Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các công ty ngành công nghệ thông tin và truyền thông niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán hà nội

Tìm hiểu các yếu tố tác động đến hiệu quả hoạt động của công ty CNTT niêm yết trên HNX. Phân tích chuyên sâu, dữ liệu tin cậy, khuyến nghị hữu ích.

• Tác giả: Vũ Thùy Dương
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Thị Đào
• Trường học: Học Viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Tài Chính
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Hoạt Động Của Các Công Ty Ngành Công Nghệ Thông Tin Và Truyền Thông Niêm Yết Trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 1.1. Tổng quan ngành ICT
• 1.1.1. Khái niệm ngành ICT
• 1.1.2. Các cấu phần của hệ thống ICT
• 1.2. Tổng quan về hiệu quả hoạt động
• 1.2.1. Khái niệm về hiệu quả hoạt động
• 1.2.2. Chỉ tiêu đo lường hiệu quả hoạt động
• 1.2.3. Tổng quan nghiên cứu
• 1.2.3.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.2.3.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.2.3.3. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động trong bài nghiên cứu
• 1.2.4.1. Tỷ suất sinh lợi (Profitablility)
• 1.2.4.2. Quy mô doanh nghiệp (Size)
• 1.2.4.3. Cấu trúc vốn (Capital Structure)
• 1.2.4.4. Cấu trúc tài sản (Asset Structure)
• 1.2.4.5. Tốc độ tăng trưởng (Growth)
• 1.2.4.6. Quản trị phải thu (Account Receivable Management)
• 1.2.4.7. Hiệu suất sử dụng tài sản (Asset Efficiency)
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA NGÀNH ICT
• 2.1. Ngành ICT tại Việt Nam. Tổng quan ngành ICT Việt Nam
• 2.2. Hiệu quả hoạt động ngành ICT Việt Nam. Phần lớn thuộc về FDI
• 2.3. Các công ty ngành ICT trong bài nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Thống kê mô tả (Descriptive statistics)
• 3.3.2. Phân tích tương quan (Pairwise correlation)
• 3.3.3. Mô hình hồi quy (Pooled OLS, FEM, REM)
• 3.3.4. Xây dựng mô hình nghiên cứu
• 3.3.5. Các biến trong mô hình và giả thuyết
• 3.3.6. Mô hình nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Biến phụ thuộc
• 4.3. Biến độc lập
• 4.4. Kết quả phân tích tương quan
• 4.5. Kết quả mô hình hồi quy
• 4.5.1. Mô hình hồi quy dữ liệu gộp (Pooled OLS)
• 4.5.2. Mô hình tác động cố định (FEM)
• 4.5.3. Mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects Model)
• 4.5.4. Kiểm định mô hình FE
• 4.5.5. Xử lý sai phạm mô hình FE
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Tổng hợp kết quả nghiên cứu
• 5.2. Các biến có ý nghĩa với mô hình nghiên cứu
• 5.3. Các biến không có ý nghĩa thống kê với mô hình nghiên cứu
• 5.4. Các kiến nghị, đề xuất
• 5.5. Hạn chế của bài nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hiệu Quả Hoạt Động Công Ty CNTT Trên HNX

Bài nghiên cứu tập trung phân tích các yếu tố tác động đến hiệu quả hoạt động của các công ty CNTT niêm yết trên HNX. Bối cảnh chuyển đổi số quốc gia tạo ra cơ hội và thách thức, đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh. Ngành ICT Việt Nam, mặc dù có đóng góp lớn vào GDP (8,63% năm 2022), vẫn còn nhiều dư địa để phát triển. Các công ty CNTT niêm yết trên HNX chủ yếu có vốn hóa nhỏ và siêu nhỏ, vì vậy việc nâng cao hiệu quả hoạt động là yếu tố sống còn. Nghiên cứu này tập trung vào hiệu quả tài chính, cụ thể là khả năng sinh lời, để đánh giá vị thế cạnh tranh và tạo động lực cho sự phát triển. Đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến các hiệu quả hoạt động của các Công ty ngành Công nghệ Thông tin và Truyền thông niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội” ra đời từ đó.

1.1. Định Nghĩa và Vai Trò Của Hiệu Quả Hoạt Động

Hiệu quả hoạt động là khả năng sử dụng tối ưu các nguồn lực để đạt được mục tiêu kinh doanh. Điều này bao gồm tối ưu hóa quy trình, giảm lãng phí và tạo ra giá trị cao nhất cho khách hàng. Hiệu quả hoạt động giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và tạo ra giá trị cho cổ đông. Theo Josh Ramsbottom, hoạt động hiệu quả nghĩa là tối ưu hóa các nguồn lực như thời gian, con người, thiết bị, hàng tồn kho và tiền bạc, giúp công ty hoạt động tinh gọn hơn, nhanh hơn và có nhiều lợi nhuận hơn.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Hiệu Quả Với Công Ty CNTT Trên HNX

Đối với các công ty CNTT niêm yết trên HNX, hiệu quả hoạt động đóng vai trò then chốt trong việc duy trì và phát triển. Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, các công ty cần tối ưu hóa chi phí, nâng cao năng suất và đổi mới công nghệ. Hiệu quả hoạt động cũng giúp các công ty CNTT thu hút vốn đầu tư, mở rộng thị trường và tăng cường uy tín thương hiệu. Các công ty CNTT dẫn đầu tại Việt Nam với mức vốn hóa lớn và vừa niêm yết tập trung ở sàn HOSE (như FPT, CMG, CTR) và sàn UPCoM (như FOC, FOX, VGI), trong khi hầu hết công ty ICT mức vốn hóa nhỏ và siêu nhỏ tập trung ở sàn HNX.

II. Thách Thức Đánh Giá Hiệu Quả Công Ty CNTT Niêm Yết HNX

Việc đánh giá hiệu quả hoạt động của các công ty CNTT niêm yết trên HNX đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố đặc thù của ngành CNTT, như tốc độ thay đổi công nghệ nhanh chóng và tính vô hình của sản phẩm dịch vụ, gây khó khăn cho việc đo lường và so sánh hiệu quả. Sự khác biệt về quy mô, mô hình kinh doanh và chiến lược phát triển giữa các công ty cũng tạo ra sự phức tạp trong quá trình đánh giá. Đã có nhiều nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả hoạt động của các doanh nghiệp nhưng các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động của các công ty ngành ICT chưa được khai thác nhiều và thiên về các nhân tố vĩ mô ngoài doanh nghiệp.

2.1. Khó Khăn Trong Đo Lường Hiệu Quả Tài Chính

Đo lường hiệu quả tài chính của các công ty CNTT đòi hỏi phải xem xét nhiều chỉ số khác nhau, như ROE, ROA, EPS, tăng trưởng doanh thu, và tỷ suất lợi nhuận gộp. Tuy nhiên, việc so sánh các chỉ số này giữa các công ty có thể không chính xác do sự khác biệt về cấu trúc vốn, chính sách kế toán và môi trường kinh doanh. ThS. Đinh Thị Thu Hiền cho rằng mỗi doanh nghiệp có quy mô khác nhau, lĩnh vực kinh doanh khác nhau thì việc đánh giá hiệu quả kinh doanh không giống nhau.

2.2. Rào Cản Về Dữ Liệu Và Phương Pháp Nghiên Cứu

Việc thu thập và phân tích dữ liệu về hiệu quả hoạt động của các công ty CNTT trên HNX cũng gặp nhiều khó khăn. Dữ liệu báo cáo tài chính có thể không đầy đủ hoặc không chính xác, gây ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu. Ngoài ra, việc lựa chọn phương pháp nghiên cứu phù hợp cũng là một thách thức, đòi hỏi phải cân nhắc đến đặc điểm của ngành CNTT và dữ liệu sẵn có. Tác giả tổng hợp dữ liệu của một số chỉ tiêu chính trên BCTC đã kiểm toán của 30 công ty ngành ICT niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2022 và tính toán các chỉ số tài chính cho mô hình nghiên cứu trên Excel 2019.

III. Cách Tăng Hiệu Quả Hoạt Động Công Ty CNTT Niêm Yết HNX

Để nâng cao hiệu quả hoạt động, các công ty CNTT niêm yết trên HNX cần tập trung vào nhiều yếu tố khác nhau. Tối ưu hóa quản trị doanh nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D), và quản lý rủi ro thị trường là những yếu tố quan trọng. Bên cạnh đó, các công ty cũng cần chú trọng đến việc xây dựng thương hiệu, tăng cường sự hài lòng của khách hàng, và mở rộng thị phần.

3.1. Tối Ưu Hóa Quản Trị Và Cấu Trúc Vốn

Một hệ thống quản trị doanh nghiệp hiệu quả giúp các công ty CNTT đưa ra quyết định sáng suốt, quản lý rủi ro tốt hơn, và tăng cường tính minh bạch. Cấu trúc vốn hợp lý cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa chi phí và nâng cao khả năng sinh lời. Quy mô doanh nghiệp, cơ cấu cổ đông, quản trị doanh nghiệp đều có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.

3.2. Đầu Tư Vào Nhân Lực Và Nghiên Cứu Phát Triển

Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để tạo ra các sản phẩm dịch vụ CNTT có giá trị gia tăng cao. Đầu tư vào R&D giúp các công ty CNTT duy trì lợi thế cạnh tranh và đón đầu các xu hướng công nghệ mới. Các tập đoàn công nghệ lớn dẫn đầu cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 như Google, Apple, Microsoft, … đang tập trung phát triển và đưa ra các sản phẩm và dịch vụ đột phá, tạo ra những sự thay đổi lớn trong cuộc sống hàng ngày.

3.3. Ứng Dụng Công Nghệ Và Chuyển Đổi Số

Việc ứng dụng các công nghệ mới như Digital Transformation, Industry 4.0, AI, Big Data, Cloud Computing giúp các công ty CNTT nâng cao năng suất, giảm chi phí và cải thiện chất lượng sản phẩm dịch vụ. Chuyển đổi số cũng mở ra nhiều cơ hội mới cho các công ty CNTT trong việc tiếp cận thị trường và phục vụ khách hàng. Tham gia vào xu hướng toàn cầu này là công việc chung của mọi doanh nghiệp, đặc biệt là ngành công nghệ với vai trò kiến tạo và tư vấn các dịch vụ công nghệ số.

IV. Phân Tích Tác Động Các Yếu Tố Đến Hiệu Quả Tài Chính CNTT

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp phân tích tài chính, như thống kê mô tả, phân tích tương quan, và mô hình hồi quy, để đánh giá tác động của các yếu tố đến hiệu quả tài chính của các công ty CNTT trên HNX. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp các nhà quản lý, nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của ngành CNTT. Bài nghiên cứu sử dụng phương pháp Thống kê mô tả, Phân tích tương quan, Mô hình hồi quy tuyến tính, Mô hình hồi quy gộp Pooled OLS, Mô hình tác động cố định (FEM), Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM) để phân tích dữ liệu trên phần mềm Stata, từ đó đưa ra kết luận cho mô hình phù hợp nhất.

4.1. Các Biến Số Sử Dụng Trong Mô Hình Nghiên Cứu

Mô hình nghiên cứu sử dụng các biến số như ROE (đo lường khả năng sinh lời), tổng tài sản (đại diện cho quy mô doanh nghiệp), tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu (cấu trúc vốn), và tỷ lệ chi phí R&D trên doanh thu (đầu tư CNTT). Các biến số này được lựa chọn dựa trên cơ sở lý thuyết và kinh nghiệm thực tiễn, nhằm phản ánh các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động. Các biến độc lập bao gồm: Tỷ suất sinh lợi (Profitablility), Quy mô doanh nghiệp (Size), Cấu trúc vốn (Capital Structure), Cấu trúc tài sản (Asset Structure), Tốc độ tăng trưởng (Growth), Quản trị phải thu (Account Receivable Management), Hiệu suất sử dụng tài sản (Asset Efficiency).

4.2. Kết Quả Phân Tích Tương Quan Và Hồi Quy

Kết quả phân tích tương quan cho thấy có mối quan hệ giữa một số biến số và hiệu quả tài chính. Mô hình hồi quy được sử dụng để xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến hiệu quả hoạt động. Các kết quả này cung cấp bằng chứng định lượng để hỗ trợ các kết luận và khuyến nghị của nghiên cứu. Bài nghiên cứu sử dụng phương pháp Thống kê mô tả, Phân tích tương quan, Mô hình hồi quy tuyến tính, Mô hình hồi quy gộp Pooled OLS, Mô hình tác động cố định (FEM), Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM) để phân tích dữ liệu trên phần mềm Stata, từ đó đưa ra kết luận cho mô hình phù hợp nhất.

V. Kết Luận Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Công Ty CNTT HNX

Nghiên cứu này cung cấp các kết luận và khuyến nghị để giúp các công ty CNTT niêm yết trên HNX nâng cao hiệu quả hoạt động. Các giải pháp bao gồm tối ưu hóa quản trị doanh nghiệp, tăng cường đầu tư CNTT, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, và quản lý rủi ro thị trường. Việc áp dụng các giải pháp này sẽ giúp các công ty CNTT tăng cường năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Mục đích của nghiên cứu là chỉ ra các yếu tố nội bộ có tác động tới hiệu quả hoạt động tài chính của các doanh nghiệp ngành CNTT-TT niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội và mức độ ảnh hưởng của chúng.

5.1. Tóm Tắt Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Quan Trọng

Các yếu tố ảnh hưởng quan trọng đến hiệu quả hoạt động của các công ty CNTT trên HNX bao gồm: quản trị doanh nghiệp, đầu tư CNTT, nguồn nhân lực, cấu trúc vốn, và môi trường kinh doanh. Việc tập trung vào các yếu tố này sẽ giúp các công ty CNTT cải thiện hiệu quả tài chính và tạo ra giá trị cho cổ đông. Ảnh hưởng của vốn đầu tư nước ngoài (FDI) là 1 trong số các yếu tố quan trọng.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Và Ứng Dụng Thực Tiễn

Nghiên cứu này có thể được mở rộng để đánh giá tác động của các yếu tố vĩ mô, như chính sách của nhà nước và quy định của ngành, đến hiệu quả hoạt động của các công ty CNTT. Các kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các mô hình dự báo hiệu quả hoạt động và hỗ trợ các quyết định đầu tư. Tác giả chọn đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến các hiệu quả hoạt động của các Công ty ngành Công nghệ Thông tin và Truyền thông niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội”.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1. Tổng quan ngành ICT 1. Khái niệm ngành ICT Thuật ngữ ICT, viết tắt của Information & Communications Technologies, hay ngành Công nghệ thông tin và Truyền thông (CNTT-TT), là khái niệm không còn xa lạ trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 5.0 đang tới gần. Có nhiều định nghĩa phổ biến khác nhau về ICT có thể kể đến như sau: ICT là thuật ngữ mở rộng của công nghệ thông tin (CNTT) nhấn mạnh vai trò của truyền thông hợp nhất và sự tích hợp của viễn thông (đường dây điện thoại và tín hiệu không dây) và máy tính, cũng như phần mềm doanh nghiệp, phần mềm trung gian, lưu trữ và nghe nhìn cần thiết cho phép người dùng truy cập, lưu trữ, truyền tải, hiểu và thao tác thông tin (Mordor Intelligence).

ICT là sự hội tụ của máy tính, viễn thông và các chính sách quản trị về cách thông tin nên được truy cập, bảo mật, xử lý, truyền và lưu trữ. Ở một số nơi trên thế giới, ICT được sử dụng như một từ đồng nghĩa với công nghệ thông tin (CNTT), nhưng hai thuật ngữ này có thể có ý nghĩa hơi khác nhau khi được sử dụng trong các ngữ cảnh khác nhau. Ví dụ: ở Hoa Kỳ, nhãn CNTT được sử dụng khi thảo luận về công nghệ về mặt hoạt động kinh doanh, trong khi ICT được sử dụng thường xuyên hơn trong bối cảnh giáo dục và chính phủ (Margaret Rouse). ICT là sự kết hợp giữa công nghệ thông tin và công nghệ truyền thông, là cơ sở hạ tầng và các thành phần hỗ trợ điện toán hiện đại.

Mặc dù không có định nghĩa chung hay duy nhất về ICT, nhưng thuật ngữ này thường được chấp nhận để chỉ tất cả các thiết bị, thành phần mạng, ứng dụng và hệ thống kết hợp cho phép mọi người và tổ chức (ví dụ: doanh nghiệp, cơ quan phi lợi nhuận, chính phủ và doanh nghiệp tội phạm) tương tác trong thế giới kỹ thuật số (Mary K. Như vậy, có thể hiểu ICT là một hệ thống ứng dụng công nghệ, xoay quanh thông tin và việc truyền dẫn thông tin, tuy nhiên, ICT thường đại diện cho một danh sách rộng hơn, toàn diện hơn về tất cả các thành phần liên quan đến máy tính và công nghệ kỹ thuật số hơn là CNTT. Các cấu phần của hệ thống ICT Nhìn chung, một hệ thống ICT gồm 6 cấu phần chính sau: (1) Điện toán đám mây (Cloud Computing): Mô tả các trung tâm dữ liệu có sẵn, tập trung tại hệ thống máy chủ ảo hoạt động trên môi trường kết nối mạng, cho phép người dùng dễ dàng truy cập, theo dõi và chỉnh sửa dữ liệu mà không bị giới hạn bởi không gian hay thời gian (FPT Cloud). Do cơ chế hoạt động hoàn toàn khác với dịch vụ phần cứng vật lý này, Cloud Computing có tính linh hoạt cao, tiết giảm chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng.

Một trong ba loại hình dịch vụ phổ biến nhất là Phần mềm dạng dịch vụ hay Software as a Service (SaaS), cùng với các ứng dụng khách cục bộ giúp hỗ trợ thiết kế kỹ thuật số, năng suất cá nhân và quản lý quy trình làm việc. (2) Phần mềm (Software): Là một tập hợp các hướng dẫn, dữ liệu hoặc chương trình được sử dụng để vận hành máy tính và thực hiện các tác vụ cụ thể. Đây là một thuật ngữ chung dùng để chỉ các ứng dụng, tập lệnh và chương trình chạy trên thiết bị. Có thể chia phần mềm thành hai loại: phần mềm hệ thống và phần mềm ứng dụng.

Phần chính của phần mềm hệ thống là hệ điều hành, chẳng hạn như Windows hoặc iOS, quản lý hoạt động của phần cứng. Phần mềm ứng dụng được thiết kế cho các tác vụ cụ thể, chẳng hạn như xử lý bảng tính, tạo tài liệu hoặc thiết kế Web. (3) Phần cứng (Hardware): Là các yếu tố vật lý tạo nên máy tính hoặc hệ thống điện tử hoạt động với thông tin. Phần cứng có thể nhỏ như một chiếc điện thoại bỏ túi hoặc lớn như một siêu máy tính.

Phần cứng bao gồm màn hình, ổ cứng, bộ nhớ và CPU. Phần cứng cũng bao gồm các thiết bị ngoại vi hoạt động với máy tính, chẳng hạn như bàn phím, ổ đĩa ngoài và bộ định tuyến. Với sự phát triển của IoT, trong đó mọi thứ từ thiết bị gia dụng đến ô tô… sẽ nhận và truyền dữ liệu, các cảm biến tương tác với máy tính. Các thành phần của phần cứng sẽ hỗ trợ cách tạo, truyền, lưu trữ và quản lý thông tin.

(4) Công nghệ viễn thông (Telecommunication Technology): Bao gồm viễn thông và công nghệ truyền thông, đề cập đến việc truyền dẫn thông tin từ xa, chẳng hạn như đài phát thanh, điện thoại, truyền hình, vệ tinh, lò vi sóng, truyền thông dữ liệu và mạng máy tính. Viễn thông (Telecommunication) kết nối phần cứng để tạo thành một mạng có hoặc không dây. Công nghệ truyền thông (Communications Technology) đề cập đến tất cả các thiết bị và chương trình được sử dụng để xử lý và truyền đạt thông tin. 5 (5) Cơ sở dữ liệu và Kho dữ liệu (Database and Data warehouse): Database được thiết kế để thu thập dữ liệu, một tập hợp thông tin có tổ chức được lưu trữ theo cách hợp lý và tạo điều kiện cho việc tìm kiếm, truy xuất, thao tác và phân tích dữ liệu dễ dàng hơn.

Data Warehouse được thiết kế để phân tích, báo cáo, tích hợp dữ liệu giao dịch từ các nguồn khác nhau (Chiptl). Cơ sở dữ liệu và kho dữ liệu thậm chí còn có tầm quan trọng lớn hơn trong các hệ thống thông tin với sự xuất hiện của "dữ liệu lớn" (Big Data), một thuật ngữ chỉ lượng dữ liệu khổng lồ thực sự có thể được thu thập và phân tích. Ngoài ra, ICT bao gồm các thành phần cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu truyền thống cũng như số lượng ngày càng tăng của nội dung, phần mềm, phần cứng và các dịch vụ hỗ trợ được cung cấp qua internet (Margaret Rouse). ICT cũng bao gồm các công nghệ cổ xưa vẫn được sử dụng rộng rãi ngày nay như điện thoại cố định, đài phát thanh và truyền hình, cùng với các sản phẩm CNTT-TT tiên tiến như trí tuệ nhân tạo và người máy.

Danh sách các thành phần ICT vẫn đang tiếp tục phát triển, tuy nhiên, ICT thường có ý nghĩa nhiều hơn thế, cụ thể là ứng dụng của các thành phần đó (Mary K. Tổng quan về hiệu quả hoạt dộng 1. Khái niệm về hiệu quả hoạt động Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù khoa học của kinh tế vi mô và kinh tế vĩ mô nói chung. Đó là mục tiêu mà mọi nhà kinh tế đều hướng tới với mục đích là sẽ thu được lợi nhuận cao nhất với chi phí thấp nhất, để mở rộng hoạt động kinh doanh, chiếm lĩnh thị trường và nâng cao uy tín, thương hiệu của mình trên thị trường.

Không có một quan điểm thống nhất đối với hiệu quả hoạt động bởi sự khác nhau giữa các lĩnh vực kinh doanh và góc độ nghiên cứu. Quan điểm đầu tiên cho rằng hiệu quả kinh doanh phản ánh khả năng sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp. Trong cuốn sách Kinh tế học, Paul A. Samuelson và William D.

Nordhaus đã viết: “Hiệu quả là sử dụng hiệu quả nhất các nguồn lực của nền kinh tế để thỏa mãn nhu cầu mong muốn của con người”.Gregory Mankiw - Giáo sư kinh tế Đại học Harvard - viết trong cuốn sách Các nguyên tắc của kinh tế học rằng: "Hiệu quả có nghĩa là xã hội thu được kết quả cao nhất từ các nguồn lực khan hiếm của nó." Đồng tình với ý kiến này, Từ điển kinh tế của Manfred Kuhn (1990) đã viết “Hiệu quả được xác định bằng cách lấy kết quả tính toán bằng giá trị đơn vị chia cho chi phí kinh doanh”. Quan điểm này được nhiều nhà kinh tế và quản trị kinh doanh áp dụng và tính hiệu quả kinh tế của các quá trình sản xuất kinh doanh. Theo Josh Ramsbottom - Cố vấn kinh doanh của Ngân hàng Phát triển kinh doanh Canada (BDC), hoạt động hiệu quả nghĩa là tối ưu hóa các nguồn lực như thời gian, con người, thiết bị, hàng tồn kho và tiền bạc giúp cho công ty hoạt động tinh gọn hơn, nhanh hơn và có nhiều lợi nhuận hơn. Hiệu quả hoạt động thường bị nhầm lẫn là chỉ dành cho các công ty sản xuất, trong khi lợi nhuận cũng có thể đạt được từ các dự án hiệu quả mà không cần phải mua công nghệ mới dù nó có thể giúp ích.

Quan điểm này nhấn mạnh vào vai trò của việc cắt giảm những khía cạnh không tạo ra GTGT hay kém hiệu quả của các yếu tố bên trong doanh nghiệp để tạo ra nhiều giá trị hơn cho khách hàng. Kết hợp những quan điểm trên, có thể hiểu hiệu quả hoạt động bao gồm từ việc tinh lược các quy trình và tối ưu nguồn lực để giảm lãng phí, giúp doanh nghiệp đạt được lợi nhuận cao nhất với chi phí thấp nhất. Hiệu quả hoạt động cũng là yếu tố dùng để đánh giá doanh nghiệp, thể hiện khả năng tận dụng các nguồn lực để đạt được mục tiêu đã xác định. Tuy nhiên, chiều ngược lại, đạt được mục tiêu không có nghĩa là đạt được hiệu quả hoạt động.

Ví dụ, một công ty đạt được doanh số bán hàng nhưng không bảo quản hàng hóa tốt dẫn đến tổn thất về mặt tài chính. Do đó, quá trình này yêu cầu sự hiểu biết rất rõ về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Chỉ tiêu đo lường hiệu quả hoạt động ThS. Đinh Thị Thu Hiền cho rằng mỗi doanh nghiệp có quy mô khác nhau, lĩnh vực kinh doanh khác nhau thì việc đánh giá hiệu quả kinh doanh không giống nhau.

DN quy mô nhỏ tập trung vào những chỉ tiêu chính như DTT BH&CCDV, lợi nhuận gộp… DN có quy mô lớn hơn, hoạt động phức tạp hơn thì việc đánh giá hiệu quả thường được thực hiện chi tiết, cụ thể hơn thông qua việc đánh giá toàn doanh nghiệp và đánh giá từng bộ phận, lĩnh vực (ThS. Đinh Thị Thu Hiền, 2021). Do các công ty trong mẫu nghiên cứu đều có mức vốn hóa nhỏ và siêu nhỏ, tác giả sẽ đo lường về mặt hiệu quả tài chính. Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) và lợi nhuận trên tài sản (ROA) là hai trong những chỉ số quan trọng nhất để đánh giá mức độ hiệu quả của đội ngũ quản lý của công ty trong việc quản lý vốn được ủy thác.

Return on Assets (ROA) hay lợi nhuận trên tài sản là thu nhập ròng chia cho tổng tài sản, thể hiện với 1 đồng tài sản đầu tư ban đầu, công ty có thể tạo được ra bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế, phản ánh hiệu quả sử dụng tài sản của một doanh nghiệp.