lệ giải ngân bảo lãnh đạt trên 75%.
• Đóng góp nguồn dữ liệu thực nghiệm và tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà quản lý quỹ, ngân hàng thương mại và giới nghiên cứu học thuật.

Kế hoạch hành động tiếp theo trong giai đoạn 2021 – 2025 đòi hỏi Quỹ ĐTPT tỉnh Tiền Giang sớm số hóa quy trình thẩm định, áp dụng bảng chấm điểm tín dụng tự động và tăng cường hợp tác chiến lược với các ngân hàng thương mại trên địa bàn. Quý độc giả, các nhà quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể tiếp tục khai thác các phát hiện từ công trình này để hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, kết cấu của luận văn gồm có 03 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển địa phƣơng. Chƣơng 2: Thực trạng quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang. Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang. 5 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO BẢO LÃNH TÍN DỤNG CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI QUỸ ĐẦU TƢ PHÁT TRIỂN ĐỊA PHƢƠNG 1.1 Khái quát về Quỹ Đầu tƣ phát triển địa phƣơng 1.1 Khái niệm về quỹ đầu tƣ phát triển địa phƣơng 1.1 Khái niệm về quỹ đầu tƣ Trong các tài liệu khác nhau cũng nhƣ trong các văn bản pháp lý của các nƣớc có Quỹ Đầu tƣ, ngƣời ta đƣa ra nhiều cách định nghĩa về Quỹ Đầu tƣ với khái niệm rộng, hẹp khác nhau nhƣ sau: Các Quỹ Đầu tƣ tại Mỹ đƣợc định nghĩa là các tổ chức tài chính phi ngân hàng thu nhận tiền từ một số lƣợng lớn các nhà đầu tƣ và tiến hành đầu tƣ từ số vốn đó vào các tài sản tài chính có tính thanh khoản dƣới dạng tiền tệ và các công cụ của thị trƣờng tài chính.

Các Quỹ Đầu tƣ tại Anh đƣợc coi là một hình thái về tài sản hoặc bất kỳ loại nào với mục đích là cho phép những ngƣời tham gia vào các hình thái đó thu lợi nhuận phát sinh từ việc mua, giữ, quản lý hoặc xử lý các tài sản thuộc đối tƣợng đầu tƣ của Quỹ. Các Quỹ Đầu tƣ tại Nhật Bản đƣợc coi là một sản phẩm hình thành nhằm đầu tƣ số tiền tập hợp đƣợc từ một số lớn các nhà đầu tƣ vào chứng khoán (cổ phiếu và trái phiếu), tập trung dƣới sự quản lý của những ngƣời không phải là ngƣời đầu tƣ và phân phối lợi nhuận thu đƣợc từ các khoản đầu tƣ cho các nhà đầu tƣ theo tỷ lệ vốn mà họ đóng góp vào Quỹ. Từ các định nghĩa trên, trong luận văn này "Quỹ đầu tƣ" đƣợc hiểu nhƣ sau: “Quỹ Đầu tƣ là tổ chức tài chính phi ngân hàng đƣợc hình thành để đầu tƣ vào danh mục các tài sản hoặc công cụ trên thị trƣờng tài chính nhằm đa dạng hoá lĩnh vực đầu tƣ và phân tán rủi ro từ nguồn vốn đóng góp của các nhà đầu tƣ ”.2 Khái niệm về Quỹ Đầu tƣ phát triển địa phƣơng Quỹ ĐTPT địa phƣơng là một định chế tài chính của địa phƣơng nhằm ĐTPT hạ tầng kỹ thuật. 6 Quỹ ĐTPT địa phƣơng là tiền đề cho việc chuyển hoá một phần hoạt động đầu tƣ của Nhà nƣớc sang cho toàn xã hội nhằm thực hiện chủ trƣơng “Nhà nƣớc và nhân dân cùng làm”.

Nhà nƣớc chỉ tập trung đầu tƣ vào các dự án, chƣơng trình quan trọng, những dự án không có khả năng thu hồi vốn, hoặc những dự án phục vụ lợi ích cộng đồng. Đối với các dự án, chƣơng trình gắn liền với KT - XH theo địa bàn và có khả năng thu hồi vốn trực tiếp thì việc đầu tƣ sẽ đƣợc xã hội hoá thông qua các kênh khác nhau, trong đó có kênh Quỹ ĐTPT địa phƣơng. Quỹ ĐTPT địa phƣơng là công cụ tài chính để huy động các nguồn lực tài chính, phục vụ cho mục tiêu phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế kỹ thuật theo chiến lƣợc phát triển KT - XH đã đƣợc Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc tỉnh phê chuẩn. Vốn của Quỹ ĐTPT địa phƣơng là nguồn vốn "mồi" để huy động các nguồn vốn khác từ mọi thành phần kinh tế trong xã hội, tạo nên động lực mới để thu hút các nguồn lực tài chính trên địa bàn cùng tham gia đầu tƣ.

Hoạt động của Quỹ ĐTPT địa phƣơng bổ trợ cho các kênh đầu tƣ khác hiện có và tạo nên một mạng lƣới đầu tƣ hoàn chỉnh trên địa bàn các tỉnh, thành phố, hình thành thêm một định chế trung gian tài chính mới góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trƣờng vốn trong nƣớc. Như vậy Quỹ Đầu tư phát triển địa phương là một tổ chức tài chính Nhà nước của địa phương; thực hiện chức năng đầu tư tài chính và đầu tư phát triển Quỹ Đầu tư phát triển địa phương có tư cách pháp nhân, có vốn điều lệ, có bảng cân đối kế toán ri ng, có con dấu, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và các Ngân hàng thương mại hoạt động hợp pháp tại Việt Nam (Nghị định số 138/2007/NĐ-CP).2 Đặc điểm của Quỹ Đầu tƣ phát triển địa phƣơng Về mục tiêu hoạt động: Quỹ ĐTPT địa phƣơng hoạt động với nhiều chức năng đan xen nhau nhƣ cho vay đầu tƣ, đầu tƣ vào các công cụ trên thị trƣờng tài chính, cung cấp dịch vụ quản lý vốn ủy thác, tƣ vấn tài chính, tƣ vấn đầu tƣ,. Mục tiêu hoạt động của Quỹ ĐTPT địa phƣơng vừa thực hiện các chiến lƣợc phát triển KT – XH của các địa phƣơng, vừa thực hiện mục tiêu gia tăng giá trị vốn cho chủ sở hữu và giảm tính chất bao cấp trong hoạt động của Quỹ ĐTPT. Tuy nhiên, 7 hoạt động đầu tƣ của Quỹ ĐTPT địa phƣơng đƣợc thực hiện theo danh mục đầu tƣ với các giới hạn về đầu tƣ trực tiếp, đầu tƣ gián tiếp,.

đƣợc quy định trong điều lệ của các Quỹ ĐTPT địa phƣơng đƣợc đại diện chủ sở hữu phê duyệt. Về mô hình tổ chức quản lý: Quỹ ĐTPT địa phƣơng đƣợc tổ chức theo mô hình độc lập tự quản lý, với cơ cấu đầy đủ nhƣ một doanh nghiệp. Mô hình tổ chức này đƣợc xây dựng trên cơ sở tính chất sở hữu của Quỹ ĐTPT, cơ chế kiểm soát và phân cấp trong quản lý các hoạt động đầu tƣ của Quỹ ĐTPT. Về hình thức sở hữu: Quỹ ĐTPT địa phƣơng là loại định chế tài chính do Nhà nƣớc (chính quyền cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương) sở hữu 100% vốn.

Vì vậy, việc huy động nguồn vốn ban đầu để hình thành Quỹ do NSĐP đảm bảo. Về nguồn vốn hoạt động: Vốn chủ sở hữu: vốn điều lệ; tiền đóng góp tự nguyện, các khoản viện trợ, tài trợ của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nƣớc. Vốn huy động: Quỹ ĐTPT địa phƣơng đƣợc huy động các nguồn vốn trung và dài hạn của các tổ chức và cá nhân trong và ngoài nƣớc, chủ yếu dƣới hình thức phát hành trái phiếu Quỹ ĐTPT địa phƣơng theo quy định của pháp luật, vay các tổ chức tài chính, tín dụng trong và ngoài nƣớc (WB, AFD,…). Về sử dụng vốn: Thực hiện đầu tƣ trực tiếp vào các dự án, cho vay đầu tƣ, góp vốn thành lập doanh nghiệp, BLTD cho DNNVV, ứng vốn phát triển quỹ đất, nhận ủy thác và ủy thác… 1.2 Bảo lãnh tín dụng cho Doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Quỹ đầu tƣ phát triển địa phƣơng 1.1 Doanh nghiệp nhỏ và vừa 1.1 Khái niệm Hiện nay không có một định nghĩa mang tính phổ quát cho tất cả các DNNVV trên thế giới mà phụ thuộc vào quan điểm của từng quốc gia.

Theo Nghị định số 39/2018/NĐ-CP ngày 11/3/2018 của Chính phủ thì DNNVV là doanh nghiệp đƣợc thành lập, tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, đƣợc phân theo quy mô bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa.2 Tiêu chuẩn doanh nghiệp nhỏ và vừa Các nƣớc, tổ chức trên thế giới thƣờng xác định DNNVV dựa vào quy mô (số ngƣời lao động, doanh thu, lợi nhuận và giá trị tài sản). Tùy theo mục đích nghiên cứu, mỗi quốc gia có thể có tiêu chí để phân loại doanh nghiệp DNNVV khác nhau và số lao động tối đa của một doanh nghiệp vừa và nhỏ giao động trong khoảng 50-300 (Taylor và Adair, 1994; Gibson và Vaart, 2008). Hiệp hội Châu Âu cho rằng DNNVV sử dụng ít hơn 250 ngàn ngƣời hoặc có doanh thu không quá 43 triệu EUR (Taylor và Adair, 1994). Theo World Bank, doanh nghiệp siêu nhỏ là doanh nghiệp có số lƣợng lao động dƣới 10 ngƣời, doanh nghiệp nhỏ có số lƣợng lao động từ 10 đến dƣới 50 ngƣời, còn doanh nghiệp vừa có từ 50 đến 300 lao động.

Tại Việt Nam, theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP: DNNVV là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ và vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (xác định trong bảng cân đối kế toán của DN) hoặc số lao động bình quân năm, nhƣng tổng nguồn vốn là tiêu chí ƣu tiên. Cụ thể nhƣ sau: Bảng 2.1: Phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa DN siêu nhỏ Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa Ngành Số lao động Tổng nguồn Số lao động Tổng nguồn Số lao động vốn vốn I. Nông, 10 ngƣời 20 tỷ đồng trở từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên lâm nghiệp trở xuống xuống ngƣời đến đồng đến 100 200 ngƣời và thủy sản 200 ngƣời tỷ đồng đến 300 ngƣời II. Công 10 ngƣời 20 tỷ đồng trở từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên nghiệp và trở xuống xuống ngƣời đến đồng đến 200 ngƣời xây dựng 200 ngƣời 100 tỷ đồng đến 300 III.

Thƣơng 10 ngƣời 10 tỷ đồng trở từ trên 10 từ trên 10 tỷ từ trên 50 ngƣời mại và dịch trở xuống xuống ngƣời đến đồng đến 50 ngƣời đến vụ 50 ngƣời tỷ đồng 100 ngƣời Nguồn: Nghị định số 39/2018/NĐ-CP 9 1.3 Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa Ngoài những đặc trƣng vốn có của một doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế, DNVVN còn có những đặc điểm riêng biệt xuất phát từ tính chất hoạt động nhƣ sau: - Thứ nhất, DNVVN có quy mô hoạt động sản xuất kinh doanh và tiềm lực tài chính nhỏ, do vốn chủ sở hữu ít, tích lũy vốn từ lợi nhuận không nhiều Với lƣợng vốn đầu tƣ giới hạn và số lƣợng lao động tối đa là 300 ngƣời thì quy mô của doanh nghiệp là tƣơng đối nhỏ. Điều này mang lại một số lợi thế cho DNVVN nhƣ khả năng dễ thành lập, dễ gia nhập thị trƣờng, khả năng thu hồi vốn nhanh. Những lợi thế này đã tạo điều kiện cho các DNVVN phát triển trong nhiều ngành nghề, trên nhiều địa bàn, lấp vào các khoảng trống mà các doanh nghiệp lớn để lại. Tuy nhiên, do quy mô vốn nhỏ nên DNVVN bị hạn chế trong đầu tƣ vào mặt bằng, nhà xƣởng, máy móc thiết bị và nguyên vật liệu sản xuất.

Hơn nữa, quy mô nhỏ và thông tin thƣờng chƣa minh bạch khiến cho các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận với các nhà đầu tƣ để huy động vốn.