CHƯƠNG I NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TIÊU THỤ SẢN PHẨM,DOANH THU BÁN HÀNG VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI ĐẨY MẠNH TIÊU THỤ SẢN PHẨM,TĂNG DOANH THU BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP HIỆN NAY. 1,Lý luận cơ bản về tiêu thụ sản phẩm và doanh thu bán hàng trong doanh nghiệp hiện nay.1Tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp. *Khái niệm về tiêu thụ sản phẩm. Trong nền kinh tế thị trường các đơn vị sản xuất,kinh doanh ở các thành phần kinh tế cùng tồn tại,cạnh tranh với nhau và bình đẳng trước pháp luật .Các đơn vị sản xuất sản phẩm hàng hoá dịch vụ không những có nhiệm vụ sản xuất tạo ra các sản phẩm hàng hoá dịch vụ mà còn phải có nhiệm vụ tổ chức tiêu thụ sản phẩm đó.Thực hiện việc tiêu thụ sản phẩm,các doanh nghiệp mới đảm bảo cho quá trình tái sản xuất được thường xuyên,liên tục.
Tiêu thụ sản phẩm là quá trình đơn vị bán xuất giao sản phẩm cho đơn vị mua và thu được tiền về số sản phẩm đó.Về nguyên lý tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp chỉ hoàn thành khi doanh nghiệp đã xuất giao hàng và thu được tiền bán hàng về.Trong thực tế,tuỳ thuộc vào điều kiện của từng quốc gia mà có những quy định cụ thể,chi tiết về thời điểm hoàn thành tiêu thụ sản phẩm. ở Việt Nam thời điểm sản phẩm được xác định là tiêu thụ hoàn thành khi người mua sản phẩm hàng hoá,dịch vụ đã thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán, vào việc tiền đã thu được hay chưa. Qua tiêu thụ sản phẩm,tính chất hữu ích của sản phẩm sản xuất ra mới đựoc thể hiện.Hay nói cách khác,sản phẩm đựoc tiêu thụ xong mới được xem như là có giá trị sử dụng hoàn chỉnh. SV: Nguyễn Thị Thanh Nga Lớp: K39 – 11.08 Đứng trên góc độ tài chính doanh nghiệp,tiêu thụ sản phẩm là một quá trình chuyển hoá hình thái giá trị của vốn từ hình thái sản phẩm hàng hoá sang hình thái tiền tệ,làm cho vốn trở lại hình thái ban đầu khi nó bước vào mỗi chu kỳ sản xuất.Quá trình này cứ lặp đi lặp lại theo đúng chu kỳ sản xuất của doanh nghiệp,gọi là quá trình tái sản xuất.
Có thể khái quát quá trình qua sơ đồ sau: T–H. H’ – T’ Thật vậy,quá trình sản xuất được bắt đầu từ những đồng vốn mà nhà sản xuất bỏ ra để mua yếu tố đầu vào như công cụ lao động,đối tượng lao động,sức lao động.Lúc này,vốn bằng tiền đựợc chuyển hoá thành vốn dưới hình thái vật chất,Vốn dưới hình thái vật chất được đưa vào quá trình sản xuất để tạo ra các sản phẩm .Sản phẩm hàng hoá được đem đi tiêu thụ và kết quả của quá trình tiêu thụ là vốn từ hình thái vật chất quay trở về với hình thái ban đầu của nó - hình thái tiền tệ ,một chu kỳ sản xuất kết thúc,vốn tiền tệ lại được sử dụng lặp lại đúng chu kỳ nó đã trải qua. Như vậy,tiêu thụ sản phẩm là khâu cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh.Qua tiêu thụ sản phẩm giá trị và giá trị sử dụng của sản phẩm hàng hoá doanh nghiệp được bộc lộ.Tiêu thụ sản phẩm chỉ hoàn thành khi thực hiện cả hai giai đoạn: Doanh nghiệp cung cấp sản phẩm cho khách hàng và khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán tiền hàng cho doanh nghiệp .2, Doanh thu bán hàng của doanh nghiệp .1 khái niệm doanh thu bán hàng : Trong hoạt động kinh doanh,để tạo ra đựợc sản phẩm hàng hoá dịch vụ.các doanh nghiệp phải dùng tiền để mua sắm nguyên nhiên vật liệu,nhiên liệu,công cụ,dụng cụ .để tiến hành sản xuất ,tạo ra sản phẩm hàng hoá và các dịch vụ, tiến hành tiêu thụ sản phẩm hàng hoá cung cấp dịch vụ và thu tiền về,tạo nên doanh thu của doanh nghiệp .Ngoài phần thu do tiêu thụ sản SV: Nguyễn Thị Thanh Nga Lớp: K39 – 11.08 phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra còn bao gồm những khoản doanh thu do hoạt động tài chính mang lại. Đứng trên góc độ tài chính doanh nghiệp : Doanh thu bán hàng của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được từ tiêu thụ các sản phẩm hàng hoá,cung ứng dịch vụ trong một kỳ nhất định Nội dung doanh thu bán hàng của doanh nghiệp gồm : + Doanh thu bán hàng từ hoạt động sản xuất kinh doanh là toàn bộ các khoản tiền thu được từ tiêu thụ sản phẩm hàng hoá,cung ứng dịch vụ trong kỳ.Đây là bộ phận chủ yếu,chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số doanh thu bán hàng của doanh nghiệp.
+Doanh thu về hoat động tài chính bao gồm những khoản thu do hoạt động đầu tư tài chính hoặc kinh doanh về vốn mang lại như lãi liên doanh liên kết,lãi tiền cho vay,nhượng bán ngoại tệ,mua bán chứng khoán;cho thuê hoạt động tài sản,hoàn nhập dự phòng giảm giá chứng khoán. Ngoài ra doanh thu bán hàng doanh nghiệp còn có các khoản thu nhập từ hoạt động kinh tế khác như doanh thu về thanh lý,nhượng bán tài sản cố định,giá trị vật tư,tài sản thừa trong sản xuất….2,lập kế hoạch doanh thu bán hàng Doanh thu bán hàng là một chỉ tiêu tài chính quan trọng,nó cho biết khả năng về tiếp tục quá trình tái sản xuất của doanh nghiệp. Kế hoạch này lập có chính xác hay không ,có ảnh hưởng tới kế hoạch lợi nhuận và kế hoạch khác của doanh nghiệp .Chính vì vậy cần quan tâm và không ngừng cải tiến việc lập chỉ tiêu kế hoạch này Kế hoạch doanh thu bán hàng đó là kế hoạch về doanh thu đối với tiền bán sản phẩm,hàng hoá,cung ứng dịch vụ,hoặc khoản thu từ phần trợ giá của nhà nước nếu doanh nghiệp thực hiện việc cung cấp hàng hoá dịch vụ theo yêu cầu của nhà nước. SV: Nguyễn Thị Thanh Nga Lớp: K39 – 11.08 Đối với doanh thu tiêu thụ sản phẩm hàng hoá,căn cứ vào số lượng sản phẩm hàng hoá tiêu thụ và giá bán đơn vị sản phẩm kỳ kế hoạch để xác định như sau: T= (Sti Gi) Trong đó : T : Là doanh thu về tiêu thụ sản phẩm Sti : Là số lượng sản phẩm tiêu thụ của từng kỳ kế hoạch Gi : Là giá bán đơn vị sản phẩm từng loại n : Là số loại sản phẩm tiêu thụ.
Nếu doanh nghiệp sản xuất nhiều loại sản phẩm và cũng tiêu thụ nhiều loại sản phẩm thì cần tính được doanh thu từng loại sản phẩm,sau đó tổng hợp lại được doanh thu tiêu thụ toàn bộ sản phẩm trong kỳ kế hoạch Bộ phận sản phẩm sản xuất trong năm kế hoạch có thể không tiêu thụ hết mà để bán ở những năm sau,đồng thời trong năm kế hoạch có thể bán những sản phẩm đã sản xuất ở năm trước .Vì vậy số lượng sản phẩm tiêu thụ ở kỳ kế hoạch phụ thuộc vào số sản phẩm sản xuất trong kỳ kế hoạch,số lượng sản phẩm kết dư tính đầu kỳ và cuối kỳ kế hoạch. Công thức xác định số lượng sản phẩm tiêu thụ kỳ kế hoạch như sau: Sti = Sđi + Sxi - Sci Trong đó : Sđ : Là số lượng sản phẩm kết dự định tính đầu kỳ kế hoạch Sx : Là số lượng sản phẩm sản xuất trong kỳ kế hoạch Sc : Là số lượng sản phẩm kết dư dự tính cuối kỳ kế hoạch i :Là loại sản phẩm Số lượng sản phẩm kết dư dự tính đầu kỳ kế hoạch bao gồm hai bộ phận,đó là số lượng tồn kho đến 31/12 năm trước (năm báo cáo ) và số lượng sản phẩm đã xuất kho cho khách hàng nhưng khách hàng chưa chấp nhận thanh toán, nếu khách hàng đã chấp nhận thanh toán,thì không còn loại sản phẩm này.Vì SV: Nguyễn Thị Thanh Nga Lớp: K39 – 11.08 kế hoạch tiêu thụ sản phẩm thường lập vào quý IV năm báo cáo nên số lượng sản phẩm kế dư đầu kỳ kế hoạch phải dự tính theo công thức sau : Sđ = Sc3 + Sx4 – St4 Trong đó : Sc3 : Là số lượng sản phẩm kế dư thực tế cuối quý III năm báo cáo Sx4 : Là số lượng sản phẩm dự tính sản xuất trong quý IV năm báo cáo St4 : Là số lượng sản phẩm dự tính tiêu thụ trong quý IV năm báo cáo .3 Sự cần thiết phải đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm Trong nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung,việc sản xuất hàng hoá cũng như tiêu thụ là do nhà nước nắm quyền chi phối .Còn hiện nay trong nền kinh tế thị trường sản xuất cái gì?,sản xuất như thế nào?,sản xuất cho ai?,là do doanh nghiệp tự quyết định sao cho phù hợp với nhu cầu của thị trường .Mà kinh tế thị trường đồng nghĩa với sự cạnh tranh khốc liệt. Để dành được lợi thế trong cạnh tranh để có thể tồn tại và phát triển ,các doanh nghiệp phải tiêu thụ được sản phẩm,tăng doanh thu bán hàng.Tiêu thụ sản phẩm là khâu cuối cùng của một chu kỳ sản xuất kinh doanh và là điều kiện cần thiết để mở ra một chu kỳ sản xuất kinh doanh tiếp theo.Chỉ có thông qua tiêu thụ sản phẩm thì đồng vốn của doanh nghiệp mới quay vòng được,quá trình tái sản xuất được thực hiện. -Thực hiện công tác tiêu thụ sản phẩm kịp thời sẽ rút ngắn chu trình sản xuất,đẩy mạnh tốc độ chu chuyển vốn kinh doanh nói chung và vốn lưu động nói riêng,từ đó tiết kiệm được chi phí sử dụng vốn,góp phần hạ giá thành,tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp ,tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tái sản xuất Mặt khác,trong điều kiện hiện nay,doanh nghiệp không chỉ tiến hành sản xuất kinh doanh bằng số vốn chủ sở hữu mà còn phải huy động từ nhiều nguồn trong đó chủ yếu là vốn vay từ ngân hàng và các tổ chức tín dụng.Nếu công tác tiêu thụ bị tắc nghẽn thì sẽ làm cho số tiền lãi vay do vay vốn ngày càng tăng cao ảnh hưởng xấu đến khả năng thanh toán của doanh nghiệp ,tình SV: Nguyễn Thị Thanh Nga Lớp: K39 – 11.08 trạng này kéo dài sẽ dẫn đến doanh nghiệp không có khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn và có nguy cơ phá sản.
-Tiêu thụ được sản phẩm doanh nghiệp mới thu được tiền bán hàng để trang trải các khoản chi phí vật chất và hao phí lao động sống ,đối tượng lao động đã bị khấu hao trong quá trình sản xuất kinh doanh,trang trải số vốn đã ứng trước ,thanh toán tiền lương ,tiền thưởng. để doanh nghiệp có thể thực hiện tái sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp,cũng như tái tạo lại sức lao động động sống của doanh nghiệp,đặc biệt là làm nghĩa vụ đối với nhà nước thông qua nộp thuế đối với nhà nước.