Chương 1. Những van dé lý luận về bao dam quyển bảo chữa của bị can la người dưới 18 tuổi trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự. Quy định của pháp luất tổ tung hình sư về bao dam quyền. bảo chữa của bị can là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn diéu tra vụ án hình sự 'Chương 3.
Thực trang và giải pháp nhằm bao đảm quyển bảo chữa của ‘bi can JA người đưới 18 tuổi trong giai đoạn điêu tra vụ án hình sự. NHUNG VAN DE LÝ LUẬN. VE BAO DAM QUYEN BAO CHỮA CUA BỊ CAN LÀ NGƯỜI DUGI18 TUỔI TRONG GIAI DOAN DIEU TRA VỤ AN HÌNH SU 1. Khai niệm bao đảm quyén bào chữa của bị can là người đưới 18 tuổi trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự.
Dé có thé đưa ra được khái niệm chính xác về bao dam quyền bao chữa của bị can lả người dưới 18 tuổi trong giai đoạn diéu tra vụ án hình sự, trước. hết cân làm rổ một số khái niệm và van dé liên quan dưới đây. Thứ nhất, khái niệm quyền bảo chữa va chủ thể của quyền bảo chữa. ~ Khái niềm quyén bào chữa.
Lich sử phat triển của sã hội loài người chúng ta là lich sử cia những cuộc đầu tranh giành các quyển tự do, dân chủ, tiền bộ. Những quyền tự do, dân chủ, tiến bộ ma con người đã có được như ngày nay lả kết quả của một quá tình đầu tranh lâu dai, bên bi của các những lực lượng tiễn bô trong xã hội chống lại các thé lực độc tài, phân dân chi trên thể giới. Một trong những quyển dân chủ ma con người đã giành được trong cuộc đầu tranh nay chính là quyển bao chữa cia người bi buộc tôi. ‘Vay, quyên bảo chữa được hiểu như thé nảo? Hiện nay, trong khoa hoc pháp luật TTHS trên thé giới nói chung và Việt Nam nói riêng vẫn chưa có định nghĩa chính thức nào vẻ quyền bảo chữa.
Trong pháp luật tổ tung hình sự 'Việt Nam, quyền bao chữa là một trong những quyên quan trong nhất đối với người bị buộc tôi (người bị bất, bi tam giữ, bi can, bi cáo nói chung và bị can, ị cáo là người đưới 18 tuổi) được quy đính trong BLTTHS vả cho đến nay nó cũng là một khái niêm cần được làm sang ta tử góc đô lý luận để làm tiên để cho việc thực hiên quyền bảo chữa cia các chi thể này. Quyền bảo chữa vả khái niệm về quyển bảo chữa được dé cập trong nhiều văn kiện quốc tế, pháp luật của các quốc gia cũng như các công trình nghiên cứu khoa học nhưng hiện nay vẫn còn nhiều quan điểm khác nhau. Điều 11 Tuyên ngôn Thé giới về quyền con người năm 1948 (UDHR) thể hiện: “Bat cứ ai bi cáo buộc về một hành vi phạm tôi đều được quyền suy đoán vô tội cho din kit được chứng minh là phạm tôi trước một phiên tòa. công khai, nơi mà anh ta được cung cấp những bảo đâm cân thiét cho việc bào chiữa 'Š' Với cách quy định nay, Tuyên ngôn không trực tiếp quy đính thé ảo lả quyển bảo chữa nhưng Tuyên ngôn cũng đã ghi nhận một trong những tiêu chí cơ bản của việc xét xử công bằng lả quyển có được những bão đảm.
hợp lý cho việc bao chữa của người bị buộc tội "Nhà luật học Xô viết Stragovich M.S cho ring: “Quyển bảo chữa cũa bt can là tat cả các quyền năng tổ ting mà pháp luật quy amh cho bi cam đỗ bảo. vệ Rỗi mot swbuộc tội và được bi can sử chung đỗ bác bỗ sự buộc tôi, đỗ dua Ta các If lễ và cluing cứ trong việc biên minh hoặc lầm giãm nhe trách nhiễm của maint’. Quan điểm nay được rất nhiễu tác giã ting hộ và được xem là quan điểm phổ biến trong các sách báo pháp lý vé quyển bảo chữa trong TTHS Điều 34 Hiển pháp Nhật Bản cũng đã quy định: “Không at bt bắt hay giam giữ mà không có ngay đặc quyền được bào chiữa”. Ngoai ra, tại Điền 37 của Hiễn pháp này cũng đã quy định: “ao mot thời điễm bị can, bi cáo phải được luật sử bào chia có ati năng lực trợ giúp - người được nhà nước chỉ dinh nễu bị cáo Rhông thé tự bào chữa “5 Ì Rgànngànthổ giớivÌ yên cơnnghờinãm 1048 Ngyẫn Bến Th Tach C012), “Chyênbe ciến củ bị em, o b cio nghời dum tinh mến tong tổ ung, “Bà sự Việt Nam", Luận in Tên sỹ Lait học, tường Bạt học Ent tinh nhổ Hà Chi Minh, TP.
Hồ Chỉ Mak, Ê Viễn khøa học Kiba sit - VESND IC, HF thdng php hồn aự cửa Một số nước châu A, bin dich ting “Việt 1989) 10 "Ngoài ra, quyền bao chữa cũng được ghi nhân va bao dam ở nhiễu văn ‘ban pháp lý khác có liên quan như “Các nguyên tắc cơ bản cia Liên hợp quốc. vẻ vai trù của Luật sử", “Quy chế Roma vé Tòa án hình sự quốc tế”, "Công, tước Châu Âu về quyển con người (ECHR), Công ước Châu Mỹ về quyền con người (AmCHR) và Hiển chương Châu Phí về quyển con người va quyển các dân tộc (AfCHPR), tập hop các nguyên tắc vẻ bảo vệ tắt cả những người bi giam hay bị cẩm tù dưới bắt kỳ hình thức nao được Đại Hội đồng Liên Hop Quốc thông qua bằng Nghị quyết 43/173 ngày 09/12/1988. Công tước Châu Âu vé quyền con người (EHRC) cũng đã có các quy định vẻ quyền bảo chữa cho người bị cáo buộc về hình sự. Theo đó, bat kỷ ai khi bi cáo buộc pham tội hình sự sẽ có các quyền tối thiểu sau: “.(a) Được thông báo kịp thời bằng một ngôn ngit mà người đó.
về bản chất và i do buộc tôi minh; (b) C6 di thot gian và điễu kiên đã chuẩn bị bào chiữa và liên lê với "người bào chita do chỉnh mình lựa chon: (€) Được te bào chiữa hoặc thông qua sử trợ giúp pháp If do người đô thea chọn, hoặc nếu ho Riông có đi kid năng chi trả cho người bào chia. họ sẽ được cung cắp sự trợ giúp pháp If miễn phi vì lợi ich của công If. (4) Đỗt chất hoặc được đối chất những nhân ciưửng buộc tội minh, và được mời người làm chứng gỡ tội cho mình tham gia đối chất với điều kiện ương tự như những nhân chứng buộc tôi, (e) Được có phiên dich miễn phi nếu không hiển hoặc không nói được ngôn ngit sử dung trong phiên tòa,. "7 Ở Việt Nam cứng tôn tại nhiều quan điểm về khái niệm quyển bao chữa Theo TS.
Luật sư Phạm Hồng Hai thi: “Quyển bảo chữa trong tố hung Tỉnh sự là ting hòa các hành vi 18 tung đo người bị tạm giữ. bt can, bị cáo, Cổng ước Châu Ânvề quyền cơnnghời EHRO) năm 1953, " người bi kết dn thực hiện trên cơ sở phit hợp với quy định của pháp luật nhằm _phũ nhận một phẫn hay toàn bộ sự buộc tôi của cơ quam THTT, làm giảm nhe Toặc loại trừ trách nhiêm hình sự của minh trong vu án hình see (G8 T8 Võ Khánh Vinh đưa ra quan điểm “Quyên bảo chữa là tổng hợp các quyền tổ ting tao khả năng cho bị can, bt cáo bào chita về hành vi do chính mình thực hiện đã bị buộc tôi và bdo vệ các quyên, lợi ich hop pháp khác PGS. Nguyễn Ngọc Chi thi: “Quyên bào chữa là tổng hợp các hành: vi 16 hing của bị can, bị cáo trên cơ số phh hợp với các quy Ämh của pháp Trật nhằm đưa ra các chứng cứ đễ báo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình trước các cơ quan tiễn hành tố tung“? Còn theo Giáo trình Luật tô tung hình sự Việt Nam của trường Đại học Luật Hà Nội thì: “Quyên bao chiữa của người bt buộc tội được quy định nhằm bảo ddim cho ho trình bày quan điễm của mình đỗi với việc bi buộc tội. đưa ra các ching cứ cân thiét đề nghị các cơ quan có thẩm quyén tiễn hành tổ ting Xem xét tinh tiết minh oan hoặc giãm nhe trách nhiệm hình sự cho mình theo quy định của pháp luật.
Noi cách khác, quyền bào chia là tat cả các quyền ‘mit pháp luật quy dink đỗ người bi buộc tôi chồng lai sự buộc tôi hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình suc“ "Trong các xã hội công dân, đặc biết là trong 28 hội XHCN, người công, dan được hưởng những quyên va lợi ích hết sức rộng lớn, Hiền pháp và pháp luật ghỉ nhân và bão đảm cho việc thực hiện các quyển nảy. Quyển bảo chữa 1ä một trong rất nhiễu quyên của công dân, là bô phân hợp thành của quyền. được bao vệ lợi ich hop pháp cũa minh. “Bao chữa là hành vi cia một người Phạm Bằng Hồi 1999), Bio đâu nn bào ita cia ng Bị bốc 10, NA công msn din, HA Nội ˆ Về Kish Vath (2002), Go inh Lute TẾ now Tn, Giáo tràn Viên Hân ma kho lọc hội Vật, Nun, Np Công shin din, Hà NI “ Nguyễn Ngọc Chí (2001), Giáo trừnh Late tổ uoyg hình sc, Go trình Đại học Quốc gia Hi Nội, Nib Đại Thạc Quậc gà, Ha Nột ñ ˆ Buihọc Luật Hà Nội 2018), Giáo nin tt tổn lo sự Việt Nan,NOE3 Công anand; Hà NG đưa ra các tinh tiết vả chứng cử chứng minh cho sự không có lỗi hoặc lâm giảm lỗi của minh”.
Vì vậy, quyền bao chữa chỉ thuộc về người nao bi coi la có lỗi bao gém cả lỗi kỹ luật, lỗi hanh chỉnh,lỗi dân sự, lỗi hình sự. bảo chữa với ý nghĩa là khải niệm chung bao hẻm cả quyển bao chữa của người bị coi là có lỗi hảnh chính,lỗi kỹ luất, quyền bao chữa của bi đơn dân sử (trong tổ tung Dân sự) va quyển bào chữa cia người bi coi là có lỗi hình sự (quyên bảo chữa trong TTHS), Người nào bi coi là có lỗi bình sự, bị buộc tôi thì có quyền bảo chữa trong TTHS gọi tắt là quyền bảo chữa, quyền nảy được coi như một chức năng tổ tụng va nó tổn tại trong tat cả các giai đoạn của. Việc buộc toi là hảnh vi của các cơ quan THTT để xác định THNS đôi với người bi buộc tôi trên cơ sỡ các chứng cứ đã được xác định ở thời điểm. Một bi can bi bude tôi bằng quyết định khởi tô bi can và người dé phải gánh chịu các hậu quả pháp lý như.
bị điều tra, bị ap dung biện pháp cưỡng chế TTHS. Còn một bi cáo thi bị buộc tội bằng bản cáo trạng của Viện kiểm. sát nhân dân va hậu quả pháp lý của việc nay là bi cáo đó có thể bị kết an và có thể phải gảnh chịu hình phạt.