BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------o0o--------- LÊ THỊ BẢO NGỌC CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH DỊCH VỤ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------o0o--------- LÊ THỊ BẢO NGỌC CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH DỊCH VỤ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 8340301 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN PHÚC SINH TP. Hồ Chí Minh – Năm 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan nội dung luận văn “Các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” là công trình nghiên cứu của chính tôi, dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Phúc Sinh. Kết quả nghiên cứu của luận văn là hoàn toàn trung thực và chƣa từng đƣợc công bố ở bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào khác. Tất cả những tài liệu mà tác giả tham khảo và kế thừa đều đƣợc trích dẫn đầy đủ. Tác giả Lê Thị Bảo Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC HÌNH VẼ PHẦN MỞ ĐẦU . TÍNH CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI . MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.1 Mục tiêu tổng quát .2 Mục tiêu cụ thể . CÂU HỎI NGHIÊN CỨU . ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU . PHẠM VI NGHIÊN CỨU . PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI .1 Đóng góp về khoa học .2 Đóng góp về thực tiễn. KẾT CẤU CHUNG CỦA LUẬN VĂN . 6 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU .1 Những nghiên cứu liên quan đến HTTTKT .2 Những nghiên cứu về các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng HTTTKT . 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Những nghiên cứu nƣớc ngoài về các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng HTTTKT .2 Những nghiên cứu trong nƣớc về các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng HTTTKT . 16 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 22 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT .1 Một số khái niệm về hệ thống thông tin kế toán .2 Hệ thống thông tin .3 Hệ thống thông tin kế toán (HTTTKT) .2 Các thành phần của HTTTKT .3 Vai trò của HTTTKT .2 Chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán .3 Tổng quan về ngành dịch vụ và kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ.1 Tổng quan về ngành dịch vụ .1 Khái niệm ngành dịch vụ.2 Đặc điểm ngành dịch vụ .2 Kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ .4 Lý thuyết liên quan đến vấn đề nghiên cứu .1 Mô hình hệ thống hoạt động .1 Nội dung lý thuyết . Vận dụng lý thuyết .2 Lý thuyết Công nghệ - Tổ chức – Môi trƣờng kinh doanh (TOE) . 33 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Nội dung lý thuyết .2 Vận dụng lý thuyết .3 Mô hình kim cƣơng Leavitt 1965 .1 Nội dung lý thuyết .2 Vận dụng lý thuyết .4 Mô hình hệ thống thông tin thành công DeLone và McLean 1992.1 Nội dung lý thuyết .2 Vận dụng lý thuyết .5 Nhận diện các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán .1 Cơ cấu tổ chức .3 Cam kết tổ chức .4 Huấn luyện và đào tạo ngƣời sử dụng HTTTKT. 43 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 45 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Thiết kế nghiên cứu .1 Phƣơng pháp nghiên cứu .2 Quy trình nghiên cứu .2 Phƣơng pháp nghiên cứu định tính .1 Mô hình nghiên cứu đề xuất .2 Giả thuyết nghiên cứu .3 Phƣơng trình hồi quy tổng quát .4 Thiết kế thang đo, diễn giải và mã hóa thang đo .1 Đo lƣờng ―Chất lƣợng HTTTKT‖. 52 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Đo lƣờng nhân tố ―Cơ cấu tổ chức‖ .3 Đo lƣờng nhân tố ―Văn hóa tổ chức‖ .4 Đo lƣờng nhân tố ―Cam kết tổ chức‖ .5 Đo lƣờng nhân tố ―Huấn luyện và đào tạo ngƣời sử dụng HTTTKT‖ .5 Thiết kế bảng khảo sát .3 Phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng .1 Phƣơng pháp phân tích dữ liệu .1 Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng Cronbach’s Alpha .2 Phân tích nhân tố khám phá EFA .3 Phân tích tƣơng quan Pearson .4 Phân tích hồi quy tuyến tính bội.5 Phân tích phƣơng sai một yếu tố ANOVA.2 Xác định kích thƣớc mẫu và phƣơng pháp chọn mẫu .1 Xác định kích thƣớc mẫu .2 Phƣơng pháp chọn mẫu . 62 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 63 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN .1 Kết quả nghiên cứu .1 Kết quả nghiên cứu định tính .2 Kết quả nghiên cứu định lƣợng .1 Thống kê mô tả mẫu .2 Thống kê tần số thang đo .3 Kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha .4 Kết quả phân tích nhân tố khám phá (EFA) . 74 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 Phân tích hệ số tƣơng quan Pearson .6 Phân tích hồi quy tuyến tính bội.7 Phân tích phƣơng sai một yếu tố ANOVA.8 Kết quả kiểm định các giả thuyết của mô hình .2 Bàn luận về kết quả nghiên cứu .1 Bàn luận về kết quả nghiên cứu định tính .2 Bàn luận về kết quả nghiên cứu định lƣợng . 92 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4. 94 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH .2 Hàm ý chính sách .2 Cam kết tổ chức .3 Huấn luyện và đào tạo ngƣời sử dụng HTTTKT.4 Cơ cấu tổ chức .3 Hạn chế và hƣớng nghiên cứu tiếp theo . 100 KẾT LUẬN CHƢƠNG 5. 103 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC I: PHIẾU PHỎNG VẤN CHUYÊN GIA PHỤ LỤC II: DANH SÁCH CHUYÊN GIA PHỎNG VẤN PHỤ LỤC III: BẢNG KHẢO SÁT PHỤ LỤC IV: DANH SÁCH CÔNG TY KHẢO SÁT PHỤ LỤC V: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH ĐỊNH LƢỢNG LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DNTN Doanh nghiệp tƣ nhân EFA Exploratory Factors Analysis (Phân tích nhân tố khám phá) ERP Enterprise Resource Planning (Hoạch định nguồn lực doanh nghiệp) GDP Gross domestic product (Tổng sản phẩm nội địa) HTTTKT Hệ thống thông tin kế toán PCA Principal Component Analysis (Phân tích thành phần chính) TOE Technology – Organization – Environment Theory (Lý thuyết công nghệ - tổ chức – môi trƣờng kinh doanh) TNHH Trách nhiệm hữu hạn TVE Total Variance Explained (Tổng phƣơng sai trích) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Thang đo ―Chất lƣợng HTTTKT‖ Bảng 3.2: Thang đo ―Cơ cấu tổ chức‖ Bảng 3.3: Thang đo ―Văn hóa tổ chức‖ Bảng 3.4: Thang đo ―Cam kết tổ chức‖ Bảng 3.5: Thang đo ―Huấn luyện và đào tạo ngƣời sử dụng HTTTKT‖ Bảng 4.1: Thống kê về giới tính Bảng 4.2: Thống kê về nghề nghiệp Bảng 4.3: Thống kê về loại hình doanh nghiệp Bảng 4.4: Thống kê tần số thang đo biến ―Cơ cấu tổ chức‖ Bảng 4.5: Thống kê tần số thang đo biến ―Văn hóa tổ chức‖ Bảng 4.6: Thống kê tần số thang đo biến ―Cam kết tổ chức‖ Bảng 4.7: Thống kê tần số thang đo biến ―Huấn luyện và đào tạo ngƣời sử dụng HTTTKT‖ Bảng 4.8: Thống kê tần số thang đo biến ―Chất lƣợng HTTTKT‖ Bảng 4.9: Bảng tổng hợp kết quả kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha Bảng 4.10: Bảng kết quả kiểm định KMO và Bartlett của các biến độc lập Bảng 4.11: Tổng phƣơng sai trích của các biến độc lập Bảng 4.12: Bảng ma trận xoay nhân tố của các biến độc lập Bảng 4.13: Bảng kết quả kiểm định KMO và Bartlett của biến phụ thuộc Bảng 4.14: Tổng phƣơng sai trích của biến phụ thuộc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.15: Kết quả phân tích nhân tố của biến phụ thuộc Bảng 4.16: Bảng ma trận hệ số tƣơng quan giữa các biến trong mô hình Bảng 4.17: Bảng tóm tắt mô hình hồi quy Bảng 4.18: Phân tích phƣơng sai ANOVA Bảng 4.19: Hệ số hồi quy của mô hình nghiên cứu Bảng 4.20: Hệ số tƣơng quan Spearman Bảng 4.21: Kết quả thống kê phƣơng sai một yếu tố ANOVA Bảng 4.22: Kết quả kiểm định Homogeneity Bảng 4.23: Kết quả kiểm định phƣơng sai một yếu tố ANOVA LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2.1: Mô hình hệ thống hoạt động Hình 2.2: Lý thuyết Công nghệ - Tổ chức – Môi trƣờng kinh doanh (TOE) Hình 2.3: Mô hình kim cƣơng Leavitt Hình 2.4: Mô hình hệ thống thông tin thành công DeLone và McLean (1992) Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu Hình 3.2: Mô hình nghiên cứu đề xuất Hình 4.1: Đồ thị Histogram HE Hình 4.2: Đồ thị P-P Plot HE Hình 4.3: Đồ thị phân tán Scatterplot HE Hình 4.4: Mô hình các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng HTTTKT LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Là một thành phần không thể thiếu của hệ thống thông tin (Banerjee, 2010; đƣợc trích trong nghiên cứu của Carolina, 2014), hệ thống thông tin kế toán ngày nay không những đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin kế toán theo luật định cho các đối tƣợng bên ngoài doanh nghiệp mà còn có tầm ảnh hƣởng lớn đến công tác quản trị doanh nghiệp (Francis và Olayemi, 2016). Với mục đích thu thập, lƣu trữ, xử lý và cung cấp thông tin kế toán (Romney và Steinbart, 2014; Neogy, 2014), một hệ thống thông tin kế toán đƣợc tổ chức tốt sẽ mang đến những thông tin hữu ích và kịp thời, giúp cho các quá trình ra quyết định hiệu quả hơn. Trên cơ sở vai trò quan trọng đó của hệ thống thông tin kế toán, việc đảm bảo chất lƣợng của hệ thống thông tin kế toán tại doanh nghiệp là một yêu cầu đặc biệt cần thiết nhằm tạo ra những thông tin kế toán có chất lƣợng cho ngƣời dùng. Muốn làm đƣợc điều này, ngƣời xây dựng và điều hành hệ thống cần biết đƣợc những nhân tố nào có thể ảnh hƣởng đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán để làm căn cứ cho việc thiết kế và điều chỉnh hệ thống nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán tại doanh nghiệp. Vấn đề về các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng hệ thống thông tin kế toán đã nhận đƣợc nhiều sự quan tâm từ các nhà nghiên cứu trong và ngoài nƣớc.