Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Bảo Hiểm Rủi Ro Trong Thương Mại Điện Tử

Khóa luận tốt nghiệp phân tích bảo hiểm rủi ro trong thương mại điện tử, cung cấp giải pháp và chiến lược hiệu quả cho doanh nghiệp.

• Tác giả: Đinh Hải
• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Như Tiến
• Trường học: Đại học Ngoại thương
• Chuyên ngành: Kinh tế đối ngoại
• Đề tài: Bảo hiểm rủi ro trong thương mại điện tử
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
• 1.1. Khái niệm thương mại điện tử
• 1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của thương mại điện tử
• 1.3. Các loại hình giao dịch trong thương mại điện tử
• 1.3.1. Giao dịch Thương mại điện tử giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng (B2C)
• 1.3.2. Loại hình giao dịch giữa các doanh nghiệp với nhau (B2B)
• 1.3.3. Loại hình giao dịch giữa Doanh nghiệp với Chính quyền (Business to Administration – B2A)
• 1.4. Lợi ích của thương mại điện tử
• 1.4.1. Đối với doanh nghiệp
• 1.4.1.1. Giảm chi phí
• 1.4.1.2. Hoạt động hiệu quả hơn
• 1.4.1.3. Nâng cao tính cạnh tranh
• 1.4.2. Đối với người tiêu dùng
• 1.4.2.1. Luôn được thông tin đầy đủ về sản phẩm
• 1.4.2.2. Giá cả thấp hơn và chất lượng cao hơn
• 1.4.2.3. Thuận tiện hơn trong giao dịch
• 1.4.3. Đối với toàn bộ nền kinh tế
• 1.4.3.1. Góp phần vào sự thay đổi thị trường
• 1.4.3.2. Thương mại điện tử góp đóng vai trò là chất xúc tác
• 1.4.3.3. Tác động đến các hoạt động tương tác
• 1.4.3.4. Thương mại điện tử góp phần tạo ra tính mở
• 1.4.3.5. Tạo điều kiện sớm tiếp cận với nền kinh tế tri thức
• 1.5. Xu hướng phát triển của thương mại điện tử
• 1.5.1. Nền kinh tế Dot Com
• 1.5.2. Vấn đề trung gian kinh doanh
• 1.5.3. Mua bán đấu giá trực tuyến
• 1.5.4. Cổng thông tin doanh nghiệp
• 1.5.5. Nguyên lí mới của marketing trên mạng Internet
• 2. CHƯƠNG 2: RỦI RO TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
• 2.1. Khái niệm chung về rủi ro
• 2.1.1. Rủi ro là gì?
• 2.1.1.1. Luôn có khả năng xảy ra
• 2.1.1.2. Tồn tại khách quan
• 2.1.1.3. Xảy ra trong tương lai
• 2.1.2. Theo nguồn gốc
• 2.1.3. Theo bảo hiểm
• 2.2. Các loại rủi ro trong thương mại điện tử
• 2.2.1. Rủi ro có tính khách quan
• 2.2.2. Rủi ro có tính chủ quan
• 2.3. Ảnh hưởng của rủi ro trong thương mại điện tử
• 2.3.1. Tác hại của thương mại điện tử
• 2.3.1.1. Rủi ro có thể gây ra thiệt hại về vật chất
• 2.3.1.2. Rủi ro có thể làm hạn chế hiệu quả trong kinh doanh
• 2.3.1.3. Rủi ro có thể làm mất đi cơ hội trong kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.3.1.4. Rủi ro gây ảnh hưởng tới uy tín kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.4. Tính tất yếu của Bảo hiểm các rủi ro trong thương mại điện tử
• 2.4.1. An toàn trong kinh doanh là trên hết
• 2.4.2. Thương mại điện tử ngày càng phát triển mạnh mẽ
• 2.4.3. Các rủi ro trong thương mại điện tử rất đa dạng và luôn thay đổi
• 3. CHƯƠNG 3: BẢO HIỂM RỦI RO TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
• 3.1. Khái quát về tầm quan trọng của Bảo hiểm trong công tác quản trị rủi ro Thương mại điện tử của doanh nghiệp
• 3.1.1. Thế nào là công tác quản trị rủi ro trong Thương mại điện tử?
• 3.1.2. Các bộ phận cấu thành nên công tác quản trị rủi ro Thương mại điện tử
• 3.1.2.1. Đánh giá mức độ rủi ro
• 3.1.2.2. Giảm thiểu rủi ro
• 3.1.2.3. Mua bảo hiểm
• 3.1.2.4. Giám sát việc quản lí hệ thống
• 3.1.2.5. Khắc phục những hậu quả do các loại rủi ro gây ra
• 3.1.3. Tầm quan trọng của Bảo hiểm trong công tác quản trị rủi ro trong Thương mại điện tử
• 3.2. Tác dụng của Bảo hiểm rủi ro trong thương mại điện tử
• 3.2.1. Đề phòng và hạn chế tối thiểu rủi ro xảy ra
• 3.2.2. Hạn chế và khắc phục những tổn thất xảy ra nhằm đảm bảo an toàn trong Thương mại điện tử
• 3.2.2.1. Tổn thất về tài sản
• 3.2.2.2. Tổn thất qua việc bồi thường bên thứ ba, các chi phí từ những vụ kiện pháp lí
• 3.2.2.3. An toàn về những tài sản vô hình mà chủ yếu tạo nên sức cạnh tranh của doanh nghiệp
• 3.2.3. Hỗ trợ cho người tham gia bảo hiểm
• 3.2.3.1. Hỗ trợ về mặt kĩ thuật
• 3.2.3.2. Hỗ trợ về đào tạo nhân lực
• 3.2.4. Tạo tâm lí ổn định cho người tham gia bảo hiểm trong kinh doanh
• 3.3. Nội dung của bảo hiểm rủi ro trong thương mại điện tử
• 3.3.1. Đối tượng bảo hiểm
• 3.3.2. Các rủi ro được bảo hiểm
• 3.3.3. Thủ tục mua bảo hiểm
• 3.3.4. Cách tính giá trị, phí, số tiền bảo hiểm
• 3.3.5. Khiếu nại, giám định tổn thất và bồi thường
• 3.4. Những vấn đề cần lưu ý khi tham gia bảo hiểm rủi ro trong thương mại điện tử
• 3.4.1. Tránh bảo hiểm cho những rủi ro không cần thiết
• 3.4.2. Lựa chọn công ti bảo hiểm và mẫu hợp đồng bảo hiểm
• 3.4.3. Yêu cầu sự hỗ trợ của công ti bảo hiểm
• 3.4.4. Lựa chọn luật điều chỉnh
• 3.4.5. Lưu ý đối với các doanh nghiệp Việt Nam tham gia bảo hiểm các rủi ro trong thương mại điện tử
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Bảo Hiểm Rủi Ro Trong Thương Mại Điện Tử

Bảo hiểm rủi ro trong thương mại điện tử là một khái niệm quan trọng trong bối cảnh kinh doanh hiện đại. Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, thương mại điện tử đã trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, nó cũng mang lại nhiều rủi ro tiềm ẩn mà doanh nghiệp cần phải đối mặt. Việc hiểu rõ về bảo hiểm rủi ro sẽ giúp doanh nghiệp bảo vệ tài sản và duy trì hoạt động kinh doanh hiệu quả.

1.1. Khái niệm Bảo Hiểm Rủi Ro Trong Thương Mại Điện Tử

Bảo hiểm rủi ro trong thương mại điện tử đề cập đến các biện pháp bảo vệ tài chính cho doanh nghiệp trước những rủi ro có thể xảy ra trong quá trình giao dịch trực tuyến. Điều này bao gồm các rủi ro như gian lận, mất mát dữ liệu và các sự cố kỹ thuật.

1.2. Tầm quan trọng của Bảo Hiểm Rủi Ro

Bảo hiểm rủi ro không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu thiệt hại tài chính mà còn tạo ra sự tin tưởng từ phía khách hàng. Khi khách hàng biết rằng doanh nghiệp có các biện pháp bảo vệ, họ sẽ cảm thấy an tâm hơn khi thực hiện giao dịch.

II. Các Vấn Đề và Thách Thức Trong Thương Mại Điện Tử

Thương mại điện tử mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng không thiếu những thách thức. Doanh nghiệp cần nhận thức rõ về các rủi ro có thể xảy ra trong môi trường trực tuyến. Những rủi ro này có thể ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

2.1. Rủi Ro Gian Lận Trong Giao Dịch

Gian lận là một trong những rủi ro lớn nhất trong thương mại điện tử. Doanh nghiệp cần có các biện pháp bảo vệ để phát hiện và ngăn chặn các hành vi gian lận, bảo vệ tài sản và thông tin của khách hàng.

2.2. Rủi Ro Mất Mát Dữ Liệu

Mất mát dữ liệu có thể xảy ra do các sự cố kỹ thuật hoặc tấn công mạng. Doanh nghiệp cần có các giải pháp bảo mật để bảo vệ thông tin quan trọng và đảm bảo tính toàn vẹn của dữ liệu.

III. Giải Pháp Bảo Hiểm Rủi Ro Cho Doanh Nghiệp

Để bảo vệ doanh nghiệp khỏi các rủi ro trong thương mại điện tử, việc áp dụng các giải pháp bảo hiểm là rất cần thiết. Các giải pháp này không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh an toàn hơn.

3.1. Lựa Chọn Loại Hình Bảo Hiểm Phù Hợp

Doanh nghiệp cần lựa chọn loại hình bảo hiểm phù hợp với nhu cầu và rủi ro mà họ đang đối mặt. Các loại bảo hiểm như bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp, bảo hiểm mất mát dữ liệu có thể là lựa chọn tốt.

3.2. Đánh Giá và Giám Sát Rủi Ro

Đánh giá và giám sát rủi ro thường xuyên giúp doanh nghiệp nhận diện sớm các vấn đề tiềm ẩn. Việc này cho phép doanh nghiệp có các biện pháp ứng phó kịp thời và hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Bảo Hiểm Rủi Ro Trong Thương Mại Điện Tử

Việc áp dụng bảo hiểm rủi ro trong thương mại điện tử đã được nhiều doanh nghiệp thực hiện và mang lại hiệu quả tích cực. Các doanh nghiệp có thể bảo vệ tài sản và duy trì hoạt động kinh doanh ổn định hơn.

4.1. Các Trường Hợp Thành Công

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng bảo hiểm rủi ro và đã thành công trong việc giảm thiểu thiệt hại do các sự cố trong thương mại điện tử. Những trường hợp này có thể được xem như là bài học cho các doanh nghiệp khác.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Bảo Hiểm Rủi Ro

Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp có bảo hiểm rủi ro thường có khả năng phục hồi nhanh hơn sau các sự cố và duy trì được lòng tin của khách hàng.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Bảo Hiểm Rủi Ro Trong Thương Mại Điện Tử

Bảo hiểm rủi ro trong thương mại điện tử là một yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp bảo vệ tài sản và duy trì hoạt động kinh doanh. Trong tương lai, với sự phát triển của công nghệ, các giải pháp bảo hiểm sẽ ngày càng đa dạng và hiệu quả hơn.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Bảo Hiểm

Xu hướng phát triển bảo hiểm rủi ro sẽ tiếp tục gia tăng khi thương mại điện tử ngày càng phát triển. Doanh nghiệp cần theo kịp các xu hướng này để bảo vệ mình tốt hơn.

5.2. Tương Lai Của Thương Mại Điện Tử

Thương mại điện tử sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, kéo theo đó là nhu cầu về bảo hiểm rủi ro. Doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng để đối mặt với các thách thức mới trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Bước vào đầu thập niên 2000, công nghệ thông tin trở thành một trong những ngành kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao nhất, tạo ra những chuyển dịch sâu sắc đối với hoạt động kinh tế và thương mại toàn cầu. Thương mại điện tử (TMĐT) ra đời và phát triển nhanh chóng như một phương thức kinh doanh mới mẻ, thay đổi căn bản cách thức giao dịch truyền thống, tối ưu hóa chi phí vận hành và mở rộng thị trường xuyên biên giới. Xu thế chuyển đổi từng phần hoặc toàn bộ hoạt động sang môi trường mạng trở thành hiện tượng phổ biến của các doanh nghiệp trên phạm vi quốc tế.

Tuy nhiên, môi trường kinh doanh số cũng phát sinh nhiều rủi ro mang tính chất đặc thù mà các phương thức quản trị truyền thống chưa thể bao quát hết. Nhiều doanh nghiệp khi tham gia thương mại điện tử chưa nhận thức đầy đủ mức độ nguy hại của các mối đe dọa trực tuyến, dẫn tới những thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, cơ hội kinh doanh và uy tín. Vì vậy, công tác quản trị rủi ro trong thương mại điện tử trở thành nhiệm vụ cấp thiết hàng đầu, trong đó việc chuyển giao rủi ro thông qua công cụ bảo hiểm là mắt xích giữ vai trò then chốt. Thị trường quốc tế thời điểm này đã bắt đầu xuất hiện các sản phẩm bảo hiểm rủi ro mạng chuyên biệt từ các tập đoàn bảo hiểm danh tiếng như AIG, song tại các nước đang phát triển như Việt Nam, việc tiếp cận, nhận thức và lựa chọn sản phẩm bảo hiểm phù hợp vẫn là bài toán mới mẻ và phức tạp.

Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả Đinh Hải thực hiện khóa luận tốt nghiệp "Bảo hiểm rủi ro trong Thương mại điện tử" tại Khoa Kinh tế Ngoại thương, Trường Đại học Ngoại thương Hà Nội (tháng 12/2003), dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Như Tiến, nhằm giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Đề cập tới những vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản của thương mại điện tử.
2. Nghiên cứu các loại rủi ro phát sinh trong thương mại điện tử, mức độ nguy hiểm cũng như các tổn thất mà chúng có thể gây ra cho doanh nghiệp.
3. Đề cập tới công tác quản trị rủi ro trong thương mại điện tử và các bộ phận cấu thành nên công tác này.
4. Nhấn mạnh sự cần thiết và vai trò của việc mua bảo hiểm rủi ro đối với công tác quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh trực tuyến.
5. Nghiên cứu các nội dung nghiệp vụ cơ bản của loại hình bảo hiểm rủi ro thương mại điện tử và đề xuất các điểm lưu ý đối với doanh nghiệp khi tham gia loại hình bảo hiểm này.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là nghiệp vụ bảo hiểm rủi ro mạng cùng cơ chế quản trị rủi ro trong các giao dịch thương mại điện tử. Phạm vi nghiên cứu về mặt không gian tập trung vào kinh nghiệm quốc tế tại các thị trường phát triển (như Hoa Kỳ, Anh, New Zealand) và liên hệ thực tiễn doanh nghiệp tại Việt Nam. Về mặt thời gian, dữ liệu và bối cảnh được khảo sát từ giai đoạn hình thành mạng máy tính và thương mại điện tử thập niên 1960–1990 đến mốc hoàn thành công trình vào cuối năm 2003, bao gồm cả một số số liệu dự báo cho giai đoạn 2004.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

Khóa luận tiếp cận thương mại điện tử thông qua việc tổng hợp nhiều nguồn định nghĩa và khung pháp lý quốc tế:

• Đạo luật mẫu về Thương mại điện tử của UNCITRAL: Trích dẫn định nghĩa rộng của Ủy ban Liên Hợp Quốc về Luật thương mại quốc tế, trong đó thuật ngữ thương mại được hiểu bao quát toàn bộ các mối quan hệ thương mại có hoặc không có hợp đồng (cung ứng hàng hóa, dịch vụ, phân phối, đại lý, factoring, leasing, ngân hàng, bảo hiểm, vận tải...).
• Định nghĩa của WTO: Tiếp cận thương mại điện tử dưới góc độ sản xuất, quảng cáo, tiêu thụ và phân phối các sản phẩm hữu hình thông qua các mạng viễn thông.
• Định nghĩa của Merrill Lynch: Tập trung vào khía cạnh dịch vụ tài chính, giao dịch buôn bán điện tử, thanh toán qua thẻ, máy rút tiền tự động, chuyển tiền điện tử và du lịch.
• Mô hình đa góc độ của Ravi Kalakota và Andrew B. Whinston: Xem xét thương mại điện tử từ bốn góc độ gồm Công nghệ thông tin, Kinh doanh, Dịch vụ và Trực tuyến.
• Khái niệm tổng hợp của tác giả: Xác định thương mại điện tử là việc ứng dụng công nghệ thông tin để tiến hành các giao dịch mua - bán các sản phẩm, dịch vụ và thông tin thông qua các mạng máy tính có sử dụng tiêu chuẩn truyền thông chung.

Về lý luận rủi ro và bảo hiểm, tác giả định nghĩa rủi ro là các tai nạn, sự cố, tai họa xảy ra ngẫu nhiên hoặc các mối đe dọa nguy hiểm gây tổn thất cho đối tượng bảo hiểm, mang ba đặc tính cốt lõi: luôn có khả năng xảy ra, tồn tại khách quan ngoài ý chí con người, và luôn hướng về tương lai. Rủi ro trong thương mại điện tử (Electronic Risks, Cyber Risks hoặc Digital Risks) là các sự cố bất ngờ ngoài ý muốn gây tổn thất cho các bên tham gia giao dịch trên mạng. Khung phân tích quản trị rủi ro được tác giả chia thành mô hình 5 bộ phận: đánh giá mức độ, giảm thiểu, mua bảo hiểm, giám sát hệ thống và khắc phục hậu quả.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Tác giả sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu học thuật truyền thống:

• Phương pháp phân tích - tổng hợp lý thuyết: Hệ thống hóa các học thuyết về kinh tế Internet, lý luận bảo hiểm và quy định pháp lý quốc tế.
• Phương pháp thống kê mô tả và so sánh: Phân tích định lượng số liệu chi phí, doanh thu, năng suất lao động giữa mô hình truyền thống và trực tuyến qua các bảng thống kê và biểu đồ.
• Phương pháp nghiên cứu trường hợp (case study): Dẫn chứng thực tiễn hoạt động của các tập đoàn quốc tế (Amazon, Barnes & Noble, Cisco Systems, General Electric, FedEx, CompUSA, NECX) và các vụ việc điển hình tại Việt Nam (nhãn hiệu Cà phê Trung Nguyên, sàn Handivn của VCCI, tên miền Vịnh Hạ Long).

Nguồn dữ liệu được thu thập từ báo cáo của các tổ chức quốc tế và hãng nghiên cứu thị trường: UNCITRAL, Forrester Research, PriceWaterhouseCoopers (PWC), Goldman Sachs, International Computer Security Association (ICSA), Báo cáo Form 10-K nộp Ủy ban Chứng khoán Hoa Kỳ (SEC), cùng các ấn phẩm học thuật và báo chí chuyên ngành như Tạp chí Time, Business Week, The Economist, Bộ Thương mại Việt Nam và dữ liệu mạng Internet.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Khái quát về Thương mại điện tử

Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về lịch sử, bản chất, phân loại và lợi ích của thương mại điện tử đối với các chủ thể trong nền kinh tế.

• Lịch sử phát triển: Bắt nguồn từ mạng ARPANET năm 1969 của Bộ Quốc phòng Mỹ, mạng CSNET năm 1980, đến việc ứng dụng trao đổi dữ liệu điện tử (EDI) và thư điện tử trên mạng nội bộ thập niên 1960. Các công cụ thanh toán như xử lý séc (1960s), máy ATM và POS (1980s), cùng sự bùng nổ của máy tính cá nhân thập niên 1990 đã tạo nền tảng cho thương mại điện tử hiện đại.
• Phân loại giao dịch: Chia thành bốn mô hình chính: B2C (Forrester Research dự báo bán lẻ trực tuyến tại Mỹ tăng từ 38,8 tỷ USD năm 2000 lên 184,5 tỷ USD năm 2004), B2B (dự báo đạt 7,29 nghìn tỷ USD năm 2004, riêng Mỹ chiếm 40%), B2A (đấu thầu, mua sắm chính phủ qua mạng) và C2A (kê khai thuế, dịch vụ công).
• Lợi ích cắt giảm chi phí:
  • Tại khâu tiêu thụ: Cisco Systems và General Electric (GE) giảm tỷ lệ đơn hàng lỗi từ mức khoảng 25% xuống 2% (như Cisco), giúp công ty này tiết kiệm 500 triệu USD/năm (tương đương 9% tổng doanh thu và 17% tổng chi phí hoạt động).
  • Tại khâu mua sắm: Theo British Telecom, giao dịch trực tuyến cắt giảm tới 90% chi phí. Goldman Sachs chỉ ra mức tiết kiệm chi phí mua hàng qua mạng Internet đạt 2% ở ngành than, 14% ở ngành công nghiệp sản xuất ô tô và 40% ở ngành sản xuất linh kiện điện tử.
  • Tại khâu thanh toán: Chi phí cho mỗi giao dịch qua Internet chỉ tốn khoảng 0,01 USD (1 cent), thấp hơn nhiều so với các phương thức truyền thống.
  • Hoạt động hậu cần (Logistic): FedEx nhận đơn trực tuyến từ năm 1983 mất 12 năm mới có 50.000 khách hàng qua mạng riêng, nhưng chỉ sau 3 năm đưa lên nền tảng Web (1995-1998) đã đạt 1 triệu khách hàng; hơn 70% trong 3 triệu gói hàng mỗi ngày được thực hiện qua Internet.

Mặt hàng / Dịch vụ	Phương thức truyền thống (USD)	Phương thức điện thoại (USD)	Phương thức Internet (USD)	Tỷ lệ tiết kiệm qua Internet
Vé máy bay	8,00	-	1,00	87%
Dịch vụ ngân hàng	1,08	0,54	0,13	89%
Thanh toán hóa đơn	2,22 - 3,32	-	0,65 - 1,10	67% - 71%
Bảo hiểm nhân thọ	400,00 - 700,00	-	200,00 - 350,00	50%
Phần mềm	15,00	5,00	0,20 - 0,50	97% - 99%

• Hiệu quả vận hành và năng suất: Khóa luận so sánh năng suất lao động giữa các mô hình: Amazon có 614 nhân viên với doanh thu 148 triệu USD/năm (bình quân 241.000 USD/người), trong khi chuỗi bán lẻ truyền thống Barnes & Noble cần 27.200 nhân viên để đạt doanh thu 2,8 tỷ USD (bình quân 103.000 USD/người). Tương tự, NECX đạt 50 triệu USD doanh thu năm 1997 chỉ với 38 nhân sự kỹ thuật, còn CompUSA năm 1996 cần 106 cửa hàng và 103 nhân viên/cửa hàng để đạt doanh thu trung bình 38,4 triệu USD. Cisco tiết kiệm 525 triệu USD chi phí chăm sóc khách hàng trực tuyến (xuất bản tài liệu 270 triệu, phân phối phần mềm 130 triệu, hỗ trợ kỹ thuật qua điện thoại 125 triệu).
• Xu hướng phát triển: Phân tích nền kinh tế Dot Com, sự chuyển dịch từ phi trung gian hóa sang tái trung gian hóa qua ba mô hình trung gian mới: nhà kết tập (Aggregator), sàn đấu giá trực tuyến (Auction - tiêu biểu là eBay đạt 84 triệu lượt nhấp chuột quý I/1999; Priceline; Cattle Offerings Worldwide) và sàn trao đổi (Exchange); cổng thông tin doanh nghiệp (EIP/BIP) và nguyên lý viral marketing qua bài học điển hình từ Hotmail (Microsoft).

Chương II: Rủi ro trong Thương mại điện tử

Chương hai tập trung phân tích nguồn gốc, bản chất và các biểu hiện cụ thể của rủi ro trong môi trường kinh doanh mạng.

• Phân loại rủi ro theo bảo hiểm: Gồm rủi ro thông thường (được công ty bảo hiểm chấp nhận bồi thường theo hợp đồng chuẩn), rủi ro phải thỏa thuận bảo hiểm riêng (khủng bố, mất cắp dữ liệu...) và rủi ro loại trừ (do lỗi cố ý hoặc xảy ra đương nhiên).
• Rủi ro có nguồn gốc khách quan:
  • Thiên tai: Bão lụt, sét đánh phá hủy máy chủ, bão từ trường làm gián đoạn vệ tinh và mạng viễn thông.
  • Tai nạn bất ngờ: Mất điện, chập điện, hỏa hoạn. Tác giả dẫn chứng sự cố mất điện diện rộng tại toàn bang New York vào tháng 9/2003, gây thiệt hại ước tính 30 tỷ USD/ngày, làm tê liệt hệ thống máy chủ và hủy bỏ hàng loạt giao dịch trực tuyến.
  • Hiện tượng xã hội: Khủng bố (sự kiện 11/9 phá hủy trung tâm dữ liệu tại các tòa tháp), đình công của đội ngũ nhân viên tin học.
  • Hành động cố ý của cá nhân: Phân tích lịch sử hacker từ thập niên 1950 tại học viện Marker đến thập niên 1980 và phân biệt giữa hacker và cracker; tác hại của các mã độc (malicious code) như virus, sâu máy tính lây lan quy mô toàn cầu qua e-mail (Melissa năm 1999, LoveLetter năm 2000, CodeRed và Nimda năm 2001) và phần mềm gián điệp Trojan dùng để đánh cắp mã nguồn và thông tin cạnh tranh (dẫn báo cáo ICSA 2000).
• Rủi ro có nguồn gốc chủ quan:
  • Lừa đảo trực tuyến: Giả mạo thư điện tử và website ngân hàng (Citibank, Halifax, Barclay, ANZ, ASB, BNZ) để đánh cắp mật khẩu tài khoản; vụ án lừa đảo qua trang web Devancy tại New Zealand dụ dỗ khách hàng chuyển tiền hoa hồng giả mạo chiếm đoạt hàng nghìn USD.
  • Nghẽn mạng giao dịch: Tắc nghẽn hạ tầng do quá tải truy cập ("hải quan ảo"). Dẫn chứng thực tế tại Việt Nam trong các dịp xem truyền hình trực tuyến World Cup, chương trình Nhịp cầu âm nhạc hay tra cứu kết quả thi đại học.
  • Xâm phạm sở hữu trí tuệ: Tranh chấp tên miền và nhãn hiệu trên mạng do tính địa phương của luật pháp. Tác giả nêu các vụ việc điển hình tại Việt Nam: nhãn hiệu Cà phê Trung Nguyên bị bên thứ ba đăng ký bản quyền ở nước ngoài; sàn giao dịch thủ công mỹ nghệ Handivn.vn của VCCI buộc phải đổi tên miền do trùng lắp quốc tế; tình trạng đầu cơ địa chỉ website Vịnh Hạ Long khiến cơ quan quản lý du lịch địa phương gặp khó khăn.
• Ảnh hưởng của rủi ro và tính tất yếu của bảo hiểm: Rủi ro mạng gây tổn thất vật chất, suy giảm hiệu quả, làm mất cơ hội kinh doanh và hủy hoại uy tín doanh nghiệp, khiến bảo hiểm trở thành giải pháp tài chính bắt buộc để bảo vệ sự tồn tại của doanh nghiệp.

Chương III: Bảo hiểm rủi ro trong Thương mại điện tử

Chương ba phân tích sâu nghiệp vụ bảo hiểm rủi ro trực tuyến và đưa ra định hướng ứng dụng thực tế.

• Bảo hiểm trong quản trị rủi ro: Khẳng định vai trò của việc chuyển giao rủi ro đối với quy trình 5 bước quản trị rủi ro (đánh giá, giảm thiểu, mua bảo hiểm, giám sát hệ thống và khắc phục hậu quả).
• Tác dụng của bảo hiểm: Bồi thường các tổn thất vật chất đối với hạ tầng dữ liệu và phần cứng; thanh toán chi phí pháp lý và bồi thường trách nhiệm cho bên thứ ba; bảo vệ giá trị các tài sản vô hình (thương hiệu, dữ liệu khách hàng); cung cấp dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo phòng ngừa rủi ro cho người tham gia; tạo tâm lý an tâm kinh doanh.
• Nội dung nghiệp vụ bảo hiểm TMĐT: Phân tích đối tượng bảo hiểm (dữ liệu, hệ thống mạng, tài sản số), phạm vi rủi ro được bảo hiểm, thủ tục tham gia, phương pháp định giá tài sản điện tử, cách tính phí bảo hiểm, số tiền bảo hiểm, quy trình khiếu nại, giám định tổn thất công nghệ và chi trả bồi thường.
• Khuyến nghị thực tiễn: Doanh nghiệp cần chủ động rà soát để tránh mua trùng lặp các điều khoản không cần thiết; lựa chọn công ty bảo hiểm quốc tế có uy tín và tiềm lực kỹ thuật vững mạnh (như AIG); đàm phán hợp đồng chặt chẽ về luật điều chỉnh; đồng thời đề xuất các bài học thực tiễn giúp doanh nghiệp Việt Nam tự bảo vệ tài sản số khi tham gia hội nhập kinh tế quốc tế.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Khóa luận hệ thống hóa cơ sở dữ liệu thực chứng cho thấy thương mại điện tử giúp tối ưu hóa triệt để chi phí giao dịch (phí phân phối dịch vụ vé máy bay, ngân hàng, bảo hiểm giảm từ 50% đến 99%; chi phí xử lý mỗi giao dịch thanh toán qua Internet giảm xuống mức 1 cent).
• Chứng minh tính vượt trội về năng suất lao động của mô hình số hóa qua các số liệu đối chiếu cụ thể giữa Amazon với Barnes & Noble, Cisco với phương thức hỗ trợ khách hàng truyền thống.
• Xây dựng hệ thống phân loại toàn diện về các mối nguy cơ đối với kinh doanh mạng, chia rõ hai nhóm nguyên nhân khách quan và chủ quan, đi kèm các minh chứng thực tế về tấn công mã độc, lừa đảo trực tuyến và xâm phạm thương hiệu số.
• Xác lập khung lý luận gắn kết giữa quản trị an ninh mạng và chuyển giao rủi ro tài chính qua hợp đồng bảo hiểm rủi ro thương mại điện tử chuyên biệt.

Giải pháp và khuyến nghị của tác giả

• Khuyến nghị các doanh nghiệp không nên chỉ ỷ lại vào các giải pháp kỹ thuật đơn thuần (tường lửa, phần mềm chống virus) mà cần áp dụng quy trình quản trị rủi ro 5 bước hoàn chỉnh và chuyển nhượng rủi ro bằng bảo hiểm.
• Doanh nghiệp cần thẩm định kỹ điều khoản hợp đồng bảo hiểm, tránh bỏ chi phí cho các rủi ro không cần thiết, tận dụng các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và huấn luyện nhân lực đi kèm của công ty bảo hiểm.
• Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, tác giả khuyến nghị cần nhanh chóng đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, tên miền trên phạm vi toàn cầu để tránh tranh chấp, đồng thời chủ động tìm hiểu các quy chuẩn hợp đồng bảo hiểm quốc tế để bảo vệ giao dịch xuất nhập khẩu trực tuyến.

Đóng góp về mặt học thuật và thực tiễn

Khóa luận là một trong những công trình học thuật đầu tiên tại Trường Đại học Ngoại thương (năm 2003) nghiên cứu có hệ thống về nghiệp vụ bảo hiểm rủi ro không gian mạng (Cyber Risks Insurance) – một khái niệm hoàn toàn mới mẻ tại Việt Nam thời điểm bấy giờ. Tác giả đã đặt nền móng lý luận liên ngành giữa Kinh tế Ngoại thương, Thương mại điện tử và Bảo hiểm quốc tế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Tác giả tự nhìn nhận do rào cản thời gian nghiên cứu hạn hẹp, nguồn tài liệu thực tế tại Việt Nam vào năm 2003 còn khan hiếm và thiếu kinh nghiệm thực tế về nghiệp vụ bảo hiểm số, khóa luận mới chỉ dừng lại ở bước đầu nghiên cứu tổng quan lý thuyết, khai thác kinh nghiệm quốc tế mà chưa thể triển khai khảo sát định lượng quy mô lớn tại các doanh nghiệp trong nước.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sâu hơn về cơ chế định phí bảo hiểm, phân tích thực trạng tổn thất dữ liệu thực tế tại các doanh nghiệp Việt Nam khi khung pháp lý về giao dịch điện tử và dịch vụ bảo hiểm rủi ro mạng nội địa được ban hành hoàn chỉnh.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và tư liệu lịch sử đối với:

• Giảng viên, sinh viên và học viên cao học các chuyên ngành Kinh tế đối ngoại, Thương mại quốc tế, Thương mại điện tử, Quản trị kinh doanh và Tài chính - Bảo hiểm.
• Các nhà nghiên cứu quan tâm đến lịch sử phát triển của Internet, thương mại điện tử và các vụ việc bảo hộ sở hữu trí tuệ số giai đoạn 2000–2003 tại Việt Nam.
• Các nội dung đáng tham khảo nhất trong văn bản gồm: hệ thống bảng biểu so sánh chi phí phân phối và thanh toán; chu trình quản trị rủi ro 5 bước; các bài học tình huống thực tế về tranh chấp nhãn hiệu, tên miền của doanh nghiệp Việt Nam thời kỳ đầu mở cửa kinh tế số.

Câu hỏi thường gặp

1. Thương mại điện tử đã giúp Cisco Systems và General Electric (GE) cắt giảm chi phí và tỷ lệ sai sót đơn hàng như thế nào?
Trước khi triển khai đặt hàng trực tuyến, cả GE và Cisco đều ghi nhận tỷ lệ đơn hàng phải sửa lỗi lên tới khoảng 25%. Sau khi cho phép khách hàng đặt hàng qua website, Cisco đã giảm tỷ lệ lỗi này xuống còn 2%, giúp tiết kiệm 500 triệu USD (tương đương 9% tổng doanh thu và 17% tổng chi phí hoạt động). Tương tự, hệ thống TPN (Trading Post Network) của GE đã xử lý hoàn toàn tự động các yêu cầu, giảm mạnh sai sót và tiết kiệm từ 5% đến 10% chi phí nguyên vật liệu đầu vào.

2. Chi phí giao dịch thanh toán qua Internet chênh lệch ra sao so với các phương tiện truyền thống theo số liệu trong khóa luận?
Theo số liệu trích dẫn từ báo cáo kinh tế của The Economist, chi phí cho một giao dịch qua mạng Internet chỉ tốn khoảng 0,01 USD (1 cent), trong khi giao dịch qua máy rút tiền tự động (ATM) tốn 0,27 USD (27 cent), qua điện thoại tốn 0,52 USD (52 cent) và qua ngân hàng thông báo lên tới 1,14 USD (114 cent). Chi phí thanh toán bằng séc giấy truyền thống cũng dao động từ 1,2 USD/giao dịch.

3. Khóa luận dẫn chứng sự khác biệt về doanh thu trên đầu nhân viên giữa Amazon và Barnes & Noble ra sao?
Tác giả so sánh số liệu thực tế năm 1998: cửa hàng sách trực tuyến Amazon.com chỉ có 614 nhân viên nhưng tạo ra 148 triệu USD doanh thu, đạt chỉ số doanh thu bình quân khoảng 241.000 USD/người. Trong khi đó, chuỗi nhà sách truyền thống Barnes & Noble phải duy trì tới 27.200 nhân viên để đạt doanh thu 2,8 tỷ USD, với mức doanh thu bình quân chỉ đạt 103.000 USD/người.

4. Khóa luận nêu những dẫn chứng điển hình nào về rủi ro sở hữu trí tuệ và thương hiệu trực tuyến tại Việt Nam?
Tác giả nêu ba trường hợp điển hình: nhãn hiệu Cà phê Trung Nguyên của Việt Nam bị đăng ký bản quyền ở nước ngoài dẫn đến nguy cơ không được giao dịch tự do trên Internet; sàn giao dịch hàng thủ công mỹ nghệ của VCCI buộc phải đổi tên miền từ Handivn.vn sang vn.vn do trùng với một website quốc tế; và địa chỉ Vịnh Hạ Long bị đầu cơ đăng ký trước khiến Sở Du lịch Quảng Ninh phải sử dụng một địa chỉ website thay thế dài và bất tiện.

5. Công tác quản trị rủi ro thương mại điện tử theo tác giả gồm những bộ phận nào và bảo hiểm đóng vai trò gì?
Theo khóa luận, quản trị rủi ro trong thương mại điện tử gồm 5 bộ phận cấu thành: (1) Đánh giá mức độ rủi ro, (2) Giảm thiểu rủi ro, (3) Mua bảo hiểm, (4) Giám sát việc quản lý hệ thống, và (5) Khắc phục hậu quả do rủi ro gây ra. Trong đó, việc mua bảo hiểm là khâu mang tính quyết định để chuyển giao rủi ro tài chính, bảo đảm bồi thường các tổn thất vật chất, chi phí pháp lý và bảo vệ tài sản vô hình khi các biện pháp kỹ thuật phòng ngừa bị vượt qua.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đinh Hải đã khái quát bức tranh toàn cảnh về sự bùng nổ của thương mại điện tử và những lợi ích kinh tế vượt trội của mô hình kinh doanh số so với thương mại truyền thống. Đồng thời, công trình nhận diện hệ thống rủi ro trực tuyến đa dạng và khẳng định vai trò thiết yếu của bảo hiểm rủi ro thương mại điện tử trong chu trình quản trị rủi ro tổng thể của doanh nghiệp. Đây là một nghiên cứu học thuật tiên phong tại thời điểm năm 2003, mang lại nhiều giá trị tham khảo về mặt lý luận nghiệp vụ và kinh nghiệm thực tiễn cho các doanh nghiệp khi bước đầu hội nhập kinh tế số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ I. Thương mại điện tử là gì? 1. Lịch sử hình thành và phát triển của Thương mại điện tử Sự hình thành và phát triển của Thương mại điện tử gắn liền với sự ra đời và phát triển của Internet. Mạng máy tính đầu tiên được ra đời tại nước Mĩ vào năm 1969 với chức năng là mạng trao đổi thông tin dự khuyết của Bộ quốc phòng (Ministry of Defence).

Mạng thông tin này có tên là ARPANET (Advanced Research Projects Agency Network). Cho tới năm 1972 đã có tới khoảng 40 Websites kết nối vào ARPANET và vào năm 1980 một mạng máy tính có tên CSNET (Computer Science Research Network) cũng kết nối vào ARPANET, đó chính là sự ra đời của mạng Internet toàn cầu ngày nay. Tuy nhiên, vào những năm 1960 việc trao đổi dữ liệu điện tử (Electronic Data Interchange) và thư điện tử (E-mail) đã được các doanh nghiệp trên thế giới thực hiện trên các mạng nội bộ (Intranet) của mình. Cũng bắt đầu từ thời kì này, các dịch vụ tài chính đã dần được tự động hoá, chẳng hạn như quá trình xử lí séc ra đời vào những năm 1960 và sau đó là sự ra đời của phương thức thanh toán bằng thẻ tín dụng và chuyển tiền điện tử.

Tiếp theo đó là sự ra đời của các trạm giao dịch tự động vào những năm 1980 mà tiêu biểu là Máy rút tiền tự động-ATMs (Automated Teller Machines) và Máy bán hàng tự động (Point-of-Sale Machines). Hiện nay các khái niệm về tiền điện tử, giao dịch điện tử, thanh toán điện tử, chứng từ điện tử …đã trở nên phổ biến trên toàn thế giới. Bước sang thập kỉ 90 của thế kỉ trước, sự phát triển bùng nổ của ngành Công nghệ thông tin nhất là việc máy tính cá nhân được sử dụng một ZALO: [phone] BAOCAOTHUCTAP.NET cách phổ biến rộng rãi cả ở nơi làm việc và ở gia đình, nhiều tổ chức tài chính đã khai thác những tiến bộ của ngành công nghệ thông tin để tạo ra các dịch vụ mới dựa trên việc sử dụng máy tính cá nhân. Các tổ chức tài chính luôn nghiên cứu cải tiến sao cho các giao dịch được thực hiện thuận tiện và với một chi phí thấp và rút ngắn thời gian giao dịch.

Nhờ có sự cạnh tranh trong việc phát triển công nghệ Thương mại điện tử và các công nghệ cải tiến nâng cao chất lượng dịch vụ đã thúc đẩy sự phát triển của Thương mại điện tử. Sự phát triển của mạng Internet, cụ thể là số lượng tăng vọt của số lượng máy chủ, đã góp phần làm động lực cho sự tăng trưởng của Thương mại điện tử. Khái niệm Thương mại điện tử Từ khi các ứng dụng của Internet được khai thác phục vụ cho mục đích thương mại, nhiều thuật ngữ khác nhau đã xuất hiện để chỉ các hoạt động kinh doanh trên mạng Internet như: Thương mại điện tử (Electronic commerce hay e-commerce hay e-business); Thương mại trực tuyến (Online trade hay Cyber Trade); Thương mại không giấy tờ (Paperless commerce); Thương mại Internet (Internet trade); Thương mại số hoá (Digital commerce). Tuy nhiên, thuật ngữ Thương mại điện tử (Electronic commerce) là thuật ngữ được sử dụng phổ biến nhất và được các tổ chức kinh tế công nhận trong các tài liệu nghiên cứu của họ.

Đạo luật mẫu về Thương mại điện tử của Uỷ ban Liên Hợp quốc về Luật thương mại quốc tế-UNCITRAL (đã được Liên hợp quốc thông qua) cũng không đưa ra định nghĩa cụ thể về Thương mại điện tử mà chỉ quy định phạm vi áp dụng của luật. Cụ thể Luật này quy định cụm từ Thương mại trong Thương mại điện tử như sau: “Thuật ngữ thương mại - commerce cần được diễn giải theo nghĩa rộng để bao quát các vấn đề nảy sinh ra từ ZALO: [phone] BAOCAOTHUCTAP.NET mọi quan hệ mang tính chất thương mại, dù có hay không có hợp đồng. Các quan hệ mang tính thương mại bao gồm, nhưng không chỉ bao gồm, các giao dịch sau đây: bất cứ giao dịch thương mại nào về cung cấp hoặc trao đổi hàng hoá hoặc dịch vụ; thoả thuận phân phối;đại diện hoặc đại lí thương mại; uỷ thác(factoring), cho thuê dài hạn (leasing); xây dựng các công trình;tư vấn;kỹ thuật công trình(engineering);đầu tư;cấp vốn;ngân hàng;bảo hiểm;thoả thuận khai thác hoặc tô nhượng;liên doanh và các hình thức khác về hợp tác công nghiệp hoặc kinh doanh;chuyên chở hàng hoá hay hành khách bằng đường biển, đường không, đường sắt hoặc đường bộ”1 Tuy thuật ngữ Thương mại điện tử đã được thống nhất sử dụng nhưng vẫn chưa có một định nghĩa đầy đủ và thống nhất về Thương mại điện tử. Với mục đích đề cao hoạt động thương mại giữa các quốc gia đối với các hàng hoá hữu hình, Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) định nghĩa Thương mại điện tử là: “…hoạt động sản xuất, quảng cáo, tiêu thụ và phân phối các sản phẩm thông qua các mạng viễn thông”.

Đối với tổ chức tài chính Merill Lynch với ý thức đề cao vai trò của các hoạt động dịch vụ thì đã đưa ra định nghĩa về Thương mại điện tử như sau: “…Các giao dịch này có thể bao gồm hoạt động buôn bán điện tử các hàng hoá hoặc dịch vụ giữa các doanh nghiệp; các hoạt động thanh toán tài chính; các hoạt động sử dụng thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, máy rút tiền tự động và chuyển tiền điện tử; việc phát hành và xử lí các loại thẻ tài chính; các hóa đơn thanh toán và đề nghị thanh toán; cung cấp dịch vụ du lịch cùng các dịch vụ thông tin khác”2 Bộ thương mại: Thương mại điện tử, NXB Thống kê. 1 2 PriceWaterhouse Cooper: E-Business technology forecast, PriceWaterhouse Coopers Technology Center, California 1999.NET Bên cạnh đó, nhiều quan điểm còn cho rằng Thương mại điện tử được hiểu theo nhiều nghĩa tuỳ vào góc độ nghiên cứu. Chẳng hạn như theo R.Winston, Thương mại điện tử còn có thể hiểu theo các khía cạnh được mô tả ở Bảng 2. Khái niệm Thương mại điện tử từ các góc độ Góc độ Mô tả Công nghệ thông tin Thương mại điện tử là việc cung cấp, phân phối thông tin, các sản phẩm/dịch vụ, các phương tiện thanh toán qua đường dây điện thoại, các mạng truyền thông hoặc qua các phương tiện điện tử khác.

Kinh doanh Thương mại điện tử là việc ứng dụng công nghệ (chủ yếu là công nghệ thông tin) để tự động hoá các giao dịch kinh doanh và các kênh thông tin kinh doanh. Dịch vụ Thương mại điện tử là công cụ để các doanh nghiệp, người tiêu dùng, các nhà quản lý cắt giảm các chi phí dịch , đồng thời nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ và tăng tốc độ cung cấp dịch vụ cho khách hàng. Trực tuyến Thương mại điện tử cung cấp khả năng tiến hành các hoạt động mua, bán hàng hoá, trao đổi thông tin trực tiếp trên Internet cùng nhiều dịch vụ trực tuyến khác. Cuối cùng người viết xin được tổng hợp và đưa ra một định nghĩa về Thương mại điện tử như sau: 3 Ravi Kalakota, Andrew B.Whinston: Electronic commerce:A manager’s guide, Addison Wesley Publisher.NET Thương mại điện tử là việc ứng dụng các công nghệ thông tin để tiến hành các giao dịch mua-bán các sản phẩm, dịch vụ và thông tin thông qua các mạng máy tính có sử dụng các tiêu chuẩn truyền thông chung.

Tuy Thương mại điện tử được hiểu theo nhiều các khác nhau nhưng tất cả các khái niệm đều nêu bật bản chất chung của Thương mại điện tử như sau:  Giao dịch Thương mại điện tử được thực hiện trên cơ sở các giao dịch thương mại truyền thống, dù vậy nhiều công việc và quá trình giao dịch Thương mại điện tử có liên quan đến thương mại truyền thống. Khác với các giao dịch thương mại truyền thống được tiến hành trên giấy, qua điện thoại, qua những người môi giới hoặc người đưa tin, bằng các phương tiện giao thông, các giao dịch Thương mại điện tử được tiến hành trên các mạng điện tử.  Để tiến hành các giao dịch Thương mại điện tử, cần có một chương trình máy tính được cài đặt tại ít nhất một điểm cuối của giao dịch hoặc quan hệ thương mại. Tại điểm chuối khác có thể là một chương trình máy tính, một người sử dụng một chương trình máy tính hay sử dụng một kỹ thuật truy cập mạng máy tính nào đó.

 Giao dịch Thương mại điện tử được xây dựng trên có sở những ưu điểm và cấu trúc của thương mại truyền thống cùng với sự linh hoạt, mềm dẻo của các mạng điện tử, cho phép loại bỏ những trở ngại, những cản trở vật lí khi thực hiện các giao dịch. Ví dụ, các hệ thống máy tính trên Internet có thể được thiết lập để cung cấp dịch vụ hỗ trợ khách hàng 24 giờ mỗi ngày và 7 ngày mỗi tuần; các đơn đặt hàng đối với sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp cũng có thể được chấp nhận ở bất cứ nơi nào và bất kì lúc nào.NET  Thương mại điện tử là một hệ thống bao gồm nhiều giao dịch thương mại. Các giao dịch này không chỉ tập trung vào việc mua-bán hàng hoá và dịch vụ để trực tiếp tạo ra thu nhập cho doanh nghiệp, mà bao gồm nhiều giao dịch hỗ trợ tạo ra lợi nhuận như khích thích, gợi mở nhu cầu đố với các hàng hoá và dịch vụ, hỗ trợ việc chào bán, cung cấp các dịch vụ khách hàng hoặc tạo diều kiện thuận lợi cho quá trình thông tin, liên lạc giữa các đối tác kinh doanh…(Hình 3) Truy cập Qúa trình bán hàng tiếp theo Tìm kiếm Thắc mắc Khách hàng Quảng cáo Đơn đặt hàng trực tyến trực tuyến Đơn đặt hàng tiêu chuẩn Phân phối  Trực tuyến: Hàng hoá vô hình, thông tin.  Giao hàng:Hàng hoá hữu hình Các dịch vụ hỗ trợ khách hàng điện tử Sơ đồ 3: Chu trình Thương mại điện tử  Thương mại điện tử phụ thuộc vào sự phát triển của công nghệ thông tin, định nghĩa về Thương mại điện tử không thể là duy nhất mà sẽ phải cập nhật theo sự ra đời của các công nghệ mới.

Hơn nữa, với ZALO: [phone] BAOCAOTHUCTAP.NET các công nghệ hiện nay, chúng ta chưa chắc đã khai thác và ứng dụng hết những khả năng mà nó đem lại. THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CÁC TỔ CHỨC Chính phủ Người sản xuất Người phân phối Người bán hàng Khách hàng CÁC MẠNG MÁY TÍNH CÁC QUÁ TRÌNH Mạng của doanh Marketing nghiệp Bán hàng Mạng Internet Thanh toán Các mạng thương Thực hiện mại tài chính Hỗ trợ Hình 4. Các hợp phần của Thương mại điện tử 3.