Nâng cao năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan cho học sinh lớp 12 qua dạy học hàm số

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phương pháp nâng cao năng lực giải toán trắc nghiệm cho học sinh lớp 12 qua dạy hàm số trong giáo dục.

• Tác giả: Nguyễn Văn Mạnh
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Đức Hiệp
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư phạm Toán
• Đề tài: Bổ trợ năng lực giải toán trắc nghiệm cho học sinh lớp 12
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Cơ sở lý luận về trắc nghiệm khách quan
• 1.1.1. Khái niệm và bản chất của trắc nghiệm khách quan
• 1.1.1.1. Khái niệm trắc nghiệm khách quan
• 1.1.1.2. Bản chất của trắc nghiệm khách quan
• 1.1.2. Phân loại trắc nghiệm khách quan
• 1.1.3. So sánh trắc nghiệm tự luận và trắc nghiệm khách quan
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM BỔ TRỢ NĂNG LỰC GIẢI TOÁN TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN CHO HỌC SINH LỚP 12 QUA DẠY HỌC NỘI DUNG LIÊN QUAN ĐẾN HÀM SỐ
• 2.1. Các căn cứ để xây dựng các biện pháp
• 2.1.1. Căn cứ vào cơ sở lý luận
• 2.1.2. Căn cứ vào mục tiêu của chương trình
• 2.1.3. Căn cứ vào điều kiện thực tiễn
• 2.1.4. Căn cứ vào tính khả thi
• 2.1.5. Căn cứ mục tiêu giải các dạng toán trắc nghiệm khách quan
• 2.2. Một số biện pháp nhằm bổ trợ năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan cho học sinh lớp 12 qua dạy học nội dung liên quan đến hàm số
• 2.2.1. Biện pháp 1: Dạy các kỹ năng và các thao tác tư duy để học sinh tự tìm các cách giải khác nhau, từ đó lựa chọn cách giải nhanh cho bài toán trắc nghiệm khách quan
• 2.2.2. Biện pháp 2: Tổ chức cho học sinh giải toán trắc nghiệm khách quan thông qua những bài toán gắn với thực tiễn
• 2.2.3. Biện pháp 3: Tổ chức dạy học cho học sinh giải toán trắc nghiệm khách quan, đánh giá quá trình giải toán và đưa ra bài trắc nghiệm mới
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Mục đích của thực nghiệm
• 3.3. Nhiệm vụ của thực nghiệm
• 3.4. Đối tượng, nội dung và kế hoạch thực nghiệm sư phạm
• 3.4.1. Đối tượng thực nghiệm
• 3.4.2. Nội dung và kế hoạch thực nghiệm
• 3.5. Giáo án tiến hành thực nghiệm
• 3.6. Đề kiểm tra, đánh giá học sinh
• 3.7. Tổ chức triển khai thực nghiệm sư phạm
• 3.8. Đánh giá thực nghiệm sư phạm
• 3.9. Kết quả bài kiểm tra, đánh giá học sinh
• 3.10. Phân tích số liệu và kết luận sư phạm
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: PHIẾU ĐIỀU TRA DÀNH CHO GIÁO VIÊN
• PHỤ LỤC 2: PHIẾU ĐIỀU TRA DÀNH CHO HỌC SINH

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực giải toán trắc nghiệm cho học sinh lớp 12

Năng lực giải toán trắc nghiệm là một yếu tố quan trọng trong quá trình học tập của học sinh lớp 12, đặc biệt trong bối cảnh kỳ thi THPT Quốc gia. Việc nắm vững kiến thức và kỹ năng giải toán trắc nghiệm không chỉ giúp học sinh đạt điểm cao mà còn phát triển tư duy logic và khả năng phân tích. Để nâng cao năng lực này, cần có những phương pháp dạy học hiệu quả và phù hợp với đặc điểm của học sinh.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của năng lực giải toán trắc nghiệm

Năng lực giải toán trắc nghiệm được hiểu là khả năng vận dụng kiến thức toán học để giải quyết các bài toán trắc nghiệm một cách nhanh chóng và chính xác. Điều này không chỉ giúp học sinh có kết quả tốt trong kỳ thi mà còn phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề.

1.2. Thực trạng năng lực giải toán trắc nghiệm của học sinh lớp 12

Nhiều học sinh lớp 12 hiện nay vẫn gặp khó khăn trong việc giải toán trắc nghiệm, đặc biệt là các bài toán liên quan đến hàm số. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu kiến thức cơ bản và kỹ năng làm bài trắc nghiệm. Việc đánh giá năng lực giải toán trắc nghiệm là cần thiết để có những biện pháp hỗ trợ kịp thời.

II. Những thách thức trong việc giải toán trắc nghiệm cho học sinh lớp 12

Học sinh lớp 12 thường phải đối mặt với nhiều thách thức khi giải toán trắc nghiệm. Áp lực thời gian, khối lượng kiến thức lớn và sự thiếu tự tin là những yếu tố chính ảnh hưởng đến kết quả học tập. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và phương pháp học tập hiệu quả.

2.1. Áp lực thời gian và cách giải quyết

Áp lực thời gian trong kỳ thi trắc nghiệm khiến nhiều học sinh cảm thấy lo lắng và không tự tin. Để giải quyết vấn đề này, học sinh cần luyện tập thường xuyên với các bài tập trắc nghiệm để cải thiện tốc độ làm bài.

2.2. Thiếu kiến thức cơ bản và cách khắc phục

Nhiều học sinh chưa nắm vững kiến thức cơ bản về hàm số, dẫn đến việc giải toán trắc nghiệm không hiệu quả. Cần có các phương pháp ôn tập và củng cố kiến thức để giúp học sinh tự tin hơn khi làm bài.

III. Phương pháp dạy học hiệu quả để bổ trợ năng lực giải toán trắc nghiệm

Để nâng cao năng lực giải toán trắc nghiệm cho học sinh lớp 12, cần áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại và phù hợp. Việc kết hợp lý thuyết và thực hành sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn về các khái niệm toán học và cách áp dụng chúng vào thực tế.

3.1. Dạy các kỹ năng giải toán trắc nghiệm

Giáo viên cần hướng dẫn học sinh các kỹ năng cần thiết để giải toán trắc nghiệm, bao gồm cách phân tích đề bài, lựa chọn phương pháp giải và kiểm tra lại kết quả. Việc này giúp học sinh tự tin hơn khi làm bài.

3.2. Tổ chức các buổi ôn tập và thi thử

Tổ chức các buổi ôn tập và thi thử giúp học sinh làm quen với hình thức thi trắc nghiệm. Qua đó, học sinh có thể rèn luyện kỹ năng làm bài và cải thiện khả năng giải quyết vấn đề.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về năng lực giải toán trắc nghiệm

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại đã mang lại hiệu quả tích cực trong việc nâng cao năng lực giải toán trắc nghiệm cho học sinh lớp 12. Các kết quả khảo sát cho thấy học sinh có sự tiến bộ rõ rệt trong việc giải quyết các bài toán trắc nghiệm.

4.1. Kết quả khảo sát năng lực giải toán trắc nghiệm

Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ học sinh đạt điểm cao trong các bài thi trắc nghiệm đã tăng lên đáng kể sau khi áp dụng các phương pháp dạy học mới. Điều này chứng tỏ rằng việc cải thiện phương pháp dạy học là rất cần thiết.

4.2. Những bài học rút ra từ thực tiễn

Từ thực tiễn giảng dạy, có thể rút ra rằng việc kết hợp lý thuyết và thực hành, cùng với việc tạo môi trường học tập tích cực sẽ giúp học sinh phát triển năng lực giải toán trắc nghiệm một cách hiệu quả.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho năng lực giải toán trắc nghiệm

Năng lực giải toán trắc nghiệm là một yếu tố quan trọng trong quá trình học tập của học sinh lớp 12. Việc nâng cao năng lực này không chỉ giúp học sinh đạt kết quả cao trong kỳ thi mà còn phát triển tư duy và khả năng giải quyết vấn đề. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp dạy học mới để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh.

5.1. Tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực giải toán trắc nghiệm

Nâng cao năng lực giải toán trắc nghiệm giúp học sinh tự tin hơn trong kỳ thi và phát triển tư duy phản biện. Điều này không chỉ có lợi cho học sinh trong học tập mà còn trong cuộc sống sau này.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp dạy học mới, đồng thời tạo điều kiện cho học sinh thực hành và rèn luyện kỹ năng giải toán trắc nghiệm một cách hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và đổi mới giáo dục, việc đánh giá năng lực học sinh bằng hình thức trắc nghiệm khách quan ngày càng được chú trọng. Từ năm 2006, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã triển khai thi trắc nghiệm trong các kỳ thi quan trọng như tuyển sinh đại học và kỳ thi THPT Quốc gia, đặc biệt với các môn tự nhiên như Toán. Theo báo cáo khảo sát tại trường THPT Phương Nam, Hà Nội, có khoảng 80% giáo viên thường xuyên quan tâm đến việc tổ chức dạy học nhằm bổ trợ năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan cho học sinh lớp 12, đặc biệt qua nội dung liên quan đến hàm số. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều học sinh vẫn gặp khó khăn trong việc phát huy năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan, nhất là trong phần kiến thức về hàm số – một chủ đề quan trọng trong chương trình Toán lớp 12.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là rèn luyện và bổ trợ năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan cho học sinh lớp 12 thông qua dạy học nội dung hàm số, đồng thời đề xuất các biện pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả học tập. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các nội dung liên quan đến hàm số trong chương trình Toán lớp 12 ban cơ bản, với khảo sát thực nghiệm tại trường THPT Phương Nam, Hà Nội trong năm học 2018-2019. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cải thiện kỹ năng giải toán trắc nghiệm khách quan, góp phần nâng cao kết quả thi THPT Quốc gia và phát triển năng lực tư duy toán học cho học sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về trắc nghiệm khách quan, năng lực giải quyết vấn đề và phương pháp dạy học tự học. Trắc nghiệm khách quan được định nghĩa là phương pháp kiểm tra có câu hỏi kèm đáp án sẵn, yêu cầu học sinh lựa chọn phương án đúng nhất, đảm bảo tính khách quan và chính xác trong đánh giá. Các loại câu hỏi trắc nghiệm khách quan gồm: điền khuyết, đúng/sai, ghép đôi và nhiều lựa chọn, trong đó câu hỏi nhiều lựa chọn được sử dụng phổ biến nhất do khả năng đánh giá đa dạng mức độ nhận thức.

Năng lực giải quyết vấn đề được hiểu là khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng và tư duy logic để xử lý các tình huống phức tạp. Trong dạy học toán, năng lực này bao gồm năng lực nhận thức, tư duy, làm việc nhóm, tự học và vận dụng tri thức vào thực tiễn. Đánh giá năng lực giải quyết vấn đề không chỉ dựa trên kết quả bài làm mà còn qua quá trình học tập, tự đánh giá và phản hồi.

Phương pháp dạy học tự học được áp dụng nhằm phát triển năng lực tự học, tự nghiên cứu và tự đánh giá của học sinh. Tự học được xem là quá trình chủ động, tích cực tiếp thu kiến thức mới, rèn luyện kỹ năng và hình thành thái độ học tập tích cực. Các hình thức dạy học tự học bao gồm sử dụng phiếu học tập, dạy học theo chương trình hóa và định hướng sách giáo khoa, giúp học sinh phát triển kỹ năng đọc hiểu, xử lý thông tin và vận dụng kiến thức.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ khảo sát thực nghiệm tại trường THPT Phương Nam, Hà Nội, với đối tượng là học sinh lớp 12 và giáo viên dạy Toán. Cỡ mẫu khảo sát gồm 3 lớp 12a1, 12a2, 12a3 với tổng số học sinh khoảng 90 em và 5 giáo viên Toán. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu thuận tiện dựa trên điều kiện thực tế của trường.

Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm phân tích định lượng qua bảng thống kê tỉ lệ phần trăm các câu trả lời trong phiếu khảo sát, so sánh mức độ tham gia và hiệu quả dạy học theo các phương pháp bổ trợ năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan. Ngoài ra, phương pháp thực nghiệm sư phạm được tiến hành qua việc áp dụng các biện pháp dạy học mới trong nội dung hàm số, đánh giá kết quả qua bài kiểm tra và phản hồi của học sinh.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong năm học 2018-2019, bao gồm giai đoạn khảo sát thực trạng, xây dựng và triển khai biện pháp, thu thập và phân tích dữ liệu, kết luận và đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ quan tâm của giáo viên: 100% giáo viên khảo sát thường xuyên quan tâm đến đối tượng học sinh khi dạy nội dung hàm số, trong đó 80% luôn chú tâm tổ chức dạy học tự học nhằm bổ trợ năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan.

2. Hiệu quả tổ chức dạy học: 60% giáo viên đánh giá phương pháp dạy học bổ trợ năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan là tương đối hiệu quả, tuy nhiên chỉ 20% cho rằng rất hiệu quả. Tỉ lệ học sinh tham gia tích cực vào các hoạt động này đạt khoảng 60%.

3. Thái độ học sinh: Khoảng 40% học sinh rất thích học toán phần nội dung hàm số, trong khi 18,9% không thích. Phần lớn học sinh (45,5%) cho rằng kiến thức hàm số có độ khó vừa phải, nhưng vẫn có 31% học sinh chưa thích học toán nói chung.

4. Phương pháp học ưa thích: 45,6% học sinh muốn học theo phương pháp tùy theo từng nội dung, 28% thích học theo nhóm, thể hiện nhu cầu đa dạng về hình thức học tập.

5. Khó khăn trong học tập: Học sinh gặp khó khăn trong việc tìm hướng giải nhanh và lời giải chính xác trong thời gian quy định, đặc biệt với các dạng bài tập hàm số không có thuật giải chung.

Thảo luận kết quả

Kết quả khảo sát cho thấy giáo viên nhận thức rõ tầm quan trọng của việc tổ chức dạy học nhằm bổ trợ năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan, đặc biệt qua nội dung hàm số – một chủ đề trọng tâm trong chương trình Toán lớp 12. Việc áp dụng phương pháp dạy học tự học giúp phát triển tư duy logic và kỹ năng giải quyết vấn đề cho học sinh. Tuy nhiên, hiệu quả chưa đạt tối ưu do sự tham gia của học sinh chưa đồng đều, một phần do phương pháp tổ chức còn mang tính hình thức và mất nhiều thời gian.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành giáo dục, kết quả này phù hợp với nhận định rằng việc phát triển năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan đòi hỏi sự phối hợp giữa phương pháp dạy học tích cực và sự chủ động của học sinh. Việc học sinh chưa thích nghi hoàn toàn với phương pháp tự học và giải toán trắc nghiệm khách quan phản ánh nhu cầu tăng cường hướng dẫn kỹ năng tự học và rèn luyện kỹ năng giải toán nhanh.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỉ lệ phần trăm các mức độ tham gia của học sinh và giáo viên, bảng so sánh hiệu quả các phương pháp dạy học, giúp minh họa rõ nét hơn về thực trạng và hiệu quả của các biện pháp áp dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo giáo viên về phương pháp dạy học tự học và giải toán trắc nghiệm khách quan: Tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu nhằm nâng cao năng lực xây dựng câu hỏi trắc nghiệm chất lượng và kỹ năng hướng dẫn học sinh tự học, dự kiến thực hiện trong vòng 6 tháng, do phòng đào tạo và các trung tâm bồi dưỡng chuyên môn chủ trì.

2. Xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm khách quan liên quan đến hàm số: Phát triển hệ thống câu hỏi đa dạng, phân loại theo mức độ khó, giúp học sinh luyện tập hiệu quả và phát triển kỹ năng giải nhanh, hoàn thành trong 1 năm, do tổ Toán trường THPT Phương Nam phối hợp với các chuyên gia giáo dục.

3. Tổ chức các hoạt động học nhóm và thảo luận: Khuyến khích học sinh học theo nhóm để tăng cường trao đổi, phát hiện và giải quyết vấn đề, nâng cao sự chủ động và hứng thú học tập, áp dụng thường xuyên trong các tiết học, do giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn thực hiện.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học: Sử dụng phần mềm, giáo án điện tử và các công cụ trực quan để minh họa nội dung hàm số, giúp học sinh dễ hiểu và hứng thú hơn, triển khai trong năm học tiếp theo, do nhà trường phối hợp với bộ phận công nghệ thông tin.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên Toán THPT: Nhận được các phương pháp dạy học tự học và xây dựng câu hỏi trắc nghiệm khách quan hiệu quả, giúp nâng cao chất lượng giảng dạy và đánh giá học sinh.

2. Học sinh lớp 12: Có thể áp dụng các kỹ năng và biện pháp tự học, rèn luyện năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan, đặc biệt trong nội dung hàm số, nhằm cải thiện kết quả học tập và thi cử.

3. Nhà quản lý giáo dục: Tham khảo để xây dựng chính sách đào tạo giáo viên, phát triển chương trình đào tạo và đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với xu hướng đánh giá năng lực học sinh hiện đại.

4. Nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Sư phạm Toán: Tài liệu tham khảo quý giá về cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và thực nghiệm sư phạm trong lĩnh vực dạy học toán và đánh giá năng lực học sinh.

Câu hỏi thường gặp

1. Trắc nghiệm khách quan khác gì so với trắc nghiệm tự luận?
   Trắc nghiệm khách quan có câu hỏi kèm đáp án sẵn, yêu cầu chọn phương án đúng, đảm bảo tính khách quan và chấm điểm nhanh. Trắc nghiệm tự luận yêu cầu học sinh trình bày bài làm chi tiết, đánh giá sâu về tư duy nhưng mất nhiều thời gian chấm.

2. Tại sao nội dung hàm số lại quan trọng trong dạy học toán lớp 12?
   Hàm số là chủ đề trọng tâm, xuất hiện thường xuyên trong các kỳ thi quan trọng, giúp học sinh phát triển tư duy logic và vận dụng kiến thức vào thực tế.

3. Làm thế nào để nâng cao năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan cho học sinh?
   Cần kết hợp rèn luyện kỹ năng tính toán nhanh, sử dụng máy tính cầm tay, phát triển tư duy toán học và tổ chức dạy học tự học, học nhóm hiệu quả.

4. Phương pháp dạy học tự học có ưu điểm gì?
   Giúp học sinh chủ động tiếp thu kiến thức, phát triển kỹ năng tự nghiên cứu, tự đánh giá và vận dụng kiến thức linh hoạt trong học tập và cuộc sống.

5. Làm sao để xây dựng câu hỏi trắc nghiệm khách quan chất lượng?
   Câu hỏi phải rõ ràng, phù hợp mục tiêu đánh giá, có độ khó phân tầng, tránh gây hiểu nhầm và không nên có câu hỏi đánh lừa học sinh.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận về trắc nghiệm khách quan, năng lực giải quyết vấn đề và phương pháp dạy học tự học trong dạy học toán lớp 12.
• Thực trạng khảo sát tại trường THPT Phương Nam cho thấy giáo viên quan tâm và áp dụng các biện pháp bổ trợ năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan, nhưng hiệu quả chưa tối ưu do sự tham gia của học sinh chưa đồng đều.
• Các biện pháp đề xuất tập trung vào đào tạo giáo viên, xây dựng ngân hàng câu hỏi, tổ chức học nhóm và ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan cho học sinh.
• Nghiên cứu góp phần bổ sung kiến thức và phương pháp dạy học tích cực, hỗ trợ phát triển năng lực toán học cho học sinh lớp 12.
• Đề nghị các nhà trường, giáo viên và học sinh áp dụng các giải pháp trong thời gian tới để nâng cao chất lượng dạy và học môn Toán, đặc biệt trong kỳ thi THPT Quốc gia.

Triển khai các biện pháp đề xuất trong năm học mới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng để đánh giá hiệu quả lâu dài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu) và sau đó là một số đáp án trả lời được đưa ra để học sinh lựa chọn một cách đúng nhất, phù hợp nhất. Thường dạng câu hỏi kiểu này chỉ có một đáp án đúng, nó có thể hiểu là một câu đúng, một đáp án đúng nhất, hay chuẩn nhất, thậm chí là tìm phương án sai, câu không liên quan nhất. Một câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn thường có hai phần là: câu dẫn và câu lựa chọn. Trong câu chọn chia thành 2 loại: câu chọn làm đáp án trả lời đúng và câu nhiễu.

- Câu dẫn: Có thể là câu trực tiếp hay một phát biểu không đầy đủ. - Câu lựa chọn: Khi viết câu chọn ta nên viết từ 3 đến 5 câu là phù hợp, câu lựa chọn không nên quá ít (2 câu) hoặc quá nhiều (8 câu). + Câu đúng: Là câu chính xác nhất trong các đáp án. + Câu sai: là đáp án không phù hợp nhất với câu hỏi.

+ Câu nhiễu: Là câu nhìn có vẻ đúng và khá hợp lý, chúng làm cho học sinh có năng lực tốt khó khăn trong tư duy, tính toán lỗi và học sinh có năng lực kém hiểu nhầm, chọn đáp án sai. - Ưu điểm: + Người dạy có thể dùng các câu hỏi kiểu này để đánh giá được các mục tiêu dạy học khác nhau; + Trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn có giá trị cao, người dạy có thể dùng để đo các mức độ tư duy khác nhau của người học; + Đảm bảo được khách quan khi chấm bài. Điểm của bài thi trắc nghiệm thường do máy chấm nên có tính khách quan không phụ thuộc vào chữ viết, khả năng diễn đạt của học sinh, trình độ người chấm bài và không cảm tính. - Nhược điểm: + Loại câu này khó viết vì phải tìm đáp án chính xác nhất, những câu còn lại là câu nhiễu thì nhìn cũng có vẻ đúng; công tác chuẩn bị mất nhiều thời gian.

8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] + Không thỏa mãn hoàn toàn khả năng sáng tạo của học sinh vì có thể học sinh sẽ có những đáp án hay hơn; phù hợp hơn… + Không biết được khả năng suy luận, lập luận và giải quyết vấn đề của người học; + Khi in câu hỏi dạng này cũng khá tốn kém giấy, mực và công sức; 1. So sánh trắc nghiệm tự luận và trắc nghiệm khách quan Trắc nghiệm tự luận và trắc nghiệm khách quan là hai hình thức phổ biến, mang lại nhiều hiệu quả cho quá trình kiểm tra, đánh giá. Khi ta dùng hai hình thức đánh giá này thì mỗi cách đều có điểm mạnh, điểm yếu khác nhau. Do đó, khi dùng cách nào nên lựa chọn phù hợp tùy từng phần, từng yêu cầu, trong một vài tình huống nên kết hợp cả hai.

Trắc nghiệm tự luận được xây dựng dưới dạng câu hỏi mở, thường gồm từ 2 -3 câu hỏi. Đối tượng được nghiên cứu sẽ trình bày ý kiến dưới dạng bài viết dài đề giải quyết vấn đề được đặt ra. Hình thức này đòi hỏi đối tượng phải có sự ghi nhớ, tư duy và logic khi diễn tả ý tưởng, kiến thức của bản thân. Trắc nghiệm tự luận đóng vai trò quan trọng khi mục đích đề ra là đo lượng thành quả, khả năng đưa ra nhận xét của đối tượng, khả năng sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Trắc nghiệm tự luận dễ biên soạn, ít sai sót, đánh giá được kĩ năng viết, tiết kiệm được thời gian soạn thảo. Nhược điểm của trắc nghiệm tự luận là thường chịu yếu tố chủ quan của người đánh giá, khiến kết quả không mang độ tin cậy cao. Ngoài ra, còn mất nhiều thời gian, nhân lực cho việc chấm bài, khó đánh giá được đối tượng cần nghiên cứu ở nhiều mức độ trong cùng một nội dung kiến thức. [15] Trắc nghiệm khách quan là hình thức bao gồm nhiều loại khác nhau như: loại đúng sai, loại điền khuyết hay loại lựa chọn phương án đúng….

Điểm chung của các loại trên là câu hỏi đưa ra ngắn gọn, đề có thể gồm nhiều câu khác nhau, ở nhiều nội dung khác nhau, đòi hỏi đối tượng thực hiện phải ghi nhớ kiến thức một cách đa dạng, phong phú ở nhiều mức độ khác nhau. 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Ưu điểm của trắc nghiệm khách quan là kiểm tra được nhiều nội dung, nhiều kiến thức giống nhau ở nhiều mức độ khác nhau, từ cơ bản đến nâng cao, đòi hỏi đối tượng nghiên cứu phải có sự hiểu rõ về bản chất của vấn đề. Chấm trắc nghiệm khách quan không chịu sự chủ quan từ người chấm, thời gian chấm nhanh và đơn giản. Nhược điểm của trắc nghiệm khách quan là xây dựng câu hỏi và bộ đề sẽ mất nhiều thời gian hơn so với trắc nghiệm tự luận, dễ sai sót do số lượng câu hỏi, đáp án nhiều.1 cho biết một số tiêu chí về so sánh dạng câu hỏi trắc nghiệm khách quan và trắc nghiệm tự luận.

So sánh trắc nghiệm khách quan và trắc nghiệm tự luận Căn cứ so sánh Trắc nghiệm khách quan Trắc nghiệm tự luận - Đánh giá tốt ở mức độ - Không nên dùng ở mức độ nhận hiểu, biết ứng dụng, phân biết. tích - Kiểm tra rất tốt khả năng thông Kết quả đánh giá - Chưa phản ảnh tốt kể quả hiểu, vận dụng thấp và cao. đánh giá ở mức độ tổng - Kiểm tra người học ở mực độ tổng hợp, đánh giá, so sánh. hợp, phê phán, suy luận và lập luận.

- Nhiều câu hỏi trong đề thi - Chỉ kiểm tra được một số khía cạnh Xét về mặt nội dung nên có thể bao quát toàn và nội dung cụ thể diện nội dung Thời gian chuẩn bị câu hỏi - Mất nhiều thời gian - Thời gian ít hơn - Nhanh, đơn giản, hiệu quả - Không ổn định, chủ quan phụ Cách cho, chấm điểm và khách quan thuộc người chấm. Các vấn đề ảnh hưởng đến - Kỹ năng đọc, hiểu, phán - Kỹ năng viết, suy luận, lập luận, điểm số đoán và suy luận. diễn đạt, trình bầy và người chấm - Người học phải nhớ nhiều - Người học phải tổng hợp, phân tích Kết quả có thể có hơn, cách giải nhanh hơn. trình bày nội dung mình hiểu - Khả năng phản xạ tốt - Thể hiện năng lực tư duy sáng tạo.

Từ bảng so sánh ở trên cho ta thấy, sự khác nhau cơ bản nhất giữa hai hình thức trên là tính khách quan, sự công bằng và tính chính xác cũng như độ tin cậy. Do đó, 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] người dạy cần nắm vững các khái niệm, bản chất cũng như ưu và nhược điểm của từng phương pháp để có thể sử dụng mỗi phương pháp phù hợp, hiệu quả với từng đối tượng, từng nội dung và thời điểm đánh giá hay giai đoạn đánh giá. Phương pháp xây dựng câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn Dựa trên mục đích nghiên cứu, câu hỏi trắc nghiệm khách quan sẽ được xây dựng trên các tiêu chí khác nhau để đáp ứng cho mục đích đã đề ra. Trắc nghiệm khách quan phải dựa trên những yếu tố: rõ ràng, dễ hiểu, là thước đo đáng tin cậy và được tính toán trong quá trình làm khung trắc nghiệm.

Nội dung câu hỏi trắc nghiệm là quan trọng hàng đầu, đây là yếu tố quyết định giá trị của bài trắc nghiệm. Các lựa chọn trắc nghiệm được đưa ra phải phù hợp và không có sự sai sót về mặt nội dung, chuyên môn, sát thực với mục đích đã đề ra ban đầu thì bài trắc nghiệm mới đánh giá được chính xác đối tượng, nội dung nghiên cứu. [2,15] Để xây dựng được một câu trắc nghiệm khách quan, một bộ đề trắc nghiệm cần dựa trên những nguyên tắc cụ thể: - Câu hỏi trắc nghiêm khách quan được lựa chọn phải cung cấp cho người nghiên cứu một phép đo trực tiếp và chuẩn xác nhất. - Câu hỏi trắc nghiệm phải chứa từ khóa thể hiện nội dung chính, không dài dòng, khó hiểu.

- Câu hỏi trắc nghiệm phải được thiết kế đúng mục đích đo lường và đánh giá. - Các câu hỏi được sắp xếp theo nhiều mức độ khác nhau, từ dễ đến khó. - Không nên đưa ra các câu hỏi theo kiểu hệ thống. - Đọc thật kỹ các câu đã viết để tìm xem còn các yếu tố gây hiểu nhầm và loại trừ.

- Không nên cung cấp những thông tin dẫn tới câu trả lời. - Không nên ra những câu hỏi đẫn đến học sinh học thuộc lòng, không khuyến khích lối học vẹt hay câu này chứa đựng đáp án của câu kia. - Không nên ra những câu hỏi mà học sinh đoán ngay được câu trả lời. 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Không nên ra những câu thừa giả thiết, không hợp lý hay phi thực tế.

-Trong bài kiểm tra và đánh giá, sắp xếp các câu trả lời đúng một cách ngẫu nhiên. - Không nên ra các bài toán có tính chất đánh lừa, gài bẫy hay làm khó học sinh. - Cố gắng viết thật rõ ý nghĩa trong câu hỏi và đáp án. - Đề phòng các câu hỏi không đủ giả thiết hay giả thiết không chính xác.

Muốn soạn được các câu hỏi trắc nghiệm khách quan có chất lượng, người dạy cần phải nắm chắc các nguyên tắc dạy học, nhiệm vụ môn mình dạy, nội dung chương trình và đối tượng mình dạy cũng như các phượng pháp dạy học, để xây dựng hệ thống các câu hỏi vừa đảm bảo nội dung chuẩn kiến thức kỹ năng vừa phù hợp với người học. Muốn vận dụng trắc nghiệm khách quan trong việc kiểm tra và đánh giá năng lực nhận thức của người học thì người dạy phải xây dựng hệ thống các bài tập trắc nghiệm phù hợp, bộ đề thi trắc nghiệm khách quan tốt. Khi xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm khách quan có chất lượng đòi hỏi người dạy phải đầu tư nhiều công sức, thời gian, tâm lực và trí lực. Ta có thể mô tả các công việc cần thực hiện trong quá trình xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm qua lưu đồ sau Hình 1.

Các bước xây dựng bộ đề trắc nghiệm khách quan 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Năng lực giải toán trắc nghiệm khách quan 1. Một số khái niệm cơ bản a) Khái niệm năng lực Sự phát triển của mỗi con người chính là việc hình thành và phát triển năng lực. Do vậy, một trong những mục tiêu vô cùng quan trọng của giáo dục là hình thành kỹ năng và phát triển năng lực cho người học.

Nhiều công trình nghiên cứu đã đưa ra các quan niệm, khải niệm đa dạng về năng lực tùy theo góc độ tiếp cận. Năng lực của một người sẽ được phản ánh dựa trên hiệu quả và chất lượng của công việc, nhiệm vụ đã hoàn thành.