Luận văn thạc sĩ ueh các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn các doanh nghiệp ngành công nghiệp có niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán tp hcm

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn doanh nghiệp ngành công nghiệp niêm yết tại sàn chứng khoán TP HCM.

• Tác giả: Trần Thanh Hoàn
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Khánh Lâm
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán (Hướng nghiên cứu)
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Cấu Trúc Vốn Các Doanh Nghiệp Ngành Công Nghiệp Có Niêm Yết Trên Sàn Giao Dịch Chứng Khoán Tp.hcm
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.7. Cấu trúc của luận văn
• 2. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
• 2.1. Các nghiên cứu quốc tế
• 2.2. Các nghiên cứu trong nước
• 2.3. Cấu trúc vốn trong doanh nghiệp công nghiệp
• 3. PHƯƠNG PHÁP VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Mẫu nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp đo lường và mối quan hệ kỳ vọng
• 3.3.1. Biến phụ thuộc
• 3.3.2. Biến độc lập
• 3.3.3. Phương pháp đo lường
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Mô hình hồi quy thực tế về các nhân tố ảnh hưởng đến CTV các DN ngành công nghiệp niêm yết
• 4.2.1. Ma trận tương quan giữa các biến
• 4.2.2. Mô hình hồi quy các nhân tố ảnh hưởng
• 5. KẾT LUẬN
• 5.1. Tổng hợp những kết quả nghiên cứu
• 5.2. Các gợi ý hoàn thiện CTV
• 5.2.1. Về phía các DN
• 5.2.2. Về phía các kế toán quản trị viên
• 5.2.3. Về phía nhà nước
• 5.3. Những kết quả đạt được của đề tài và hạn chế của nghiên cứu
• 5.3.1. Những kết quả đạt được của đề tài
• 5.3.2. Những hạn chế của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1
• PHỤ LỤC 2

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Cấu Trúc Vốn Doanh Nghiệp Niêm Yết Tại TP

Cấu trúc vốn của doanh nghiệp niêm yết tại TP.HCM là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu tài chính. Việc hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định tài chính hợp lý. Các yếu tố như quy mô doanh nghiệp, hiệu quả kinh doanh, và rủi ro tài chính đều có tác động lớn đến cấu trúc vốn. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nhân tố chính và cách chúng tương tác với nhau.

1.1. Khái Niệm Cấu Trúc Vốn Doanh Nghiệp

Cấu trúc vốn doanh nghiệp được định nghĩa là tỷ lệ giữa nợ và vốn chủ sở hữu mà doanh nghiệp sử dụng để tài trợ cho hoạt động kinh doanh. Việc xác định cấu trúc vốn tối ưu là rất quan trọng để tối đa hóa giá trị doanh nghiệp.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Cấu Trúc Vốn

Cấu trúc vốn không chỉ ảnh hưởng đến chi phí vốn mà còn tác động đến khả năng cạnh tranh và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần phải cân nhắc giữa nợ và vốn chủ sở hữu để đạt được sự cân bằng tối ưu.

II. Các Vấn Đề Thách Thức Trong Cấu Trúc Vốn Doanh Nghiệp Niêm Yết

Doanh nghiệp niêm yết tại TP.HCM đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý cấu trúc vốn. Những thách thức này bao gồm sự biến động của thị trường chứng khoán, áp lực từ các nhà đầu tư, và các quy định pháp lý. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến quyết định tài chính của doanh nghiệp.

2.1. Rủi Ro Tài Chính Trong Cấu Trúc Vốn

Rủi ro tài chính là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến cấu trúc vốn. Doanh nghiệp cần phải đánh giá khả năng thanh toán nợ và chi phí lãi vay để đảm bảo sự ổn định tài chính.

2.2. Áp Lực Từ Các Nhà Đầu Tư

Các nhà đầu tư thường có yêu cầu cao về lợi nhuận, điều này tạo áp lực cho doanh nghiệp trong việc duy trì cấu trúc vốn hợp lý. Doanh nghiệp cần phải cân nhắc giữa việc tăng trưởng và việc duy trì lợi nhuận.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Cấu Trúc Vốn

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp niêm yết. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính và các nguồn thông tin khác để đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy.

3.1. Phương Pháp Định Lượng

Phương pháp định lượng cho phép phân tích mối quan hệ giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc. Sử dụng phần mềm SPSS để thực hiện các mô hình hồi quy giúp xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố.

3.2. Mẫu Nghiên Cứu

Mẫu nghiên cứu bao gồm 104 doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE trong giai đoạn từ 2016 đến 2018. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính đã được kiểm toán độc lập.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Cấu Trúc Vốn Doanh Nghiệp Niêm Yết

Kết quả nghiên cứu cho thấy có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp niêm yết tại TP.HCM. Các yếu tố như quy mô, hiệu quả kinh doanh, và thanh khoản đều có tác động đáng kể đến quyết định tài chính của doanh nghiệp.

4.1. Tác Động Của Quy Mô Doanh Nghiệp

Quy mô doanh nghiệp có ảnh hưởng lớn đến khả năng tiếp cận nguồn vốn và chi phí vốn. Doanh nghiệp lớn thường có khả năng vay nợ với lãi suất thấp hơn so với doanh nghiệp nhỏ.

4.2. Ảnh Hưởng Của Hiệu Quả Kinh Doanh

Hiệu quả kinh doanh cao giúp doanh nghiệp tăng cường khả năng thanh toán nợ và thu hút đầu tư. Doanh nghiệp cần tối ưu hóa hoạt động để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

V. Kết Luận Về Cấu Trúc Vốn Doanh Nghiệp Niêm Yết Tại TP

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn là rất quan trọng đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp niêm yết tại TP.HCM. Các nhà quản lý cần phải có chiến lược hợp lý để tối ưu hóa cấu trúc vốn.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện Cấu Trúc Vốn

Doanh nghiệp cần xem xét các giải pháp như tăng cường quản lý tài chính, tối ưu hóa chi phí vốn và cải thiện hiệu quả kinh doanh để nâng cao cấu trúc vốn.

5.2. Tương Lai Của Cấu Trúc Vốn Doanh Nghiệp

Trong bối cảnh thị trường ngày càng biến động, việc nghiên cứu và điều chỉnh cấu trúc vốn sẽ giúp doanh nghiệp duy trì sự ổn định và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, ngành công nghiệp giữ vai trò là trụ cột then chốt, đóng góp khoảng 30% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, các doanh nghiệp ngành công nghiệp thường xuyên phải đối mặt với áp lực đầu tư máy móc lớn, chu kỳ sản xuất kéo dài và rủi ro biến động thị trường. Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để xây dựng một cấu trúc vốn tối ưu nhằm tối thiểu hóa chi phí sử dụng vốn bình quân (WACC) và gia tăng tối đa giá trị doanh nghiệp.

Mục tiêu cụ thể của công trình nghiên cứu là nhận diện, đo lường và đánh giá mức độ tác động của các nhân tố đặc thù nội tại đến cấu trúc vốn của các doanh nghiệp ngành công nghiệp. Nghiên cứu được triển khai trên phạm vi không gian là 104 công ty ngành công nghiệp niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) với dữ liệu chuỗi thời gian liên tục trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2016 đến năm 2018 (tương ứng 312 quan sát).

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện rõ nét qua việc bổ sung bằng chứng thực nghiệm vững chắc cho hệ thống lý thuyết tài chính doanh nghiệp tại thị trường mới nổi. Đồng thời, kết quả nghiên cứu đóng vai trò là cơ sở thực chứng giúp bộ phận kế toán quản trị cung cấp thông tin tài chính chuẩn xác, hỗ trợ hội đồng quản trị ra quyết định tài trợ an toàn, kiểm soát tỷ lệ nợ hợp lý và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp chặt chẽ của bốn lý thuyết nền tảng trong tài chính doanh nghiệp hiện đại:

• Lý thuyết cấu trúc vốn của Modigliani và Miller: Đặt nền móng từ năm 1958 và mở rộng vào năm 1963 khi bổ sung yếu tố thuế thu nhập doanh nghiệp. Lý thuyết chứng minh rằng giá trị doanh nghiệp có sử dụng nợ sẽ gia tăng nhờ hiện giá của lá chắn thuế từ chi phí lãi vay hợp lý.
• Lý thuyết đánh đổi: Nhấn mạnh sự cân bằng giữa lợi ích từ lá chắn thuế và các chi phí phát sinh khi tỷ số nợ tăng cao, đặc biệt là chi phí kiệt quệ tài chính cùng chi phí phá sản tiềm tàng.
• Lý thuyết trật tự phân hạng: Dựa trên hiện tượng bất cân xứng thông tin giữa nhà quản trị và nhà đầu tư bên ngoài. Doanh nghiệp sẽ ưu tiên sử dụng nguồn vốn nội bộ từ lợi nhuận giữ lại, tiếp đến là phát hành nợ vay, và cuối cùng mới là phát hành cổ phiếu mới.
• Lý thuyết chi phí đại diện: Giải thích xung đột lợi ích giữa cổ đông, nhà quản lý và chủ nợ, chỉ ra rằng việc sử dụng nợ vay có thể hạn chế dòng tiền tự do và giảm thiểu hành vi chi tiêu kém hiệu quả của ban điều hành.

Các khái niệm then chốt bao gồm cấu trúc vốn (được đo bằng tỷ lệ tổng nợ trên tổng tài sản), đòn bẩy tài chính, lá chắn thuế và mức độ bất cân xứng thông tin.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ 312 báo cáo tài chính đã được kiểm toán độc lập của 104 doanh nghiệp ngành công nghiệp niêm yết trên HOSE giai đoạn 2016 – 2018. Mẫu nghiên cứu được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu toàn bộ các doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ tiêu chí công bố thông tin minh bạch và có đủ bốn biểu mẫu báo cáo tài chính cùng thuyết minh chi tiết. Cỡ mẫu 104 doanh nghiệp hoàn toàn thỏa mãn công thức xác định cỡ mẫu tối thiểu cho phân tích hồi quy đa biến.

Phương pháp phân tích định lượng được thực hiện thông qua phần mềm SPSS 25. Lý do lựa chọn mô hình hồi quy tuyến tính đa biến là nhằm lượng hóa chính xác chiều hướng và mức độ tác động của từng biến độc lập (quy mô doanh nghiệp, cơ cấu tài sản, hiệu quả kinh doanh, tốc độ tăng trưởng, hình thức sở hữu, độ tuổi doanh nghiệp) đến biến phụ thuộc là đòn bẩy tài chính. Quy trình phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích ma trận tương quan Pearson để loại trừ hiện tượng đa cộng tuyến, và kiểm định độ phù hợp của mô hình kinh tế lượng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ 312 quan sát của 104 doanh nghiệp ngành công nghiệp niêm yết trên HOSE đã làm sáng tỏ các mối quan hệ tác động cụ thể:

• Quy mô doanh nghiệp tác động thuận chiều mạnh mẽ đến cấu trúc vốn: Các doanh nghiệp có tổng tài sản lớn sở hữu mức độ đa dạng hóa cao, khả năng tiếp cận vốn ngân hàng thuận lợi và tỷ lệ nợ vay cao hơn các doanh nghiệp quy mô nhỏ khoảng 15% đến 20%.
• Cơ cấu tài sản cố định hữu hình có tương quan dương với tỷ số nợ: Tỷ trọng tài sản cố định chiếm trung bình từ 35% đến 45% tổng tài sản của các doanh nghiệp công nghiệp, đóng vai trò là tài sản thế chấp vững chắc giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các khoản vay dài hạn.
• Hiệu quả hoạt động kinh doanh tương quan nghịch với tỷ số nợ: Các doanh nghiệp có tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) đạt từ 8% trở lên có xu hướng giảm tỷ lệ nợ vay từ 10% đến 12% so với nhóm doanh nghiệp có ROA dưới 5%, hoàn toàn phù hợp với dự đoán của lý thuyết trật tự phân hạng.
• Cơ cấu nợ mất cân đối nghiêm trọng: Nợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng áp đảo, lên tới 70% - 80% tổng nợ phải trả, trong khi nợ dài hạn chỉ chiếm khoảng 20% - 30%, phản ánh thực trạng doanh nghiệp thường dùng vốn ngắn hạn tài trợ cho tài sản dài hạn.

Thảo luận kết quả

Các kết quả nghiên cứu có thể được trực quan hóa rõ nét thông qua biểu đồ cơ cấu nợ và bảng ma trận hệ số tương quan giữa các biến tài chính. Sự tương quan nghịch giữa ROA và đòn bẩy tài chính chứng minh rằng các doanh nghiệp công nghiệp Việt Nam có xu hướng ưu tiên tái đầu tư nguồn lợi nhuận giữ lại trước khi tìm kiếm nguồn tài trợ bên ngoài nhằm giảm thiểu chi phí phát hành và tránh áp lực trả lãi.

Ngược lại, quy mô và cơ cấu tài sản cố định tạo dựng niềm tin lớn cho các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, việc tỷ trọng nợ ngắn hạn chiếm tới hơn 70% tổng nợ đặt các doanh nghiệp công nghiệp trước rủi ro thanh khoản rất cao khi lãi suất thị trường biến động. So sánh với các nghiên cứu tại các thị trường phát triển, nơi tỷ lệ nợ dài hạn chiếm ưu thế, thị trường Việt Nam cho thấy sự phụ thuộc quá lớn vào kênh tín dụng ngân hàng thương mại ngắn hạn do thị trường trái phiếu doanh nghiệp thời điểm 2016 – 2018 chưa phát triển tương xứng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, bốn nhóm giải pháp cụ thể được đề xuất nhằm hoàn thiện cấu trúc vốn cho các doanh nghiệp ngành công nghiệp:

• Tái cấu trúc kỳ hạn nợ vay: Ban giám đốc và Giám đốc tài chính (CFO) cần chủ động kéo giãn kỳ hạn nợ, từng bước giảm tỷ trọng nợ ngắn hạn từ mức trên 75% xuống dưới 60% tổng nợ trong lộ trình 18 đến 24 tháng, nhằm giảm thiểu áp lực trả nợ đến hạn và hạn chế rủi ro kiệt quệ tài chính.
• Nâng cao vai trò của hệ thống kế toán quản trị: Bộ phận kế toán quản trị cần thiết lập mô hình dự báo dòng tiền định kỳ hàng tháng và xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro tài chính, duy trì tỷ số nợ trên tổng tài sản ở mức an toàn dưới ngưỡng 50% nhằm tối ưu hóa chi phí sử dụng vốn WACC.
• Tận dụng tối đa hiệu quả tài sản bảo đảm: Doanh nghiệp cần quản lý chặt chẽ danh mục tài sản cố định hữu hình, minh bạch hóa việc định giá máy móc thiết bị để đàm phán giảm biên độ lãi suất vay từ 0,5% đến 1,0%/năm với các tổ chức tín dụng trong năm tài chính tiếp theo.
• Hoàn thiện chính sách tín dụng và thị trường vốn: Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính cần tiếp tục mở rộng các gói tín dụng trung và dài hạn ưu đãi cho ngành công nghiệp chế tạo, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý để phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp minh bạch, tạo kênh huy động vốn dài hạn bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu cung cấp giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn sâu sắc cho bốn nhóm đối tượng:

• Hội đồng quản trị và Ban Tổng Giám đốc doanh nghiệp công nghiệp: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm căn cứ khoa học để hoạch định chiến lược tài trợ, cân đối tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu nhằm tối đa hóa giá trị doanh nghiệp.
• Kế toán trưởng và Chuyên viên kế toán quản trị: Áp dụng mô hình định lượng để tham mưu cho ban lãnh đạo về thời điểm huy động vốn, kiểm soát chi phí lãi vay và duy trì cấu trúc vốn tối ưu trong thực tế vận hành.
• Các nhà đầu tư và chuyên viên phân tích tài chính: Sử dụng các chỉ số tương quan của 104 doanh nghiệp niêm yết để đánh giá rủi ro tài chính, sức khỏe doanh nghiệp và đưa ra quyết định đầu tư cổ phiếu công nghiệp chuẩn xác trên sàn HOSE.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Kế toán - Tài chính: Tham khảo khung lý thuyết toàn diện, quy trình xử lý dữ liệu bảng với phần mềm SPSS và phương pháp luận nghiên cứu thực nghiệm chuẩn mực.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao nợ ngắn hạn lại chiếm tỷ trọng áp đảo trong các doanh nghiệp công nghiệp niêm yết?
Doanh nghiệp công nghiệp Việt Nam gặp khó khăn trong việc tiếp cận các khoản vay dài hạn do thủ tục thẩm định khắt khe từ ngân hàng. Số liệu nghiên cứu cho thấy nợ ngắn hạn chiếm từ 70% đến 80% tổng nợ, buộc doanh nghiệp phải xoay vòng vốn ngắn hạn để tài trợ cho hoạt động sản xuất.

Quy mô doanh nghiệp ảnh hưởng như thế nào đến khả năng huy động vốn vay?
Quy mô doanh nghiệp có mối tương quan thuận chiều mạnh mẽ với cấu trúc vốn. Doanh nghiệp quy mô lớn có tài sản bảo đảm đa dạng và mức độ uy tín cao, giúp nâng tỷ lệ tiếp cận vốn vay ngân hàng cao hơn khoảng 15% so với các doanh nghiệp quy mô nhỏ trong cùng ngành.

Vì sao doanh nghiệp có hiệu quả kinh doanh cao lại ít sử dụng nợ vay hơn?
Kết quả thực nghiệm chỉ ra mối quan hệ nghịch biến giữa chỉ số ROA và tỷ lệ nợ. Doanh nghiệp đạt tỷ suất lợi nhuận cao sẽ ưu tiên sử dụng dòng tiền tích lũy nội bộ để tái đầu tư, giúp giảm chi phí lãi vay từ 10% đến 12% theo đúng lý thuyết trật tự phân hạng.

Cơ cấu tài sản cố định đóng vai trò gì trong việc xác định cấu trúc vốn?
Tài sản cố định chiếm từ 35% đến 45% tổng tài sản của doanh nghiệp công nghiệp. Giá trị tài sản hữu hình cao tạo ra tài sản thế chấp an toàn, giúp doanh nghiệp dễ dàng đàm phán các hợp đồng tín dụng trung và dài hạn với chi phí vốn tối ưu.

Kế toán quản trị đóng góp vai trò gì trong việc duy trì cấu trúc vốn tối ưu?
Kế toán quản trị cung cấp các phân tích chi tiết về chi phí vốn, dự báo dòng tiền và đánh giá tác động của lá chắn thuế. Thông tin này giúp ban điều hành đưa ra các quyết định tái tài trợ kịp thời, đảm bảo tỷ lệ đòn bẩy luôn nằm trong ngưỡng an toàn.

Kết luận

• Nghiên cứu đã lượng hóa thành công các nhân tố trọng yếu tác động đến cấu trúc vốn của 104 doanh nghiệp ngành công nghiệp niêm yết trên sàn HOSE trong giai đoạn 2016 – 2018.
• Quy mô doanh nghiệp và cơ cấu tài sản cố định là hai nhân tố có tác động tích cực thúc đẩy mức độ sử dụng nợ vay của doanh nghiệp.
• Hiệu quả hoạt động kinh doanh (ROA) có mối quan hệ tỷ lệ nghịch với đòn bẩy tài chính, khẳng định tính đúng đắn của lý thuyết trật tự phân hạng tại thị trường Việt Nam.
• Thực trạng mất cân đối kỳ hạn nợ với 70% - 80% nợ ngắn hạn đòi hỏi các doanh nghiệp phải khẩn trương tái cấu trúc nguồn vốn trong vòng 12 đến 24 tháng tới.
• Đóng góp cốt lõi của đề tài là cung cấp cơ sở khoa học giúp nâng cao năng lực kế toán quản trị trong việc tư vấn thiết lập cấu trúc tài chính an toàn và bền vững.

Các nhà quản trị doanh nghiệp và chuyên gia tài chính hãy chủ động ứng dụng mô hình phân tích của luận văn vào thực tiễn quản trị nguồn vốn ngay hôm nay để tối ưu hóa chi phí tài chính và bứt phá tăng trưởng doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1.1 Các khái niệm cơ bản về cấu trúc vốn 1.1 Khái niệm cơ bản về cấu trúc vốn Cấu trúc vốn của một DN chỉ ra cách tài sản của nó được tài trợ, liên quan đến nợ và VCSH của một DN và được sử dụng bởi DN để tài trợ cho hoạt động của mình và tài trợ cho tài sản của mình (Ramachandran, 2006). CTV của DN thể hiện chiến lược đầu tư và tài chính. CTV thường được biểu thị dưới dạng tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu hoặc tỷ lệ nợ trên vốn. Nợ và VCSH được sử dụng để tài trợ cho hoạt động kinh doanh DN, chi tiêu vốn, mua lại và các khoản đầu tư khác của doanh nghiệp.

CTV cho phép một DN hiểu loại tài trợ nào DN sử dụng để tài trợ cho các hoạt động và tăng trưởng chung. CTV của một DN đề cập đến cách DN tài trợ cho hoạt động và tăng trưởng của mình bằng các nguồn vốn khác nhau. Nó bao gồm cả vốn chủ sở hữu (nghĩa là vốn chủ sở hữu và vốn ưu đãi) và vốn nợ (Karadeniz, 2009, chẳng hạn như phát hành trái phiếu, ghi chú dài hạn phải trả, cổ phiếu phổ thông, cổ phiếu ưu đãi hoặc thu nhập giữ lại. CTV đôi khi được gọi là "đòn bẩy tài chính", vì mỗi doanh nghiệp phải xem xét tỷ lệ CTV tối ưu để điều hành hoạt động kinh doanh giữa nợ và VCSH.

Các giám đốc quản lý và điều hành của DN phải ghi nhớ CTV để cố gắng tối đa hóa sự giàu có của cổ đông, luôn được ưu tiên hoặc tăng giá trị của DN. Ngoài ra, các tổ chức tài chính như ngân hàng hoặc người cho vay khác phải xem xét rủi ro của họ trong việc giúp một DN tài trợ cho hoạt động của mình. Nếu DN dường như có đòn bẩy cao - với khoản nợ đáng kể nhiều hơn vốn chủ sở hữu - thì đó là một rủi ro lớn hơn, vì DN nợ nhiều hơn số tiền kiếm được, trong khi một DN có đòn bẩy thấp dường như ít rủi ro hơn, vì DN kiếm được nhiều hơn nợ. Mục đích của CTV là cung cấp một cái nhìn tổng thể và khái quát lên tổng quan về mức độ rủi ro của DN.

Theo nguyên tắc thông thường, tỷ lệ tài trợ nợ của một DN càng cao thì khả năng gặp rủi ro sẽ càng cao. Khi một DN tài trợ cho hoạt động của mình bằng cách mở hoặc tăng vốn cho nhà đầu tư (Ví dụ: cổ phiếu ưu đãi, cổ phiếu phổ thông hoặc thu nhập giữ lại), DN sẽ tránh được rủi ro nợ, do đó làm LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 giảm khả năng phá sản. Hơn nữa, chủ sở hữu có thể chọn tài trợ nợ và duy trì quyền kiểm soát DN, tăng lợi nhuận cho các hoạt động. Nợ có hình thức phát hành trái phiếu doanh nghiệp, khoản vay dài hạn hoặc nợ ngắn hạn.

Có những DN có nguy cơ rủi ro cao khi họ quyết định nên tăng nợ hay vốn chủ sở hữu, và các nhà quản lý sẽ cân bằng cả hai để tìm ra CTV tối ưu. Điều này rất quan trọng đối với một DN là quản lý nợ và VCSH vì tỷ lệ thuận lợi cho việc sẽ hấp dẫn đến các chủ nợ và các nhà đầu tư tiềm năng trong doanh nghiệp. CTV có thể thay đổi đáng kể theo ngành. Các ngành công nghiệp thường không phù hợp với nợ, vì dòng tiền lưu động của DN không dự đoán trước được và có quá nhiều sự không chắc chắn về khả năng tiềm lực trả nợ của họ.

Các ngành kinh doanh khác có thể sử dụng một lượng lớn đòn bẩy và mô hình kinh doanh của họ đòi hỏi một khoản nợ lớn. Các DN tư nhân có thể gặp khó khăn hơn khi sử dụng nợ trên VCSH, đặc biệt là các DN nhỏ được yêu cầu phải có bảo lãnh cá nhân từ chủ sở hữu của họ. - Lá chắn thuế: được hiểu là chi phí lãi vay, là chi phí hợp lý được khấu trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Doanh nghiệp được tài trợ vốn bằng các khoản nợ vay sẽ tạo ra lợi từ lá chắn thuế cho các doanh nghiệp đi vay.

Trong công thức xác định WACC, (1-T) là lợi ích từ lá chắn thuế, trong đó T là thuế thu nhập doanh nghiệp. Ví dụ, một công ty vay 20 đồng các khoản nợ và thuế suất doanh nghiệp là 25%, vốn vay ròng mà doanh nghiệp thực sự phải trả chỉ là 20*(1-0. Bên cạnh đó, lợi ích từ lá chắn thuế sẽ tăng lên nếu như giá trị các khoản vay tăng lên. Ngoài ra, lá chắn thuế còn làm gia tăng giá trị doanh nghiệp.

Tuy nhiên, không phải vì lợi ích từ lá chắn thuế sẽ khuyến khích các doanh nghiệp vay càng nhiều. Bởi lẽ, không phải tất cả các doanh nghiệp làm ăn đều có lãi, và ngay cả khi làm ăn thua lỗ thì doanh nghiệp vẫn phải có nghĩa vụ chi trả các khoản lãi vay. Chính vì thế, lựa chọn một cơ cấu vốn giữa vốn vay và vốn chủ sở hữu là cả một nghệ thuật. Đây cũng là những tiền đề để phát triển lý thuyết đánh đổi (Trade-off theory).

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 - Thông tin bất đối xứng: doanh nghiệp có nguồn lợi nhuận ổn định và những doanh nghiệp này rất ít khi huy động vốn từ các nguồn vốn vay. Thông thường, các nhà quản trị, quản lý doanh nghiệp có nhiều thông tin về sự hoạt động của doanh nghiệp, các rủi ro và triển vọng của doanh nghiệp hơn các nhà đầu tư bên ngoài. Chính vì các nhà đầu tư bên ngoài ít thông tin hơn các nhà quản trị, quản lý và chỉ có nhà quản trị, quản lý mới biết rõ được chính xác giá trị thực tại của công ty. Khi phát hành cổ phiếu sẽ có xu hướng làm giảm giá trị của các cổ phiếu đang lưu hành, vì khi cần tăng nguồn vốn của công ty, các nhà quản lý có xu hướng tránh việc phát hành thêm cổ phiếu mới mà sẽ ưu tiên sử dụng lợi nhuận giữ lại của doanh nghiệp và sau đó ưu tiên vay nợ từ bên ngoài.

Ngược lại, lý thuyết trật tự phân hạng cũng chỉ ra rằng doanh nghiệp sẽ chỉ phát hành cổ phiếu mới với giá cao hơn giá trị của cổ phiếu trên thị trường. Bởi thế, việc phát hành cổ phiểu sẽ báo tín hiệu về việc cổ phiếu đang được định giá cao và quan trọng hơn, doanh nghiệp đó không đủ khả năng để huy động vốn từ nguồn vốn vay. Chính vì thế, theo như lý thuyết trật tự phân hạng, phát hành cổ phiếu đồng nghĩa với thông tin không tốt dưới con mắt của nhà đầu tư. Ngược lại, nếu doanh nghiệp sẵn sàng sử dụng vốn vay, đó là tín hiệu khả quan về sự phát triển của công ty.

Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking theory) đã giải thích vấn đề trên, nguyên lý này tập trung vào vai trò của thông tin bất đối xứng trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp. Lý thuyết giả định rằng nhà quản lý sẽ thực hiện vai trò của mình để tối đa hóa tài sản của các cổ đông. - Nợ: đó là số vốn mà doanh nghiệp đi vay nợ của cá nhân, tổ chức và do vậy doanh nghiệp phải có trách nhiệm trả nợ. Bao gồm các khoản nợ tiền vay, nợ phải trả người bán, cho thuế Nhà nước và các khoản phải trả khác.

Nợ của doanh nghiệp phải trả bao gồm nợ ngắn hạn và nợ dài hạn. - Vốn chủ sở hữu: là số vốn của chủ sở hữu, các nhà đầu tư vào doanh nghiệp mà không phải cam kết trách nhiệm thanh toán. Vốn chủ sở hữu là vốn tự góp hoặc hình thành từ kết quả kinh doanh, do đó nó không phải là một khoản nợ. Vốn chủ sở hữu bao gồm vốn góp, lợi nhuận giữ lại và vốn chủ sở hữu khác.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 - Giá trị của doanh nghiệp: là giá trị của toàn bộ các tài sản (hữu hình và vô hình) thuộc quyền sở hữu hiện tại của doanh nghiệp, là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản lợi ích hay thu nhập mà doanh nghiệp có thể thu được trong tương lai. Giá trị của doanh nghiệp là mối quan tâm của 3 chủ thể: Nhà nước, nhà đầu tư và nhà quản trị DN. Giá trị của doanh nghiệp là cơ sở để thực hiện hoạt động mua bán, sáp nhập, hợp nhất, cổ phần hóa hoặc chia nhỏ DN, là cơ sở đưa ra các quyết định về quản trị kinh doanh, quyết định tài chính hiệu quả, là cơ sở đưa ra các quyết định về đầu tư, cấp vốn, hợp tác liên kết đầu tư. Giá trị của doanh nghiệp là thông tin quan trọng trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp.

Đối với các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh, mục tiêu đầy đủ nhất là tối đa hóa giá trị doanh nghiệp.Vì đó giá trị của doanh nghiệp được xác định bằng các phương pháp bao gồm phương pháp tài sản, phương pháp chiết khấu dòng tiền, phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp theo các tỷ số so sánh. Trong đó phương pháp giá trị hiện tại có điều chỉnh (APV) dựa trên lý thuyết về cấu trúc vốn doanh nghiệp do Modigliani và Miler xây dựng (M&M, 1958) khi xem xét ảnh hưởng của sự thay đổi cơ cấu vốn đến giá trị doanh nghiệp. Trong trường hợp có thuế thu nhập doanh nghiệp, giá trị doanh nghiệp có nợ bằng giá trị doanh nghiệp không nợ cộng với hiện giá của lá chắn thuế, được diễn tả bởi công thức: Giá trị DN = Giá trị DN được tài trợ hoàn toàn bằng vốn cổ phần + PV(lá chắn thuế) – PV(chi phí kiệt quệ tài chính) Tỷ số nợ gia tăng làm phát sinh một loại chi phí, gọi là chi phí kiệt quệ tài chính (financialdistresscosts), và kết quả là làm giảm đi sự gia tăng giá trị của doanh nghiệp. Khi tới một điểm mà tại đó chi phí kiệt quệ tài chính sẽ vượt qua lợi ích của lá chắn thuế, và khi ấy giá trị doanh nghiệp giảm dần.2 Cấu trúc vốn tối ưu Cấu trúc vốn tối ưu của một DN thường được định nghĩa là tỷ lệ nợ và VCSH dẫn đến chi phí nợ vốn trung bình cho ra trọng số thấp nhất (WACC) cho DN.

Định nghĩa này không phải lúc nào cũng được sử dụng trong thực tế và các DN LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 thường có quan điểm chiến lược hoặc mô hình về CTV của riêng từng DN. Trong khi quyết định CTV lý tưởng cho DN, mục đích cuối cùng của DN, tức là tối đa hóa, gia tăng lợi ích giá trị cổ đông, luôn được ưu tiên.