Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các biện pháp xử lý ô nhiễm nước hồ an dương xã chi lăng nam huyện thanh miện tỉnh hải dương

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các biện pháp hiệu quả xử lý ô nhiễm nước hồ An Dương, xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương.

• Tác giả: Dương Văn Vinh
• Người hướng dẫn: PGS. TS Trần Yêm
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Biện Pháp Xử Lý Ô Nhiễm Nước Hồ An Dương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN - KINH TẾ XÃ HỘI
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên của xã Chi Lăng Nam
• 1.1.2. Đặc điểm về kinh tế - xã hội
• 1.1.3. ĐẢO CÒ CHI LĂNG NAM
• 1.1.4. Đặc điểm thủy văn của hồ An Dương
• 1.1.5. Hệ sinh thái và cảnh quan tự nhiên. Hiện trạng hoạt động du lịch tại khu vực Đảo Cò
• 1.1.6. Ý nghĩa kinh tế xã hội của Đảo Cò Chi Lăng Nam
• 1.1.7. Những cơ hội và thách thức đối với phát triển du lịch Đảo Cò
• 1.2. Ô NHIỄM NƯỚC SÔNG, HỒ VÀ BIỆN PHÁP XỬ LÝ
• 1.2.1. Ô nhiễm nước sông, hồ
• 1.2.2. Xử lý ô nhiễm môi trường nước bằng biện pháp sinh học
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Phương pháp khảo sát thực địa
• 2.2.2. Phương pháp điều tra thu thập số liệu
• 2.2.3. Phương pháp đánh giá nhanh có sự tham gia của cộng đồng
• 2.2.4. Bố trí thí nghiệm và phân tích trong phòng thí nghiệm
• 2.2.5. Thu mẫu ngoài hiện trường và phân tích mẫu trong phòng thí nghiệm
• 2.2.6. Tổng hợp và phân tích số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. NHỮNG NGUYÊN NHÂN CHÍNH LÀM SUY GIẢM CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG ĐẤT ĐẢO CÒ, NƯỚC HỒ AN DƯƠNG
• 3.1.1. Hoạt động cư trú của cò và vạc
• 3.1.2. Hoạt động dân sinh
• 3.1.3. Hoạt động du lịch
• 3.1.4. Hoạt động nông nghiệp
• 3.1.5. Nguồn gây ô nhiễm từ các hoạt động khác
• 3.2. HIỆN TRẠNG CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG NƯỚC HỒ AN DƯƠNG
• 3.2.1. Giá trị pH. Nhu cầu oxy sinh hóa (BOD5). Nhu cầu oxy hóa học (COD)
• 3.2.2. Hàm lượng amoniac (NH4+) trong nước
• 3.2.3. Hàm lượng nitrat (NO3-) trong nước
• 3.2.4. Hàm lượng chất rắn lơ lửng (SS) trong nước. Nitơ tổng số trong nước hồ
• 3.2.5. Photpho tổng số trong nước hồ
• 3.3. HIỆN TRẠNG CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG ĐẤT ĐẢO CÒ
• 3.3.1. Hàm lượng chất hữu trong đất. Hàm lượng nitơ tổng số trong đất
• 3.3.2. Hàm lượng P2O5 trong đất
• 3.3.3. Hàm lượng K2O trong đất
• 3.3.4. Hàm lượng kim loại nặng - Cd
• 3.4. GIẢI PHÁP KỸ THUẬT ĐỂ CẢI THIỆN CHẤT LƯỢNG NƯỚC HỒ AN DƯƠNG VÀ ĐẤT ĐẢO CÒ
• 3.4.1. Nghiên cứu khả năng sử dụng bèo lục bình để cải thiện chất lượng nước hồ An Dương
• 3.4.2. Nghiên cứu khả năng loại bỏ chất ô nhiễm có trong đất Đảo Cò và nước hồ An Dương bằng cây sậy
• 3.4.3. Biện pháp kè bờ bao quanh đảo kết hợp sử dụng lọc (sỏi, xỉ than, cát vàng) và sử dụng hóa chất, chế phẩm sinh học để hạn chế ô nhiễm chất thải của đàn cò, vạc trên đảo
• 3.4.4. Nuôi cá làm sạch nước hồ
• 3.5. GIẢI PHÁP QUẢN LÝ
• 3.5.1. Ngăn chặn ô nhiễm tại nguồn phát thải
• 3.5.2. Quản lý các hoạt động sản xuất nông nghiệp
• 3.5.3. Quản lý các hoạt động du lịch
• 3.5.4. Xây dựng cơ chế, chính sách, quy định hợp lý cho Đảo Cò
• 3.5.5. Xây dựng cơ sở hạ tầng BVMT (chống sạt lở đất Đảo Cò)
• 3.5.6. Định hướng không gian quy hoạch
• 3.5.7. Biện pháp tuyên truyền, giáo dục
• 3.5.8. Bảo vệ môi trường dựa vào cộng đồng
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ô nhiễm nước hồ An Dương Hải Dương

Hồ An Dương, nằm ở xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương, là một trong những khu vực có giá trị sinh thái cao. Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm nước tại đây đang trở thành vấn đề nghiêm trọng. Nguồn ô nhiễm chủ yếu đến từ hoạt động sinh hoạt của người dân và chất thải từ các loài chim nước. Việc xử lý ô nhiễm nước hồ An Dương không chỉ bảo vệ môi trường mà còn duy trì đa dạng sinh học và phát triển du lịch sinh thái.

1.1. Tình trạng ô nhiễm nước hồ An Dương hiện nay

Tình trạng ô nhiễm nước tại hồ An Dương đang ở mức báo động. Các chỉ số như pH, BOD, COD đều vượt ngưỡng cho phép. Nguồn ô nhiễm chủ yếu đến từ chất thải sinh hoạt và phân của các loài chim nước. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn tác động xấu đến hệ sinh thái xung quanh.

1.2. Nguyên nhân gây ô nhiễm nước hồ An Dương

Nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm nước hồ An Dương bao gồm hoạt động nông nghiệp, sinh hoạt của người dân và sự gia tăng số lượng chim nước. Các chất thải từ hoạt động này đã làm giảm chất lượng nước, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái.

II. Các biện pháp xử lý ô nhiễm nước hồ An Dương hiệu quả

Để giải quyết tình trạng ô nhiễm nước tại hồ An Dương, cần áp dụng các biện pháp xử lý hiệu quả. Các phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng nước mà còn bảo vệ môi trường xung quanh.

2.1. Sử dụng bèo lục bình trong xử lý ô nhiễm

Bèo lục bình được nghiên cứu và áp dụng như một biện pháp sinh học để xử lý ô nhiễm nước. Chúng có khả năng hấp thụ các chất dinh dưỡng và chất ô nhiễm, giúp cải thiện chất lượng nước hồ An Dương.

2.2. Kết hợp cây sậy trong xử lý nước và đất

Cây sậy không chỉ giúp xử lý nước mà còn cải thiện chất lượng đất tại Đảo Cò. Việc trồng cây sậy xung quanh hồ An Dương sẽ tạo ra một hệ sinh thái tự nhiên, giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ môi trường.

2.3. Biện pháp kè bờ và lọc nước

Biện pháp kè bờ kết hợp với hệ thống lọc nước bằng sỏi, xỉ than và cát vàng là một trong những giải pháp hiệu quả để hạn chế ô nhiễm từ chất thải. Phương pháp này giúp ngăn chặn chất ô nhiễm từ bên ngoài xâm nhập vào hồ.

III. Ứng dụng thực tiễn các biện pháp xử lý ô nhiễm

Việc áp dụng các biện pháp xử lý ô nhiễm nước hồ An Dương đã cho thấy những kết quả khả quan. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng bèo lục bình và cây sậy đã giúp cải thiện đáng kể chất lượng nước.

3.1. Kết quả nghiên cứu về hiệu suất xử lý nước

Nghiên cứu cho thấy hiệu suất xử lý nước bằng bèo lục bình đạt trên 70% trong việc loại bỏ các chất ô nhiễm. Điều này chứng tỏ rằng biện pháp này có thể được áp dụng rộng rãi để cải thiện chất lượng nước hồ An Dương.

3.2. Tác động tích cực đến hệ sinh thái

Việc cải thiện chất lượng nước không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các loài thủy sinh và chim nước. Điều này góp phần duy trì đa dạng sinh học tại hồ An Dương.

IV. Kết luận và hướng đi tương lai cho hồ An Dương

Tình trạng ô nhiễm nước hồ An Dương cần được giải quyết một cách triệt để. Các biện pháp xử lý đã được nghiên cứu và áp dụng cần được duy trì và phát triển hơn nữa. Hướng đi tương lai là xây dựng một hệ thống quản lý bền vững cho hồ An Dương.

4.1. Đề xuất các chính sách bảo vệ môi trường

Cần có các chính sách rõ ràng và hiệu quả để bảo vệ môi trường xung quanh hồ An Dương. Việc này không chỉ giúp cải thiện chất lượng nước mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

4.2. Tăng cường giáo dục cộng đồng về bảo vệ môi trường

Giáo dục cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường là rất cần thiết. Các hoạt động tuyên truyền sẽ giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người dân trong việc bảo vệ hồ An Dương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hồ An Dương, xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương, với diện tích mặt nước khoảng 90.377,5 m² và Đảo Cò rộng 7.324,5 m², là một hệ sinh thái đặc trưng vùng đất ngập nước ven sông Hồng. Khu vực này có sự đa dạng sinh học phong phú với 51 loài chim thuộc 12 bộ, 30 họ và 42 giống, trong đó cò và vạc chiếm số lượng lớn. Tuy nhiên, sự gia tăng số lượng cá thể cò, vạc cùng với các hoạt động dân sinh, nông nghiệp và du lịch đã gây ra ô nhiễm môi trường nước và đất, làm suy giảm chất lượng môi trường, ảnh hưởng đến đa dạng sinh học và tiềm năng phát triển du lịch sinh thái bền vững.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích, đánh giá chất lượng môi trường nước và đất tại khu vực Đảo Cò và hồ An Dương, xác định các nguồn gây ô nhiễm chính, từ đó đề xuất các biện pháp kỹ thuật và quản lý nhằm cải thiện chất lượng môi trường, bảo vệ đa dạng sinh học và phát triển du lịch sinh thái bền vững. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2011-2012, tập trung khảo sát thực địa, thu thập và phân tích mẫu nước, đất, đồng thời tiến hành các thí nghiệm xử lý ô nhiễm bằng các biện pháp sinh học và kỹ thuật tại hiện trường và phòng thí nghiệm.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn hệ sinh thái đặc trưng, nâng cao chất lượng môi trường sống cho các loài chim quý hiếm, đồng thời góp phần phát triển kinh tế địa phương thông qua du lịch sinh thái, cải thiện đời sống người dân và bảo vệ cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ của vùng đất ngập nước ven sông Hồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết ô nhiễm môi trường nước: Phân tích các chỉ tiêu ô nhiễm như BOD5 (Nhu cầu oxy sinh hóa), COD (Nhu cầu oxy hóa học), SS (Chất rắn lơ lửng), NH4+ (Amoniac), NO3- (Nitrat), tổng Nitơ (Nts) và tổng Photpho (Pts) để đánh giá mức độ ô nhiễm và nguyên nhân suy giảm chất lượng nước hồ.

• Mô hình xử lý ô nhiễm sinh học: Áp dụng các phương pháp xử lý sinh học hiếu khí, yếm khí và hỗn hợp, sử dụng vi sinh vật và thực vật thủy sinh như bèo lục bình (Eichhornia crassipes) và cây lau sậy (Typha spp.) để hấp thụ và phân giải các chất ô nhiễm hữu cơ và vô cơ trong nước và đất.

• Khái niệm đa dạng sinh học và bảo tồn sinh thái: Đánh giá vai trò của hệ sinh thái hồ An Dương và Đảo Cò trong việc bảo tồn các loài chim quý hiếm, duy trì cân bằng sinh thái và phát triển du lịch sinh thái bền vững.

• Mô hình quản lý môi trường dựa vào cộng đồng: Tham gia của cộng đồng dân cư trong việc giám sát, bảo vệ môi trường và thực hiện các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập dữ liệu từ khảo sát thực địa tại hồ An Dương và Đảo Cò, số liệu từ Ban Quản lý Đảo Cò, các báo cáo ngành, tài liệu khoa học liên quan và phỏng vấn cộng đồng dân cư.

• Phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu nước tại nhiều điểm khác nhau quanh hồ và các tầng nước khác nhau, mẫu đất tại các vị trí có phân cò vạc tập trung. Mẫu được lấy theo tiêu chuẩn TCVN 6663-1:2011 và TCVN 5994-1995.

• Phân tích mẫu: Sử dụng các phương pháp hóa lý và sinh học để xác định các chỉ tiêu pH, BOD5, COD, SS, NH4+, NO3-, tổng Nitơ, tổng Photpho, hàm lượng kim loại nặng Cd trong đất. Phân tích được thực hiện tại phòng thí nghiệm chuyên ngành.

• Thí nghiệm xử lý ô nhiễm: Thiết kế các mô hình thí nghiệm xử lý nước và đất bằng bèo lục bình, cây lau sậy, hệ thống lọc sỏi, xỉ than, cát vàng kết hợp bổ sung hóa chất SANBOS và chế phẩm vi sinh EM. Thí nghiệm được tiến hành trong khoảng thời gian 15-45 ngày, đánh giá hiệu quả xử lý qua các chỉ tiêu môi trường.

• Timeline nghiên cứu: Khảo sát và thu thập mẫu trong năm 2011-2012, thí nghiệm xử lý ô nhiễm thực hiện từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2012, tổng hợp và phân tích số liệu, đề xuất giải pháp vào cuối năm 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn ô nhiễm chính từ phân cò, vạc: Với khoảng 20.000 con cò, vạc cư trú quanh năm, lượng phân thải ra ước tính khoảng 100 tấn/năm, chứa hàm lượng dinh dưỡng cao gồm 1,75% N, 2% P2O5 và 1,25% K2O, gây nguy cơ phú dưỡng hồ. Phân phần lớn rơi xuống đất và theo nước mưa trôi xuống hồ, làm tăng tải lượng dinh dưỡng và ô nhiễm hữu cơ.

2. Ô nhiễm từ hoạt động dân sinh và du lịch: 27 hộ dân với 160 nhân khẩu thải trực tiếp nước thải sinh hoạt vào hồ, ước tính mỗi ngày thải khoảng 11.200 g SS, 7.200 g BOD5, 10.560 g COD, 336 g NH4+, 840 g tổng Nitơ và 280 g tổng Photpho. Hoạt động du lịch với khoảng 20.000 lượt khách/năm cũng góp phần thải ra 450-540 kg BOD5 và 720-1.020 kg COD hàng năm, làm suy giảm chất lượng nước và cảnh quan.

3. Ô nhiễm từ nông nghiệp và chăn nuôi: Lượng chất ô nhiễm từ đồng ruộng Đống Trâu (36 ha) mỗi ngày khoảng 4,32 kg BOD5, 540 kg SS, 6,84 kg tổng Nitơ và 0,072 kg tổng Photpho, theo dòng nước mưa chảy vào hồ. Tỷ lệ hộ dân sử dụng hầm biogas xử lý phân chăn nuôi đạt 60%, còn lại 20% phân thải trực tiếp ra môi trường, góp phần làm tăng ô nhiễm hữu cơ và dinh dưỡng.

4. Hiện trạng chất lượng nước và đất: Các chỉ tiêu pH dao động trong khoảng trung tính, tuy nhiên BOD5 và COD vượt mức quy chuẩn Việt Nam, hàm lượng NH4+ và NO3- cao, đặc biệt vào mùa mưa. Đất Đảo Cò có hàm lượng hữu cơ thấp, hàm lượng kim loại nặng Cd trong giới hạn cho phép nhưng cần giám sát lâu dài.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của ô nhiễm là sự kết hợp giữa nguồn thải tự nhiên từ phân cò, vạc và các nguồn thải nhân sinh từ sinh hoạt, du lịch, nông nghiệp. So với các nghiên cứu tại các vùng đất ngập nước khác, mức độ ô nhiễm tại hồ An Dương tương đối cao do mật độ cò, vạc lớn và hoạt động du lịch chưa được quản lý hiệu quả. Biểu đồ phân tích tải lượng ô nhiễm theo nguồn thải sẽ minh họa rõ sự đóng góp của từng nguồn.

Các thí nghiệm xử lý ô nhiễm cho thấy:

• Bèo lục bình có khả năng giảm BOD5, COD, SS từ 30-50% sau 30 ngày, hiệu quả hấp thụ photpho và nitơ rõ rệt.

• Cây lau sậy xử lý nước lẫn phân cò vạc giảm BOD5 và COD trên 40% trong 7 ngày, đồng thời cải thiện chất lượng đất chứa phân cò.

• Hệ thống lọc sỏi, xỉ than, cát vàng kết hợp bổ sung SANBOS và EM nâng cao hiệu quả xử lý, giảm BOD5 và COD tới 60% sau 5 ngày.

Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu ứng dụng thực vật thủy sinh và vi sinh vật trong xử lý ô nhiễm nước hồ tại Việt Nam và quốc tế, khẳng định tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp sinh học trong điều kiện khí hậu nhiệt đới.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng rộng rãi biện pháp xử lý sinh học bằng bèo lục bình và cây lau sậy: Triển khai các mô hình xử lý ô nhiễm tại các điểm nóng quanh hồ và Đảo Cò, nhằm giảm tải lượng chất hữu cơ và dinh dưỡng trong nước. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Ban Quản lý Đảo Cò phối hợp với chính quyền địa phương.

2. Xây dựng hệ thống lọc nước mưa chảy tràn bằng sỏi, xỉ than, cát vàng kết hợp bổ sung chế phẩm sinh học SANBOS và EM: Giảm thiểu ô nhiễm từ phân cò, vạc và nước mưa chảy tràn, bảo vệ chất lượng nước hồ. Thời gian triển khai 6-12 tháng, do các đơn vị môi trường và doanh nghiệp cung cấp chế phẩm thực hiện.

3. Quản lý chặt chẽ hoạt động du lịch và sinh hoạt dân cư: Xây dựng khu vệ sinh công cộng, hệ thống thu gom và xử lý nước thải sinh hoạt, tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho người dân và du khách. Thời gian thực hiện liên tục, do UBND xã và Ban Quản lý Đảo Cò chủ trì.

4. Phát triển du lịch sinh thái bền vững gắn với bảo tồn đa dạng sinh học: Hạn chế số lượng khách tập trung, tổ chức các tour du lịch có hướng dẫn, phát triển dịch vụ thân thiện môi trường, tạo nguồn thu ổn định cho địa phương. Thời gian dài hạn, phối hợp giữa ngành du lịch và môi trường.

5. Giám sát và đánh giá chất lượng môi trường định kỳ: Thiết lập hệ thống quan trắc môi trường nước và đất, cập nhật số liệu để điều chỉnh các biện pháp xử lý phù hợp. Thực hiện hàng năm, do các cơ quan chuyên môn và trường đại học phối hợp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý môi trường và du lịch địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, quy hoạch phát triển du lịch sinh thái và bảo vệ môi trường hồ An Dương, Đảo Cò.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Khoa học Môi trường: Tham khảo phương pháp khảo sát, phân tích và xử lý ô nhiễm nước hồ bằng biện pháp sinh học, áp dụng cho các vùng đất ngập nước tương tự.

3. Doanh nghiệp và tổ chức thực hiện xử lý môi trường: Áp dụng các công nghệ xử lý sinh học, sử dụng thực vật thủy sinh và chế phẩm vi sinh trong xử lý nước thải và cải thiện chất lượng môi trường.

4. Cộng đồng dân cư và các tổ chức bảo tồn thiên nhiên: Nâng cao nhận thức về tác động của các hoạt động sinh hoạt, nông nghiệp và du lịch đến môi trường, tham gia bảo vệ và phát triển bền vững hệ sinh thái địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao phân cò, vạc lại là nguồn ô nhiễm chính của hồ An Dương?
   Phân cò, vạc chứa hàm lượng lớn các chất dinh dưỡng N, P, K, với khoảng 100 tấn phân thải ra hàng năm từ 20.000 con chim, khi phân rơi xuống đất và theo nước mưa chảy vào hồ sẽ gây phú dưỡng, làm tăng BOD5, COD, ảnh hưởng đến chất lượng nước và đa dạng sinh học.

2. Các biện pháp xử lý ô nhiễm nào được đánh giá hiệu quả nhất?
   Thí nghiệm cho thấy sử dụng bèo lục bình và cây lau sậy có thể giảm từ 30-50% các chỉ tiêu ô nhiễm hữu cơ trong nước, kết hợp hệ thống lọc sỏi, xỉ than, cát vàng với chế phẩm SANBOS và EM nâng cao hiệu quả xử lý lên đến 60%.

3. Hoạt động du lịch ảnh hưởng như thế nào đến môi trường hồ?
   Du lịch chưa được quản lý bài bản, chất thải sinh hoạt và rác thải của khách du lịch thải trực tiếp xuống hồ, gây ô nhiễm nước, mất mỹ quan và ảnh hưởng đến sức khỏe hệ sinh thái, đồng thời làm giảm giá trị du lịch sinh thái bền vững.

4. Làm thế nào để giảm thiểu ô nhiễm từ hoạt động nông nghiệp?
   Cần quản lý chặt chẽ việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, xây dựng hệ thống thu gom và xử lý nước thải nông nghiệp, áp dụng các biện pháp canh tác bền vững, hạn chế dòng chảy phân bón vào hồ.

5. Vai trò của cộng đồng dân cư trong bảo vệ môi trường hồ An Dương là gì?
   Cộng đồng dân cư tham gia giám sát, thực hiện các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, phối hợp với chính quyền trong quản lý hoạt động du lịch và sinh hoạt, góp phần duy trì hệ sinh thái bền vững.

Kết luận

• Hồ An Dương và Đảo Cò là hệ sinh thái đặc trưng với đa dạng sinh học phong phú, tuy nhiên đang chịu áp lực ô nhiễm từ phân cò, vạc, sinh hoạt dân cư, du lịch và nông nghiệp.
• Các chỉ tiêu môi trường nước và đất vượt mức quy chuẩn, đe dọa sự phát triển bền vững của hệ sinh thái và du lịch sinh thái địa phương.
• Biện pháp xử lý sinh học bằng bèo lục bình, cây lau sậy và hệ thống lọc kết hợp chế phẩm sinh học SANBOS, EM cho hiệu quả xử lý ô nhiễm cao, chi phí thấp và thân thiện môi trường.
• Cần triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật và quản lý, tăng cường sự tham gia của cộng đồng để bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững.
• Giai đoạn tiếp theo tập trung vào mở rộng quy mô xử lý, giám sát môi trường định kỳ và hoàn thiện cơ chế quản lý, kêu gọi đầu tư phát triển hạ tầng du lịch sinh thái.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ và phát triển bền vững hồ An Dương – Đảo Cò, góp phần gìn giữ tài nguyên thiên nhiên quý giá cho thế hệ tương lai!

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Chi Lăng Nam là cảnh quan của một vùng đất ngập nƣớc sình lầy ven sông Hồng, trải qua biến cố thời gian cảnh quan đó chỉ còn lại hồ An Dƣơng với Đảo Cò ở giữa, các ao, đầm, kênh rạch và ruộng ngập nƣớc xung quanh. Hồ An Dƣơng với diện tích mặt nƣớc là 90.377,5m2, nơi đây vốn giàu cây thủy sinh và sự đa dạng của các loài tôm cá, ếch, nhái và các loài động vật thủy sinh khác, đặc biệt Đảo Cò (đảo cũ và mới) với diện tích 7.324,5m2 nằm giữa hồ là nơi tập trung của của nhiều loài chim nƣớc chủ yếu là cò và vạc (khoảng 15. Tuy nhiên do sự tập trung ngày càng nhiều số lƣợng cá thể các loài cò, vạc nên lƣợng chất thải từ các loài chim nƣớc này càng nhiều bên cạnh đó các chất thải từ hoạt động của con ngƣời thải xuống hồ đã làm chất lƣợng môi trƣờng xung quanh đảo nói chung và chất lƣợng môi trƣờng nƣớc hồ An Dƣơng nói riêng bị suy giảm. Đây là một trong những nguy cơ ảnh hƣởng tới đa dạng sinh học của hồ, cũng nhƣ gây trở ngại cho việc duy trì và phát triển bền vững đàn cò, vạc, ảnh hƣởng tới việc duy trì phát triển du lịch sinh thái Đảo Cò, quan trọng hơn là ảnh hƣởng tới việc gìn giữ cảnh quan nguyên sơ nhất còn giữ lại của vùng đất ngập nƣớc ven sông Hồng xa xƣa, xuất phát từ thực tiễn đó tôi đã thực hiện luận văn với đề tài: “Nghiên cứu các biện pháp xử lý ô nhiễm nƣớc hồ An Dƣơng xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dƣơng”.

Mục tiêu của đề tài: Mục tiêu của đề tài là phân tích và đánh giá chất lƣợng môi trƣờng nƣớc , đất khu vƣ̣c Đảo Cò. Xác định các nguồn gây ô nhiễm môi trƣờng nƣớc, đất Đảo Cò, trên cơ sở đó nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật và quản lý cải thiện chất lƣợng môi trƣờng nƣớc hồ An Dƣơng và đất Đảo Cò, nhằm phát triển du lịch sinh thái Đảo Cò Chi Lăng Nam. Học viên Dương Văn Vinh 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Khoa Môi trường Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Chƣơng 1 - TỔNG QUAN 1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN - KINH TẾ XÃ HỘI 1.

Điều kiện tự nhiên của xã Chi Lăng Nam a, Vị trí địa lý Xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dƣơng cách Hà Nội khoảng 80km về phía Đông, cách thành phố Hải Dƣơng 34km, có tọa độ địa lý 20 042’53” vĩ độ Bắc, 106013’41’’ kinh độ Đông. Phía Bắc giáp xã Chi Lăng Bắc; Phía Nam giáp xã Diên Hồng; Phía Đông giáp xã Ngũ Hùng - Thanh Giang; Phía Tây giáp huyện Phù Tiên - Hƣng Yên. Vị trí Đảo Cò Chi Lăng Nam trên Google Maps Học viên Dương Văn Vinh 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Khoa Môi trường Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Hình 1. Vị trí Đảo Cò Chi Lăng Nam trên Google Earth Hình 1.

Vị trí xã Chi Lăng Nam b, Địa hình địa mạo Xã Chi Lăng Nam - Thanh Miện nằm trong vùng trũng của hệ thống Bắc Hƣng Hải, chủ yếu là sông hồ, đầm vực và đồng ruộng. Địa hình tƣơng đối bằng phẳng, độ cao trung bình từ 0,9 - 2,5m. Học viên Dương Văn Vinh 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Khoa Môi trường Trường Đại học Khoa học Tự nhiên c, Đặc điểm thổ nhưỡng Đất xã Chi Lăng Nam mang tin ́ h chấ t điể n hin ̀ h của đấ t phù sa sông Thái Bình. Theo điề u tra thƣ̣c tế cho thấ y chân ruô ̣n g thấ p trũng, nghèo dinh dƣỡng, tầ ng canh tác mỏng, phƣơng thƣ́c đô ̣c canh cây lúa là chủ yế u bao lâu nay làm cho đấ t bi ̣ suy kiê ̣t, hàm lƣợng lân trong đất ít, đất chua, cấ y lúa hiê ̣u quả thấp.

d, Khí hậu Xã Chi Lăng Nam nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới gió mùa với đặc trƣng của khí hậu miền Bắc có mùa đông lạnh, mƣa ít, mùa hè nóng ẩm, mƣa nhiều. Có gió Đông Nam thổi mạnh từ tháng 5 đến tháng 9 hàng năm với tốc độ trung bình 2 m/s. Các thông số khí tƣợng tại Hải Dƣơng năm 2011 Tổng lƣợng mƣa Tổng lƣợng Nhiệt độ trung Tháng (mm) bay hơi (mm) bình (0C) 1 4,3 78,6 12,4 2 10,8 46,9 17,5 3 85,8 49,7 16,9 4 45,5 60,2 23,3 5 110,9 78,6 26,5 6 498,8 67,5 29,1 7 301,7 99,7 29,6 8 162,9 82,6 28,8 9 241,8 65 27,1 10 73,2 65,7 24,1 11 54 81,8 23,4 12 15,6 79 16,9 Nguồn: Trung tâm khí tượng thuỷ văn Hải Dương Nhiệt độ: Nhiê ̣t đô ̣ không khí trung bình khoảng 230C. Sƣ̣ thay đổ i nhiê ̣t đô ̣ giƣ̃a các tháng trong năm khá lớn , tháng 7 có nhiệt độ cao nhất, trung bình là 29,60C, tháng 1 có nhiệt độ thấp nhất, trung bình là 12,40C.

Học viên Dương Văn Vinh 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Khoa Môi trường Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Lượng mưa: Lƣợng mƣa phân bố không đồng đều trong năm mà tập trung vào mùa mƣa mùa, kéo dài tƣ̀ tháng 4 đến tháng 10 chiế m 80% tổng lƣơ ̣ng mƣa cả năm. Mùa khô tƣ̀ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, lƣơ ̣ng mƣa chiế m 20%. Lƣợng mƣa trung bình trong năm là 1.600 mm, cao nhấ t vào tháng 6 lên tới 498,8 mm, cá biệt có năm lên tới 712 mm, tháng 1 có lƣợng mƣa thấp nhất 4,3 mm. Vào mùa mƣa, lƣợng nƣớc mƣa tăng, lƣợng nƣớc này thoát xuống hồ làm nƣớc trong lòng hồ dâng lên tạo điều kiện cho động vật dƣới nƣớc sinh sản và phát triển, cung cấp nguồn thức ăn cho cò, vạc.

Độ ẩm: Độ ẩm không khí: Trung bình từ 85% - 87%. Tháng có độ ẩm trung bình thấp nhất là 81 - 82% vào các tháng 11, tháng 12. Tháng có độ ẩm trung bình cao nhất là 89% vào tháng 3, tháng 4. Số giờ nắng: Số giờ nắng bình quân là 1680,7 giờ/năm.

Các tháng 1 - 3 có số bình quân giờ nắng dƣới 100 giờ/tháng. Các tháng còn lại đều có số giờ nắng trên 120 giờ/tháng, đặc biệt tháng 4 đến tháng 7 số giờ nắng đạt trên 150 giờ/tháng. Nhận xét: Nhìn chung khí hậu của vùng khá thuận lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp cũng nhƣ các ngành kinh tế khác. e, Thủy văn Hệ thống sông, hồ, kênh và đầm trên địa bàn xã Chi Lăng Nam khá phong phú nhƣ sông Cửu An, sông Neo, hồ An Dƣơng, hồ Triều Dƣơng.có tác động rất lớn về mặt thuỷ lợi.

Sông ngòi gồm có: Sông Cửu An bắt nguồn từ xã Tiền Phong chảy qua phía Tây của xã rồi đổ vào sông Neo, phía Bắc có đoạn ngòi Vối lấy nƣớc từ Cống Tàu chảy vào, ngòi Phƣơng lấy nƣớc từ sông Cửu An chảy về, ngòi Dao lấy nƣớc từ vực Triều Dƣơng, ngòi Cộc lấy nƣớc từ vực Hàng thôn. Hàng năm sông ngòi này tƣới tiêu cho đồng ruộng của xã và cũng là nơi thuyền bè đi lại thuận tiện. Ao hồ gồm có: Hồ An Dƣơng có diện tích mặt nƣớc 90.377,5m2, hồ Triều Dƣơng có diện tích mặt nƣớc 43.890m2, kênh nối giữa hồ An Dƣơng và hồ Triều Dƣơng dài 800m, kênh tiêu nƣớc từ hồ An Dƣơng ra sông Luộc có chiều dài khoảng 3km, chiều rộng kênh trung bình là 7m. Hồ An Dƣơng có vai trò đặc biệt Học viên Dương Văn Vinh 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Khoa Môi trường Trường Đại học Khoa học Tự nhiên trong việc tiêu úng nƣớc cho các cánh đồng lúa lân cận vào mùa mƣa, vào mùa mƣa nƣớc từ các cánh đồng đổ dồn về hồ An Dƣơng, nƣớc từ đây chảy qua kênh tiêu ra sông Luộc.

Đặc điểm về kinh tế - xã hội a, Đặc điểm kinh tế Chi Lăng Nam là xã phát triển kinh tế, xã hội khá ổn định của huyện Thanh Miện. Tổng giá trị sản phẩm năm 2011 đạt 44,618 tỷ đồng. Mục tiêu phấn đấu của Đảng ủy và UBND xã là đời sống nhân dân trong xã ngày một nâng cao, toàn xã không còn hộ nghèo. Với mục tiêu đó, lãnh đạo của xã cần thực hiện phƣơng án phân bổ đất canh tác và vùng cây lƣơng thực hợp lý, kết hợp với phát triển đa dạng về dịch vụ và nghề thủ công truyền thống.

● Sản xuất nông nghiệp Tổng diện tích gieo trồng của xã năm 2011 là 594,2 ha, đạt 100% kế hoạch đề ra, năng suất lúa bình quân đạt 126,3 tạ/ha, tăng diện tích chuyển đổi từ cây lúa hiệu quả thấp sang trồng cây ăn quả và chăn nuôi, thả cá. Số diện tích chuyển đổi này đến nay đƣợc 54,6 ha, giá trị thu trên 1 đơn vị diện tích chuyển đổi tăng gấp 2 lần so với cây lúa. Vụ đông gieo trồng đƣợc 64,8 ha, diện tích cây rau màu vụ Xuân là 1,5 ha. Giá trị sản phẩm cả vụ Đông - Xuân ƣớc đạt trên 2,6 tỉ đồng.

Hệ số sử dụng đất là 2,27 lần. Giá trị thu trên 1ha đất nông nghiệp đạt 48,2 triệu đồng. Giá trị thu từ cây ăn quả ƣớc đạt 1,1 tỉ đồng. Tổng giá trị từ ngành trồng trọt ƣớc đạt 15,105 tỉ đồng.

Giá trị thu từ ngành chăn nuôi trong xã mỗi năm một cao, hiện nay ƣớc tính thu 5,4 tỉ đồng. Tính tổng thu nhập từ nông nghiệp, xã Chi Lăng Nam đạt 20,1 tỉ đồng, tăng hơn năm 2010 tới 500 triệu đồng [30]. ● Tiểu thủ công nghiệp Duy trì tốt các ngành nghề đã có nhƣ: Làng nghề làm bánh đa Hội Yên, làng nghề thêu tranh treo tƣờng An Dƣơng. Tiếp cận và phát triển thêm ngành nghề mới nhƣ: mây tre đan, chế biến gỗ, sản xuất hàng mộc gia dụng, làm gạch ba vanh, gạch chỉ theo công nghệ mới, gia công cơ khí hàn xì.

Trong năm 2011, toàn xã có 185 cơ sở hộ gia đình sản xuất TTCN với 550 Học viên Dương Văn Vinh 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Khoa Môi trường Trường Đại học Khoa học Tự nhiên lao động. Giá trị TTCN năm 2011 ƣớc đạt 11,305 tỷ đồng chiếm 20,45% tổng giá trị sản phẩm trong xã tăng 2,16 lần so với năm 2005 [30]. ● Dịch vụ, thương mại Hoạt động du lịch, thƣơng mại tiếp tục phát triển đa dạng ở các khu dân cƣ, dịch vụ cảnh quan Đảo Cò đƣợc đầu tƣ mở rộng, chợ Dao đi vào hoạt động có hiệu quả, lao động xuất khẩu và lao động phổ thông trong nƣớc ngày càng phát triển. Đến nay, toàn xã có 235 hộ gia đình với trên 700 lao động làm nghề dịch vụ tập trung chủ yếu là cung ứng vật tƣ nông nghiệp, vật liệu xây dựng, giao thông vận tải, xay xát, chế biến lƣơng thực thực phẩm, dịch vụ ăn uống và kinh doanh công, thƣơng nghiệp.