Những cách tân nghệ thuật trong truyện ngắn của các tác giả nữ Việt Nam từ 1986 đến nay

Khám phá những cách tân nghệ thuật trong truyện ngắn của nữ tác giả từ 1986 đến nay qua luận án tiến sĩ của Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Ngọc Tư, Đỗ Bích Thúy.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Hồng
• Người hướng dẫn: PGS. Hà Văn Đức
• Trường học: Trường đại học khoa học xã hội và nhân văn
• Chuyên ngành: Văn học việt nam
• Đề tài: Những cách tân về nghệ thuật trong truyện ngắn của một số cây bút nữ thời kì 1986 đến nay (Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Ngọc Tư, Đỗ Bích Thuý)
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lí do chọn đề tài
• 0.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Đóng góp của luận án
• 0.6. Cấu trúc của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu lí thuyết về truyện ngắn và xu hướng cách tân nghệ thuật trong truyện ngắn Việt Nam thời kì 1986 đến nay
• 1.1.1. Lí thuyết về truyện ngắn
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG CÁCH TÂN TRONG NGHỆ THUẬT XÂY DỰNG TÌNH HUỐNG VÀ KẾT CẤU TRUYỆN
• 3.1. Những cách tân trong nghệ thuật xây dựng tình huống truyện
• 3.2. Những cách tân trong nghệ thuật xây dựng tình huống trong truyện ngắn Việt Nam từ 1986 đến nay
• 3.3. Những cách tân nghệ thuật thể hiện qua việc xây dựng các kiểu tình huống
• 3.4. Những đổi mới trong kết cấu truyện ngắn
• 3.5. Các kiểu kết cấu tiêu biểu
• 3.6. Các thành tố bổ trợ kết cấu
• 4. CHƯƠNG 4: NHỮNG CÁCH TÂN TRÊN PHƯƠNG DIỆN NGÔN NGỮ VÀ GIỌNG ĐIỆU
• 4.1. Những cách tân nghệ thuật trong ngôn ngữ truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư
• 4.2. Những cách tân nghệ thuật trong ngôn ngữ truyện ngắn Nguyễn Thị Thu Huệ
• 4.3. Những cách tân nghệ thuật trong ngôn ngữ truyện ngắn Đỗ Bích Thúy
• 4.4. Giọng ngậm ngùi, xót xa, thương cảm
• 4.5. Giọng hài hước, châm biếm, mỉa mai
• 4.6. Giọng trữ tình, suy tư, chiêm nghiệm
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cách tân nghệ thuật trong truyện ngắn nữ Việt Nam từ 1986 đến nay

Truyện ngắn nữ Việt Nam từ năm 1986 đến nay đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ và đa dạng trong cách tân nghệ thuật. Các tác giả nữ như Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Ngọc Tư, và Đỗ Bích Thúy đã mang đến những góc nhìn mới mẻ về con người và cuộc sống. Sự đổi mới này không chỉ thể hiện qua nội dung mà còn qua hình thức nghệ thuật, phản ánh những biến chuyển trong xã hội và tâm tư của người phụ nữ Việt Nam.

1.1. Đặc điểm nổi bật của truyện ngắn nữ Việt Nam sau 1986

Truyện ngắn nữ Việt Nam sau 1986 thường mang đậm dấu ấn cá nhân và sự nhạy cảm với hiện thực. Các tác giả đã khéo léo lồng ghép những vấn đề xã hội vào trong tác phẩm của mình, từ đó tạo ra những câu chuyện vừa gần gũi vừa sâu sắc. Sự phát triển của thể loại này không chỉ dừng lại ở việc kể chuyện mà còn mở rộng ra nhiều hình thức biểu đạt nghệ thuật phong phú.

1.2. Xu hướng cách tân nghệ thuật trong truyện ngắn nữ

Xu hướng cách tân nghệ thuật trong truyện ngắn nữ Việt Nam thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ, hình thức kể chuyện và cách xây dựng nhân vật. Các tác giả đã mạnh dạn thử nghiệm với cấu trúc truyện, từ đó tạo ra những tác phẩm độc đáo, phản ánh chân thực tâm tư và nỗi niềm của người phụ nữ trong xã hội hiện đại.

II. Những thách thức trong việc phát triển truyện ngắn nữ Việt Nam

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng truyện ngắn nữ Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Sự cạnh tranh từ các thể loại văn học khác và áp lực từ thị trường xuất bản đã tạo ra những khó khăn nhất định cho các tác giả nữ. Hơn nữa, việc khẳng định giá trị nghệ thuật và vị trí của truyện ngắn nữ trong bối cảnh văn học Việt Nam cũng là một vấn đề cần được quan tâm.

2.1. Áp lực từ thị trường xuất bản

Thị trường xuất bản hiện nay đang có xu hướng ưu tiên cho các tác phẩm thương mại, điều này khiến cho nhiều tác giả nữ gặp khó khăn trong việc phát hành tác phẩm của mình. Sự thiếu hụt các nhà xuất bản sẵn sàng đầu tư cho các tác phẩm nghệ thuật chất lượng cao là một thách thức lớn.

2.2. Khó khăn trong việc khẳng định giá trị nghệ thuật

Việc khẳng định giá trị nghệ thuật của truyện ngắn nữ trong bối cảnh văn học Việt Nam hiện đại vẫn còn nhiều khó khăn. Các tác phẩm thường bị đánh giá thấp hơn so với các thể loại khác, điều này ảnh hưởng đến sự công nhận và phát triển của thể loại này.

III. Phương pháp cách tân nghệ thuật trong truyện ngắn nữ

Các tác giả nữ đã áp dụng nhiều phương pháp cách tân nghệ thuật để làm mới truyện ngắn của mình. Từ việc thay đổi cách kể chuyện đến việc sử dụng ngôn ngữ độc đáo, họ đã tạo ra những tác phẩm mang tính sáng tạo cao. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao giá trị nghệ thuật mà còn phản ánh chân thực cuộc sống và tâm tư của nhân vật.

3.1. Sử dụng ngôn ngữ độc đáo và sáng tạo

Ngôn ngữ trong truyện ngắn nữ thường được sử dụng một cách sáng tạo, với nhiều hình ảnh và biểu tượng phong phú. Điều này không chỉ giúp tăng tính thẩm mỹ cho tác phẩm mà còn tạo ra những cảm xúc mạnh mẽ cho người đọc.

3.2. Thay đổi cấu trúc và hình thức kể chuyện

Nhiều tác giả đã mạnh dạn thay đổi cấu trúc truyện, từ việc sử dụng nhiều điểm nhìn đến việc lồng ghép các câu chuyện khác nhau. Điều này tạo ra sự mới mẻ và hấp dẫn cho tác phẩm, đồng thời giúp phản ánh đa chiều về cuộc sống.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về cách tân nghệ thuật trong truyện ngắn nữ Việt Nam không chỉ giúp hiểu rõ hơn về sự phát triển của thể loại này mà còn mở ra những hướng đi mới cho các tác giả trẻ. Những kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng trong việc giảng dạy văn học và phát triển các chương trình đào tạo văn chương tại các trường học.

4.1. Tác động đến giảng dạy văn học

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong giảng dạy văn học, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về sự phát triển của truyện ngắn nữ và những cách tân nghệ thuật trong thể loại này. Điều này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và nghiên cứu văn học.

4.2. Khuyến khích sáng tác văn học mới

Nghiên cứu cũng khuyến khích các tác giả trẻ mạnh dạn thử nghiệm và sáng tạo trong việc viết truyện ngắn. Những cách tân nghệ thuật sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho các tác giả trong việc phát triển sự nghiệp văn chương của mình.

V. Kết luận và tương lai của truyện ngắn nữ Việt Nam

Truyện ngắn nữ Việt Nam từ 1986 đến nay đã có những bước tiến đáng kể trong việc cách tân nghệ thuật. Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển, cần có sự hỗ trợ từ các nhà xuất bản, các tổ chức văn học và sự quan tâm từ phía độc giả. Tương lai của truyện ngắn nữ sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và sáng tạo của các tác giả trong bối cảnh văn học hiện đại.

5.1. Tầm quan trọng của sự hỗ trợ từ các nhà xuất bản

Sự hỗ trợ từ các nhà xuất bản là rất cần thiết để giúp các tác giả nữ có cơ hội phát hành tác phẩm của mình. Điều này không chỉ giúp nâng cao giá trị nghệ thuật mà còn tạo ra nhiều cơ hội cho các tác giả trẻ.

5.2. Khả năng thích ứng và sáng tạo của tác giả

Khả năng thích ứng và sáng tạo của các tác giả nữ sẽ quyết định tương lai của truyện ngắn nữ Việt Nam. Việc tiếp tục đổi mới và khám phá những hình thức nghệ thuật mới sẽ giúp thể loại này phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Thông tin tổng quan	Nội dung chi tiết
Đề tài luận án	Những cách tân về nghệ thuật trong truyện ngắn của một số cây bút nữ thời kì 1986 đến nay (Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Ngọc Tư, Đỗ Bích Thúy)
Tác giả	Nguyễn Thanh Hồng
Người hướng dẫn khoa học	PGS. Hà Văn Đức
Cơ sở đào tạo	Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành & Mã số	Văn học Việt Nam — Mã số: 62 22 34 01
Năm bảo vệ	2017
Loại hình & Hướng tiếp cận	Luận án Tiến sĩ Văn học; hướng tiếp cận định tính, kết hợp thi pháp học thể loại, văn học sử và so sánh văn học

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Sau năm 1986, văn học Việt Nam chứng kiến sự chuyển dịch từ cảm hứng sử thi sang cảm hứng đời tư, thế sự; từ xu hướng ngợi ca sang cái nhìn phê phán hiện thực; từ thói quen tiếp cận đời sống ở khía cạnh lạc quan sang việc khai thác trực diện những tồn đọng xã hội và khát vọng cá nhân. Truyện ngắn, với đặc trưng ngắn gọn và cơ động, đã phản ánh nhanh nhạy các chuyển động này. Đồng thời, văn học thời kỳ đổi mới ghi nhận sự xuất hiện đông đảo của các cây bút nữ, tạo thành một dòng văn học mang "tính nữ" với sự sắc sảo, đằm thắm và tinh tế trong việc tiếp cận các bi kịch nhân sinh.

Tuy nhiên, dù đã có các công trình nghiên cứu về truyện ngắn thời kỳ đổi mới hoặc nghiên cứu chân dung từng tác giả riêng lẻ, việc đặt sáng tác của ba cây bút nữ tiêu biểu cho ba vùng không gian văn hóa khác nhau (Nguyễn Thị Thu Huệ ở đô thị miền Bắc, Nguyễn Ngọc Tư ở vùng đất Nam Bộ, Đỗ Bích Thúy ở miền núi phía Bắc) vào một hệ thống khảo sát toàn diện về các bình diện cách tân nghệ thuật (quan niệm nghệ thuật về con người, xây dựng nhân vật, tình huống, kết cấu, ngôn ngữ và giọng điệu) vẫn là một khoảng trống cần được tổng kết có hệ thống.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

• Mục đích nghiên cứu: Khái quát những cách tân nghệ thuật tiêu biểu trong truyện ngắn của ba tác giả Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Ngọc Tư và Đỗ Bích Thúy; qua đó nhận diện diện mạo truyện ngắn của các nhà văn nữ nói riêng và truyện ngắn Việt Nam giai đoạn từ năm 1986 đến nay trong tiến trình vận động, đổi mới.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Khảo sát, nghiên cứu và tổng kết những cách tân về quan niệm nghệ thuật về con người và sự cách tân trong nghệ thuật xây dựng nhân vật.
  2. Khảo sát, phân tích những cách tân nghệ thuật trên phương diện xây dựng tình huống và kết cấu truyện ngắn.
  3. Khảo sát, đánh giá những cách tân về mặt ngôn ngữ và giọng điệu trần thuật trong sáng tác của ba tác giả.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Những cách tân nghệ thuật trong truyện ngắn của Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Ngọc Tư, Đỗ Bích Thúy (biểu hiện qua quan niệm nghệ thuật về con người, nghệ thuật xây dựng nhân vật, tình huống, kết cấu, ngôn ngữ và giọng điệu trần thuật) cùng các tác phẩm truyện ngắn tiêu biểu của họ.
• Phạm vi tư liệu:
  • Nguyễn Thị Thu Huệ: Tập truyện Hậu thiên đường (1994), Cát đợi, Phù thủy, Nào, ta cùng lãng quên, Thành phố đi vắng (2012) cùng các truyện ngắn tiêu biểu (Mùa đông ấm áp, Với tay là đến, Đêm dịu dàng...).
  • Nguyễn Ngọc Tư: Các tập Ngọn đèn không tắt (2000), Ông ngoại (2001), Giao thừa (2003), Biển người mênh mông (2003), Nước chảy mây trôi, Cánh đồng bất tận (2005), Truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư (2005) cùng các truyện ngắn tiêu biểu (Ngày mai của những ngày mai, Một mối tình, Sầu trên đỉnh Puvan, Nỗi buồn rất lạ, Cỏ xanh, Làm mẹ, Duyên phận éo le, Của ngày đã mất...).
  • Đỗ Bích Thúy: Các tập Sau những mùa trăng (2000), Tiếng đàn môi sau bờ rào đá, Người đàn bà miền núi cùng các truyện ngắn (Gió không ngừng thổi, Bóng của cây sồi, Hẻm núi, Cái ngưỡng cửa cao, Cột đá treo người, Giống như cái cối nước, Như một con chim nhỏ, Sương khói mịt mờ, Mẹ kế...).
  • Phạm vi thời gian và không gian: Tiến trình phát triển của văn học Việt Nam từ mốc Đổi mới năm 1986 đến thời điểm thực hiện luận án (2017). Các thể loại khác như tiểu thuyết, tản văn của các tác giả được sử dụng với tư cách tư liệu tham khảo.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn thể loại

Tác giả luận án đã hệ thống hóa các công trình nghiên cứu theo các nhóm vấn đề:

1. Nghiên cứu lý thuyết về truyện ngắn: Các quan niệm của Paul Bourget, Nguyễn Kiên, Nguyễn Công Hoan, Nguyên Ngọc; các công trình từ điển và chuyên khảo như Từ điển văn học (NXB Khoa học Xã hội, 1984), Từ điển văn học (Lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi chủ biên), Ngôn ngữ với sáng tạo và tiếp nhận văn học (Nguyễn Lai), Những vấn đề của thi pháp truyện (Nguyễn Thái Hòa), Nghệ thuật viết truyện ngắn và kí (Tạ Duy Anh chủ biên), Sổ tay truyện ngắn (Vương Trí Nhàn), Truyện ngắn – những vấn đề lí thuyết và thực tiễn thể loại (Bùi Việt Thắng), Truyện ngắn: lý luận tác gia và tác phẩm (Lê Huy Bắc), Truyện ngắn Việt Nam, Lịch sử - Thi pháp – Chân dung (Phan Cự Đệ chủ biên, 2007).
2. Xu hướng cách tân của truyện ngắn Việt Nam sau 1986: Quan niệm về "cách tân" của Robert L. McLaughlin; các đánh giá về sự xuất hiện của yếu tố hậu hiện đại, xu thế tiểu thuyết hóa truyện ngắn qua nhận định của Bùi Việt Thắng, Bích Thu, Nguyễn Thị Bình, Nguyễn Văn Long; các luận án tiến sĩ chuyên ngành như Truyện ngắn Việt Nam sau 1986 – nhìn từ góc độ thể loại (Lê Thị Hương Thủy, 2013) và Truyện ngắn Việt Nam sau 1975 – nhìn từ góc độ thể loại (Nguyễn Thị Năm Hoàng, 2015).
3. Nghiên cứu về truyện ngắn của các tác giả nữ sau 1986: Đánh giá về "tính nữ", "nữ khuynh" của Phương Lựu, Lý Hoài Thu, Đặng Anh Đào, Phạm Xuân Nguyên, Vũ Tuấn Anh; luận án Truyện ngắn các nhà văn nữ đương đại – Tư duy nghệ thuật và đặc trưng thể loại (Phạm Thị Thanh Phượng); tọa đàm Phụ nữ và sáng tác văn chương (Tạp chí Văn học, 1996) với ý kiến của Văn Tâm, Vương Trí Nhàn, Lại Nguyên Ân; tọa đàm Văn xuôi nữ trong bối cảnh văn học Việt Nam đương đại (Viện Văn học, 2012); các tuyển tập do Bùi Việt Thắng biên soạn (Truyện ngắn bốn cây bút nữ, Mùa thu vàng rực rỡ, Có một thời yêu).
4. Nghiên cứu về ba tác giả cụ thể:
   • Nguyễn Thị Thu Huệ: Nhận định của Nguyễn Văn Lưu, Đoàn Hương (1996), Lý Hoài Thu, Hồ Phương, Kim Dung, Bùi Việt Thắng (1994, 2002), Nguyễn Việt Hòa (2003), Phạm Hoa, Mộc Nguyên (2013), Dương Thị Thùy Chi (2013), luận văn thạc sĩ của Lưu Thị Mai Hoa.
   • Nguyễn Ngọc Tư: Ý kiến của Huỳnh Kim, Chu Lai, Phạm Xuân Nguyên, Nguyễn Quang Sáng (lời tựa tập Ngọn đèn không tắt), Huỳnh Công Tín, Hoàng Thiên Nga, Hữu Thỉnh, Trần Hữu Dũng, Nguyên Ngọc, Nguyễn Trọng Bình, Đỗ Hồng Ngọc, Dạ Ngân, Nguyễn Thị Lệ.
   • Đỗ Bích Thúy: Các bài viết ghi nhận thế mạnh viết về đề tài miền núi, phong tục và thân phận người phụ nữ vùng cao.

Nhóm nghiên cứu	Tác giả, công trình tiêu biểu	Nội dung chính đã đạt được
Lý thuyết thể loại	Phan Cự Đệ, Bùi Việt Thắng, Lê Huy Bắc, Nguyễn Thái Hòa	Định vị đặc trưng thể loại truyện ngắn, thi pháp thể loại và lịch sử phát triển
Tiến trình truyện ngắn sau 1986	Bích Thu, Lê Thị Hương Thủy, Nguyễn Thị Năm Hoàng	Nhận diện xu hướng tiểu thuyết hóa, yếu tố hậu hiện đại, sự đổi mới trần thuật
Hiện tượng văn xuôi nữ	Phương Lựu, Bùi Việt Thắng, Phạm Thị Thanh Phượng	Khẳng định dấu ấn "tính nữ", sự chiếm ưu thế của các cây bút nữ trên văn đàn
Chân dung 3 tác giả	Bùi Việt Thắng, Lý Hoài Thu, Trần Hữu Dũng, Dạ Ngân	Đánh giá phong cách riêng: Thu Huệ (phố thị), Ngọc Tư (Nam Bộ), Bích Thúy (Tây Bắc)

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Các công trình đi trước phần lớn khảo sát truyện ngắn nữ trên diện rộng nhằm khái quát tư duy nghệ thuật chung, hoặc đi sâu phân tích từng tác giả ở các bài viết phê bình, luận văn đơn lẻ. Luận án lựa chọn giải quyết khoảng trống: đối chiếu, tổng hợp và phân tích có hệ thống những điểm tương đồng và khác biệt về phương diện thi pháp (từ quan niệm con người, nghệ thuật nhân vật đến tình huống, kết cấu, ngôn ngữ, giọng điệu) của ba tác giả đại diện cho ba không gian văn hóa tiêu biểu, từ đó làm rõ diện mạo cách tân nghệ thuật của truyện ngắn nữ giai đoạn 1986 đến nay.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

• Khái niệm truyện ngắn và thi pháp thể loại: Tiếp thu quan niệm từ thi pháp học của M. Bakhtin, M. Gorki, G. N. Pospelov và các nhà nghiên cứu Việt Nam (Trần Đình Sử, Phan Cự Đệ, Bùi Việt Thắng), xem truyện ngắn là thể loại tự sự tập trung thể hiện một lát cắt hiện thực, một khoảnh khắc nhân sinh, với tính chất cô đọng của tình tiết và sự đa tầng của hình tượng.
• Khái niệm cách tân nghệ thuật: Dựa trên quan niệm của Robert L. McLaughlin và các nhà lý luận trong nước, luận án khu biệt "cách tân" chủ yếu nằm ở bình diện hình thức nghệ thuật và phương thức tổ chức tự sự (mở rộng quan niệm về cách viết, cách tổ chức cốt truyện, xây dựng nhân vật, khai thác ngôn ngữ và giọng điệu).
• Quan niệm nghệ thuật về con người: Khung phân tích xem quan niệm về con người là hạt nhân chi phối toàn bộ hệ thống thi pháp xây dựng nhân vật, phương thức trần thuật và hệ thống tình huống.
• Lý thuyết về tính nữ và không gian văn hóa: Sử dụng góc nhìn giới và không gian văn hóa để phân tích tính khu biệt trong sáng tác của từng cây bút.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án phối hợp thực hiện 6 phương pháp nghiên cứu định tính và thao tác chuyên ngành văn học:

1. Phương pháp loại hình: Nhận diện những đặc trưng thi pháp của thể loại truyện ngắn và tìm ra nét khu biệt trong loại hình sáng tác của từng tác giả nữ.
2. Phương pháp hệ thống: Đặt các yếu tố quan niệm con người, nhân vật, tình huống, kết cấu, trần thuật thành các tiểu hệ thống nằm trong chỉnh thể sáng tác của từng tác giả, đồng thời đặt trong hệ thống chung của văn học Việt Nam thời kỳ đổi mới.
3. Phương pháp nghiên cứu văn học sử: Đặt tác phẩm của ba nhà văn vào bối cảnh lịch sử - xã hội sau năm 1986 để đánh giá sự vận động của tư duy nghệ thuật theo tiến trình thời gian.
4. Phương pháp so sánh: Đối chiếu sáng tác giữa các giai đoạn của từng tác giả; so sánh giữa ba tác giả với nhau và so sánh với các cây bút cùng thời để làm nổi bật nét riêng của mỗi người.
5. Phương pháp phân tích - tổng hợp: Phân tích cấu trúc văn bản, hình tượng, ngôn từ trong từng truyện ngắn cụ thể, sau đó tổng hợp khái quát thành các luận điểm lý luận.
6. Phương pháp phân loại, thống kê: Thống kê, phân loại các kiểu nhân vật, mô hình kết cấu, dạng thức tình huống và lớp từ vựng trong các truyện ngắn được khảo sát để làm căn cứ thực chứng.

Nguồn tư liệu và dữ liệu

Nguồn dữ liệu khảo sát trực tiếp là toàn bộ các tập truyện ngắn đã xuất bản của Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Ngọc Tư, Đỗ Bích Thúy từ năm 1986 đến 2017. Nguồn tư liệu bổ trợ gồm các công trình lý luận phê bình, kỷ yếu tọa đàm khoa học, luận án tiến sĩ và các bài viết nghiên cứu đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành (Tạp chí Văn học, Tạp chí Văn nghệ Quân đội, Báo Văn nghệ...).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Chương 1 khái quát bối cảnh lý thuyết và thực tiễn vận động của truyện ngắn Việt Nam từ sau năm 1986:

• Sự phát triển của lý thuyết truyện ngắn: Phân tích các quan điểm lý luận về ranh giới giữa truyện ngắn và tiểu thuyết (tính chất độc tấu so với giao hưởng theo cách nói của Paul Bourget; việc tập trung vào tình huống, chi tiết theo Nguyễn Kiên, Nguyễn Công Hoan; dung lượng nén chặt theo Nguyên Ngọc).
• Hai xu hướng cách tân nổi bật sau 1986:
  • Yếu tố hậu hiện đại: Thể hiện qua sự phân mảnh, đứt gãy điểm nhìn, cấu trúc lắp ghép, tính chất đa thanh và việc tạo lập cuộc đối thoại ngầm giữa người kể chuyện và bạn đọc.
  • Xu thế tiểu thuyết hóa truyện ngắn: Mở rộng biên độ phản ánh, gia tăng dung lượng, lồng ghép nhiều chủ đề và mở ra nhiều tuyến nhân vật phức tạp (tiêu biểu như các tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp, Ma Văn Kháng, Võ Thị Hảo, Nguyễn Ngọc Tư).
• Diện mạo văn xuôi nữ: Thập niên 90 của thế kỷ XX ghi nhận sự xuất hiện của các thế hệ tác giả nữ với sự gia tăng về số lượng và chất lượng giải thưởng văn học. Luận án điểm lại các tọa đàm năm 1996 và 2012, khẳng định sự chuyển hướng sang đề tài thế sự đời tư, số phận người phụ nữ bằng lối viết đằm thắm, trắc ẩn.
• Lịch sử nghiên cứu ba tác giả: Tổng hợp chi tiết các chặng đường nghiên cứu về phong cách sắc sảo, lạnh lùng của Nguyễn Thị Thu Huệ; chất giọng Nam Bộ mộc mạc, nhân ái của Nguyễn Ngọc Tư; và không gian miền núi đậm chất phong tục của Đỗ Bích Thúy.

Chương 2: Từ sự đổi mới quan niệm nghệ thuật về con người… đến những cách tân trong nghệ thuật xây dựng nhân vật

Chương này phân tích sự dịch chuyển từ cái nhìn con người sử thi, cộng đồng sang con người cá nhân, đa diện thông qua ba mô hình hình tượng:

Quan niệm nghệ thuật về con người

• Hình tượng con người đẹp, thuần hậu, chí tình chí nghĩa:
  • Đỗ Bích Thúy khắc họa vẻ đẹp của người phụ nữ vùng cao với đức hy sinh, lòng vị tha bền bỉ (Tiếng đàn môi sau bờ rào đá, Gió không ngừng thổi, Bóng của cây sồi, Hẻm núi).
  • Nguyễn Ngọc Tư tập trung vào những con người Nam Bộ hành xử chí tình, chí nghĩa theo tinh thần Lục Vân Tiên, sẵn sàng tha thứ cho lỗi lầm của người khác (Một mối tình, Sầu trên đỉnh Puvan, Cánh đồng bất tận, Nỗi buồn rất lạ, Cỏ xanh, Làm mẹ).
• Hình tượng con người tha hóa:
  • Tha hóa có khả năng thức tỉnh: Nhân vật nhận thức được sự trượt dốc nhưng bế tắc trước hoàn cảnh (cô gái trong Ngày mai của những ngày mai, Hoa trong Tiếng đàn môi sau bờ rào đá, Sương trong Cái ngưỡng cửa cao, Dương trong Với tay là đến).
  • Tha hóa không có khả năng thức tỉnh: Nhân vật bị bản năng và hận thù chi phối, mất đi nhân tính (hình tượng người cha trả thù đời trong Cánh đồng bất tận).
• Hình tượng con người bi kịch:
  • Bi kịch tình yêu và hôn nhân: Nỗi cô đơn, sự đổ vỡ niềm tin của người phụ nữ hiện đại trong truyện Nguyễn Thị Thu Huệ (Cát đợi, Đêm dịu dàng).
  • Bi kịch do hoàn cảnh và hủ tục, định kiến: Phụ nữ vùng cao bị trói buộc bởi chế độ phụ quyền, hủ tục dòng họ trong truyện Đỗ Bích Thúy (Cột đá treo người, Giống như cái cối nước, Bóng của cây sồi, Như một con chim nhỏ).
  • Bi kịch đời thường, éo le thân phận: Nỗi đau thầm lặng của người mẹ mất con, thân phận cô gái tiếp viên trong truyện Nguyễn Ngọc Tư (Bà cô, Duyên phận éo le).
• Nghệ thuật xây dựng nhân vật:
  • Ngoại hình và hành động: Giảm thiểu lối tả chi tiết tỉ mỉ truyền thống, chuyển sang bút pháp chấm phá, gián tiếp qua điểm nhìn của nhân vật khác (Biển người mênh mông, Sương khói mịt mờ, Của ngày đã mất). Hiện tượng tối giản hóa tên gọi (dùng danh xưng "người đàn ông", "người đàn bà", "y tá", "má tôi", "dì Sáu").
  • Nội tâm và các thủ pháp khác: Đào sâu dòng tâm trạng, độc thoại nội tâm song hành và biểu hiện các trạng thái vô thức, tiềm thức.

Chương 3: Những cách tân trong nghệ thuật xây dựng tình huống và kết cấu truyện

Chương 3 khảo sát phương thức tổ chức cốt truyện và các dạng thức cấu trúc:

• Nghệ thuật xây dựng tình huống:
  • Sự chuyển đổi từ tình huống hành động/xung đột xã hội sang các kiểu tình huống thế sự, tình huống tâm trạng và tình huống nhận thức.
  • Tình huống trong truyện Nguyễn Thị Thu Huệ thường đặt nhân vật vào ranh giới thử thách của hôn nhân và sự phản bội; Nguyễn Ngọc Tư khai thác tình huống éo le, ngẫu nhiên của phận người trôi dạt; Đỗ Bích Thúy khai thác tình huống va đập giữa khát vọng cá nhân và rào cản tập tục miền núi.
• Những đổi mới trong kết cấu:
  • Kết cấu lồng ghép (truyện lồng trong truyện): Phá vỡ trật tự thời gian tuyến tính, tạo ra nhiều tầng nghĩa.
  • Kết cấu phân mảnh, chắp ghép: Chịu ảnh hưởng của kỹ thuật điện ảnh và tư duy hậu hiện đại, tăng tính đa nghĩa cho văn bản.
  • Kết cấu theo dòng tâm trạng và kết cấu mở: Không khép lại bằng một kết thúc trọn vẹn mà gợi mở suy ngẫm cho người đọc.
  • Các thành tố bổ trợ: Khai thác chi tiết nghệ thuật mang tính biểu tượng, không gian biểu cảm và thời gian tâm lý để nâng đỡ kết cấu truyện.

Chương 4: Những cách tân trên phương diện ngôn ngữ và giọng điệu

Chương 4 phân tích các đặc trưng phong cách ngôn ngữ và sự đa dạng hóa âm hưởng trần thuật:

• Cá tính hóa ngôn ngữ theo không gian văn hóa:
  • Nguyễn Ngọc Tư: Sử dụng đậm đặc phương ngữ Nam Bộ, hệ thống từ ngữ tự nhiên, mộc mạc, đậm chất khẩu ngữ miệt vườn nhưng giàu tính tu từ.
  • Nguyễn Thị Thu Huệ: Ngôn ngữ trần thuật sắc sảo, dồn nén, câu văn ngắn gọn mang nhịp sống đô thị hiện đại, lời đối thoại chân thực, giàu tính tự vấn.
  • Đỗ Bích Thúy: Khai thác lớp từ ngữ, hình ảnh biểu đạt không gian văn hóa miền núi Tây Bắc, lối nói giàu hình ảnh so sánh cụ thể của đồng bào dân tộc thiểu số.
• Các sắc thái giọng điệu tiêu biểu:
  • Giọng ngậm ngùi, xót xa, thương cảm: Giọng điệu chủ đạo khi viết về những kiếp người bất hạnh, thiệt thòi, phụ nữ và trẻ em.
  • Giọng hài hước, châm biếm, mỉa mai: Xuất hiện rõ nét trong truyện ngắn Nguyễn Thị Thu Huệ khi vạch trần thói giả tạo, ích kỷ của con người trong xã hội hiện đại.
  • Giọng trữ tình, suy tư, chiêm nghiệm: Tạo độ lắng sâu triết lý về kiếp nhân sinh, tình nghĩa và quy luật đời sống.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Hệ thống hóa và làm sáng tỏ diện mạo thi pháp truyện ngắn Việt Nam thời kỳ sau năm 1986 thông qua việc phân tích chuyên sâu ba trường hợp tác giả tiêu biểu.
• Làm rõ mối quan hệ tương tác giữa tư duy nghệ thuật "tính nữ" với các xu hướng vận động chung của thể loại truyện ngắn (tiểu thuyết hóa, tiếp thu kỹ thuật tự sự hiện đại và hậu hiện đại).
• Xác lập khung mô tả hệ thống về các bình diện cách tân: từ quan niệm nghệ thuật về con người đến sự biến đổi trong nghệ thuật nhân vật, tình huống, kết cấu, ngôn ngữ và giọng điệu trần thuật.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Đánh giá khách quan, toàn diện vị trí và đóng góp của Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Ngọc Tư, Đỗ Bích Thúy trong tiến trình hiện đại hóa văn học Việt Nam đương đại:
  • Nguyễn Thị Thu Huệ đại diện cho sự đổi mới của văn xuôi đô thị miền Bắc với giọng văn sắc sảo, trần trụi và chiều sâu tâm lý.
  • Nguyễn Ngọc Tư đại diện cho văn xuôi Nam Bộ với lối viết dung dị, thấm đượm tình nghĩa và ngôn ngữ bản địa.
  • Đỗ Bích Thúy khẳng định dấu ấn ở mảng đề tài miền núi và người phụ nữ dân tộc thiểu số qua cái nhìn phong tục và sự cảm thông sâu sắc.
• Cung cấp nguồn tư liệu thực chứng và kết quả phân tích phục vụ trực tiếp cho công tác nghiên cứu, giảng dạy học phần Văn học Việt Nam hiện đại và Thi pháp học thể loại ở bậc đại học, sau đại học.

Kiến nghị và giải pháp đề xuất

• Đề xuất việc tiếp tục vận dụng lý thuyết thi pháp học và lý thuyết tự sự học để khảo sát các hiện tượng văn xuôi nữ đương đại.
• Khuyến nghị mở rộng đưa các tác phẩm truyện ngắn tiêu biểu của các tác giả nữ thời kỳ đổi mới vào chương trình giảng dạy văn học trong nhà trường phổ thông và đại học nhằm phản ánh đúng diện mạo văn học dân tộc.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài

• Giới hạn thể loại: Luận án tập trung khảo sát thể loại truyện ngắn, các thể loại khác của ba tác giả như tiểu thuyết, tản văn, truyện thiếu nhi chỉ được đề cập ở mức độ tư liệu so sánh, bổ trợ.
• Giới hạn mẫu khảo sát: Nghiên cứu khu biệt trong phạm vi sáng tác của ba tác giả (Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Ngọc Tư, Đỗ Bích Thúy), chưa bao quát toàn bộ đội ngũ nhà văn nữ thời kỳ đổi mới (như Lê Minh Khuê, Y Ban, Võ Thị Hảo, Trần Thùy Mai, Phan Thị Vàng Anh).

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng nghiên cứu đối chiếu sáng tác truyện ngắn với các thể loại tiểu thuyết và tản văn của chính ba tác giả để có cái nhìn toàn diện về phong cách nghệ thuật của từng cá nhân.
• Vận dụng lý thuyết phê bình nữ quyền (Feminist Criticism) và lý thuyết không gian văn hóa để tiếp tục đào sâu các tầng nghĩa biểu tượng trong văn xuôi nữ Việt Nam đương đại.

---

Giá trị tham khảo

Đối tượng thụ hưởng

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên ngành Ngữ văn: Nguồn tài liệu chuyên khảo về thi pháp truyện ngắn và văn học Việt Nam giai đoạn 1986 đến nay.
• Giảng viên, giáo viên dạy văn: Phục vụ thiết kế bài giảng về văn xuôi đương đại, chuyên đề tác gia văn học nữ và phân tích tác phẩm tự sự.
• Các nhà phê bình văn học: Cung cấp cơ sở dữ liệu và hệ thống nhận định về sự chuyển biến của tư duy nghệ thuật thời kỳ đổi mới.

Các nội dung đáng tham khảo

• Phần tổng quan tư liệu tại Chương 1 cung cấp danh mục công trình và lịch sử nghiên cứu về ba tác giả.
• Khung phân loại ba mô hình hình tượng con người (con người đẹp/chí tình, con người tha hóa, con người bi kịch) tại Chương 2.
• Phân tích các thủ pháp xây dựng kết cấu phân mảnh, kết cấu lồng ghép tại Chương 3.
• Các khảo sát về việc sử dụng phương ngữ Nam Bộ và ngôn ngữ văn hóa miền núi tại Chương 4.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án lựa chọn ba tác giả nào làm đối tượng khảo sát và vì sao?

Luận án lựa chọn ba tác giả nữ gồm: Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Ngọc Tư và Đỗ Bích Thúy. Ba tác giả này đại diện cho ba vùng không gian văn hóa và ba phong cách nghệ thuật tiêu biểu của văn học đổi mới: Nguyễn Thị Thu Huệ tiêu biểu cho văn xuôi đô thị miền Bắc; Nguyễn Ngọc Tư đại diện cho mảnh đất Nam Bộ; Đỗ Bích Thúy đại diện cho đề tài vùng cao, miền núi phía Bắc.

2. Sự đổi mới quan niệm nghệ thuật về con người trong luận án được chia thành những mô hình nào?

Quan niệm nghệ thuật về con người được tác giả phân tích qua ba mô hình hình tượng chính:

1. Hình tượng con người đẹp, thuần hậu, chí tình chí nghĩa (đức hy sinh của người phụ nữ vùng cao, lối hành xử tình nghĩa kiểu Lục Vân Tiên của người Nam Bộ).
2. Hình tượng con người tha hóa (gồm dạng nhân vật tha hóa có khả năng thức tỉnh và dạng tha hóa không còn khả năng thức tỉnh).
3. Hình tượng con người bi kịch (bi kịch trong tình yêu, hôn nhân; bi kịch do định kiến, hủ tục xã hội; bi kịch mất mát sau chiến tranh).

3. Những đặc điểm mới trong nghệ thuật xây dựng nhân vật được chỉ ra là gì?

Các tác giả đã giảm bớt lối miêu tả ngoại hình tỉ mỉ, chi tiết truyền thống, chuyển sang bút pháp chấm phá hoặc miêu tả gián tiếp qua cái nhìn của nhân vật khác; có xu hướng tối giản hóa tên tuổi của nhân vật (dùng danh xưng chỉ vị trí gia đình hoặc nghề nghiệp). Trọng tâm miêu tả chuyển sang diễn biến tâm lý, độc thoại nội tâm và chiều sâu tiềm thức.

4. Về mặt ngôn ngữ và giọng điệu, sáng tác của ba tác giả có những nét khu biệt nào?

• Nguyễn Ngọc Tư nổi bật với phương ngữ Nam Bộ tự nhiên, mộc mạc và giọng trần thuật dung dị, ấm áp, ngậm ngùi.
• Nguyễn Thị Thu Huệ sử dụng câu văn ngắn gọn, sắc sảo, dồn nén mang nhịp điệu phố thị với giọng điệu biến hóa linh hoạt (táo tợn, châm biếm xen lẫn trữ tình, tự vấn).
• Đỗ Bích Thúy sử dụng lớp từ ngữ mang đậm dấu ấn phong tục miền núi, cách ví von mộc mạc của đồng bào dân tộc cùng giọng điệu trầm buồn, xót xa cho thân phận người phụ nữ vùng cao.

---

Kết luận

Luận án của nghiên cứu sinh Nguyễn Thanh Hồng là công trình nghiên cứu hệ thống về những cách tân nghệ thuật trong truyện ngắn của ba cây bút nữ tiêu biểu: Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Ngọc Tư và Đỗ Bích Thúy giai đoạn sau năm 1986. Bằng việc kết hợp phương pháp thi pháp học thể loại, so sánh văn học và nghiên cứu văn học sử, tác giả đã làm rõ sự đổi mới toàn diện từ quan niệm nghệ thuật về con người, kỹ thuật xây dựng nhân vật, tổ chức tình huống, kết cấu đến sự đa dạng hóa ngôn ngữ và giọng điệu trần thuật. Công trình khẳng định đóng góp của các cây bút nữ trong việc định hình diện mạo văn học Việt Nam đương đại, đồng thời cung cấp nguồn tài liệu tham khảo cho công tác nghiên cứu và giảng dạy văn học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cuộc nói chuyện bằng nhận xét về “đặc thù” của người phụ nữ sáng tác văn chương: “Hình như do sự nhạy cảm riêng 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] của mình, phụ nữ bắt mạch thời đại nhanh hơn nam giới”. Phạm Xuân Nguyên khẳng định: “Các nhà văn nữ hiện nay khá đa dạng, mỗi người có một gam riêng chứ không thuần bản năng như có người nghĩ”. Văn Tâm tin ở sáng tác của họ có sự đóng góp “cái mảng khá bí ẩn là tâm hồn họ”. Bên cạnh đó, cũng có ý kiến chỉ ra mặt còn hạn chế của văn chương nữ ở chỗ họ thường “không viết được cái gì khác mình”, “lặp lại mình, đơn điệu trong các kiểu của mình.[200] Trong số các bài viết về các tác giả nữ, nổi bật là loạt bài viết của hai tác giả Bích Thu và Bùi Việt Thắng.

Bích Thu qua các bài viết Những dấu hiệu đổi mới của văn xuôi từ sau năm 1975 qua hệ thống mô típ chủ đề, Những thành tựu của truyện ngắn sau 1975, Văn xuôi của phái đẹp đã đánh giá cao sáng tác của những nhà văn nữ trẻ. Tác giả cho rằng đội ngũ sáng tác là “một lớp trẻ dồi dào bút lực”[198], và bằng tầm nhìn bao quát của một nhà phê bình, Bích Thu nhận định “Sự xuất hiện rầm rộ của các cây bút trẻ đã làm thay đổi bộ mặt và dáng vẻ của văn xuôi hôm nay. Không chỉ quan sát sự xuất hiện của đội ngũ sáng tác nữ như một hiện tượng, Bích Thu còn có những ý kiến đánh giá về giá trị văn xuôi phái đẹp rất tinh tế: “Văn chương của phái đẹp hiện nay sắc và sâu khi khai thác đề tài thế sự đời tư với nội dung nhân tình thế thái bằng lối viết dịu dàng mà bén ngọt, riết róng mà đồng cảm, sẻ chia với những thân phận, những con người sống quanh mình”[200]. Ý kiến này thể hiện người viết tỏ ra hiểu rõ văn chương của phái đẹp cả ở bề rộng của đề tài được phản ánh, cả ở chiều sâu của nghệ thuật được thể hiện.

Nếu Bích Thu viết về các tác giả nữ để thấy đóng góp của họ đối với văn học thời kì đổi mới trên phương diện tổng thể thì Bùi Việt Thắng lại dõi theo họ khách quan và cụ thể như một người trọng tài trong mỗi sân chơi. Là người chứng kiến những cuộc thi của Tạp chí Văn nghệ Quân đội trong thập kỉ 90, Bùi Việt Thắng nhận xét về sự xuất hiện và dấu ấn của các cây bút nữ : “Họ là những gương mặt làm sáng giá “thể loại nhỏ”[188]. Trong hai bài viết Khi người ta trẻ 1 [193] và Khi người ta trẻ 2 [194], ông cũng ghi nhận sức sáng tác dồi dào, khỏe khoắn, “cách lí giải những vấn đề muôn thuở phù hợp với nhân sinh quan của con người hiện đại” của đội ngũ sáng tác nữ. Bùi Việt Thắng cũng là người tuyển chọn, viết lời giới thiệu cho nhiều tập truyện có sự hội tụ của các cây bút nữ như Truyện ngắn bốn cây bút nữ (NXB Văn học, 2002), Mùa thu vàng rực rỡ (NXB Quân đội nhân dân, 2006), Có một thời yêu (NXB Quân đội nhân dân, 2007).

Theo ông, thực tiễn văn học, đặc biệt trong lĩnh vực truyện ngắn, những cây bút nữ đã góp phần quan trọng, làm cho văn đàn sôi nóng lên, hấp dẫn hơn nhờ vào sự đa hương sắc của tác phẩm 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] gắn liền với tên tuổi nhiều thế hệ từ Lê Minh Khuê, Trần Thùy Mai đến Nguyễn Ngọc Tư: “Dù họ viết khác nhau nhưng điểm chung dễ nhận thấy là các cây bút nữ thường vắt kiệt mình trên trang giấy, mỗi tác phẩm như một trận chiến đấu ngôn từ nhằm làm phát lộ cái đẹp”. Về lĩnh vực này, ông như một người “trang điểm khéo” để sự xuất hiện của các cây bút nữ được nhiều hơn sự mến mộ của bạn đọc. Ngoài ra còn có một số tác giả viết về các cây bút nữ như Phạm Xuân Nguyên: “Một nét đặc biệt của mùa truyện ngắn hôm nay là sự xuất hiện đông đảo, tự tin của đội ngũ viết trẻ và nhất là các cây bút nữ (…). Trên các trang viết của họ, nỗi buồn, nỗi đau nhân thế luôn được nhìn nhận ở khía cạnh tinh tế rất phụ nữ” [142].

Vũ Tuấn Anh trong bài viết Đổi mới văn học vì sự phát triển cũng ghi nhận các cây bút nữ có được “những dấu ấn cá nhân trong tư duy nghệ thuật và cách thể hiện”[7]. Cuối năm 2012, Viện Văn học tổ chức tọa đàm Văn xuôi nữ trong bối cảnh văn học Việt Nam đương đại. Gần 30 tham luận của tọa đàm đã đề cập và phân tích một số vấn đề lí thuyết và thực tiễn sáng tác của các cây bút nữ trong văn học đương đại, trong đó có bộ phận quan trọng là truyện ngắn. Bên cạnh việc khẳng định đóng góp của các nhà văn nữ vào đời sống văn học, phân tích một số đề tài, chủ đề, những đặc sắc nghệ thuật trong sáng tác của họ, một số tham luận đã đề cập đến vấn đề “nữ quyền”, đề xuất áp dụng “lý thuyết nữ quyền” trong nghiên cứu bộ phận sáng tác này.

Sáng tác của các cây bút nữ thường đi sâu vào bi kịch, những nỗi đau với sự trải nghiệm sâu sắc. Các chị đã đem đến cho văn chương một diện mạo mới “đằm thắm, tinh tế và khoan dung hơn”. Hiện thực cuộc sống với sự tha hóa đạo đức, những xói mòn về nhân cách được thể hiện khá rõ nét. Nội tâm nhân vật được được đào sâu khai thác với cái nhìn đa chiều, sâu sắc: Hậu thiên đường (Nguyễn Thị Thu Huệ), Bức thư gửi mẹ Âu Cơ (Y Ban)….

Không chỉ có những khám phá mới về nội dung mà các cây bút nữ còn có những cố gắng trong tìm tòi nghệ thuật nhằm xây dựng cho mình một phong cách riêng: Y Ban với chất giọng nữ trầm trong văn chương, Võ Thị Hảo có lối viết pha màu sắc huyền thoại, Nguyễn Ngọc Tư với lối viết văn đậm màu sắc Nam Bộ, Đỗ Bích Thúy với những tác phẩm văn chương đậm tính chất vùng miền…Tất cả đã tạo nên diện mạo của truyện ngắn đương đại với những tác phẩm rất tiêu biểu của nữ giới. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tình hình nghiên cứu về cách tân nghệ thuật trong truyện ngắn của các cây bút nữ: Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Ngọc Tƣ, Đỗ Bích Thúy Trong nền văn học Việt Nam thời kỳ từ 1986 đến nay, Nguyễn Thị Thu Huệ, Nguyễn Ngọc Tư, Đỗ Bích Thúy là những cây bút có tên tuổi. Số lượng các bài viết, những công trình nghiên cứu về các tác giả này rất nhiều.

Những công trình đó đã đánh giá được tài năng cũng như những đóng góp của họ trong nền văn học dân tộc. Nguyễn Thị Thu Huệ Nguyễn Thị Thu Huệ sinh ngày 12/8/1966. Quê quán: Xã Thạch Phong, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre. Trú quán: Hà Nội.

Tốt nghiệp đại học tổng hợp Hà Nội, khoa Ngữ văn. Chị là một trong số những tác giả nữ gặt hái được rất nhiều thành công khi tuổi đời còn khá trẻ: - Giải thưởng truyện ngắn Hội văn học nghệ thuật Hà Nội 1986 - Giải nhì cuộc thi truyện ngắn Tác phẩm tuổi xanh Báo Tiền Phong 1993 - Giải nhất cuộc thi truyện ngắn Tạp chí Văn nghệ Quân đội 1994 - Tặng thưởng Hội nhà văn 1994 - Giải thưởng của Hội nhà văn Việt Nam năm 2012 Tác phẩm: Đến nay, Nguyễn Thị Thu Huệ đã ra mắt bạn đọc nhiều tập truyện ngắn được độc giả và giới phê bình đánh giá cao như: Cát đợi, Hậu thiên đường, Phù thủy, Nào ta cùng lãng quên, Thành phố đi vắng. Vừa mới xuất hiện, Nguyễn Thị Thu Huệ đã gây một tiếng vang lớn khi giành giải nhất cuộc thi truyện ngắn lần thứ 5 (1992-1994) do Tạp chí Văn nghệ Quân đội tổ chức với hai truyện ngắn Hậu thiên đường và Mùa đông ấm áp. Không dừng lại ở các giải thưởng, chị tiếp tục khẳng định mình bằng một loạt các sáng tác có giá trị khác.

Đại hội nhà văn Hà Nội nhiệm kì XII (2017-2020) diễn ra vào ngày 8-9/8/2017, nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ đã trúng cử vào Ban chấp hành và được bầu làm Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội. Nhận định về phong cách nghệ thuật, lối viết cá tính, đặc sắc không thể trộn lẫn của Nguyễn Thị Thu Huệ, nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra nhận định xác đáng. Nhà nghên cứu Nguyễn Văn Lưu phê bình về tập truyện Cát đợi nêu ấn tượng: “Truyện ngắn Nguyễn Thị Thu Huệ có một chất gì đó vỡ ra ào ạt, khuấy đảo sôi sục cảm xúc trong người đọc. Cùng cảm nhận ấy, Đoàn Hương (1996) cũng cho rằng: “Huệ có lối viết văn như bị lên đồng, trong truyện ngắn của mình không phải là cô kể cho chúng ta nghe mà là cô lôi chúng ta đi theo nhân vật.

Đó là phong cách 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] độc đáo của Nguyễn Thị Thu Huệ. Lý Hoài Thu chỉ qua một số truyện dự thi của Nguyễn Thị Thu Huệ đã rất nhạy cảm và đầy tiên đoán nhận ra trong văn của nữ tác giả này: “những cuộc săn đuổi, tìm kiếm ý nghĩa đích thực của tình yêu dường như được đưa lên và đẩy đến tận cùng của ý đồ.” Phát hiện này thực chất có thể coi là đã chỉ ra nội dung chủ đạo trong các sáng tác của Nguyễn Thị Thu Huệ, đồng thời cũng chỉ ra điểm mạnh nhưng đồng thời cũng là điểm yếu của Nguyễn Thị Thu Huệ, đó là “đẩy đến tận cùng của ý đồ”.[202] Đánh giá về đóng góp nổi bật của Nguyễn Thị Thu Huệ khi nhà văn nữ này đạt giải nhất của cuộc thi truyện ngắn lần thứ 5 do Tạp chí Văn nghệ Quân đội tổ chức, Hồ Phương trong bài viết Ngẫu hứng du ngoạn nhận giải thưởng Văn nghệ Quân đội đã bày tỏ sự thán phục: “Trong các tác giả trẻ, Thu Huệ là một cây bút sắc sảo. Đọc Huệ tôi ngạc nhiên lắm. Sao còn ít tuổi mà Huệ lọc lõi thế.

Nó như một con mụ phù thủy lão luyện. Nó đi guốc trong bụng mình, ruột gan mình có gì, hình như nó cũng biết hết. Kim Dung trong Đọc Hồi ức binh nhì và Bến trần gian có nhận định về những cách tân, sự đổi mới trong lối viết văn của Nguyễn Thị Thu Huệ: “Truyện ngắn Nguyễn Thị Thu Huệ luôn có hai mặt vừa bụi bặm trong tả chân, vừa trữ tình đằm thắm, văn chị cũng vừa táo bạo, vừa thanh khiết. Một cái gì đó không thuần nhất, không đơn giản, thậm chí có khi còn đối chọi nhau trong văn Nguyễn Thị Thu Huệ”.