CHƯƠNG I MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE TỘI PHẠM THAM NHŨNG VA THIET HAI TRONG VỤ ÁN THAM NHŨNG 111. Một số vấn đề lý luận về tội phạm tham nhũng. Khái niệm tội pham tham những Theo ngiữa rộng, tham những được hiểu là hanh vi của bat kỳ người nao có chức vụ, quyên hạn hoặc được giao nhiệm vụ, quyền han va lợi dụng. chức vụ, quyển han hoặc nhiệm vụ được giao để vụ lợi.
Theo Tử điển Tiếng 'Việt, tham những là lợi dụng quyển hanh để nhung nhiễu nhân dan lay của. ‘Tai liệu hướng dẫn của Liên hợp quốc vé cuộc đầu tranh quốc tế chống tham. những (năm 1969) định nghĩa tham những là sự lợi dụng quyển lực nhà nước để trục lợi riêngŠ Theo ngiĩa hep, khái niệm tham những đã được quy định tại Điều 3 Luật Phòng chống tham những năm 2018: “ Thana những là hành vi của người có chức vụ, quyền han đã lợi dụng chức vụ, quyền han đó vì vụ lợi”. Các tội phạm về tham những được nhên thức lả những hành vi nguy.
‘hiém cho xã hội xâm phạm đến hoạt động đúng đắn va uy tin của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, dong thời xâm pham tính liém chính, chí công, vô tư của hoạt động thực thi nhiệm vụ cũng như làm mắt uy tin của chính đội ngũ những người có chức vụ, quyển hạn và mất niém tin của người dân vảo họ. Theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam, các tôi phạm nảy chỉ có thể do người có chức vu, quyển hạn thực hiện trong khi thực thi nhiệm vu, công vụ và với mục đích vụ lợi Những hành vi tham những bi coi là tôi pham khi có đủ các yêu tổ cầu thành tôi phạm vé tham nhũng được quy định tai Mục 1, Chương XXII, 2Tsghta Cho Phê Bột hướng din png chẳng hang iràchocác thông Đại le, Cao ing Tang ip Neuém ity Thambsasor mie 3 ast. Tate, Dela ape Ca Sita -D 1 ID- GC halt ty ep sey STS. uv BLHS Việt Nam năm 2015 (sửa đỗi, bé sung năm 2017).
Cu thể là pháp luật hình sự Viết Nam quy định 07 tôi danh vẻ tham những trong BLHS hiện. hành, gồm: tham 6 tai sản, nhân hồi lô lam dung chức vụ, quyển hạn chiếm. đoạt tải sin; lợi dung chức vu, quyển han trong khi thi hành công vu, lam quyển trong khi thi hảnh công vụ, lợi dụng chức vụ, quyển han gây ảnh. hưởng đổi với người khác dé trục lợi, giả mao trong công tác Từ cách định ngiĩa về tham những trong Luét phòng, chồng tham.
những nim 2018 và định nghĩa vẻ tôi pham trong BLHS năm 2015, khái niệm. tôi pham tham những có thể được định nghĩa như sau. lồi phạm tham những là hành vì cũa người cỏ chức vụ. qu in hạn trong bộ may nhà nước, trong các tổ chức chính tri, xã hội, hay trong các cơ quan, tỗ chức, đơn vị nh tổ, tài chính công hoặc các tỔ chúc, doanh nghiệp ngoài nhà nước đã lợi ding chức vụ.
quyền hạn đó trong khi thực hiện nhiệm vụ, công vu, nhằm mục dich vu lợi, xâm hại tới hoạt động đúng đắn của cơ quan, t8 chức, don vị công, lot Ích của Nhà nước, được quy din trong Bộ luật hình sự Việt Nam 1. Các yếu tô câu thành tội pham tham nhưng. quyên hạn nhất định, thuộc các cơ quan, tổ chúc, doanh nghiệp trong va ngoài Nhà nước. Nhìn chung, nhóm đổi tượng nay có đặc điểm đặc thù so với các nhóm đổi tượng khác như.
họ thường là những người có quả trình công tác và cổng hiển nên có nhiêu kinh nghiệm, được đảo tạo có hệ thong, là những. chuyên gia trên nhiều lĩnh vực khác nhau; là những người có quan hề rông và có uy tin xã hôi nhất định va thêm chí có thé manh vẻ kinh tế. Những đặc điểm nay của chủ thể hảnh vi tham nhũng chính là yếu tổ gây khó khăn cho việc phát hiện, điều tra, xét xử hảnh vi tham những, 18 Thit hai, mặt Rich quam của tội pharm tham những thé hiện 3 hành vi nguy hiểm cho sã hội do người có chức vu, quyền han thực hiện trong khi thí trình công vu, nhiệm vụ xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan, td chức, đơn vị công "Thứ ba, mặt chủ quan của tội phạm thar những đặc trưng bai lỗi cỗ ý trực tiếp va mục đích vụ lợi, hai dầu hiểu bắt buộc trong cầu thành của các tôi pham nay. Hanh vi tham những là hanh vi có ý.
Mục đích của hành vi tham nhũng, a vụ lợi. Nêu chủ thể thực hiền hành vi không cổ ý thi hành vi đó không là hành vi tham những. Vụ lợi ở đây được hiểu là lợi ích vat chất hoặc lơi ích tinh thần ma người có chức vụ, quyền han đã đạt được hoặc có thể đạt được thông qua hành vi tham nhúng. Như vậy, khi xử lý vẻ hành vi tham những, không bắt buộc chủ thể tham nhũng phải dat được lợi ich Pháp luật Việt Nam hiện nay quy định việc đánh giá tinh chất vả mức.
đô nguy hiểm cia hành vi tham nhũng chủ yếu dựa trên căn cứ xác định những lợi ích vật chất ma kế tham những đạt được để tử đó quyết định mức độ xử lý. Lợi ích vật chất hiện nay trong cơ chế thị trường thể hiện ở rất nhiều dạng khác nhau, né chỉ căn cứ vào những tai sin phát hiến hoặc thu hỗi được dé đánh gia lợi ích ma kế tham những đạt được thì sẽ ta không i, Thêm nữa, các lợi ích vật chất và tinh thần dan xen rất khó phân biết, vi du như: việc đùng tai sản của Nha nước để khuyếch trương thanh thé, gây dung uy tin hay các môi quan hệ để thu lợi bat chính. Trong trường hợp nay, mục đích của hanh vi vừa là lợi ích vật chất, vừa la lợi ích tính thân. Đối với khu vực tư, khi có vụ việc tham nhũng zảy ra, pháp luật đã có.
những sự điều chỉnh nhất định Tuy nhiên, cũng có trường hợp, người có chức vụ, quyên han trong các tổ chức, doanh nghiệp thuộc khu vực tu cầu kết, móc nối với những người thoái hoá, bi chất trong khu vực công hoặc lợi dụng, ảnh hưởng của những người nảy để trục lợi. Trong trường hop đó, họ trở „ thành đồng pham khi người có hành vi tham những bi truy cứu trách nhiệm hình sw Thứ tự, Riách thể cũa tôi phaon thera nhiing là những quan hệ sã hôi được pháp luật bao về, bị các tội pham quy đính tại Chương XXIII, Mục 1, BLHS Việt Nam năm 2015 zâm hại. Đây là những quan hệ sã hội bảo đảm. cho hoạt động đúng đắn va uy tín của cơ quan, tổ chức trong va ngoài nha nước, cụ thể là các quan hé bảo dim tính liếm chính, tinh vé tư và công minh.
trong hoạt đông thực thí nhiệm vu của các cơ quan, tổ chức, đồng thời, quan hệ sử hữu ti sản của Nha nước hoặc quyền, lợi ich hợp pháp của công dân cũng có thể tré thành khách thể của các tôi phạm vẻ chức vụ. Đôi tượng tác đồng quan trong nhất của các tội phạm vẻ chức vụ chính lả hoạt động thực hiên công vụ, nhiềm vu của người có chức vụ, quyển han Tính đúng đắn, tính. Tiêm chính, vô tư, khách quan của hoạt đông nảy phải được bao dim để duy tr hoạt động bình thường va uy tin của các cơ quan, tổ chức trong vả ngoài nhà nước. Thông qua việc tac động lam biển đổi hoạt động của các chủ thể có.
chức vụ, quyền hạn, tội phạm tham những đã xâm hai các khách thé nêu trên. Một số vấn đề lý luận về thiệt hai trong vụ án tham nhũng. Khái niệm thiệt hại trong vụ én tham những. ‘Theo Từ Điển Tiếng Việt Phổ Thông của Viên Ngân Ngữ học thì thiệt hại là danh từ chỉ sự “bi mắt mát về người, về của cải vật chất hoặc tinh than”? Theo giáo trình Luật Dân sự tập 2 trường Đại học Luật Ha Nội thì “Thiệt hại id những tốn thất thực tễ được tính thành tiền do việc xâm phạm.
đến tính mạng, sức khỏe, danh due uy tin, tài sản của cá nhân, tổ chức"® Cách định nghĩa vé thiệt hại nay của giáo tình là dựa trên đối tương bi xâm. phạm va chủ thể bị xâm phạm bao gồm cá nhân, tổ chức. Định nghĩa nảy ‘Sem ViệnNgôn Ngữ hoe, Tr Điễn Tdng Việt Phổ Thing, NB, Phương Đông, Hà Nội nấm 2003, 1866 *Xenx Tường Đại hoe Luật Ha Néi, Giao bình Luật Dans tập 2, NEB CAND, 2018, 283, ” khẳng định chỉ có những thiệt hai thực tế, những thiết hai đã xảy ra hoặc chắc chấn sẽ xảy ra va có thé tính toán chính xác được thành tién Tuy nhiên, định nghĩa nay có một nhược điểm là đối tượng bi thiết hai còn han hẹp chưa bao quất được các trường hợp khác vẻ thiệt hai như thiết hai do xâm pham thi thé, thiết hại các lợi ich hop pháp khác mà luật bao về như bí mật kinh doanh, quan hệ khách hàng, cơ hôi học tập, phát triển bản thân của người bị thiết hại. Phùng Trung Tép: Thiệt hai được hiểu là sự giảm bớt những lợi ích vật chất va phi vat chất của một chủ thể sác định được trên thực tế bằng một khoản tiên cu thể ® Theo tác giả thi thiệt hai được xác đính la sự “gam bớt vé lợi ich”.
Tuy nhiên, đối với thiệt hại vé tinh than thi sử dung thuật ngữ “giãm bớt" lả chưa phủ hop vi tổn thất tinh thần không thể định lượng được. Ngoài ra, thiệt hại về tinh thân trên thực tế cũng không thé xác. định được bằng một khoản tiên. Một cách định nghĩa khác về thiệt hai của tác giả Nguyễn Văn Hợi thi: “ Tiưệt hat là những tôn thắt về mặt vật chất và tinh thần mà một chủ thể phải gánh chin Rh có hành vi trái pháp luật xâm pham tới các đối tượng được pháp luật bảo vệ"! Cách định nghĩa này của tác giả Nguyễn Văn Hợi đã chỉ ra được những dau hiệu để nhận diện thiệt hai xây ra: (1) có sử gidm sút, mắt mát giá trị của những đối tương được pháp luật bảo vệ pháp luật bảo vé Tuy nhiền, định nghĩa nay lai chỉ khẳng định thiết hai do "hành vi trái pháp luất xâm pham tới là chưa đẩy đủ bởi có những thiết hai xảy, a do không do hành vi trải pháp luật” hoặc do tài sẵn gây ra PGS TS, Phùng Thang Tap, “Bà throng tit lại ngoài hop đồng về săn súc Kha và tình mang”, Sáchchuyên khảo, Nab Ha Mộ, 2008, ° Nguyên Văn Fs, Thường dai lọc Luật Hà Néi, Luận vin hae sỹ uất hoe “Vấn để xác ink th li ong trích hiệmbài throng thiết hai ngoai op đồng”, Hà Nội sâm 2011, 7.