Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BỒI DƯỠNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO HỌC VIÊN CẤP PHÂN ĐỘI Ở HỌC VIỆN HẬU CẦN HIỆN NAY 1. Đạo đức cách mạng và một số vấn đề cơ bản về bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần 1. Học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần và đạo đức cách mạng của người sĩ quan hậu cần cấp phân đội *Học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần Học viên, sinh viên là danh từ chỉ những người đang học trong các nhà trường quân sự và dân sự. Sinh viên là danh từ sử dụng rộng rãi chỉ những người đang học ở các trường đại học, cao đẳng, trung cấp dạy nghề.còn học viên là danh từ chỉ đối tượng người học trong nhà trường quân đội ở tất cả các cấp học, bậc học đang học tập, rèn luyện, nghiên cứu khoa học theo mô hình, mục tiêu đào tạo của quân đội.
Với phương pháp tiếp cận này có thể quan niệm: Học viên cấp phân đội ở HVHC là những hạ sĩ quan, binh sĩ, thanh niên được tuyển chọn chặt chẽ về lai lịch chính trị, phẩm chất, năng lực, xu hướng nghề nghiệp, đã trúng tuyển qua các kì thi, đang được đào tạo tập trung tại HVHC theo mô hình, mục tiêu đào tạo người SQHC cấp phân 12 đội. Sau khi tốt nghiệp ra trường có học vấn cử nhân Hậu cần quân sự, trở thành sĩ quan hậu cần có đủ phẩm chất, năng lực hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao. Mục tiêu đào tạo của HVHC đối với HVCPĐ là: đào tạo HVCPĐ thành trợ lý hậu cần tiểu đoàn, trợ lý quân nhu, xăng dầu, xây dựng và quản lý nhà đất, tài chính cấp trung đoàn, trung đội trưởng vận tải có trình độ đại học chuyên ngành hậu cần quân sự tốt nghiệp ra trường được cấp bằng cử nhân khoa học có phẩm chất chính trị, kiến thức cơ bản và hoàn thành tốt chức danh đào tạo và mọi nhiệm vụ được giao. Qua thực tế công tác và rèn luyện có khả năng phát triển đảm nhiệm được cương vị công tác cao hơn theo chuyên ngành đào tạo và là nguồn đào tạo cán bộ hậu cần có trình độ sau đại học.
Thực hiện mục tiêu đó, trong 4 năm học ở HVHC, HVCPĐ phải hoàn thành các nhiệm vụ: Xây dựng động cơ học tập, rèn luyện đúng đắn, tích cực nghiên cứu khoa học thực hiện đầy đủ chương trình, kế hoạch giáo dục đào tạo của Học viện. Không ngừng cải tiến phương pháp học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ chuyên môn nghề nghiệp; Thường xuyên xây dựng ý chí, lòng say mê nghề nghiệp để tu dưỡng ngày càng hoàn thiện và phát triển nhân cách của quân nhân, cán bộ quân đội cách mạng; Thực hiện nghiêm chỉnh điều lệnh, điều lệ của quân đội và quy định đối với học viên, tích cực rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, nêu cao tinh thần độc lập, sáng tạo trong tư duy, ý thức tổ chức kỷ luật tự giác nghiêm minh, đoàn kết thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, tôn trọng cán bộ quản lý, cán bộ giảng dạy và nhân viên trong Học viện, đoàn kết quân dân. Thẳng thắn tự phê bình và phê bình. Rèn luyện tác phong chính quy của quân nhân.
Khắc phục khó khăn và tư tưởng trung bình chủ nghĩa, chống mọi biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội, giáo điều và các tư tưởng lệch lạc khác; Xây dựng nếp sống văn hóa, trung thực giản dị, khiêm tốn, tích cực góp phần xây dựng và phát huy truyền thống của Học viện; Phục tùng sự phân công của tổ chức, sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ sau khi tốt nghiệp ra trường. Để có thể thực hiện được mục tiêu, nhiệm vụ đó, người học về học tại HVHC phải có đủ các tiêu chuẩn cần thiết về phẩm chất, học vấn, thể lực. Nghĩa là, họ phải là 13 những thanh niên đã tốt nghiệp phổ thông, quân nhân đang tại ngũ trong quân đội có đủ phẩm chất chính trị, đạo đức, sức khoẻ, trình độ theo quy định của Bộ Quốc phòng; tự nguyện phục vụ lâu dài trong quân đội; đã trúng tuyển qua các kỳ thi tuyển hoặc cử tuyển theo quy định của Bộ Giáo dục - Đào tạo và Bộ Quốc phòng, hiện đang học tập, rèn luyện tại HVHC theo nội dung, chương trình xác định. Học viên cấp phân đội ở HVHC có những đặc điểm cơ bản sau đây Một là, học viên cấp phân đội ở HVHC đang trong quá trình hình thành, phát triển và hoàn thiện nhân cách của người SQHC cấp phân đội.
Đây là lứa tuổi có thể tiếp nhận một cách nhanh chóng những lý tưởng, hành động tốt đẹp, cao cả, hoài bão ước muốn, những tri thức, hướng tới các giá trị tốt đẹp. Nhưng ở họ, do tuổi đời còn trẻ nên chưa có nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống, cách suy xét, đánh giá, lựa chọn các giá trị, chuẩn mực đạo đức chưa thật chuẩn xác, tính bền vững chưa cao, thậm chí còn dễ bị lôi cuốn, cám dỗ bởi những lợi ích vật chất tầm thường. Học viên cấp phân đội đã có sự phát triển khá hoàn thiện về mặt thể chất, nhưng về mặt nhân cách thì lại chưa được hoàn thiện và chưa có tính ổn định. Khả năng tự kìm chế trong giải quyết công việc chưa chín chắn, còn nóng vội, sự tiếp thu và lựa chọn những giá trị chuẩn mực ĐĐCM, truyền thống vẻ vang của dân tộc và của quân đội, Học viện chưa nhiều.
Tuy nhiên, với tính năng động, sôi nổi, nhiệt tình, có quyết tâm cao trong thực hiện nhiệm vụ, nếu có biện pháp giáo dục, bồi dưỡng phù hợp họ sẽ được trang bị những kiến thức cần và đủ của người học viên, đồng thời giúp họ hoàn thiện hơn về mặt ĐĐCM, nhân cách theo đúng mục tiêu yêu cầu đào tạo của Học viện và đáp ứng ngày càng tốt hơn nhiệm vụ xây dựng quân đội trong tình hình mới. Học viên cấp phân đội ở HVHC, chủ yếu là con em nông dân từ mọi miền của Tổ quốc, có một số là con cán bộ, công nhân, con, em sĩ quan trong lực lượng vũ trang nhân dân. Họ được sống và học tập trong môi trường đất nước hoà bình, được thừa hưởng thành quả cách mạng của đất nước, dân tộc, được sự quan tâm chăm lo của gia đình và xã hội, đã được lựa chọn kỹ về phẩm chất chính trị, nhân cách, phẩm chất đạo đức, không có tiền án, tiền sự, không mắc những tệ nạn xã hội, có thái độ 14 đúng đắn với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc. Họ đều có hoài bão trở thành người sĩ quan phục vụ lâu dài trong quân đội, nên đã xác định đúng động cơ học tập, rèn luyện.
Một số học viên là quân nhân, trước khi vào học họ đã là Đảng viên, cán bộ đoàn ở các đơn vị cơ sở trong toàn quân. Đây chính là lực lượng nòng cốt trong học tập, rèn luyện, xây dựng đơn vị học viên vững mạnh và là những thuận lợi cơ bản, để xây dựng và giữ vững phẩm chất ĐĐCM của tập thể HVCPĐ. Tuy nhiên, HVCPĐ ở HVHC là những thanh niên quân đội đang trong quá trình hình thành, phát triển và hoàn thiện nhân cách người SQHC cấp phân đội, bộ phận học viên là học sinh trúng tuyển quen với lối sống tự do và sự bao bọc của gia đình nên họ rất dễ bị tác động bởi những tiêu cực của mặt trái cơ chế thị trường và các tệ nạn xã hội, nếu không kịp thời định hướng chính trị, giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho họ ngay từ những năm đầu của thời kỳ học viên thì các biểu hiện như: sống thực dụng, hưởng thụ, chạy theo đồng tiền, đề cao giá trị vật chất, xem nhẹ giá trị tinh thần, thờ ơ về chính trị rất dễ sảy ra. Hai là, học viên cấp phân đội ở HVHC được tuyển chọn và thi tuyển một cách chặt chẽ, học tập và rèn luyện trong môi trường sư phạm quân sự theo đúng điều lệnh, kỷ luật quân đội.
HVCPĐ đều tốt nghiệp phổ thông trung học, được lựa chọn ở các địa phương trong toàn Quốc, ở các đơn vị trong toàn quân, có đủ điều kiện về tiêu chuẩn theo qui định của quân đội, của Bộ Giáo dục và Đào tạo, qua quá trình tuyển sinh nghiêm túc đã trúng tuyển. Sau khi trúng tuyển, họ được tạo nguồn một năm ở Trường Sĩ quan lục quân I. Họ có trình độ tri thức cần thiết để tiếp thu kiến thức về mọi mặt, có sức khoẻ để rèn luyện theo yêu cầu nhiệm vụ quân sự đặt ra. Học viên cấp phân đội ở HVHC được học tập, rèn luyện trong môi trường sư phạm quân sự theo đúng điều lệnh, kỷ luật quân đội.
Ở môi trường này, họ hoạt động tập trung có tổ chức, có lãnh đạo, quản lý chặt chẽ và thống nhất trong toàn Học viện. Đồng thời, với hệ thống điều lệnh, kỷ luật nghiêm ngặt, ít bị tác động bởi mặt trái của cơ chế thị trường, HVCPĐ có điều kiện để học tập, rèn luyện theo đúng mục tiêu, nhiệm vụ của từng năm học, cả khóa học để trở thành những SQHC cấp phân đội. Song, với đặc điểm này cũng có những khó tác động đến công tác đào tạo nói chung và bồi dưỡng ĐĐCM 15 cho HVCPĐ nói riêng. Đó là, với cường độ hoạt động cao, chịu sự quản lý nghiêm ngặt của tổ chức, của điều lệnh, kỷ luật quân đội, các quy định của Học viện dễ gây ra tâm lý căng thẳng, mệt mỏi dẫn đến chán trường, ngại học, ngại rèn.
Bên cạnh đó, môi trường hoạt động tương đối ổn định, khá kín, ít được tiếp súc với môi trường xã hội ngoài Học viện, nên ảnh hưởng đến tính năng động, nhạy bén, sáng tạo của học viên. Đặc điểm này đặt ra đối với các cấp ủy, tổ chức đảng, người chỉ huy, các cơ quan chức năng và mọi lực lượng trong quá trình bồi dưỡng ĐĐCM cho HVCPĐ cần chú ý có những biện pháp phù hợp để tạo được môi trường, điều kiện thuận lợi cho học viên học tập, rèn luyện nói chung và trong bồi dưỡng ĐĐCM cho học viên nói riêng. Ba là, học viên cấp phân đội ở HVHC khá đa dạng về vùng miền, thành phần xuất thân. Họ chủ yếu xuất thân từ gia đình nông dân, một bộ phận là con em trong lực lượng vũ trang, công chức nhà nước, buôn bán trên địa bàn cả nước, một số ít là người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng sâu, vùng xa.
Có thể nói, HVCPĐ ở HVHC rất đa dạng về thành phần, vùng miền. Vì vậy, họ chịu ảnh hưởng rất lớn của phong tục, tập quán, lối sống, thói quen của từng vùng miền và thành phần xuất thân.