Bảo Tồn Rừng: Tài Nguyên Quý Giá và Vai Trò Kinh Tế tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích nghiên cứu một số đặc điểm sinh vật học sinh thái học của loài sâu hại cây lát mêxicô cedrela, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Trường học: Trường Trung Cấp Lâm Nghiệp Quảng Ninh
• Chuyên ngành: Lâm Nghiệp
• Đề tài: Bảo Tồn Rừng: Tài Nguyên Quý Giá và Vai Trò Kinh Tế tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Đề Tài Nghiên Cứu
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Quảng Ninh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bảo Tồn Rừng Việt Nam Giá Trị Kinh Tế

Rừng là tài nguyên quý giá của nhân loại, đóng vai trò then chốt trong hệ sinh thái toàn cầu. Rừng đảm bảo sự ổn định của các quá trình sinh thái cơ bản và cung cấp lâm sản cho nền kinh tế. Việt Nam, với 2/3 diện tích là rừng và đất rừng, coi rừng là môi trường sống của đồng bào dân tộc thiểu số. Do đó, vai trò kinh tế và bảo vệ môi trường của rừng càng trở nên quan trọng. Tuy nhiên, diện tích rừng đang suy giảm nhanh chóng do chiến tranh và sự can thiệp vô ý thức của con người như phá rừng làm nương rẫy, khai thác rừng bừa bãi. Chính phủ Việt Nam đã đẩy nhanh tiến trình phủ xanh đất trống đồi trọc thông qua các chương trình lớn, phấn đấu đến năm 2010 độ che phủ của rừng đạt 43%.

1.1. Tầm quan trọng của tài nguyên rừng Việt Nam

Rừng không chỉ là nguồn cung cấp lâm sản mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu, bảo vệ nguồn nước và đất đai. Rừng là nơi cư trú của nhiều loài động thực vật quý hiếm, góp phần duy trì đa dạng sinh học. Việc bảo tồn và phát triển rừng là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước. Theo tài liệu gốc, rừng là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái toàn cầu, đảm bảo sự ổn định của các quá trình sinh thái cơ bản.

1.2. Thực trạng phá rừng và suy thoái tài nguyên rừng

Diện tích rừng tự nhiên ở Việt Nam đang bị suy giảm do nhiều nguyên nhân, bao gồm khai thác gỗ trái phép, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và cháy rừng. Tình trạng này gây ra những hậu quả nghiêm trọng như xói mòn đất, lũ lụt và mất đa dạng sinh học. Theo tài liệu gốc, nguyên nhân suy giảm tài nguyên rừng cả về số lượng và chất lượng là do sự can thiệp vô ý thức của con người.

II. Thách Thức Bảo Tồn Rừng Tác Động Của Biến Đổi Khí Hậu

Biến đổi khí hậu là một trong những thách thức lớn nhất đối với bảo tồn rừng. Sự gia tăng nhiệt độ và thay đổi lượng mưa có thể gây ra hạn hán, cháy rừng và làm suy yếu khả năng phục hồi của rừng. Ngoài ra, các hoạt động kinh tế không bền vững như khai thác gỗ quá mức và chuyển đổi đất rừng sang mục đích nông nghiệp cũng gây áp lực lớn lên tài nguyên rừng. Cần có các giải pháp đồng bộ để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và thúc đẩy quản lý rừng bền vững.

2.1. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến đa dạng sinh học rừng

Biến đổi khí hậu gây ra những thay đổi về nhiệt độ, lượng mưa và các yếu tố môi trường khác, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của các loài thực vật và động vật trong rừng. Nhiều loài có thể không thích nghi kịp với những thay đổi này và có nguy cơ tuyệt chủng. Điều này đe dọa đa dạng sinh học và làm suy yếu chức năng của hệ sinh thái rừng.

2.2. Tác động của khai thác rừng trái phép và chuyển đổi đất rừng

Khai thác gỗ trái phép và chuyển đổi đất rừng sang mục đích nông nghiệp là những nguyên nhân chính gây ra phá rừng và suy thoái tài nguyên rừng. Các hoạt động này không chỉ làm mất diện tích rừng mà còn gây ra xói mòn đất, ô nhiễm nguồn nước và làm suy giảm đa dạng sinh học. Cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

2.3. Thách thức trong việc thực thi chính sách bảo tồn rừng

Việc thực thi chính sách bảo tồn rừng gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực, năng lực quản lý hạn chế và sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các bên liên quan. Ngoài ra, tình trạng tham nhũng và lợi ích nhóm cũng gây cản trở cho việc bảo vệ rừng. Cần có các giải pháp để tăng cường năng lực quản lý, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách và đảm bảo sự tham gia của cộng đồng.

III. Cách Quản Lý Rừng Bền Vững Giải Pháp Kinh Tế Hiệu Quả

Quản lý rừng bền vững là một giải pháp quan trọng để bảo tồn tài nguyên rừng và đảm bảo lợi ích kinh tế cho cộng đồng. Phương pháp này bao gồm việc khai thác gỗ hợp lý, tái sinh rừng, bảo vệ rừng khỏi cháy và sâu bệnh, và thúc đẩy các hoạt động du lịch sinh thái. Quản lý rừng bền vững giúp duy trì đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn nước và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Theo tài liệu gốc, Chính phủ Việt Nam đã đẩy nhanh tiến trình phủ xanh đất trống đồi trọc thông qua các chương trình lớn.

3.1. Phương pháp khai thác rừng bền vững và tái sinh rừng

Khai thác rừng bền vững là việc khai thác gỗ với khối lượng và tần suất phù hợp, đảm bảo rừng có khả năng phục hồi. Tái sinh rừng là quá trình trồng mới hoặc phục hồi rừng sau khi khai thác. Cả hai phương pháp này đều quan trọng để duy trì tài nguyên rừng và đảm bảo nguồn cung cấp gỗ ổn định.

3.2. Phát triển du lịch sinh thái rừng Cơ hội kinh tế mới

Du lịch sinh thái rừng là một hình thức du lịch dựa trên việc khám phá và trải nghiệm thiên nhiên. Hoạt động này có thể tạo ra nguồn thu nhập cho cộng đồng địa phương, đồng thời nâng cao nhận thức về bảo tồn rừng. Cần có các quy hoạch và quản lý chặt chẽ để đảm bảo du lịch sinh thái không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường.

3.3. Vai trò của cộng đồng trong bảo tồn rừng và phát triển lâm nghiệp

Cộng đồng địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn rừng và phát triển lâm nghiệp. Họ có kiến thức và kinh nghiệm về quản lý rừng, đồng thời có quyền lợi và trách nhiệm trong việc bảo vệ tài nguyên rừng. Cần có sự tham gia tích cực của cộng đồng trong quá trình lập kế hoạch, thực hiện và giám sát các hoạt động liên quan đến rừng.

IV. Kinh Tế Rừng Đánh Giá Giá Trị và Phát Triển Bền Vững

Kinh tế rừng bao gồm các hoạt động sản xuất, chế biến và kinh doanh lâm sản, cũng như các dịch vụ hệ sinh thái rừng như điều hòa khí hậu, bảo vệ nguồn nước và du lịch sinh thái. Việc đánh giá đúng giá trị của rừng và phát triển các mô hình kinh tế rừng bền vững là rất quan trọng để đảm bảo lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường. Theo tài liệu gốc, rừng có vai trò kinh tế thông qua việc cung cấp lâm sản và các loại đặc sản cho nền kinh tế.

4.1. Đánh giá giá trị kinh tế và giá trị môi trường của rừng

Việc đánh giá giá trị kinh tế của rừng bao gồm việc tính toán giá trị của gỗ, lâm sản ngoài gỗ và các dịch vụ hệ sinh thái. Giá trị môi trường của rừng bao gồm các lợi ích như điều hòa khí hậu, bảo vệ nguồn nước, bảo tồn đa dạng sinh học và giảm thiểu thiên tai. Việc đánh giá đầy đủ các giá trị này giúp nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của rừng và thúc đẩy các hoạt động bảo tồn.

4.2. Phát triển các mô hình sinh kế từ rừng cho cộng đồng địa phương

Phát triển các mô hình sinh kế từ rừng cho cộng đồng địa phương là một giải pháp quan trọng để giảm áp lực lên tài nguyên rừng và cải thiện đời sống của người dân. Các mô hình này có thể bao gồm trồng rừng, chế biến lâm sản, nuôi trồng các loài động thực vật bản địa và phát triển du lịch sinh thái.

4.3. Đầu tư vào rừng Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp

Đầu tư vào rừng có thể mang lại lợi nhuận kinh tế và lợi ích xã hội. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định về bảo tồn rừng và quản lý rừng bền vững. Các cơ hội đầu tư bao gồm trồng rừng, chế biến lâm sản, phát triển du lịch sinh thái và cung cấp các dịch vụ hệ sinh thái.

V. Giải Pháp Bảo Tồn Rừng Chính Sách và Ứng Dụng Thực Tiễn

Để bảo tồn rừng hiệu quả, cần có các chính sách bảo tồn rừng phù hợp và các giải pháp ứng dụng thực tiễn. Các chính sách cần tập trung vào việc ngăn chặn phá rừng, thúc đẩy quản lý rừng bền vững, tăng cường năng lực quản lý và nâng cao nhận thức của cộng đồng. Các giải pháp ứng dụng thực tiễn bao gồm trồng rừng, phục hồi rừng, bảo vệ rừng khỏi cháy và sâu bệnh, và phát triển các mô hình kinh tế rừng bền vững.

5.1. Hoàn thiện chính sách bảo tồn rừng và phát triển lâm nghiệp

Cần hoàn thiện chính sách bảo tồn rừng và phát triển lâm nghiệp để tạo ra một khung pháp lý rõ ràng và hiệu quả cho việc bảo vệ và sử dụng tài nguyên rừng. Các chính sách cần khuyến khích quản lý rừng bền vững, ngăn chặn phá rừng và thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng.

5.2. Ứng dụng công nghệ trong quản lý rừng và giám sát phá rừng

Công nghệ có thể được sử dụng để quản lý rừng hiệu quả hơn, bao gồm việc sử dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS), ảnh vệ tinh và máy bay không người lái (drone) để giám sát phá rừng, đánh giá tài nguyên rừng và lập kế hoạch quản lý rừng.

5.3. Tăng cường hợp tác quốc tế trong bảo tồn rừng và chống biến đổi khí hậu

Hợp tác quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn rừng và chống biến đổi khí hậu. Các quốc gia có thể chia sẻ kinh nghiệm, công nghệ và nguồn lực để bảo vệ rừng và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Các thỏa thuận quốc tế như REDD+ (Giảm phát thải từ phá rừng và suy thoái rừng) có thể cung cấp các cơ chế tài chính để hỗ trợ các hoạt động bảo tồn rừng.

VI. Tương Lai Bảo Tồn Rừng Phát Triển Bền Vững và Giá Trị Cộng Đồng

Tương lai của bảo tồn rừng phụ thuộc vào việc áp dụng các giải pháp phát triển bền vững và nâng cao giá trị của rừng đối với cộng đồng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng để bảo vệ tài nguyên rừng và đảm bảo lợi ích kinh tế và xã hội. Việc chứng chỉ rừng và các tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững có thể giúp thúc đẩy các hoạt động lâm nghiệp có trách nhiệm.

6.1. Chứng chỉ rừng Công cụ thúc đẩy quản lý rừng bền vững

Chứng chỉ rừng là một công cụ để xác nhận rằng rừng được quản lý theo các tiêu chuẩn bền vững. Chứng chỉ rừng có thể giúp các doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế và nâng cao uy tín của sản phẩm lâm sản.

6.2. Nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của rừng và bảo tồn rừng

Nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của rừng và bảo tồn rừng là rất quan trọng để tạo ra sự ủng hộ và tham gia tích cực của người dân. Các hoạt động giáo dục, truyền thông và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong các hoạt động bảo tồn rừng có thể giúp nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi.

6.3. Phát triển lâm nghiệp theo hướng kinh tế xanh và bền vững

Phát triển lâm nghiệp theo hướng kinh tế xanh và bền vững là một mục tiêu quan trọng để đảm bảo lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường. Các hoạt động lâm nghiệp cần được thực hiện theo các tiêu chuẩn bền vững, sử dụng các công nghệ thân thiện với môi trường và tạo ra các sản phẩm lâm sản có giá trị gia tăng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 ®Æt vÊn ®Ò Rõng lµ nguån tµi nguyªn quý gi¸ cña nh©n lo¹i, lµ mét m¾t xÝch quan träng trong hÖ sinh th¸i toµn cÇu, lµ yÕu tè ®¶m b¶o sù æn ®Þnh cña c¸c qu¸ tr×nh sinh th¸i c¬ b¶n trªn tr¸i ®Êt còng nh­ trong mét ph¹m vi ®Þa ph­¬ng nµo ®ã. MÆt kh¸c rõng cã vai trß kinh tÕ th«ng qua viÖc cung cÊp l©m s¶n vµ c¸c lo¹i ®Æc s¶n cho nÒn kinh tÕ. ViÖt Nam lµ mét n­íc nhiÖt ®íi, rõng vµ ®Êt rõng chiÕm 2/3 diÖn tÝch ®Êt ®ai c¶ n­íc. Rõng lµ m«i tr­êng sèng vµ lµ n¬i ho¹t ®éng cña c¸c ®ång bµo d©n téc sinh sèng ë khu vùc vïng cao, nªn vai trß kinh tÕ, b¶o vÖ m«i tr­êng sinh th¸i cña rõng l¹i cµng trë nªn quan träng.

Tuy nhiªn, cho ®Õn nay diÖn tÝch rõng n­íc ta ®· vµ ®ang bÞ suy gi¶m nhanh chãng, ngoµi sù tµn ph¸ cña chiÕn tranh th× nguyªn nh©n lµm suy gi¶m tµi nguyªn rõng c¶ vÒ sè l­îng vµ chÊt l­îng lµ do sù can thiÖp v« ý thøc cña con ng­êi nh­ chÆt ph¸ rõng lµm n­¬ng rÉy cña ®ång bµo d©n téc thiÓu sè, n¹n du canh du c­, n¹n khai th¸c rõng, s¨n b¾n chim thó rõng bõa b·i, kinh doanh rõng kh«ng hîp lý. Trong nh÷ng n¨m qua ChÝnh phñ ViÖt Nam ®· ®Èy nhanh tiÕn tr×nh phñ xanh ®Êt trèng ®åi träc th«ng qua mét sè ch­¬ng tr×nh vµ dù ¸n lín nh­: dù ¸n 327; ch­¬ng tr×nh 5 triÖu ha rõng, phÊn ®Êu ®Õn n¨m 2010 ®é che phñ cña rõng sÏ ®¹t 43% trªn quy m« toµn quèc. Loµi c©y ®­îc chän ®Ó trång rõng trong nh÷ng dù ¸n trªn vµ trong triÕn l­îc ph¸t triÓn l©m nghiÖp 10 n¨m tíi chñ yÕu lµ nhãm: Keo, b¹ch ®µn, vµ mét sè loµi c©y b¶n ®Þa cã gi¸ trÞ nh­ c©y L¸t, Xoan Méc, D¸i Ngùa,. Ngoµi ra, Bé n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n còng ®· nhËp néi mét sè gièng c©y tõ c¸c n­íc, ®­a vÒ trång thö nghiÖm t¹i ViÖt Nam nh»m n©ng cao ®é che phñ cña rõng, c¶i t¹o m«i tr­êng sinh th¸i, t¨ng vÎ ®Ñp c¶nh quan, cung cÊp gç cho c¸c ngµnh c«ng nghÞªp, nhÊt lµ trong giai ®o¹n hiÖn nay nhu cÇu sö dông gç t¨ng nhanh.

Trong sè ®ã loµi c©y cã xuÊt xø tõ vïng nhiÖt ®íi Mexico, mäc t­¬ng ®èi nhanh, cã hiÖu qu¶ kinh tÕ c 2 cao lµ c©y L¸t Mexico (Cedrela odorata hä Meliaceae), lµ loµi c©y gç ®­îc nhiÒu ng­êi ­a chuéng, lµ mÆt hµng l©m s¶n cã gi¸ trÞ kinh tÕ cao trªn thÞ tr­êng trong n­íc vµ quèc tÕ. C©y cã gç thí mÞn, mµu hång nh¹t, cã v©n gÇn nh­ gç L¸t hoa, chøa dÇu nªn kh«ng bÞ mèi mät, Ýt cong vªnh, nøt næ, lµm v¸n gÐp thanh, xÎ v¸n, lµm gç bãc. Theo nghiªn cøu Mü cho thÊy loµi c©y nµy cã ý nghÜa rÊt lín trong y häc vµ nghÖ thuËt. Gç cña nã phï hîp vµ ­a chuéng ®Ó s¶n xuÊt c¸c lo¹i ®µn ghi ta, ®µn vÜ cÇm, c¸c lo¹i trèng.

vá c©y cã chøa c¸c ho¹t chÊt cã thÓ sö dông ®Ó s¶n xuÊt d­îc liÖu nh­: thuèc gi¶i nhiÖt , thuèc chèng sèt rÐt, thuèc cÇm m¸u, thuèc giun. HiÖn nay c©y L¸t ®­îc trång thö nghiÖm t¹i Tr¹m thùc nghiÖm l©m sinh MiÕu Tr¾ng Qu¶ng Ninh, Ninh B×nh, L¹ng S¬n, S¬n La. Rõng trång sinh tr­ëng vµ ph¸t triÓn kh¸ tèt. Theo quyÕt ®Þnh sè 16/05/QD - BNN ngµy 15-3-05 “Danh môc c¸c loµi c©y chñ yÕu phôc vô cho rõng s¶n xuÊt theo 9 vïng sinh th¸i L©m NghiÖp” trong ®ã cã 2 vïng sinh th¸i ®­îc chän ®Ó trång loµi c©y L¸t Mexico ®ã lµ vïng §«ng Nam Bé, vïng §ång B»ng S«ng Hång §Ó rõng trång cã thÓ ph¸t triÓn bÒn v÷ng, dÇn tiÕn tíi æn ®Þnh gÇn nh­ rõng tù nhiªn th× c«ng t¸c ch¨m sãc, b¶o vÖ sau khi trång lµ hÕt søc quan träng.

Do yªu cÇu cña x· héi chóng ta sÏ g©y trång c©y L¸t Mexico trªn diÖn réng ë c¸c tØnh, hiÖn t¹i vµ t­¬ng lai chóng ta cã diÖn tÝch rõng c©y L¸t Mexico thuÇn loµi kh¸ lín. Theo ®óng quy luËt sinh häc, khi cã nguån thøc ¨n lµ cã s©u h¹i, cã thÓ thÊy râ ®iÒu nµy khi rõng c©y L¸t Mexico ®­îc h×nh thµnh, mét khèi l­îng thøc ¨n lµ l¸, th©n, cµnh rÊt lín ®· t¹o ®iÒu kiÖn rÊt thuËn lîi cho nh÷ng loµi c«n trïng ®¬n thùc vµ hÑp thùc sinh s«i vµ ph¸t triÓn. Qua qu¸ tr×nh ®iÒu tra s¬ bé ®· ph¸t hiÖn s©u ¨n l¸, S©u ®ôc nân vµ s©u ®ôc th©n, giai ®o¹n s©u non cña s©u ®ôc th©n c©y L¸t Mexico rÊt nguy hiÓm, chóng ®ôc thµnh nh÷ng lç ë xung quanh gèc c©y lµm cho gèc c©y bÞ ch¶y nhùa sïi bät ra vµ chÕt. V× vËy viÖc nghiªn cøu s©u h¹i c©y L¸t Mexico lµ viÖc c 3 rÊt cÇn thiÕt tr­íc khi chóng ta ®­a c©y L¸t Mexico ra trång ®¹i trµ ë c¸c tØnh.

Tuy nhiªn cho ®Õn nay, nghiªn cøu vÒ c©y L¸t Mexico tËp trung chñ yÕu vµo viÖc ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng sinh tr­ëng trong ®iÒu kiÖn lËp ®Þa ë n­íc ta, hÇu nh­ ch­a cã ®Ò tµi nµo nghiªn cøu vÒ s©u h¹i c©y L¸t Mexico ë rõng trång, nªn viÖc ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p phßng trõ chóng sÏ gÆp nhiÒu khã kh¨n v× thiÕu c¬ së khoa häc. ChÝnh v× vËy viÖc nghiªn cøu ®¨c ®iÓm sinh vËt häc vµ sinh th¸i häc s©u h¹i c©y L¸t Mexico vµ ®Ò xuÊt nh÷ng biÖn ph¸p phßng trõ cã hiÖu qu¶ lµ quan träng vµ cÇn thiÕt nh»m h¹n chÕ tèi ®a møc ®é g©y h¹i cña chóng; ®Æc biÖt lµ trong giai ®o¹n hiÖn nay. §Ó gãp phÇn thùc hiÖn thµnh c«ng ch­¬ng tr×nh trång míi 5 triÖu ha rõng t«i tiÕn hµnh thùc hiÖn ®Ò tµi "Nghiªn cøu mét sè ®Æc ®iÓm sinh vËt häc, sinh th¸i häc cña c¸c loµi s©u h¹i c©y L¸t Mexico vµ ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p phßng trõ t¹i Tr¹m thùc hµnh thùc nghiÖm L©m sinh MiÕu Tr¾ng Qu¶ng Ninh”. c 4 Ch­¬ng 1 Tæng quan c¸c vÊn ®Ò nghiªn cøu 1.

Nguån gèc xuÊt xø cña c©y L¸t Mexico §Çu thÕ kû XVI, ng­êi T©y Ban Nha ®· chiÕm vïng ®Êt Trung Mü vµ ®Æt tªn cho mét sè loµi c©y gç tèt nhÊt ë ®ã lµ Cedro rojo (c©y Såi ®á) theo tiÕng T©y Ban Nha. Khoa häc ph©n lo¹i sau ®ã x¸c ®Þnh loµi c©y nµy thuéc mét chi trong hä Xoan (Meliaceac). Trong ®ã, næi tiÕng nhÊt lµ Cedro blanco - c©y Såi tr¾ng, nh­ng thùc chÊt ®©y lµ mét lo¹i Hoµng ®µn, sau nµy ®­îc ®Æt tªn l¹i lµ Cupressus lindleii, vµ c©y Cedro rojo – c©y Såi ®á, sau nµy khoa ph©n lo¹i ®· x¸c ®Þnh lµ mét chi trong hä Xoan (Meliaceae), loµi nµy chÝnh lµ L¸t Mexico. Tuy nhiªn, ng­êi ta vÉn t«n träng thãi quen ban ®Çu vµ ng­êi ®Çu tiªn ®Æt tªn cho nã, nªn ®· ®Æt tªn cho chi nµy lµ Cedrela, trong ®ã Cedrela odorata lµ ®¸ng chó ý nhÊt.

Cedrela odorata ph©n bè réng kh¾p c¸c vïng sinh th¸i Trung Mü, Nam Mü vµ c¸c ®¶o trªn vÞnh Caribea. Tuy nhiªn, khu ph©n bè tËp trung nhÊt cña loµi c©y nµy vµ c©y ph¸t triÓn tèt nhÊt lµ ë Mexico. Mét sè nghiªn cøu trªn thÕ giíi vÒ s©u h¹i c©y L¸t Mexico Trong thÕ giíi ®éng vËt, c«n ttrïng lµ líp phong phó nhÊt, gåm kho¶ng h¬n 1 triÖu loµi, trong ®ã h¬n 1% sè loµi ®­îc coi lµ s©u h¹i. Tõ xa x­a con ng­êi ®· biÕt c¸ch phßng trõ c«n trïng cã h¹i còng nh­ lîi dông c«n trïng cã Ých ®Ó ®¸p øng nhu cÇu cuéc sèng.

Cho ®Õn nay, c¸c tµi liÖu liªn quan ®Õn c«n trïng nãi chung vµ s©u h¹i nãi riªng ®­îc xuÊt b¶n kh¸ nhiªu. Tuy nhiªn, do giíi h¹n cña ®Ò tµi nªn t«i chØ ®Ò cËp ®Õn mét sè tµi liÖu cã liªn quan ®Õn s©u h¹i L¸t Mexico. Sù xuÊt hiÖn cña c¸c loµi thuéc gièng Hypsipyla vµ møc ®é ph¸ h¹i cña Hypsipyla grandella, mét loµi g©y nhiÒu thiÖt h¹i cho c¸c c©y trång rõng c 5 thuéc hä Xoan còng nh­ sù ph¸ h¹i cña chóng trªn c¸c bé phËn kh¸c nhau cña c©y chñ ®· ®­îc nhiÒu t¸c gi¶ ®Ò cËp ®Õn ë mét sè vïng t¹i Trung Mü nh­: Hochmut, Manso (1971) [25] ®· ®iÒu tra tû lÖ vµ møc ®é h¹i cña mét sè loµi s©u h¹i chÝnh ë Cuba, trong ®ã cã m« t¶ sù ph¸ h¹i cña Hypsipyla grandella trªn hoa cña mét sè loµi c©y hä Xoan. Menendez, Berrios (1992) [28] ®· m« t¶ kiÓu ph¸ h¹i míi cña H.

grandella trªn rõng trång c©y L¸t Mexico Cedrela odorata (3 ®Õn 4 n¨m tuæi) t¹i Matanzas, Cuba. KiÓu ph¸ h¹i nµy bao gåm ®ôc vá vµ ®ôc phÇn d­íi cña th©n vµ th­êng dÉn ®Õn chÕt c©y. Berrio, Moreno (1980)[24]; Lara(1980)[26]; Vega, ®iÒu tra s©u ®ôc nân H. grandella trªn c©y L¸t Mexico Cedrela odorata t¹i Colombia; kÕt qu¶ cho thÊy møc ®é h¹i cña chóng cao nhÊt ë c©y 2-3 n¨m tuæi.

ViÖc phßng trõ t­¬ng ®èi khã kh¨n, c¸c t¸c gi¶ ®· khuyÕn c¸o nªn chuyÓn c¸c khu vùc trång c©y hä Xoan trªn sang môc ®Ých kh¸c ®Ó sö dông thµnh c¸c b·i ch¨n th¶ kÕt hîp víi trång c©y. Whitmore et al. (1974) [31] ®Ò cËp ®Õn sù ph¸ h¹i nÆng nÒ cña H. grandella trªn Cedrela odorata t¹i Puerto Rico vµ ng­êi ta ®· ph¶i thay thÕ b»ng Toona ciliata tõ Costa Rica vµ kh«ng thÊy bÞ loµi s©u nµy ph¸ h¹i.

Nh÷ng nghiªn cøu vÒ t¸c h¹i vµ møc ®é h¹i cña H. grandella ®èi víi c¸c loµi c©y hä Xoan còng ®· ®­îc nhiÒu t¸c gi¶ c«ng bè: Roovers (197) [29] ®· quan s¸t vµ thÊy r»ng møc ®é ­a thÝch ®èi víi c©y chñ cña s©u non vµ s©u tr­ëng thµnh H. grandella t¹i Barinitas, Venezuela theo thø tù: Cedrela odorata > Cedrela angustifolia > Swietenia macrophylla. Yamazaki et al.

(1990)[32] trong b¸o c¸o kÕt qu¶ ®iÒu tra t¹i vïng Peruvian, Amazon cho thÊy quÇn thÓ H. grandella t¨ng lªn nhanh chãng trong mïa m­a v× c©y chñ ®©m nhiÒu nân míi, trong ®ã C. Nh÷ng kÕt qu¶ t­¬ng tù còng ®­îc Menendez et al. (1989) [27] khi quan s¸t tËp tÝnh ph¸ h¹i cña s©u non H.

grandella trong ®iÒu kiÖn phßng thÝ nghiÖm ®èi víi 5 loµi c©y thuéc hä Xoan: thøc ¨n thÝch hîp nhÊt ®èi víi s©u non lµ Cedrela odorata, cßn S. mahagoni vµ Khaya sp. lµ c 6 thøc ¨n t­¬ng ®èi thÝch hîp; nh­ng Toona ciliata l¹i kh«ng ®­îc coi lµ nguån thøc ¨n cña chóng. N¨m 1959 Ch­¬ng ChÊp Trung [35] ®· cho ra ®êi cuèn "S©m l©m c«n trïng häc" vµ sau ®ã tõ n¨m 1965 gi¸o tr×nh nµy liªn tiÕp ®­îc viÕt l¹i nhiÒu lÇn.

Trong c¸c t¸c phÈm ®ã ®· giíi thiÖu h×nh th¸i, tËp tÝnh sinh ho¹t vµ c¸c biÖn ph¸p phßng trõ. N¨m 1991 Nhµ xuÊt b¶n l©m nghiÖp Trung Quèc giíi thiÖu cuèn s¸ch C«n trïng rõng Trung Quèc do t¸c gi¶ Xiao Gangru(Tiªn C­¬ng Nhu)[37] viÕt trong ®ã ¤ng ®· m« t¶ ®Æc ®iÓm h×nh th¸i, ®Æc ®iÓm sinh vËt häc vµ ®­a ra biÖn ph¸p phßng trõ cña c¸c loµi s©u h¹i c©y rõng trång ë Trung Quèc. Mét sè nghiªn cøu ë trong n­íc 1.