PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong những năm gần đây, chất lượng thông tin kế toán nhận được rất nhiều sự chú ý, để gia tăng lợi nhuận của các doanh nghiệp, các nhà quản lý sẽ có những hành động phù hợp liên quan đến các vấn đề trong tổ chức như cung cấp thông tin cần thiết cho chủ doanh nghiệp hoặc người quản lý cấp cao trong các quyết định đầu tư mới, cho thuê, mua, quảng cáo và khuyến mãi,. Tối đa hóa doanh thu và giảm thiểu chỉ phí là những mục tiêu thiết yếu khác để bảo đảm và duy trì một doanh nghiệp thành công, nếu chất lượng đầu ra của thông tin không chính xác sẽ đưa ra các quyết định sai lầm. Mặt khác, nó cũng được coi là lợi thế cạnh tranh cho tổ chức có đội ngũ kế toán thiết kế tốt hệ thống thông tin để cung cấp thông tin có chất lượng.
Việc không triển khai hệ thống thông tin kế toán tốt sẽ ảnh hưởng xấu đến thành công của tổ chức (Salehi và Abdipour, 2011). Do đó các doanh nghiệp cần phải cải thiện chất lượng thông tin kế toán của họ theo thời gian để đáp ứng những thách thức mới cũng như giải đáp những thách thức vẫn còn tồn tại trên thị trường. Trong môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp, thông tin kế toán có chất lượng là cực kỳ cần thiết cho ban quản lý đề đưa ra quyết định hiệu quả giúp các doanh nghiệp có kế hoạch cạnh tranh, phát triển hoặc thậm chí để tồn tại.HCM là một trong những thành phố có tốc độ phát triển mạnh của quốc gia. Với vai trò là một đô thị đặc biệt, trung tâm nhiều mặt của cả nước đòi hỏi nhiều doanh nghiệp tại khu vực này nói chung cũng như các doanh nghiệp tại TP.HCM phải tối đa hóa chi phí, quản lý hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh.
Đối mặt với nền kinh tế ngày càng phức tạp, mức độ cạnh tranh cao (Kamyabi & Devi, 2011), nguồn lực khan hiếm và nhu cầu thúc đẩy thay đổi công nghệ, đặc biệt trong nền kinh tế sản xuất hàng hóa luôn đặt ra các yêu cầu đòi hỏi nhà sản xuất phải bán được hàng hóa và làm cho quá trình lưu thông hàng hóa diễn ra nhanh hơn, người tiêu dùng được tiếp cận trực tiếp với sản phẩm nhanh nhất khi có nhu cầu đã làm tăng nhu cầu về tính linh hoạt, chất lượng, hiệu quả chỉ phí và tính kịp thời (Hunter et al. Chính vì thế, một quyết định đúng đắn, kịp thời sẽ mang lại hiệu quả, sự ổn định, phát triển và đảm bảo được mục tiêu của tổ chức. Một nguồn lực quan trọng để đạt được các yêu cầu này là có được một thông 1 tin kế toán đạt hiệu quả (De Guinea & cộng sự, 2005), đặc biệt là chất lượng thông tin kế toán (Mitchell & cộng sự, 2000).HCM, các doanh nghiệp đã có sự đóng góp đáng kể vào tổng thu nhập quốc dân, tạo việc làm, giải quyết các vấn đề an sinh xã hội, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nền kinh tế. Tuy nhiên thực tế các doanh nghiệp này có rất nhiều hạn chế liên quan đến nguồn lực tài chính cũng như nguồn lực con người trong thực hiện các hoạt động của tổ chức.
Bộ máy nhân sự của các doanh nghiệp thường không có các chuyên gia công nghệ thông tin và nhân viên kế toán có trình độ (Gable & Raman 1992; Mitchell & cộng sự 2000; Ravarini et al. Điều này làm giảm mức độ nhận thức về tầm quan trọng của chất lượng thông tin kế toán trong việc giám sát hiệu quả tài chính tại doanh nghiệp. Trong quá trình nghiên cứu tác giả nhận thấy có nhiều nghiên cứu chất lượng thông tin kế toán (Chong & Chong 1997; Chenhall & Langfield-Smith 1998; Mia & Clarke 1999), các nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng việc sử dụng rộng rãi và hiệu quả của các báo cáo của chất lượng thông tin (ERICot và ERICot, 2000; Riemenschneider và Mykytyn Jr, 2000; và Ismail, 2007). Tuy nhiên, các nghiên cứu chưa tập trung vào bối cảnh của các doanh nghiệp.
Nhận thấy được ý nghĩa và tầm quan trọng của chất lượng thông tin kế toán đối với các doanh nghiệp, trong phạm vi kiến thức của mình tác giả tiến hành nghiên cứu đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán tại các doanh nghiệp tại TP.HCM” để thực hiện. Nghiên cứu này tập trung đi sâu vào các nhân tố tác động đến chất lượng thông tin kế toán tại các doanh nghiệp tại Tp.HCM, đánh giá mức độ tác động của các nhân tố đến chất lượng thông tin kế toán của các doanh nghiệp tại TP. Mục tiêu nghiên cứu 2. Mục tiêu nghiên cứu chung Tìm hiểu xem những nhân tố nào đã tác động đến chất lượng thông tin kế toán tại các DN tại TP.
Qua bài nghiên cứu, dựa trên các số liệu thực tế thì những doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ hiểu được những yếu tố đã và đang tác động đến chất lượng thông tin kế toán tại doanh nghiệp của họ. Để tiện cho việc sửa đổi và làm việc có hiệu quả hơn. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể Xác định các nhân tố tác động đến chất lượng thông tin kế toán của các doanh nghiệp tại Tp.HCM 2 Đo lường mức độ tác động của các nhân tố đến chất lượng thông tin kế toán của các doanh nghiệp tại Tp. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3.
Đối tượng nghiên cứu Nghiên cứu về các doanh nghiệp tại TP. Phạm vi nghiên cứu + Phạm vi không gian: nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán của các doanh nghiệp tại Tp. (Nghiên cứu dựa trên số liệu thu thập từ 200 mẫu khảo sát tại Tp.HCM) + Phạm vi thời gian: Thời gian chọn mẫu phân tích được tiến hành trong giai đoạn từ tháng 10/2021 đến tháng 10/2022. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu: nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, bao gồm phương pháp nghiên cứu định tính và phương pháp nghiên cứu định lượng.
Trong đó: + Phương pháp nghiên cứu định tính: Dựa trên các tài liệu có liên quan đến đề tài được nghiên cứu trước, kế thừa các nghiên cứu có liên quan đến chất lượng thông tin kế toán, tác giả nhận diện, đưa ra các nhân tố tác động cũng như dự kiến mô hình nghiên cứu và xây dựng thang đo nháp. Tiếp đó thông qua thảo luân ý kiến chuyên gia nhằm hoàn thiện mô hình và xây dựng thang đo chính thức về các nhân tố tác động đến chất lượng thông tin kế toán của các doanh nghiệp tại Tp.HCM để tiếp tục thực hiện phương pháp nghiên cứu định lượng. + Phương pháp nghiên cứu định lượng: • Khảo sát các doanh nghiệp tại Tp.HCM về chất lượng thông tin kế toán của các doanh nghiệp này thông qua bảng câu hỏi khảo sát được thiết kế dựa trên thang đo Likert 5 mức độ. • Dữ liệu thu được sẽ được xử lý bằng phần mềm SPSS phiên bản 22.0 đánh giá giá trị và độ tin cậy bằng việc ứng dụng hệ số Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám phá (EFA) • Đánh giá và kiểm định sự phù hợp của mô hình hồi quy.
Ý nghĩa đề tài Đề tài cho thấy được các yếu tố ảnh hưởng đến Chất lượng thông tin kế toán tại các doanh nghiệp tại TP. Từ đó đưa ra các biện pháp khắc phục hợp lý giúp cho 3 các doanh nghiệp quản lý và vận hành tốt hơn về chất lượng thông tin kế toán tại các doanh nghiệp ấy. Kết cấu đề tài Gồm có 5 phần chính: Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý thuyết.
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu. Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 1.
Tổng quan về chất lượng thông tin kế toán 1. Thông tin kế toán 1. Thông tin Thông tin là dữ liệu đã được xử lý và mang ý nghĩa rõ ràng. Hiểu một cách đơn giản thì là dữ liệu đã qua xử lý, đối chiếu và trở nên có ý nghĩa đối với người dùng.
Shannon là người đầu tiên đưa ra lý thuyết thông tin, cơ sở của các nghiên cứu về khoa học thông tin sau này. Và thông tin đã trở thành đối tượng nghiên cứu chủ yếu của lý thuyết thông tin và tin học. Ngoài ra, nói đến khái niệm về thông tin thì có rất nhiều quan điểm khác nhau, tùy theo mỗi góc độ mà thông tin được định nghĩa khác nhau.Viner (1978) cho rằng “Thông tin là nội dung của thế giới bên ngoài được thể hiện trong sự nhận thức của con người”. Đối với tác giả Le Moigne (1978) thì cho rằng “Thông tin là một đối tượng đã được chỉnh dạng, nó được tạo ra bởi con người đang là đại điện cho một kiểu sự kiện mà người đó có thể nhận thức và xác định được trong thực tế”.
Theo tác giả Gelinas and Dull (2008) “Thông tin là những sự kiện, con số được thể hiện trong một hình thức hữu ích với người sử dụng để phục vụ việc ra quyết định. Thông tin có ích với việc ra quyết định vì nó giảm sự không chắc chắn và tăng tri thức về vấn đề được đề cập”. Thế nhưng tác giả Ahmad Al-Hiyari và cộng sự (2013) cho rằng “Thông tin là khái niệm cơ bản của khoa học cũng là khái niệm trung tâm xã hội trong thời đại chúng ta. Mọi quan hệ, mọi hoạt động của con người đều dựa trên một hình thức giao lưu thông tin nào đó”.
Theo đó, thông tin có vai trò rất quan trọng đối với các tổ chức, cá nhân trong thời đại ngày nay. Theo quan điểm kinh tế học: Thông tin là thứ con người thu nhận được từ dữ liệu và xử lý chúng nhằm tạo ra sự hiểu biết, các tri thức, được đánh giá là có ích phục vụ cho việc ra quyết định. Dữ liệu là những con số, hình ảnh hay quan sát về một sự kiện hoặc hoạt động nào đó còn ở hình thức lộn xộn, chưa có ý nghĩa phù hợp với người sử dụng. Còn theo từ điển Việt-Việt, thông tin là “sự truyền đạt, sự phản ánh tri thức dưới các hình thức khác nhau, cho biết về thế giới xung quanh và những quá trình xảy ra trong nó”.
5 Nhìn chung, những định nghĩa đó đều cố gắng tiếp cận với bản chất của thông tin nhưng chỉ từ những góc độ, phương diện nhất định nào đó của nó. Tùy lĩnh vực của đời sống xã hội mà người ta có thể xem xét thông tin từ góc độ phân biệt các loại thông tin.