PHẦN MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Là một thành phần không thể thiếu của hệ thống thông tin (Banerjee, 2010; đƣợc trích trong nghiên cứu của Carolina, 2014), hệ thống thông tin kế toán ngày nay không những đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin kế toán theo luật định cho các đối tƣợng bên ngoài doanh nghiệp mà còn có tầm ảnh hƣởng lớn đến công tác quản trị doanh nghiệp (Francis và Olayemi, 2016). Với mục đích thu thập, lƣu trữ, xử lý và cung cấp thông tin kế toán (Romney và Steinbart, 2014; Neogy, 2014), một hệ thống thông tin kế toán đƣợc tổ chức tốt sẽ mang đến những thông tin hữu ích và kịp thời, giúp cho các quá trình ra quyết định hiệu quả hơn. Trên cơ sở vai trò quan trọng đó của hệ thống thông tin kế toán, việc đảm bảo chất lƣợng của hệ thống thông tin kế toán tại doanh nghiệp là một yêu cầu đặc biệt cần thiết nhằm tạo ra những thông tin kế toán có chất lƣợng cho ngƣời dùng.
Muốn làm đƣợc điều này, ngƣời xây dựng và điều hành hệ thống cần biết đƣợc những nhân tố nào có thể ảnh hƣởng đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán để làm căn cứ cho việc thiết kế và điều chỉnh hệ thống nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán tại doanh nghiệp. Vấn đề về các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán đã nhận đƣợc nhiều sự quan tâm từ các nhà nghiên cứu trong và ngoài nƣớc. Các nghiên cứu trên thế giới trong những năm gần đây có thể kể đến nhƣ nghiên cứu của Carolina (2014) ở các doanh nghiệp sản xuất tại Indonesia; Omar và cộng sự (2016) tại các doanh nghiệp tƣ nhân ở Malaysia; Susanto (2017a) ở các bệnh viện tại Indonesia hay nghiên cứu của Al-Ibbini (2017) tại các công ty hoạt động ở Jordan,. Trong khi đó, các nghiên cứu tại Việt Nam về các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán cũng rất phong phú, nhƣ nghiên cứu của Nguyễn Thị Thúy (2016) với bằng chứng thực nghiệm từ các doanh nghiệp tại TP.HCM; hay Dƣơng Thị Chín (2017) với nghiên cứu trên các doanh nghiệp sử dụng ERP LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 trên địa bàn TP.
Ngoài ra còn có nghiên cứu của Tô Hồng Thiên (2017) ở các trƣờng đại học công lập tại Việt Nam. Có thể thấy các tác giả đã thực hiện nghiên cứu ở nhiều đối tƣợng khác nhau để xác định và đánh giá mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán nhƣng chƣa có nghiên cứu nào tiến hành ở lĩnh vực kinh doanh dịch vụ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Trong khi đó, ngành dịch vụ tại Thành phố Hồ Chí Minh là một ngành mũi nhọn, đóng góp đáng kể vào cơ cấu GDP và chiếm tỷ trọng lớn về số lƣợng giấy phép đăng ký kinh doanh cũng nhƣ nguồn vốn huy động đƣợc (Cục Thống kê TP. Chính vì vậy, việc xác định các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh sẽ góp phần giúp các nhà quản lý doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này trong việc nâng cao chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán thông qua việc tổ chức và phối hợp hài hòa giữa các yếu tố tác động với hệ thống thông tin kế toán tại đơn vị mình.
Điều này cũng là cơ sở cho việc nâng cao hiệu quả quản lý doanh nghiệp và thu hút vốn từ các nhà đầu tƣ. Từ đó, tạo điều kiện cho sự phát triển của các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ ở Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng cũng nhƣ nền kinh tế cả nƣớc nói chung. Trên cơ sở tính quan trọng và cần thiết của vấn đề, đồng thời dựa trên mong muốn khám phá vấn đề mới từ khoảng trống nghiên cứu, tác giả lựa chọn đề tài “CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN CHẤT LƢỢNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH DỊCH VỤ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH”. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2.1 Mục tiêu tổng quát Nhận diện, xác định các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng của hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và đánh giá mức độ tác động của từng nhân tố đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp này.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Mục tiêu cụ thể - Nhận diện và xác định các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng của hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. - Đo lƣờng và đánh giá mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố này tới chất lƣợng của hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU Để làm rõ mục tiêu nghiên cứu, đề tài tập trung vào giải quyết hai câu hỏi nghiên cứu: (1) Những nhân tố nào có thể ảnh hƣởng tới chất lƣợng của hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên địa bàn TP.HCM? (2) Những nhân tố này ảnh hƣởng ở mức độ nào đến chất lƣợng của hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh? 4. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU - Đối tƣợng nghiên cứu: Các nhân tố bên trong tổ chức ảnh hƣởng tới chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên địa bàn TP.HCM, cụ thể là Cơ cấu tổ chức, Văn hóa tổ chức, Cam kết tổ chức, Huấn luyện và đào tạo ngƣời sử dụng hệ thống thông tin kế toán.
- Đối tƣợng thu thập dữ liệu: Những ngƣời làm kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên địa bàn TP. PHẠM VI NGHIÊN CỨU - Phạm vi đề tài: Xét đến các yếu tố thuộc về nội bộ của doanh nghiệp bao gồm Cơ cấu tổ chức, Văn hóa tổ chức, Cam kết tổ chức, Huấn luyện và đào tạo ngƣời sử dụng hệ thống thông tin kế toán để đánh giá mức độ ảnh hƣởng của các LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 nhân tố này đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán, trong đó chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán đƣợc đo lƣờng thông qua những tiêu chuẩn về chất lƣợng hệ thống thông tin. - Phạm vi không gian: Nghiên cứu đƣợc khảo sát tại một số doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên địa bàn TP. - Phạm vi thời gian: Nghiên cứu đƣợc tiến hành từ tháng 03 năm 2018 đến tháng 09 năm 2018.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Để thực hiện nghiên cứu này, tác giả vận dụng một số phƣơng pháp nghiên cứu khác nhau, tùy theo từng mục tiêu nghiên cứu cần giải quyết. Phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc sử dụng là phƣơng pháp nghiên cứu định tính kết hợp định lƣợng, trong đó nghiên cứu định lƣợng đóng vai trò chủ đạo nhằm giúp tác giả trả lời đƣợc hai câu hỏi nghiên cứu đã đặt ra. Nghiên cứu định tính giúp nhận diện và đƣa ra câu trả lời giả định (giả thuyết nghiên cứu) cùng với thang đo lƣờng cho những nhân tố có thể ảnh hƣởng đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán, làm cơ sở cho bƣớc kiểm định giả thuyết ở nghiên cứu định lƣợng. Phƣơng pháp đƣợc thực hiện thông qua khái quát các lý thuyết về chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán.
Đồng thời, trên cơ sở tham khảo các bài báo, nghiên cứu, bài viết có liên quan đến đề tài và tham khảo ý kiến chuyên gia, từ đó tổng hợp, phân tích và đối chiếu nhằm tìm ra các nhân tố đồng thời điều chỉnh, bổ sung và phát hiện các nhân tố mới có thể ảnh hƣởng đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên địa bàn TP. Nghiên cứu định lƣợng giúp kiểm định lại các giả thuyết đặt ra ban đầu, từ đó trả lời cho hai câu hỏi nghiên cứu của luận văn. Nghiên cứu định lƣợng đƣợc tiến hành bằng phƣơng pháp sử dụng các công cụ trong thống kê và vận dụng mô hình hồi quy tuyến tính nhằm xác định các nhân tố và mức độ ảnh hƣởng của chúng đến chất lƣợng của hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 vụ trên địa bàn TP. Kết quả hồi quy tuyến tính có ý nghĩa thống kê sẽ khẳng định đƣợc nhân tố nào có ảnh hƣởng và mức độ tác động của từng nhân tố đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán thông qua các trọng số hồi quy của mô hình.
Dữ liệu thu thập thông qua phát bảng khảo sát bằng giấy hoặc gửi email các bảng câu hỏi khảo sát đƣợc thiết kế thang đo Likert 5 điểm với tổng mẫu là 200 ngƣời làm kế toán tại các doanh nghiệp dịch vụ trên địa bàn TP. Tổng mẫu là 200 đƣợc xác định dựa theo cách tiếp cận mô hình phân tích nhân tố khám phá, tỷ lệ k là 5/1 với tổng số 26 biến quan sát. Với sự hỗ trợ của phần mềm SPSS 20.0 kết hợp với các công cụ thống kê nhƣ phân tích độ tin cậy của thang đo bằng Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích tƣơng quan Pearson và phân tích hồi quy tuyến tính cho các dữ liệu đã đƣợc mã hóa để kiểm định giả thuyết đã đặt ra ban đầu và đánh giá mức độ phù hợp của mô hình đƣợc đề xuất. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI 7.1 Đóng góp về khoa học Dựa theo cơ sở tổng kết các nghiên cứu đã đƣợc thực hiện trƣớc đó có liên quan đến vấn đề nghiên cứu, đề tài đƣa ra các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán trong điều kiện nghiên cứu tại Việt Nam, cụ thể là ở các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên địa bàn TP.
Từ kết quả nghiên cứu đó, đề tài đề xuất những hàm ý chính sách nhằm nâng cao chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp này. Đây cũng là tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo liên quan đến đề tài này ở những môi trƣờng ứng dụng khác nhau tại Việt Nam hay đƣa thêm vào các nhân tố mới để mở rộng mô hình nghiên cứu hiện tại của đề tài này.
