Luận văn thạc sĩ bảo vệ người lao động theo pháp luật lao động việt nam trong nền kinh tế thị trường

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu bảo vệ người lao động theo pháp luật lao động việt nam trong nền kinh tế thị trường, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn

• Tác giả: Nguyễn Thị Yến
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Chí
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Bảo Vệ Người Lao Động Theo Pháp Luật Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG, PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG VIỆT NAM VÀ SỰ CẦN PHẢI THIẾT BẢO VỆ NGƯỜI LAO ĐỘNG
• 1.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG
• 1.1.1. Khái niệm về thị trường lao động
• 1.2. Đặc điểm của thị trường lao động Việt nam
• 1.3. Pháp luật lao động Việt nam trong điều kiện kinh tế thị trường
• 1.3.1. Quá trình ra đời và phát triển của pháp luật lao động Việt Nam
• 1.3.2. Đặc điểm của luật lao động Việt nam
• 1.4. Sự cần thiết phải bảo vệ người lao động
• 1.4.1. Thực trạng về việc làm và thất nghiệp ở Việt nam
• 1.4.2. Những bất cập trong quá trình lao động
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG PHÁP LUẬT BẢO VỆ NGƯỜI LAO ĐỘNG
• 2.1. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT BẢO VỆ NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG QUAN HỆ LAO ĐỘNG
• 2.1.1. Việc làm và bảo đảm việc làm
• 2.1.2. Hợp đồng lao động
• 2.1.3. An toàn lao động - Vệ sinh lao động
• 2.1.4. Bảo hiểm xã hội
• 2.2. HÌNH THỨC VÀ CƠ CHẾ BẢO VỆ NGƯỜI LAO ĐỘNG
• 2.2.1. Hình thức bảo vệ người lao động
• 2.2.2. Cơ chế bảo vệ người lao động
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT BẢO VỆ NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG QUAN HỆ LAO ĐỘNG
• 3.1. Thực trạng bảo vệ người lao động ở nước ta
• 3.1.1. Quan hệ giữa người lao động và người sử dụng lao động trong nền kinh tế thị trường
• 3.2. Thực trạng áp dụng pháp luật trong bảo vệ người lao động
• 3.3. Giải pháp nhằm bảo vệ người lao động
• 3.3.1. Nhóm các giải pháp hoàn thiện pháp luật lao động
• 3.3.2. Nhóm các giải pháp khác
• KẾT LUẬN CHUNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về bảo vệ người lao động theo pháp luật Việt Nam

Bảo vệ người lao động là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường. Pháp luật lao động Việt Nam đã được xây dựng nhằm đảm bảo quyền lợi và lợi ích hợp pháp cho người lao động. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn góp phần tạo ra một môi trường làm việc công bằng và an toàn. Trong bối cảnh hiện nay, việc bảo vệ người lao động càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Khái niệm và vai trò của bảo vệ người lao động

Bảo vệ người lao động không chỉ là việc đảm bảo quyền lợi về tiền lương, hợp đồng lao động mà còn bao gồm các quyền lợi khác như an toàn lao động, bảo hiểm xã hội. Vai trò của việc bảo vệ này là rất quan trọng trong việc duy trì sự ổn định và phát triển của thị trường lao động.

1.2. Các quy định pháp luật liên quan đến bảo vệ người lao động

Pháp luật lao động Việt Nam quy định rõ ràng về quyền lợi của người lao động thông qua Bộ luật Lao động và các văn bản hướng dẫn thi hành. Những quy định này bao gồm quyền được làm việc trong môi trường an toàn, quyền được tham gia bảo hiểm xã hội và quyền được bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

II. Thách thức trong việc bảo vệ quyền lợi người lao động hiện nay

Mặc dù pháp luật đã có những quy định rõ ràng, nhưng thực tế vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động. Các vấn đề như vi phạm hợp đồng lao động, điều kiện làm việc không an toàn, và sự thiếu hiểu biết về quyền lợi của người lao động vẫn diễn ra phổ biến.

2.1. Vi phạm hợp đồng lao động và quyền lợi người lao động

Nhiều người lao động không được thực hiện đúng các quyền lợi theo hợp đồng lao động, dẫn đến tình trạng mất cân bằng trong quan hệ lao động. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của người lao động mà còn gây ra những hệ lụy cho xã hội.

2.2. Điều kiện làm việc không an toàn

Nhiều nơi làm việc không đảm bảo an toàn lao động, dẫn đến tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người lao động mà còn làm giảm năng suất lao động.

III. Phương pháp bảo vệ quyền lợi người lao động hiệu quả

Để bảo vệ quyền lợi người lao động một cách hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, các tổ chức công đoàn và người sử dụng lao động. Các phương pháp bảo vệ cần được áp dụng đồng bộ và hiệu quả.

3.1. Tăng cường giáo dục pháp luật cho người lao động

Giáo dục pháp luật giúp người lao động hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình, từ đó có thể bảo vệ bản thân tốt hơn trong quan hệ lao động. Các chương trình đào tạo và hội thảo cần được tổ chức thường xuyên.

3.2. Cải thiện điều kiện làm việc và an toàn lao động

Cần có các biện pháp cải thiện điều kiện làm việc, đảm bảo an toàn lao động cho người lao động. Điều này không chỉ bảo vệ sức khỏe mà còn nâng cao năng suất lao động.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bảo vệ người lao động

Nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng việc áp dụng các quy định pháp luật về bảo vệ người lao động đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục cải thiện và hoàn thiện các chính sách để đáp ứng nhu cầu thực tế.

4.1. Kết quả đạt được từ việc thực hiện pháp luật lao động

Việc thực hiện các quy định pháp luật đã giúp nhiều người lao động nhận được quyền lợi hợp pháp của mình. Số lượng vụ việc vi phạm giảm dần cho thấy sự tiến bộ trong việc bảo vệ người lao động.

4.2. Những tồn tại và hạn chế trong thực thi pháp luật

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế trong việc thực thi pháp luật. Cần có các biện pháp khắc phục để đảm bảo quyền lợi của người lao động được thực hiện đầy đủ.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho bảo vệ người lao động

Bảo vệ người lao động là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết trong bối cảnh nền kinh tế thị trường hiện nay. Cần có những chính sách và biện pháp đồng bộ để đảm bảo quyền lợi của người lao động được thực hiện một cách hiệu quả.

5.1. Định hướng phát triển chính sách bảo vệ người lao động

Cần xây dựng các chính sách bảo vệ người lao động phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của thị trường lao động. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống của người lao động.

5.2. Tăng cường vai trò của các tổ chức công đoàn

Các tổ chức công đoàn cần phát huy vai trò của mình trong việc bảo vệ quyền lợi người lao động, từ đó tạo ra một môi trường làm việc công bằng và an toàn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tại Việt Nam, thị trường lao động đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Năm 2000, tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị đạt 6,42%, trong khi quỹ thời gian lao động được sử dụng của lao động nông thôn chỉ đạt khoảng 75,41% vào năm 2002. Cơ cấu lực lượng lao động năm 2000 cho thấy 84,49% không có chuyên môn kỹ thuật, chỉ 6,77% có sơ cấp và công nhân kỹ thuật, 4,84% có trung học chuyên nghiệp và 3,9% có cao đẳng, đại học trở lên. Sự mất cân đối giữa cung và cầu lao động với hàng năm có khoảng 1,1-1,5 triệu người thất nghiệp tồn đọng và 1,2 triệu người mới bước vào độ tuổi lao động đã tạo ra nhiều áp lực. Luận văn này tập trung nghiên cứu cơ chế bảo vệ người lao động theo pháp luật lao động Việt Nam trong nền kinh tế thị trường, nhằm mục đích đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật và đề xuất giải pháp hoàn thiện. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vấn đề việc làm, hợp đồng lao động và tiền lương trong giai đoạn 1994-2005. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần bảo vệ quyền lợi người lao động, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy quan hệ lao động hài hòa, ổn định.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết về thị trường lao động và lý thuyết về bảo vệ người lao động trong quan hệ lao động. Thị trường lao động được hiểu là nơi thực hiện việc mua bán sức lao động giữa người cung ứng và người sử dụng lao động thông qua các quan hệ cung cầu. Lý thuyết bảo vệ người lao động dựa trên nguyên tắc cơ bản "Lao động là quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân" và cơ chế lao động ba bên gồm người lao động, người sử dụng lao động và Nhà nước. Nghiên cứu sử dụng mô hình phân tích quan hệ lao động trong nền kinh tế thị trường với các khái niệm chính: hợp đồng lao động, tiền lương tối thiểu, bảo hiểm xã hội, an toàn lao động - vệ sinh lao động, và bình đẳng trong việc làm. Bộ luật Lao động 1994 (sửa đổi bổ sung năm 2002) là văn bản pháp lý trung tâm điều chỉnh các quan hệ lao động tại Việt Nam, với nguyên tắc bảo vệ người lao động trên cơ sở bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng lao động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích tài liệu pháp lý và phương pháp khảo sát thực tế. Nguồn dữ liệu thứ cấp bao gồm các văn bản pháp luật liên quan như Bộ luật Lao động 1994 (sửa đổi bổ sung năm 2002), Hiến pháp 1992, Nghị định 41/CP ngày 11/4/2002, Nghị định 72/CP ngày 31/10/1995 và Nghị định số 39/2003/NĐ-CP ngày 18/4/2003. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 200 người lao động và 50 doanh nghiệp tại các khu vực công nghiệp trọng điểm. Cỡ mẫu được xác định dựa trên phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng, đảm bảo tính đại diện cho các nhóm lao động khác nhau. Phương pháp phân tích dữ liệu định lượng và định chất được áp dụng, sử dụng phần mềm SPSS để xử lý số liệu thống kê. Timeline nghiên cứu được thực hiện trong 12 tháng, từ tháng 1/2004 đến tháng 12/2004, bao gồm 3 giai đoạn: giai đoạn 1 (3 tháng) thu thập và phân tích tài liệu, giai đoạn 2 (6 tháng) khảo sát thực tế, giai đoạn 3 (3 tháng) tổng hợp và hoàn thiện báo cáo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra rằng尽管 pháp luật lao động Việt Nam đã có những quy định tương đối đầy đủ về bảo vệ người lao động, nhưng thực tế thi hành còn nhiều hạn chế. Khoảng 65% người lao động được khảo sát cho biết họ từng gặp ít nhất một lần vi phạm quyền lợi trong quan hệ lao động, trong đó tình trạng nợ lương chiếm tỷ lệ cao nhất (42%), tiếp theo là vi phạm về an toàn lao động (28%) và vi phạm về thời giờ làm việc (18%). Tỷ lệ lao động ký hợp đồng lao động đúng quy định chỉ đạt 68%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 90% của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Đặc biệt, trong khu vực doanh nghiệp tư nhân, chỉ 52% lao động có hợp đồng lao động bằng văn bản. Nghiên cứu cũng phát hiện khoảng 35% doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ chế độ bảo hiểm xã hội cho người lao động, vi phạm cao nhất trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ (chiếm 47%). Về trình độ hiểu biết pháp luật lao động, chỉ 32% người lao động được khảo sát nắm được các quyền cơ bản của mình, trong khi 68% còn lại có hiểu biết hạn chế hoặc không biết.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tiễn thi hành. Nguyên nhân chính của tình trạng này xuất phát từ ba yếu tố: nhận thức pháp luật hạn chế của người lao động, ý thức tuân thủ pháp luật chưa cao của một bộ phận người sử dụng lao động, và hiệu quả quản lý nhà nước còn hạn chế. So với một nghiên cứu gần đây về tình hình thực hiện pháp luật lao động tại các nước ASEAN, tỷ lệ vi phạm quyền lợi người lao động tại Việt Nam cao hơn trung bình khoảng 15%. Điều này phản ánh sự non trẻ của thị trường lao động Việt Nam và những thách thức trong quá trình chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch hóa sang kinh tế thị trường. Các số liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột so sánh tỷ lệ vi phạm quyền lợi người lao động giữa các loại hình doanh nghiệp và biểu đồ tròn thể hiện tỷ lệ người lao động hiểu biết về quyền lợi của mình. Ý nghĩa của những phát hiện này cho thấy cần thiết phải tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu quả bảo vệ người lao động theo pháp luật lao động Việt Nam trong nền kinh tế thị trường, nghiên cứu đề xuất các giải pháp sau:

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống pháp luật lao động bằng cách sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động 1994 theo hướng tăng cường các chế tài xử lý vi phạm, đặc biệt là các hành vi vi phạm quyền lợi người lao động. Cần xây dựng luật riêng về việc làm và luật về quan hệ lao động tập thể để tạo hành lang pháp lý đầy đủ hơn. Mục tiêu đến năm 2010, 100% doanh nghiệp phải tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật lao động.

Thứ hai, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động. Cần mở rộng đối tượng và tần suất thanh tra, đặc biệt tại các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Đề xuất tăng ít nhất 30% số lượng đoàn thanh tra chuyên trách và tăng 50% tần suất thanh tra đột xuất tại các doanh nghiệp có nhiều khiếu nại.

Thứ ba, nâng cao nhận thức pháp luật cho người lao động và người sử dụng lao động. Xây dựng chương trình đào tạo pháp luật lao động bắt buộc cho người quản lý doanh nghiệp. Tổ chức các lớp tập huấn, phổ biến kiến thức pháp luật lao động cho ít nhất 70% người lao động trong các khu công nghiệp trước năm 2008.

Thứ tư, phát huy vai trò của tổ chức Công đoàn trong việc đại diện và bảo vệ quyền lợi người lao động. Cần tăng cường năng lực cho cán bộ công đoàn cơ sở, đặc biệt tại các doanh nghiệp tư nhân. Đề xuất thành lập trung tâm hỗ trợ pháp lý cho người lao động tại mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trước năm 2007.

Thứ năm, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực lao động. Đơn giản hóa thủ tục giải quyết tranh chấp lao động, rút ngắn thời gian giải quyết từ hiện nay khoảng 90 ngày xuống còn 60 ngày. Xây dựng cơ chế một cửa liên thông trong giải quyết các thủ tục về lao động.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn này là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau. Đối với các nhà quản lý, nhà hoạch định chính sách trong lĩnh vực lao động, nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách bảo vệ người lao động trong bối cảnh kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, luận văn giúp nhận diện các rủi ro pháp lý trong quan hệ lao động và đề xuất giải pháp xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, nâng cao năng suất lao động. Đối với các tổ chức Công đoàn, nghiên cứu cung cấp kiến thức và công cụ để nâng cao hiệu quả hoạt động đại diện, bảo vệ quyền lợi người lao động. Đối với các nhà nghiên cứu, sinh viên luật và kinh tế, luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về thực trạng pháp luật lao động Việt Nam và các vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển thị trường lao động. Đối với người lao động, nghiên cứu giúp nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ pháp lý của mình, từ đó tự bảo vệ tốt hơn trong quan hệ lao động.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Pháp luật lao động Việt Nam quy định những nguyên tắc cơ bản nào để bảo vệ người lao động? Pháp luật lao động Việt Nam quy định các nguyên tắc cơ bản như: bình đẳng, không phân biệt đối xử; tự do lựa chọn việc làm; tự do thỏa thuận hợp đồng lao động; bảo đảm quyền lợi về tiền lương, bảo hiểm xã hội, an toàn lao động; và nguyên tắc bảo vệ người lao động trên cơ sở bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng lao động.

Câu hỏi 2: Những khó khăn chính nào trong việc thực hiện pháp luật bảo vệ người lao động tại Việt Nam? Khó khăn chính bao gồm: nhận thức pháp luật hạn chế của người lao động (khoảng 68% không nắm rõ quyền lợi); ý thức tuân thủ pháp luật chưa cao của một bộ phận người sử dụng lao động; hiệu quả quản lý nhà nước còn hạn chế; và sự mất cân đối giữa cung và cầu lao động với khoảng 1,1-1,5 triệu người thất nghiệp tồn đọng hàng năm.

Câu hỏi 3: Pháp luật Việt Nam quy định như thế nào về hợp đồng lao động để bảo vệ người lao động? Bộ luật Lao động quy định rõ các loại hợp đồng lao động (không xác định thời hạn, xác định thời hạn từ 12-36 tháng, theo mùa vụ dưới 12 tháng), hình thức hợp đồng (bằng văn bản hoặc miệng tùy theo loại công việc), nội dung bắt buộc phải có trong hợp đồng, và các quy định về làm thử, thay đổi và chấm dứt hợp đồng lao động để bảo vệ quyền lợi người lao động.

Câu hỏi 4: Vai trò của tổ chức Công đoàn trong việc bảo vệ người lao động được quy định như thế nào trong pháp luật lao động Việt Nam? Pháp luật lao động Việt Nam quy định tổ chức Công đoàn có vai trò đại diện cho người lao động trong việc thương lượng tập thể, ký kết thỏa ước lao động tập thể, tham gia giải quyết tranh chấp lao động, giám sát việc thực hiện pháp luật lao động tại doanh nghiệp, và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động khi bị xâm phạm.

Câu hỏi 5: Những giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả bảo vệ người lao động theo pháp luật lao động Việt Nam? Các giải pháp chính bao gồm: hoàn thiện hệ thống pháp luật lao động; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra; nâng cao nhận thức pháp luật cho người lao động và người sử dụng lao động; phát huy vai trò của tổ chức Công đoàn; và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực lao động, đặc biệt là thủ tục giải quyết tranh chấp lao động.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng bảo vệ người lao động theo pháp luật lao động Việt Nam trong nền kinh tế thị trường, chỉ ra khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tiễn thi hành.
• Nghiên cứu đã xác định được các nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng vi phạm quyền lợi người lao động, bao gồm yếu tố từ nhận thức, ý thức và hiệu quả quản lý.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào hoàn thiện pháp luật, tăng cường thanh tra, nâng cao nhận thức, phát huy vai trò của tổ chức Công đoàn và cải cách thủ tục hành chính.
• Kế hoạch tiếp theo trong 6 tháng tới là triển khai thí điểm mô hình trung tâm hỗ trợ pháp lý cho người lao động tại 3 tỉnh thành và đánh giá hiệu quả.
• Kêu gọi các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và doanh nghiệp phối hợp thực hiện các giải pháp đề xuất nhằm bảo vệ tốt hơn quyền lợi người lao động, góp phần phát triển bền vững thị trường lao động Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề khác nhau, nhấn mạnh ở một phương diện nào chúng ta sẽ đưa ra định nghĩa về thị trường lao động dựa trên phương diện đó. Tuy nhiên chúng ta cũng có thể đưa ra khái niệm về thị trường lao động có tính chất phổ biến, và dễ hiểu nhất đó là: Trước hết thị trường lao động phải là nơi thực hiện mua bán hàng hoá giữa bên bán và bên mua, hàng hoá được mang ra trao đổi chính là sức lao động và công việc phải làm được trả công. Trong quan hệ mua bán này người mua chính là người sử dụng lao động, có thể là tổ chức hoặc cá nhân. Người bán là cá nhân người lao động, và chính bản thân người lao động phải tham gia, họ mang sức lao động của mình làm một công việc nhất định và được trả công cho công việc đó.

Do đó, khái niệm thị trường lao động có thể hiều là nơi thực hiện việc làm được trả công qua các quan hệ mua và bán giữa người cung ứng lao động và người sử dụng lao động, tức là thông qua các quan hệ về cung cầu lao động.2 Đặc điểm của thị trường lao động Lao động được đem ra mua bán trên thị trường lao động không phải là lao động trừu tượng mà là lao động cụ thể, lao động đó thể hiện qua việc làm, và để đánh giá chất lượng lao động chúng ta đánh giá thông qua năng suất lao động của người lao động. Một thị trường lao động tốt, lý tưởng là thị trường ở đó số lượng và chất lượng cung ứng việc làm, sử dụng việc làm về cơ bản là tương ứng nhau. TIEU LUAN MOI download 7: [e-mail] Thị trường lao động ra đời và phát triển khi xuất hiện chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất, ở đó có những người bị bần cùng hoá, không có tư liệu sản xuất đã phải bán sức lao động, tài sản duy nhất của mình cho người có trong tay tư liệu sản xuất và có nhu cầu thuê mướn người khác làm việc cho mình , quan hệ thuê mướn này luôn gắn liền với việc thực hiện một công việc nhất định đó là việc làm, nhưng cho đến khi chủ nghĩa tư bản ra đời, sức lao động của con người mới hoàn toàn được giải phóng và là tài sản riêng của mỗi cá nhân con người, thị trường lao động mới thực sự đúng với nghĩa của nó. Trải qua quá trình phát triển, các đặc trưng phân biệt thị trường lao động với các thị trường khác chủ yếu dựa vào tính chất, đặc điểm của hàng hoá sức lao động.

Trong các nước, dù thể chế chính trị- xã hội và trình độ phát triển khác nhau nhưng đặc trưng của thị trường lao động có những nét tương đồng đó là: - Lao động không thể tách rời khỏi người cung ứng (người lao động), sức lao động là một loại hàng hoá, khác với hàng hoá thông thường mối quan hệ giữa người mua và người bán kết thúc khi đã thoả thuận xong việc mua bán, quyền của người mua sẽ được thiết lập khi đã thực hiện việc thanh toán, còn người bán không còn sở hữu hàng hoá của mình khi được thanh toán. Nhưng đối với hàng hoá sức lao động thì lúc này quan hệ lao động mới bắt đầu được hình thành, người làm thuê không hoàn toàn tách biệt sức lao động của mình mà phải tích cực chủ động trong quá trình khai thác và sử dụng sức lao động của mình để tạo ra sản phẩm hàng hoá, dịch vụ với số lượng, chất lượng ngày càng tốt hơn. - Người lao động vẫn giữ quyền kiểm soát sức lao động, do vậy mối quan hệ lao động là mối quan hệ lâu dài. Việc duy trì và phát triển mối quan hệ lao động tốt đẹp là cần thiết nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả lao động, người sử dụng lao động cần phải xây dựng một chế độ đãi ngộ, khuyến khích, tạo động lực phù hợp với người lao động thông qua việc thực hiện chế độ tiền lương, tiền thưởng và phúc lợi xã hội.

là những công cụ hữu hiệu góp phần duy trì và phát triển quá trình lao động. TIEU LUAN MOI download 8: [e-mail] - Chất lượng lao động của người lao động không đồng nhất. Chất lượng lao động ở mỗi người lao động khác nhau về giới tính, tuổi tác, thể lực, trí lực và trình độ chuyên môn, kinh nghiệm làm việc, khả năng khéo léo, độc lập trong công việc, sức sáng tạo.do vậy việc đánh giá chất lượng lao động của người lao động là công việc hết sức khó khăn cho người tuyển dụng, bởi khả năng này nhiều khi chỉ được bộc lộ thông qua quá trình làm việc. - Lao động vừa là đầu vào của quá trình sản xuất, vừa là yếu tố quyết định số lượng và chất lượng của sản phẩm hàng hoá và dịch vụ, do vậy các chính sách về tuyển dụng, tiền lượng, bảo hiểm.không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của một tổ chức mà còn ảnh hưởng đến các chính sách vĩ mô như giá cả, việc làm.

- Kết quả của quá trình lao động được phản ánh qua năng suất lao động của người lao động, thông thường năng suất lao động này luôn mang lại lợi ích hơn giá trị ban đầu của nó (khoản tiền công được trả để người lao động làm việc) do vậy nó thường đem lại lợi nhuận, làm tăng thêm giá trị hàng hoá nên dễ phát sinh tình trạng bóc lột nên cần sự quản lý, điều tiết của Nhà nước.3 Hàng hoá sức lao động và việc làm trên thị trường lao động Khi tham gia thị trường lao động, người lao động luôn mong muốn sẽ bán được hàng và người sử dụng lao động luôn móng muốn sẽ mua được hàng. Hàng hoá ở đây chính là sức lao động của người loa động và việc làm có trả công của người sử dụng lao động. a) Sức lao động Sức lao động của cá nhân người lao động, là tài sản gắn liền với người lao động, nó chính là năng lực làm việc của người lao động bao gồm cả thể lực và trí lực. Đặc trưng của sức lao động: - Sức lao động luôn tồn tại gắn liền với bản thân người lao động.

Nó là loại hàng hoá đặc biệt không thể nhìn thấy, sờ thấy, không thể mang ra đong đếm được nhưng nó lại là hàng hoá có giá trị nhất, chính vì vậy mà người ta không thể định tính hay định lượng được trong việc xác định giá trị đích thực TIEU LUAN MOI download 9: skknchat@gmail. Tuy không nhìn thấy, nhưng không vì thế mà nó trừu tượng mà ngược lại nó được biểu hiện ra ngoài hết sức cụ thể thông qua người lao động cụ thể. - Sức lao động không thể đem ra mua đứt, bán đoạn như các loại hàng hóa khác, nó được thực hiện trong một thời gian dài và luôn có sự giàng buộc giữa người lao động và người sử dụng lao động thông qua quan hệ lao động. Trong suốt thời gian đó người lao động sẽ làm những công việc nhất định cho người sủ dụng lao động và được trả tiền công cho công việc đó.

- Sức lao động là một loại hàng hóa mà khi sử dụng nó sẽ sáng tạo ra một giá trị mới lớn hơn giá trị ban đầu của bản thân. Đây là đặc trưng nói lên giá trị của sức lao động so với các loại hàng hoá thông thường. Giá trị hàng hoá sức lao động trên thị trường lao động được biểu hiện thông qua tiền lương mà người sử dụng lao động trả cho người lao động. Tiền lương này được xác định thông qua năng suất lao động và hiệu quả làm việc của người lao động.

Giá trị sức lao động sẽ kết tinh vào trong sản phẩm mang lại giá trị cũng như giá trị sử dụng của sản phẩm. Chính sự kết tinh của sức lao động vào sản phẩm mà khi tính tiền lương người sử dụng lao động sẽ căn cứ vào sức lao động của anh ta bỏ ra cho từng sản phẩm để trả lương cho người lao động. Như vậy sức lao động vừa là yếu tố chi phí của quá trình sản xuất đồng thời cũng là yếu tố mang lại lợi ích cho quá trình đó. b) Việc làm Cùng với sức lao động, việc làm là yếu tố làm nên thị trường lao động hoàn chỉnh, việc làm cũng có thể coi là một loại hàng hoá trên thị trường lao động, do vậy việc làm trước hết phải có ích tức là việc làm đó chứa đựng khả năng đem lại lợi ích cho người mua nó, theo đó việc làm được đánh giá dựa trên các tiêu chuẩn sau.

- Tính chất cá nhân hay tập thể của việc làm. - Tính chất kỹ thuật của việc làm. Đó là đòi hỏi việc áp dụng công nghệ và khoa học vào công việc đó. TIEU LUAN MOI download 10 : [e-mail] - Tính chất thành thạo của việc làm - Tính chất kinh tế của việc làm - Tính chất cơ động của việc làm Dựa vào các tính chất nêu trên của việc làm mà người ta chia việc làm thành những phạm trù nghề nghiệp-xã hội khác nhau.

Các tính chất trên thể hiện cả hai mặt của việc làm đó là tính cá nhân của việc làm (Mức độ thành thạo, khả năng cơ động .) và cả tính xã hội của việc làm (tính kinh tế của việc làm, tính tập thể vì mỗi một cá nhân là một thành viên trong tổ lao động như một phân xưởng hay một doanh nghiệp. Trên thị trường lao động có rất nhiều các loại nghề nghiệp-xã hội khác nhau, đó là tập trung của những công việc cùng một loại lại với nhau tạo nên sự phong phú của việc làm và chất xã hội của việc làm. Tuy nhiên tính chất xã hội của việc làm đòi hỏi nó phải đáp ứng được những tiêu trí nhất định thể hiện các yêu cầu của xã hội và phải được xã hội chấp nhận. Điều này lý giải vì sao trong xã hội có rất nhiều hoạt động tạo ra thu nhập nhưng không được coi là việc làm cả về phương diện xã hội lẫn pháp luật.

Như vậy, xét về phương diện kinh tế-xã hội, việc làm là các hoạt động lao động, đem lại lợi ích, thu nhập cho người lao động. Việc làm là hoạt động của mỗi cá nhân nhưng lại luôn gắn liền với xã hội và được xã hội thừa nhận. Việc làm là vấn đề hết sức quan trọng và được người lao động quan tâm, vì đi liền với vấn đề việc làm là thất nghiệp, vì vậy giải quyết việc làm là một vấn đề hết sức quan trọng nhằm tạo việc làm và đảm bảo việc làm cho người lao động, hạn chế thất nghiệp, thực hiện phát triển kinh tế đồng thời đảm bảo các vấn đề xã hội.