Chương 1: Một số lý luận cơ bản về thu LPTB và công tác quản lý thu LPTB đối với phương tiện xe ô tô, xe máy Chương 2: Đánh giá thực trạng công tác quản lý thu LPTB đối với phương tiện xe ô tô, xe máy trên địa bàn thành phố Hải Phòng Chương 3: Một số biện pháp cơ bản hoàn thiện công tác quản lý thu LPTB đối với phương tiện xe ô tô, xe máy trên địa bàn thành phố Hải Phòng. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ ĐỐI VỚI PHƯƠNG TIỆN XE Ô TÔ, XE MÁY 1. Một số khái niệm cơ bản về Lệ phí trước bạ 1. Khái niệm về Lệ phí trước bạ Như chúng ta biết trong quá trình sản xuất, phân phối sản phẩm xã hội, nhiều sản phẩm có giá trị đã trở thành tài sản thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng của các tổ chức, cá nhân dưới hình thức mua, bán, chuyển nhượng, tặng, thừa kế.
Mỗi lần chuyển dịch tài sản như vậy các tổ chức, cá nhân cần được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nhằm đảm bảo về mặt pháp lý về quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp để tránh xảy ra những tranh chấp. Và những chủ tài sản này cần phải nộp cho cơ quan có thẩm quyền một khoản tiền gọi là “lệ phí”. Theo quy định tại Luật phí, lệ phí 2015: “Lệ phí là khoản tiền được ấn định mà tổ chức, cá nhân phải nộp khi được cơ quan nhà nước cung cấp dịch vụ công, phục vụ công việc quản lý nhà nước được quy định trong Danh mục lệ phí ban hành kèm theo Luật này” [14]. Hiện nay, có rất nhiều định nghĩa và cách hiểu khác nhau dựa trên những góc độ nghiên cứu khác nhau về LPTB, tuy nhiên tại các văn bản pháp quy thì chưa đưa ra một khái niệm chính thức.
Nhưng từ những nghiên cứu trên có thể khái quát lại như sau: LPTB là khoản thu do Nhà nước ấn định thu trước khi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền công nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản hợp pháp của tổ chức, cá nhân đó [13]. Đặc điểm và vai trò của Lệ phí trước bạ 1. Đặc điểm của Lệ phí trước bạ Từ nội dung nghiên cứu về khái niệm LPTB cho chúng ta thấy LPTB cơ bản có những đặc điểm sau: 5 - LPTB là khoản thu thuộc NSNN không nhằm bù đắp chi phí, điều này khác với các khoản thu từ phí. Theo quy định Điều 3 Luật NSNN 2015 chỉ quy định Phí là khoản thu nhằm cơ bản bù đắp chi phí.
- LPTB là khoản thu mang tính hoàn trả gắn liền với việc cung cấp trực tiếp dịch vụ hành chính pháp lý của Nhà nước cho các cá nhân, cơ quan, tổ chức nhằm phục vụ cho công việc quản lý Nhà nước theo quy định của pháp luật. Và chỉ có cơ quan Nhà nước hoặc tổ chức được uỷ quyền phục vụ công việc quản lý Nhà nước theo quy định của pháp luật mới được thu LPTB [12]. - LPTB là khoản thu mang tính chất tự nguyện, chỉ phát sinh khi tổ chức, cá nhân có tài sản thuộc đối tượng chịu LPTB đi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. - LPTB được xác định dựa vào căn cứ là giá trị tài sản đăng ký và mức thu LPTB.
Vai trò của Lệ phí trước bạ Vai trò của LPTB được thể hiện qua những nội dung sau: - LPTB thể hiện vai trò quản lý Nhà nước đối với tài sản được đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng. Thông qua việc thu LPTB nhà nước tăng cường quản lý, kiểm soát hành vi chuyển dịch tài sản trong đời sống xã hội, tạo cơ sở pháp lý cho đối tượng có tài sản chuyển dịch. - LPTB cũng là một nguồn thu quan trọng của NSNN thành phố, có vai trò quan trọng đóng góp nguồn thu NSNN các quận, huyện theo tỷ lệ điều tiết nhất định. - LPTB góp phần thực hiện công bằng xã hội thông qua huy động sự đóng góp của của chủ tài sản theo tỷ lệ % trên giá trị tài sản.
Giá trị tài sản càng cao, chủ sở hữu tài sản sẽ phải nộp LPTB nhiều. Căn cứ tính Lệ phí trước bạ phương tiện xe ô tô, xe máy Căn cứ tính LPTB là giá tính LPTB và mức thu LPTB theo tỷ lệ (%) [6]. * Giá tính LPTB đối với phương tiện xe ô tô, xe máy là giá tại Bảng giá tính LPTB quy định tại Thông tư 304/2016/TT-BTC ngày 15/11/2016 của Bộ 6 Tài chính. Trường hợp tại thời điểm nộp hồ sơ khai LPTB phát sinh những xe chưa có trong Bảng giá thì Cục Thuế ban hành Thông báo giá tính LPTB để thu LPTB [1].
Riêng đối với xe hai bánh (điện), giá tính LPTB đồng loạt áp giá là 8.000 đồng đối với xe sản xuất lắp ráp trong nước và 12.000 đồng đối với xe nhập khẩu từ nước ngoài. * Mức thu LPTB phương tiện xe ô tô, xe máy được tính bằng tỷ lệ phần trăm trên giá trị tài sản. Mức thu LPTB đối với phương tiện là ô tô, xe máy được quy định tại khoản 4, 5 Điều 7 Nghị định số 140/2016/NĐ-CP ngày 10/10/2016 của Chính phủ về LPTB, cụ thể: - Quy định mức thu lần đầu với Xe máy là 2%. Riêng: + Xe máy của tổ chức, cá nhân ở các thành phố trực thuộc trung ương; thành phố thuộc tỉnh; thị xã nơi UBND tỉnh đóng trụ sở nộp LPTB lần đầu với mức là 5%.
+ Đối với xe máy nộp LPTB lần thứ 2 trở đi được áp dụng mức thu là 1%. Trường hợp chủ tài sản đã kê khai, nộp LPTB đối với xe máy là 2%, sau đó chuyển giao cho tổ chức, cá nhân ở địa bàn quy định tại điểm a khoản này thì nộp LPTB theo mức là 5%. - Quy định mức thu với xe Ô tô, rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi ô tô, các loại xe tương tự mức thu là 2%. Riêng: + Ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống nộp LPTB lần đầu với mức thu là 10%.
Trường hợp cần áp dụng mức thu cao hơn cho phù hợp với điều kiện thực tế tại từng địa phương, Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quyết định điều chỉnh tăng nhưng tối đa không quá 50% mức quy định chung. + Ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống nộp LPTB lần thứ 2 trở đi với mức thu là 2% và áp dụng thống nhất trên toàn quốc”. 7 Mức thu LPTB đối với tài sản thuộc đối tượng chịu LPTB được khống chế tối đa là 500triệu đồng/1 tài sản/1 lần trước bạ, trừ ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống, tàu bay, du thuyền. * Mức thu LPTB phương tiện xe ô tô, xe máy áp dụng trên địa bàn thành phố Hải Phòng cụ thể như sau: Đối với xe máy, mức thu đang áp dụng là 5% đối với xe đăng ký lần đầu và 1% đối với xe máy đăng ký từ lần thứ hai trở đi.
Đối với phương tiện xe ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống: Căn cứ khung mức thu (từ 10% - đến 15%) quy định tại Nghị định số 140/2016/NĐ- CP ngày 10/10/2016 của Chính phủ, Cục Thuế là đơn vị chủ trì tham mưu, xây dựng Dự thảo Đề án trình UBND thành phố trình Hội đồng nhân dân thành phố ban hành Nghị quyết. Hiện nay mức thu LPTB đối với phương tiện xe ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống nộp LPTB lần đầu trên địa bàn thành phố Hải Phòng là 12% theo Nghị quyết số 12/2018/NQ-HĐND ngày 12/7/2018 về việc quy định một số loại phí, lệ phí thuộc thẩm quyền Hội đồng nhân dân thành phố trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Quy trình quản lý Lệ phí trước bạ phương tiện xe ô tô, xe máy Ngày 21/11/2017 Tổng cục Thuế ban hành Quyết định số 2050/QĐ-TCT về việc ban hành Quy trình quản lý LPTB đối với tài sản thuộc đối tượng chịu LPTB (trừ nhà, đất). Quy trình này là cơ sở pháp lý đảm bảo cho việc thực hiện quản lý thu, nộp LPTB một cách công khai, minh bạch, đồng thời góp phần cải cách thủ tục hành chính cho người nộp thuế.
Mục đích ban hành quy trình nhằm thống nhất thực hiện quản lý trước bạ đối với tài sản thuộc đối tượng chịu LPTB phương tiện xe ô tô, xe máy. Đồng thời áp dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý LPTB đối với phương tiện xe ô tô, xe máy. Cuối cùng là nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung về quản lý LPTB đối với phương tiện xe ô tô, xe máy để phục vụ công tác xây dựng chính sách và quản lý thu thuế 8 Phạm vi áp dụng Quy trình: hướng dẫn cơ quan thuế các cấp thực hiện các công việc về quản lý LPTB đối với phương tiện xe ô, xe máy gồm: Các thức tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ khai LPTB phương tiện; Cách thức xử lý hồ sơ khai LPTB phương tiện lần đầu; Cách thức xử lý hồ sơ khai lệ p hí trước bạ bổ sung, điều chỉnh khi có sai sót; Cập nhật Bảng giá tính LPTB phương tiện ô tô, xe máy; Xử lý chứng từ nộp LPTB từ cơ quan Kho bạc chuyển về; Ngoài ra, quy trình cũng hướng dẫn cơ quan thuế khai thác các sổ sách, báo cáo phục vụ công tác quản lý thu LPTB phương tiện xe ô tô, xe máy. Nội dung Quy trình cụ thể như sau: 1.
Quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ khai LPTB phương tiện xe ô tô, xe máy tại cơ quan thuế * Trường hợp tài sản là phương tiện xe ô tô, xe máy đã có trong Bảng giá tính LPTB do Bộ Tài chính ban hành hoặc Thông báo giá của Cục Thuế, cán bộ tại bộ phận thu LPTB phương tiện Chi cục Thuế quận, huyện thực hiện theo các bước sau [17]: Bước 1: Xác định số tiền LPTB phải nộp Bước 2: Kiểm tra việc xử lý, xác định số tiền LPTB phải nộp Bước 3: Duyệt Thông báo nộp LPTB Lãnh đạo Chi cục Thuế thực hiện ký duyệt các hồ sơ đã được cán bộ phụ trách bộ phận giải quyết hồ sơ khai LPTB kiểm duyệt: Thời hạn Chi cục Thuế ban hành Thông báo nộp LPTB tối đa là 01 (một) ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ theo quy định.