lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của Luận văn đƣợc chia làm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Những vấn đề cơ bản về nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng 2: Phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Quân Đội Chƣơng 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Quân Đội LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Chƣơng 1: Những vấn đề cơ bản về nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thƣơng mại.1 Hiệu quả hoạt động của ngân hàng thƣơng mại 1.1 Khái niệm: Hiệu quả kinh tế có nhiều cách hiểu, nhiều định nghĩa khác nhau tùy thuộc vào mục đích kinh doanh của từng doanh nghiệp, cụ thể: Quan điểm thứ nhất, Giáo sƣ kinh tế học và tài chính Đại học Yale – Peter S.Rose (2004) cho rằng: về bản chất ngân hàng thƣơng mại cũng có thể đƣợc xem là một tập đoàn kinh doanh và hoạt động với mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận với mức độ rủi ro cho phép. Tuy nhiên, đạt đƣợc hiệu quả kinh doanh cao là mục tiêu đƣợc các ngân hàng quan tâm vì nó quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng, đồng thời có thể giúp ngân hàng mở rộng quy mô hoạt động của mình. Quan điểm thứ hai, Ngân hàng Trung ƣơng Châu Âu – ECB (2010) cho rằng: hiệu quả hoạt động kinh doanh ngân hàng là khả năng tạo ra lợi nhuận bền vững.
Lợi nhuận thu đƣợc đầu tiên dùng dự phòng cho các khoản lỗ bất ngờ và tăng cƣờng vị thế về vốn, rồi cải thiện lợi nhuận thu đƣợc trong tƣơng lai thông qua đầu tƣ từ các khoản lợi nhuận giữ lại. Quan điểm thứ ba, PGS.TS Nguyễn Khắc Minh (2006) cho rằng: hiệu quả hoạt động là mức độ thành công mà các doanh nghiệp hoặc các ngân hàng đạt đƣợc trong việc phân bổ các đầu vào có thể sử dụng và các đầu ra mà họ sản xuất, đáp ứng mục tiêu đã định trƣớc. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM quyết định trực tiếp tới vấn đề tồn tại và phát triển của mỗi ngân hàng. Nếu NHTM hoạt động có hiệu quả kinh doanh thì uy tín của ngân hàng đó sẽ đƣợc tăng lên, ngƣời gửi tiền sẽ yên tâm và tin tƣởng và do đó công tác huy động vốn của ngân hàng sẽ đƣợc thuận lợi và phát triển.
Trên cở sở nguồn vốn huy động tăng đó NHTM mới có khả năng mở rộng quy mô hoạt động kinh doanh của mình và tạo ra đƣợc lợi nhuận ngày càng cao, tích lũy đƣợc nhiều và có điều kiện nâng cao chất lƣợng phục vụ để thu hút khách hàng và tạo ra hiệu quả LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 ngày càng tăng. Chính vì vậy các NHTM coi hiệu quả là mục tiêu quan trọng hàng đầu của hoạt động kinh doanh.2 Phƣơng pháp đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại dựa trên mô hình CAMELS * Lý do chọn mô hình Camels: Mô hình Camels là các tiêu chí đánh giá năng lực và tình hình tài chính đƣợc định lƣợng và áp dụng đồng nhất với tất cả ngân hàng. Cùng với đó, việc đánh giá hiệu quả và mức độ rủi ro của một ngân hàng có thể dễ dàng thực hiện qua việc đánh giá trong nhiều thời kỳ liên tiếp và dƣới cùng những chỉ tiêu thống nhất. Đồng thời, mô hình này ngoài việc giúp các ngân hàng chỉnh sửa những sai phạm (nếu có), còn giúp ngân hàng tập trung vào việc nâng cao đánh giá tổng thể.
Mô hình Camels là một công cụ hiệu quả và đƣợc sử dụng rộng rãi từ lâu trên thế giới, áp dụng nhằm đánh giá độ an toàn, khả năng sinh lời và thanh khoản của ngân hàng. An toàn đƣợc hiểu là khả năng của ngân hàng bù đắp đƣợc mọi chi phí và thực hiện các nghĩa vụ của mình, đƣợc đánh giá thông qua đánh giá mức độ đủ vốn, chất lƣợng tín dụng và chất lƣợng quản lý. Khả năng sinh lời là việc ngân hàng có thể đạt đƣợc một tỷ lệ thu nhập từ số tiền đầu tƣ của chủ sở hữu hay không. Thanh khoản là khả năng ứng đƣợc mọi nhu cầu về vốn theo kế hoạch hoặc bất thƣờng.
Phân tích theo chỉ tiêu Camels dựa trên các yếu tố cơ bản đƣợc sử dụng để đánh giá hoạt động của một ngân hàng, đó là Vốn, chất lƣợng tài sản có, quản lý, lợi nhuận, thanh khoản và mức độ nhạy cảm thị trƣờng.1 Vốn tự có của ngân hàng thương mại: Vốn tự có của ngân hàng là bao gồm giá trị thực có của vốn điều lệ, các quỹ dự trữ và một số nguồn vốn khác của ngân hàng theo quy định của ngân hàng Nhà nƣớc. - Vốn điều lệ là số vốn ban đầu đƣợc ghi trong điều lệ hoạt động của ngân hàng thƣơng mại khi đi vào hoạt động. Vốn điều lệ của ngân hàng là do các chủ sở hữu ngân hàng đóng góp và phụ thuộc vào hình thức sở hữu ngân hàng. Mặc dù vốn điều lệ chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong tổng nguồn vốn hoạt động của ngân hàng vì nó là căn cứ pháp lý để thành lập ngân hàng, là một chỉ tiêu phản ánh quy mô hoạt động của ngân hàng thƣơng mại và chỉ tiêu phản ánh mức độ an toàn của một ngân hàng.
- Các quỹ dự trữ của ngân hàng đƣợc hình thành và tạo lập trong quá trình hoạt động của ngân hàng nhằm sử dụng cho những mục đích nhất định. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Vốn tự có Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu = ∑ Tài sản có rủi ro quy đổi Theo thông tƣ 13/2010/TT-NHNN quy định: “Tổ chức tín dụng, trừ chi nhánh ngân hàng nƣớc ngoài, phải duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 9% giữa vốn tự có so với tổng tài sản “Có” rủi ro của TCTD”. Hệ số an toàn vốn là một chỉ tiêu quan trọng phản ánh năng lực tài chính của các ngân hàng. Chỉ tiêu này đƣợc dùng để xác định khả năng của ngân hàng trong việc thanh toán các khoản nợ có thời hạn và đối mặt với các rủi ro khác nhƣ rủi ro tín dụng, rủi ro vận hành.
Vốn tự có H1 = Vốn huy động Hệ số H1 đƣa ra cảnh báo về giới hạn mức huy động vốn mà các ngân hàng thƣơng mại cần duy trì mức độ an toàn trong quản lý tài sản nợ. Tỷ lệ về giới hạn huy động vốn đƣợc các nhà quản trị đƣa ra mức tối thiểu là 5%, nghĩa là tổng nguồn vốn huy động của ngân hàng thƣơng mại không nên vƣợt quá 20 lần vốn tự có (PGS.TS Nguyễn Đăng Dờn, 2012, Quản trị ngân hàng thƣơng mại hiện đại) 1. Chất lượng tài sản Có Để phân tích chất lƣợng tài sản Có, ta tiến hành các bƣớc sau: - Đánh giá khái quát tình hình tổng tài sản: Phân tích tổng tài sản để xem xét sự tăng trƣởng trong quy mô hoạt động của ngân hàng. Công việc này cho thấy cơ cấu sử dụng vốn của ngân hàng, tỷ trọng tài sản sinh lời của ngân hàng cao hay thấp và biến động hàng năm ra sao.Tỷ lệ giữa hai nhóm tài sản có sinh lời và tài sản không sinh lời.
Tỷ lệ này thể hiện mức độ tận dụng các nguồn vốn của ngân hàng để tối đa hóa lợi nhuận. - Phân tích chất lƣợng tín dụng: Qua các chỉ tiêu phân tích sau: - Dƣ nợ cho vay và Tỷ lệ dƣ nợ trên vốn huy động. + Dƣ nợ cho vay: là chỉ tiêu phản ánh tại một thời điểm xác định nào đó ngân hàng hiện còn cho vay bao nhiêu, đây cũng là khoản mà ngân hàng cần phải thu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 + Tỷ lệ dƣ nợ trên vốn huy động: Chỉ tiêu này phản ánh tỷ trọng đầu tƣ vào cho vay Ngân hàng so với tổng nguồn vốn, hay là dƣ nợ cho vay chiếm bao nhiêu phần trăm trong tổng nguồn vốn huy động sử dụng của Ngân hàng.
Dƣ nợ Tỷ lệ dƣ nợ trên tổng nguồn = x 100% vốn huy động Tổng vốn huy động + Nợ xấu: Là chỉ tiêu phản ánh các khoản nợ khi đến hạn mà khách hàng không đƣợc cho ngân hàng mà không có nguyên nhân chính đáng thì ngân hàng sẽ chuyển từ tài khoản dƣ nợ sang tài khoản quản lý khác gọi là nợ xấu. Nợ xấu là chỉ tiêu phản ánh chất lƣợng của nghiệp vụ tín dụng tại ngân hàng. + Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dƣ nợ: Chỉ tiêu này thƣờng nói lên chất lƣợng tín dụng của một Ngân hàng. Thông thƣờng chỉ số này dƣới mức 5% thì hoạt động kinh doanh của ngân hàng bình thƣờng.
Nếu tại một thời điểm nhất định nào đó tỷ lệ nợ xấu chiếm tỷ trọng trên tổng dƣ nợ lớn thì nó phản ánh chất lƣợng nghiệp vụ tín dụng tại ngân hàng kém, rủi ro tín dụng cao và ngƣợc lại. Nợ xấu Chất lƣợng tín dụng = x 100% Tổng dƣ nợ 1. Năng lực quản lý: Lý thuyết Camels cho rằng khả năng quản lý của ngân hàng là yếu tố năng động nhất. Nếu năng lực quản lý tốt có thể làm cho ngân hàng yếu kém thành ngân hàng hoạt động tốt hơn và ngƣợc lại.
Nói đến khả năng quản lý là nói đến yếu tố con ngƣời, tổ chức và chính sách. Tất cả quy tụ lại ở năng lực quản lý của Ban giám đốc điều hành và biểu hiện chất lƣợng quản lý bằng hiệu quả kinh doanh. Việc đánh giá vấn đề này đƣợc thực hiện theo nội dung sau: - Năng lực đề ra sách lƣợc trong kinh doanh, có sức mạnh và đứng vững trong thị trƣờng. - Đƣa ra đƣợc kế hoạch triển khai các công việc hợp lý, rõ ràng và có hiệu quả.
- Tạo nên một cơ cấu hợp lý, có hiệu quả, có sự phân định rõ rang trách nhiệm và quyền hạn giữa các nhân viên và chuyên gia, cũng nhƣ giữa các khâu, giữa các bộ phận của bộ máy. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 - Có chính sách nhân sự hợp lý, khuyến khích tính tích cực của mọi thành viên trong công việc, duy trì đƣợc kỷ luật trong nội bộ, tạo không khí cởi mở, tinh thần và thái độ hợp tác trong công việc.4 Khả năng sinh lời: Khả năng sinh lời là kết quả cụ thể nhất trong kinh doanh. Mọi doanh nghiệp kể cả ngân hàng trong cơ chế thị trƣờng chỉ có sự tồn tại và phát triển khi kinh doanh có lãi.