Khoá luận tốt nghiệp thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm và thực tiễn thi hành tại tỉnh thanh hoá

Đề tài 'Thủ Tục Tố Tụng Đối Với Bị Cáo Dưới 18 Tuổi Tại Tỉnh Thanh Hóa' được hình thành trong bối cảnh pháp… 90 trang · Trường Đại Học Luật Hà Nội · 2023.

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Mai
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Thủ Tục Tố Tụng Đối Với Bị Cáo Dưới 18 Tuổi Tại Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG THỐNG KÊ SỐ LIỆU
• TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• KẾT CẤU ĐỀ TÀI
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỦ TỤC TỐ TỤNG ĐỐI VỚI BỊ CÁO LÀ NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM
• 1.1. Khái niệm thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm
• 1.2. Đặc điểm thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm
• 1.3. Khái niệm bị cáo là người dưới 18 tuổi
• 1.4. Khái niệm thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ NĂM 2015 VỀ THỦ TỤC TỐ TỤNG ĐỐI VỚI BỊ CÁO LÀ NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH TẠI TỈNH THANH HÓA
• 2.1. Quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 về thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm
• 2.2. Nguyên tắc và thủ tục áp dụng với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm
• 2.3. Thực tiễn thi hành thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
• 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
• 2.5. Những kết quả đạt được
• 2.6. Những tồn tại, hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH VỀ THỦ TỤC TỐ TỤNG ĐỐI VỚI BỊ CÁO LÀ NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tình hình nghiên cứu và tính cấp thiết của đề tài

Đề tài 'Thủ Tục Tố Tụng Đối Với Bị Cáo Dưới 18 Tuổi Tại Tỉnh Thanh Hóa' được hình thành trong bối cảnh pháp luật Việt Nam đang ngày càng chú trọng đến quyền lợi của trẻ em. Việc nghiên cứu các quy định pháp luật về thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang tính thực tiễn cao. Theo thống kê, tỷ lệ tội phạm do người dưới 18 tuổi gây ra đang gia tăng, điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện các quy định pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi của nhóm đối tượng này. Đặc biệt, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã có những quy định riêng biệt cho đối tượng này, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với việc bảo vệ trẻ em trong quá trình tố tụng. Việc nghiên cứu này không chỉ giúp nâng cao nhận thức về quyền lợi của trẻ em mà còn góp phần vào việc cải cách tư pháp, đảm bảo tính nhân đạo trong xử lý các vụ án hình sự liên quan đến người chưa thành niên.

II. Khái niệm và đặc điểm của thủ tục tố tụng đối với bị cáo dưới 18 tuổi

Thủ tục tố tụng đối với bị cáo dưới 18 tuổi có những đặc điểm riêng biệt so với thủ tục tố tụng chung. Theo quy định tại Điều 1 Công ước quốc tế về quyền trẻ em, trẻ em được định nghĩa là người dưới 18 tuổi. Điều này có nghĩa là các quy định pháp luật phải được áp dụng một cách linh hoạt và nhân đạo hơn đối với nhóm đối tượng này. Đặc điểm tâm lý và sinh lý của trẻ em chưa phát triển đầy đủ, dễ bị tổn thương, đòi hỏi các cơ quan tố tụng phải có những biện pháp bảo vệ đặc biệt. Thủ tục tố tụng cần phải đảm bảo quyền lợi của bị cáo, đồng thời tạo điều kiện cho họ có cơ hội sửa chữa sai lầm. Việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn hay cưỡng chế cũng cần phải được xem xét một cách cẩn trọng, tránh gây tổn thương tâm lý cho trẻ em. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của trẻ em mà còn góp phần vào việc giáo dục và tái hòa nhập xã hội cho họ.

III. Quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 về thủ tục tố tụng đối với bị cáo dưới 18 tuổi

Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã quy định rõ ràng về thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi. Các quy định này được xây dựng dựa trên nguyên tắc bảo vệ quyền lợi của trẻ em, đồng thời đảm bảo tính công bằng trong quá trình xét xử. Theo đó, các cơ quan tố tụng phải thực hiện các biện pháp bảo vệ đặc biệt cho bị cáo dưới 18 tuổi, bao gồm việc mời người đại diện hợp pháp tham gia vào quá trình tố tụng. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của trẻ em mà còn tạo điều kiện cho họ có cơ hội thể hiện quan điểm và bảo vệ quyền lợi của mình. Hơn nữa, việc áp dụng các biện pháp giáo dục thay vì hình phạt nghiêm khắc cũng được khuyến khích, nhằm giúp trẻ em nhận thức được sai lầm và có cơ hội sửa chữa. Điều này thể hiện sự nhân đạo trong chính sách pháp luật của Nhà nước đối với trẻ em.

IV. Thực tiễn thi hành thủ tục tố tụng tại tỉnh Thanh Hóa

Tại tỉnh Thanh Hóa, thực tiễn thi hành thủ tục tố tụng đối với bị cáo dưới 18 tuổi đã có những chuyển biến tích cực. Các cơ quan tố tụng đã chú trọng đến việc áp dụng các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, đồng thời thực hiện các biện pháp bảo vệ quyền lợi cho trẻ em. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực hiện các quy định này. Một số vụ án vẫn chưa đảm bảo quyền lợi cho bị cáo dưới 18 tuổi, đặc biệt là trong việc mời người đại diện hợp pháp tham gia. Điều này cho thấy cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan tố tụng và các tổ chức xã hội trong việc bảo vệ quyền lợi của trẻ em. Việc nâng cao nhận thức của cán bộ tư pháp về quyền lợi của trẻ em cũng là một yếu tố quan trọng để cải thiện tình hình này.

V. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện thủ tục tố tụng đối với bị cáo dưới 18 tuổi

Để hoàn thiện thủ tục tố tụng đối với bị cáo dưới 18 tuổi, cần có một số giải pháp cụ thể. Trước hết, cần tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ tư pháp về quyền lợi của trẻ em. Thứ hai, cần hoàn thiện các quy định pháp luật để đảm bảo tính khả thi trong việc áp dụng các biện pháp bảo vệ quyền lợi cho trẻ em. Thứ ba, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan tố tụng và các tổ chức xã hội trong việc bảo vệ quyền lợi của trẻ em. Cuối cùng, cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu cho cán bộ tư pháp về các vấn đề liên quan đến trẻ em, nhằm nâng cao năng lực và kỹ năng trong việc xử lý các vụ án liên quan đến bị cáo dưới 18 tuổi. Những giải pháp này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của trẻ em mà còn góp phần vào việc cải cách tư pháp, đảm bảo tính nhân đạo trong xử lý các vụ án hình sự.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Diệu Ly (ngành Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, năm 2023) tập trung nghiên cứu đề tài "Thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm và thực tiễn thi hành tại tỉnh Thanh Hóa". Nghiên cứu được đặt dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Thị Mai.

Về lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn, tác giả chỉ rõ người dưới 18 tuổi là đối tượng chưa phát triển hoàn thiện về thể chất, tâm sinh lý và nhận thức xã hội, do đó rất dễ bị tổn thương khi tham gia vào các quan hệ pháp luật tố tụng hình sự. Quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong xử lý người chưa thành niên phạm tội là không chỉ thuần túy trừng phạt, mà coi trọng giáo dục, giúp đỡ họ nhận thức sai lầm để sửa đổi, hướng tới phòng ngừa tội phạm. Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (BLTTHS năm 2015) đã đánh dấu bước tiến pháp lý quan trọng khi dành riêng Chương XXVIII (Phần thứ bảy) gồm 18 điều luật (từ Điều 413 đến Điều 430) để điều chỉnh thủ tục tố tụng đối với người dưới 18 tuổi.

Tại địa bàn tỉnh Thanh Hóa — địa phương có vị trí cửa ngõ nối liền Bắc Bộ và Trung Bộ, diện tích rộng, quy mô dân số năm 2022 ước tính đạt 3.722,1 nghìn người (đứng thứ 3 cả nước) — quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế thị trường đã làm phát sinh nhiều diễn biến phức tạp về an ninh trật tự. Tội phạm do người dưới 18 tuổi thực hiện trên địa bàn tỉnh có chiều hướng gia tăng cả về số lượng lẫn tính chất nghiêm trọng, thủ đoạn ngày càng tinh vi, xuất hiện các băng nhóm có tổ chức. Trong khi đó, việc áp dụng pháp luật tố tụng hình sự tại Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Thanh Hóa còn bộc lộ nhiều vướng mắc, bất cập giữa quy định thực định và năng lực triển khai thực tế. Do đó, việc nghiên cứu có hệ thống về mặt lý luận và khảo sát số liệu thực tiễn là đòi hỏi cấp thiết.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Hệ thống hóa và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm, bao gồm khái niệm, đặc điểm, mục đích, cơ sở pháp lý và ý nghĩa của các quy định này.
2. Phân tích nội dung các quy định của BLTTHS năm 2015 điều chỉnh thủ tục sơ thẩm đối với bị cáo dưới 18 tuổi; đồng thời đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật của Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn 2018 - 2022, chỉ ra những kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân.
3. Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả bảo đảm thực hiện các quy định thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong xét xử sơ thẩm.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận, hệ thống quy phạm pháp luật của BLTTHS năm 2015 về thủ tục xét xử sơ thẩm vụ án hình sự có bị cáo là người dưới 18 tuổi và thực tiễn áp dụng pháp luật của cơ quan tiến hành tố tụng.
• Phạm vi nghiên cứu: Khóa luận khảo sát thực tiễn thi hành thủ tục tố tụng đối với bị cáo dưới 18 tuổi tại Tòa án nhân dân hai cấp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa; mốc thời gian thu thập dữ liệu và số liệu thống kê được giới hạn trong 5 năm, từ năm 2018 đến hết năm 2022.

Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận được triển khai dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật, cùng các chủ trương, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về tư pháp hình sự và bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em (tiêu biểu như Chỉ thị số 38-CT/TW ngày 30/5/1994 và Chỉ thị số 20-CT/TW ngày 05/11/2012 của Bộ Chính trị; Nghị quyết số 08/2002/NQ-TW và Nghị quyết số 49/2005/NQ-TW về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020).

Hệ thống khung lý thuyết, chuẩn mực pháp lý quốc tế và pháp luật thực định được tác giả sử dụng làm căn cứ đối chiếu bao gồm:

• Các văn kiện quốc tế về tư pháp người chưa thành niên: Công ước của Liên Hợp Quốc về Quyền trẻ em năm 1989 (Điều 1, Điều 12, Điều 40; Việt Nam phê chuẩn năm 1990); Quy tắc chuẩn tối thiểu của Liên Hợp Quốc về tư pháp đối với người chưa thành niên năm 1985 (Quy tắc Bắc Kinh, đặc biệt là Quy tắc 8); Quy tắc của Liên Hợp Quốc về bảo vệ người chưa thành niên bị tước tự do năm 1990.
• Văn bản luật quốc gia: Hiến pháp năm 2013; Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 (Điều 12 về tuổi chịu trách nhiệm hình sự, Điều 91 về nguyên tắc xử lý); BLTTHS năm 2015 (các quy định chung tại Điều 4, Điều 9, Điều 25, Điều 72, Điều 73, Điều 76, Điều 320, Điều 322, Điều 327 và toàn bộ Chương XXVIII từ Điều 413 đến Điều 430); Bộ luật Dân sự năm 2015 (Điều 134, Điều 135, Điều 136); Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014; Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017; Luật Luật sư năm 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2012); Luật Trẻ em năm 2016 (Điều 30).
• Văn bản dưới luật và hướng dẫn thi hành: Thông tư liên tịch số 06/2018/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BTP-BLĐTBXH ngày 21/12/2018 về phối hợp thực hiện một số quy định của BLTTHS đối với người dưới 18 tuổi; Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC ngày 29/6/2018 về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng; Thông tư số 01/2016/TT-CA ngày 12/4/2016 của TANDTC; Thông tư số 01/2017/TT-TANDTC ngày 28/7/2017 và Thông tư số 02/2018/TT-TANDTC ngày 21/9/2018 của Chánh án TANDTC; Công văn số 58/TANDTC-PC ngày 14/4/2016 của Chánh án TANDTC về triển khai mô hình phòng xử án thân thiện.

Về phương pháp nghiên cứu cụ thể, tác giả sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học pháp lý truyền thống:

• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Dùng để làm rõ nội hàm các khái niệm pháp lý, phân tích các điều khoản của BLTTHS năm 2015 và các văn bản liên quan.
• Phương pháp so sánh luật học: Đối chiếu quy định của pháp luật Việt Nam với các chuẩn mực pháp lý quốc tế để chỉ ra các khoảng trống và điểm tương thích.
• Phương pháp thống kê: Thu thập, tổng hợp và xử lý dữ liệu xét xử thực tế của TAND tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2018 - 2022.

Nguồn dữ liệu của đề tài được trích xuất từ: Báo cáo thống kê của Viện kiểm sát nhân dân tối cao (số liệu bị cáo chưa thành niên trên phạm vi toàn quốc giai đoạn 2015 - 2022) và Báo cáo thống kê số liệu xét xử sơ thẩm hình sự của Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa từ năm 2018 đến năm 2022.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm

Chương này tập trung xác lập hệ thống cơ sở lý luận về chế định thủ tục tố tụng hình sự đặc biệt áp dụng cho bị cáo dưới 18 tuổi ở giai đoạn xét xử sơ thẩm:

• Khái niệm và đặc điểm: Trên cơ sở Điều 1 Công ước Quyền trẻ em năm 1989, Điều 12 Bộ luật Hình sự năm 2015 và Điều 62 BLTTHS năm 2015, tác giả đưa ra định nghĩa: Bị cáo là người dưới 18 tuổi là người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi, thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội mà BLHS quy định là tội phạm, bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử theo trình tự, thủ tục luật định. Khóa luận phân tích các đặc trưng tâm sinh lý lứa tuổi: chưa phát triển đầy đủ về nhân cách, nhận thức nông cạn, bốc đồng, muốn tự khẳng định bản thân nhưng thiếu kỹ năng sống, dễ bị lôi kéo và nhạy cảm sâu sắc trước các biện pháp cưỡng chế tư pháp (dễ dẫn đến khủng hoảng tâm lý, chống đối hoặc nảy sinh ý định tự sát). Thủ tục xét xử đối với nhóm đối tượng này vừa mang tính độc lập tương đối vừa gắn liền với thủ tục chung, có những quy định bắt buộc riêng biệt về chỉ định người bào chữa, thành phần Hội đồng xét xử (HĐXX) và không gian phiên tòa nhằm hạn chế tối đa tổn hại tâm lý.
• Mục đích và cơ sở: Thủ tục tố tụng đặc biệt này nhằm bảo đảm quyền con người, thể chế hóa đường lối nhân đạo của Đảng, bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên, ngăn chặn việc lạm quyền từ cơ quan tiến hành tố tụng và hạn chế oan sai. Cơ sở hình thành chế định gồm: đặc điểm lứa tuổi; cơ sở chính trị - pháp lý trong nước; yêu cầu hội nhập quốc tế và nội luật hóa các điều ước quốc tế; cùng cơ sở thực tiễn từ diễn biến gia tăng của tội phạm vị thành niên toàn quốc (số liệu VKSNDTC cho thấy số bị cáo dưới 18 tuổi bị đưa ra xét xử sơ thẩm tăng từ 106.078 bị cáo năm 2015 lên 133.930 bị cáo năm 2022).
• Ý nghĩa: Chế định mang ý nghĩa chính trị - xã hội trong việc xây dựng nền tư pháp thân thiện, dân chủ và bảo đảm công bằng xã hội; đồng thời mang ý nghĩa pháp lý khi xác lập khuôn khổ bắt buộc đối với cơ quan, người tiến hành tố tụng, nếu vi phạm sẽ bị coi là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.

Chương 2: Quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 về thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm và thực tiễn thi hành tại tỉnh Thanh Hóa

Chương 2 là nội dung trọng tâm của khóa luận, phân tích cả khía cạnh pháp luật thực định và thực tiễn áp dụng tại địa phương:

• Quy định của BLTTHS năm 2015:
  • Phân tích 7 nguyên tắc cơ bản quy định tại Điều 414: bảo đảm thủ tục thân thiện, phù hợp tâm lý; giữ bí mật cá nhân (theo Điều 40 Công ước Quyền trẻ em và Quy tắc 8 Quy tắc Bắc Kinh); bảo đảm quyền tham gia của người đại diện, nhà trường, đoàn thể; tôn trọng quyền tham gia, trình bày ý kiến (Điều 12 Công ước Quyền trẻ em); bắt buộc bảo đảm quyền bào chữa, trợ giúp pháp lý (Điều 422); tuân thủ các nguyên tắc xử lý của Điều 91 BLHS năm 2015 (ưu tiên miễn trách nhiệm hình sự hoặc áp dụng giáo dục tại trường giáo dưỡng trước khi tuyên phạt tù); giải quyết vụ án nhanh chóng, kịp thời.
  • Chủ thể tiến hành và tham gia tố tụng: Điều 415 BLTTHS và Điều 5 TTLT số 06/2018 đòi hỏi điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán phải có kinh nghiệm hoặc được đào tạo về tâm lý học, khoa học giáo dục. Khoản 1 Điều 423 quy định HĐXX sơ thẩm bắt buộc phải có 1 Hội thẩm nhân dân là giáo viên hoặc cán bộ Đoàn thanh niên, hoặc người có kinh nghiệm, hiểu biết tâm lý người dưới 18 tuổi. Về chủ thể tham gia, phân tích quy định bắt buộc chỉ định người bào chữa theo Điều 76 và Điều 422; xác định thứ tự người đại diện theo Thông tư 06/2018 (cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, người giám hộ, người Tòa án chỉ định) và trách nhiệm tham gia phiên tòa của đại diện nhà trường, tổ chức xã hội (Điều 420).
  • Trình tự phiên tòa sơ thẩm: Khoản 2 Điều 423 quy định Tòa án có thể xét xử kín trong trường hợp đặc biệt cần bảo vệ bị cáo; hạn chế tối đa việc xét xử lưu động; triển khai mô hình phòng xử án thân thiện theo Công văn số 58/TANDTC-PC và Thông tư số 01/2017/TT-TANDTC (bố trí trên cùng một mặt phẳng, Thẩm phán không mặc áo choàng, giảm bớt tính uy nghiêm áp chế); thủ tục xét hỏi và tranh luận (Khoản 4 Điều 423, Điều 322) phải từ tốn, nhẹ nhàng, tôn trọng quyền bình đẳng tranh tụng.
• Thực tiễn thi hành tại tỉnh Thanh Hóa (2018 - 2022):
  • Tác giả tổng hợp số liệu thực tế qua bảng thống kê xét xử của TAND hai cấp tỉnh Thanh Hóa:

Năm	Tổng số vụ án hình sự sơ thẩm	Tổng số bị cáo sơ thẩm	Số vụ án có bị cáo dưới 18 tuổi	Tỷ lệ vụ án (%)	Số bị cáo dưới 18 tuổi	Tỷ lệ bị cáo (%)
2018	1.703	3.121	27	1,59%	27	0,86%
2019	1.759	3.865	43	2,45%	52	1,35%
2020	2.055	4.023	41	1,99%	42	1,04%
2021	2.245	4.562	70	3,12%	85	1,86%
2022	2.147	4.530	81	3,78%	107	2,36%
Tổng cộng	10.409	20.101	262	2,64%	313	1,56%

(Nguồn: Thống kê Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa)

• Kết quả đạt được: TAND hai cấp tỉnh Thanh Hóa cơ bản giải quyết kịp thời, đúng pháp luật, hạn chế oan sai; từ ngày 01/01/2018 đã thành lập và vận hành Tòa Gia đình và người chưa thành niên tại TAND tỉnh Thanh Hóa; chủ động liên hệ Trung tâm trợ giúp pháp lý và Đoàn luật sư để cử người bào chữa; lựa chọn Thẩm phán có kinh nghiệm tham gia xét xử.
• Hạn chế, tồn tại:
  • Hoạt động bào chữa còn mang tính hình thức, luật sư chỉ định chủ yếu đồng tình với cáo trạng của Viện kiểm sát và xin giảm nhẹ hình phạt, kỹ năng tranh tụng chưa sâu.
  • Người tiến hành tố tụng đôi khi chưa giải thích đầy đủ quyền, nghĩa vụ; một số Thẩm phán vẫn giữ thái độ gay gắt, quát tháo, định kiến hình phạt đối với bị cáo chưa thành niên.
  • Tác giả trích dẫn vụ án điển hình: Bị cáo vị thành niên L.K (17 tuổi) đồng phạm tội Cướp tài sản với vai trò thứ yếu cùng 2 bị cáo đã thành niên. Thẩm phán chủ tọa và HĐXX sơ thẩm xử phạt 18 tháng tù giam; cấp phúc thẩm y án; sau đó cấp giám đốc thẩm đã tuyên hủy bản án để xét xử lại theo hướng cho hưởng án treo, do tính chất vai trò thứ yếu và để bị cáo tiếp tục học tập.
  • Bất cập về lập pháp và cơ sở vật chất: Việc xác định độ tuổi gặp nhiều trở ngại do sai lệch giữa giấy khai sinh và thể trạng thực tế; quy định tiêu chuẩn cán bộ tại Điều 415 mang tính định tính; mâu thuẫn câu chữ giữa Điều 415 BLTTHS ("người tiến hành tố tụng") và Điều 5 TTLT 06/2018 ("người có thẩm quyền tiến hành tố tụng"); xung đột thuật ngữ giữa Khoản 3 Điều 422 ("lựa chọn") và Khoản 1 Điều 76 ("không mời"); vướng mắc khi Hội thẩm nhân dân chuyển công tác khỏi trường học hoặc Đoàn thanh niên; mâu thuẫn giữa quy định xét xử kín (Khoản 2 Điều 423) nhưng Điều 327 lại bắt buộc tuyên án công khai phần quyết định (vốn ghi đầy đủ họ tên, lý lịch bị cáo, làm triệt tiêu nguyên tắc bảo mật thông tin); mô hình Tòa chuyên trách mới chỉ triển khai ở TAND cấp tỉnh, cấp huyện hầu hết chưa lập được và phải sử dụng chung phòng xử án thông thường.

Chương 3: Một số giải pháp bảo đảm thực hiện các quy định về thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm

Dựa trên các phân tích hạn chế và nguyên nhân ở Chương 2, tác giả xây dựng hệ thống các giải pháp đồng bộ:

• Hoàn thiện quy định pháp luật:
  • Thống nhất thuật ngữ giữa các văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt giữa BLTTHS năm 2015 và Thông tư liên tịch số 06/2018 về phạm vi "người có thẩm quyền tiến hành tố tụng"; chuẩn hóa khái niệm "lựa chọn" và "không mời" người bào chữa tại Điều 422 và Điều 76.
  • Sửa đổi, bổ sung quy định cụ thể về việc tuyên án công khai tại Điều 327 trong các vụ án xét xử kín: cần có quy định giới hạn không đọc các thông tin định danh cá nhân (họ tên, địa chỉ cư trú) của bị cáo dưới 18 tuổi nhằm bảo đảm triệt để nguyên tắc giữ bí mật đời tư.
  • Quy định chi tiết các trường hợp Tòa án quyết định xét xử kín, tránh sự tùy nghi của Thẩm phán; quy định rõ hệ quả pháp lý (hoãn phiên tòa hay xử vắng mặt) khi người đại diện hoặc đại diện nhà trường, tổ chức vắng mặt có lý do chính đáng tại Khoản 3 Điều 423.
• Nâng cao chất lượng đội ngũ tiến hành và tham gia tố tụng:
  • Định lượng hóa các tiêu chuẩn của Điều 415 BLTTHS bằng việc bắt buộc Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân phải trải qua các khóa bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu và có chứng chỉ về tâm lý học tư pháp, khoa học giáo dục trẻ em.
  • Đổi mới kỹ năng điều hành phiên tòa của Thẩm phán, khắc phục lối xét hỏi quy chụp, nâng cao thái độ tôn trọng quyền bình đẳng tranh tụng.
  • Nâng cao trách nhiệm và kỹ năng tranh tụng của đội ngũ luật sư, trợ giúp viên pháp lý trong các vụ án chỉ định bào chữa; xóa bỏ tình trạng bào chữa thụ động, chiếu lệ.
• Kiện toàn tổ chức bộ máy và bảo đảm cơ sở vật chất:
  • Khẩn trương nghiên cứu, từng bước thành lập Tòa Gia đình và người chưa thành niên tại TAND cấp huyện (nơi trực tiếp thụ lý phần lớn các vụ án hình sự sơ thẩm người chưa thành niên).
  • Bố trí ngân sách đầu tư xây dựng các phòng xử án thân thiện độc lập theo đúng tiêu chuẩn tại Thông tư số 01/2017/TT-TANDTC và Thông tư số 02/2018/TT-TANDTC; chấm dứt tình trạng dùng chung phòng xử án thông thường cho các vụ án có bị cáo dưới 18 tuổi.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể thông qua hệ thống dữ liệu thực chứng và lập luận pháp lý:

• Về mặt định lượng: Khóa luận phản ánh bức tranh toàn cảnh 5 năm xét xử sơ thẩm vụ án hình sự có bị cáo dưới 18 tuổi tại TAND tỉnh Thanh Hóa (2018 - 2022). Trong tổng số 10.409 vụ án với 20.101 bị cáo được Tòa án hai cấp xét xử, có 262 vụ án (chiếm 2,64%) với 313 bị cáo là người dưới 18 tuổi (chiếm 1,56%). Số vụ án và bị cáo có xu hướng tăng liên tục qua các năm: từ 27 vụ/27 bị cáo (năm 2018) tăng lên 81 vụ/107 bị cáo (năm 2022), tương ứng tỷ lệ số vụ tăng từ 1,59% lên 3,78%.
• Về mặt thực tiễn áp dụng: Đề tài nhận diện chính xác sự chênh lệch lớn giữa quy định pháp luật và điều kiện thi hành tại cơ sở: mô hình Tòa Gia đình và người chưa thành niên mới chỉ dừng lại ở cấp tỉnh; cấp huyện hoàn toàn thiếu phòng xử án thân thiện chuyên biệt; kỹ năng tranh tụng của người bào chữa chỉ định còn mờ nhạt; thái độ của một bộ phận Thẩm phán còn mang tính áp đặt, nặng về trừng phạt mà coi nhẹ biện pháp giáo dục, phục hồi (minh chứng qua việc bản án sơ thẩm xử tù giam đối với bị cáo L.K bị cấp giám đốc thẩm hủy án cho hưởng án treo).
• Đóng góp khoa học của đề tài: So với các công trình nghiên cứu trước đây (như các luận văn thạc sĩ nghiên cứu tại Nghệ An, Hà Tĩnh, Hà Nội hay luận án tiến sĩ về thủ tục tố tụng nói chung), khóa luận của tác giả Trần Thị Diệu Ly đã tiếp cận chuyên sâu giai đoạn xét xử sơ thẩm gắn chặt với đặc thù kinh tế - xã hội của tỉnh Thanh Hóa. Khóa luận chỉ ra các mâu thuẫn kỹ thuật lập pháp cụ thể giữa BLTTHS năm 2015 với các Thông tư liên tịch hướng dẫn (về tên gọi người tiến hành tố tụng, thuật ngữ chỉ định người bào chữa, mâu thuẫn giữa tuyên án công khai và xét xử kín), từ đó cung cấp hệ thống giải pháp sửa đổi điều luật mang tính khả thi cao.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Khóa luận chỉ giới hạn phạm vi nghiên cứu trong giai đoạn xét xử sơ thẩm của TAND hai cấp tỉnh Thanh Hóa trong khoảng thời gian từ năm 2018 đến năm 2022; chưa có điều kiện khảo sát liên thông với toàn bộ các giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố cũng như giai đoạn thi hành án hình sự đối với người dưới 18 tuổi trên cùng địa bàn.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu cơ chế phối hợp liên ngành (Công an - Viện kiểm sát - Tòa án - Cơ quan Lao động, Thương binh và Xã hội) trong toàn bộ chu trình tố tụng; nghiên cứu sâu hơn về các biện pháp xử lý chuyển hướng tư pháp (chuyển hướng ngoài tố tụng hình sự) dành cho người dưới 18 tuổi theo tinh thần cải cách tư pháp và kinh nghiệm quốc tế.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu chuyên khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn:

• Phù hợp cho sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Luật Hình sự và Tố tụng hình sự tham khảo về phương pháp phân tích quy phạm pháp luật gắn liền với số liệu thống kê xét xử thực tế tại một địa phương cụ thể.
• Cung cấp tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký Tòa án, Kiểm sát viên, Luật sư và Trợ giúp viên pháp lý khi tham gia xét xử các vụ án hình sự người chưa thành niên.
• Phần phân tích các điểm bất cập, mâu thuẫn về kỹ thuật lập pháp tại Chương 2 và hệ thống giải pháp tại Chương 3 là nguồn cứ liệu thực tiễn hữu ích phục vụ công tác rà soát, sửa đổi BLTTHS năm 2015 và quá trình xây dựng dự án Luật Tư pháp người chưa thành niên tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Khái niệm bị cáo là người dưới 18 tuổi được tác giả xác định như thế nào trong khóa luận?
Dựa trên Điều 12 BLHS năm 2015 và Điều 62 BLTTHS năm 2015, tác giả định nghĩa: Bị cáo là người dưới 18 tuổi là những người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội mà BLHS quy định là tội phạm, bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử theo trình tự, thủ tục luật định.

2. Tình hình xét xử sơ thẩm vụ án có bị cáo dưới 18 tuổi tại TAND tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2018 - 2022 diễn biến ra sao?
Số vụ án và bị cáo có chiều hướng gia tăng rõ rệt: năm 2018 Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý xét xử 27 vụ với 27 bị cáo (chiếm 1,59% số vụ và 0,86% số bị cáo); đến năm 2022 con số này tăng lên 81 vụ với 107 bị cáo (chiếm 3,78% số vụ và 2,36% số bị cáo). Tổng số trong 5 năm là 262 vụ án với 313 bị cáo dưới 18 tuổi.

3. Pháp luật quy định thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm vụ án có bị cáo dưới 18 tuổi có điểm bắt buộc gì đặc biệt?
Theo Khoản 1 Điều 423 BLTTHS năm 2015, thành phần HĐXX sơ thẩm bắt buộc phải có một Hội thẩm nhân dân là giáo viên hoặc cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh hoặc người có kinh nghiệm, hiểu biết tâm lý người dưới 18 tuổi. Nếu không đáp ứng thành phần này thì phiên tòa bị coi là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.

4. Khóa luận chỉ ra mâu thuẫn kỹ thuật lập pháp nào giữa quy định xét xử kín và nguyên tắc giữ bí mật đời tư cho bị cáo dưới 18 tuổi?
Khoản 2 Điều 423 BLTTHS năm 2015 cho phép Tòa án xét xử kín trong trường hợp đặc biệt để bảo vệ bị cáo, nhằm giữ bí mật đời tư theo Điều 414. Tuy nhiên, theo Điều 25 và Điều 327 BLTTHS, khi xét xử kín Tòa án vẫn bắt buộc phải tuyên án công khai phần quyết định của bản án. Do phần quyết định ghi đầy đủ họ tên, thông tin nhân thân của bị cáo, việc tuyên công khai đã vô tình làm lộ danh tính của người chưa thành niên ra cộng đồng.

5. Vụ án bị cáo L.K (17 tuổi) tại Thanh Hóa phản ánh tồn tại gì trong hoạt động xét xử sơ thẩm?
Vụ án L.K đồng phạm tội Cướp tài sản với vai trò thứ yếu phản ánh tình trạng Thẩm phán và HĐXX cấp sơ thẩm còn nặng về định kiến trừng phạt, chưa xem xét thấu đáo các nguyên tắc nhân đạo của Điều 91 BLHS. HĐXX sơ thẩm đã tuyên phạt bị cáo 18 tháng tù giam; sau đó cấp giám đốc thẩm đã phải hủy bản án để xét xử lại theo hướng cho hưởng án treo nhằm tạo cơ hội cho bị cáo tiếp tục học tập.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Diệu Ly đã làm sáng tỏ hệ thống lý luận và đánh giá toàn diện thực tiễn thi hành thủ tục tố tụng đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm tại tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2018 - 2022. Công trình đã sử dụng dữ liệu thực chứng tin cậy để phản ánh xu hướng gia tăng của tội phạm vị thành niên, đồng thời chỉ rõ những bất cập về kỹ thuật lập pháp, kỹ năng tranh tụng và hạ tầng phòng xử án thân thiện ở cấp huyện. Trên cơ sở đó, các kiến nghị sửa đổi BLTTHS năm 2015 và kiện toàn mô hình Tòa chuyên trách được đề xuất mang tính đồng bộ, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp tốt nhất cho người chưa thành niên trong hoạt động tư pháp hình sự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 Nhóm người dưới 18 tuổi là nhóm đối tượng df bị tổn thương và quan tâm, bảo về đặc bit, Trong luật quốc té và pháp luật của tit c@ các quốc gia đầu có các quy định về nhóm đối tương này, tuy nhiên chỉ khác nhau v8 cách thức và mie đô quy Ảnh. Tại Chương XXVIH, BLTTHS năm 2015 xây đơng thủ tục tổ tạng riêng đối với người đưới 1Š tuổi tham gia hoạt đông tổ rong, trong đó bao gm giả đoạn xét xở sơ th n VAHS đội với bị cáo là người đưới 18 tuổi, Các quy nh này được kế thờa và phát huy những điểm tién bộ từ các bộ luật trước đầy đồng thời phù hợp với luật pháp quốc ổ Xét xử sơ thim VAHS đối với người đưới 18 tuỗi là một gi đoạn trong quá trình tén hành tổ tung, đây là hau quả pháp lý mà bi cáo là người đưới 18 tuổi ph chíu khi thục hiện hành vi nguy hiểm cho xã hồi. Hoạt động xét xở sơ thém là cấp xét xở đầu tiên vi vậy việc quy dinh thả tục tổ tong đối với nhóm người dưới 18 tuổi tham gia hoạt đồng tổ tang nói chung và bị cáo là người đưới 1Š tudi trong giải đoạn xét xix sơ thẳm nói iêng nhằm bảo dim vụ án được gi quyét môt cách khách quan, toàn diện và đồng pháp luật, đẳng thai bảo về các quyn và lợi ích hop pháp ofa họ 18 CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CUA BỘ LUẬT TỐ TUNG HÌNH SỰ NĂM 2015 VỀ THỦ TỤC TO ‘TUNG DOI VỚI BỊ CÁO LA NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI TRONG GIẢI ĐOẠN XÉT XỬ Sơ THÂM VÀ THỰC TIẾN THI HANH TẠI TĨNH THANH HÓA. Quy định của Bộ luật Tế tụng hình sự năm 2015 về thủ tục tế tụng đối xi bị cáo là ngời đuới 18 tuổi trong giai đoạn xét xã sơ thấm, 2211.

Nguyên tắc v thủ tụ 16 tụng đối với bịcáo là người đưới 18 tudi trong giai đoạn xét xử sơ tẫm Nguyên tắc tiền hành tổ tong nói chung và nguyên tắc Ê thủ tục tổ tụng bi cáo là người dưới 18 tuổi nói 12 được quy địh tại Điễu 414 BLTTHS năm 2015, bao gồm: “Một là, bão đấm thủ te tổ tạng thân thiện, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi, mức độ trưởng thành, khả nắng nhận thức cña người đơới 18 tuổi: bảo đầm quyển và li ích hop pháp cia người dưới 18 tuổi: bảo dim lợi ích tốt nhất ca người đưới 18 tuổi. Nội dung nguyễn tắc này được thể hiện: Khi tiễn hành tổ tong đổi với người đưới 18 wi phạm tội, cơ quan và người có t qui nh tổ tụng phải dim bảo TTTT thân thiện, phù hợp với tâm lý, hứa ti, móc độ trang thành, khả nắng nhận thức oa người dưới 18 tuổi phạm tối. Do đặc điểm của lửa tuổi chỉ phối. quy luật hình thành ý thức phạm tối và hành vi pham tối của người dưới 18 wai không thể giếng hoàn toàn với người đã I§ tuổi trổ lên.

Vì vậy, đối với mỗi vụ án có người dưới 18 tuỗi tham gia 18 hạng, việc đâu tiên cin làm là m ra cách thức phù hợp, hiều quả, vừa bảo đấm quyên, li ich hợp pháp của họ vừa tránh tác động sâu sắc dén cuộc sống bình thường của những chỗ thể này Hai là, bảo đảm giữ bí mật cá nhân của người dưới 18 mi. Báo dim bí mật cá nhân ea người đưới 18 tuổi trong toàn bộ quá tình tổ tong là một trong những chuẩn mực quốc té đặc thù được quy Ảnh tại Điều 40 của Công ude quốc tế về Quyển rể em! và quy tắc 8 Quy tắc Bắc Kinh”. Do chưa phát triển đầy đã, chưa Bn inh về tâm sinh lý ở đồ tuổi đưới 18 nỗi. người đời 18 tuổi phạm ti td lâm vào trang thái wr ' Đầu 40 Cönewóc của Liên bếp quắ v8 Quydn depo 1960: “Hot adres cia rẻ cm pa đc a oan tn tượng rung moi gui hẹn tổ ng.

Oo ins ia ng cưa iani nin phê đc tn trons tons tei giả đợt tổ ang niễn tránh ng tết la sấy ro nướng Ra hâ gud mứ hay do TC ác Bố 2, A 4 alia Quy ắc 8 Quy ức Bắc Kink: “V2 nna ie không đợc công hổnhững Hong tn co hd đắn vide niền dla người pha tốichưa than miện 19 t mắc căm, thâm chí ám ảnh đối với sự ky thi, phân bit. xa lánh ofa bạn bề, người thân khi biết về hành vi cia các em. Do đó, BLTTHS năm 2015 quy din nguyên tắc này là cần thiết và trích nhiệm bảo đảm thực hiện nguyên tắc này không những là quyén tiến hành tổ tung mà còn là trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác khi tham gia vào quá trình giải quyết vụ án. 2a là, bảo đấm quyên tham gia tổ tạng cia người đại điện người đưới 18 wi, nhà trường, Đoàn thanh nin, người có kinh nghiệm, hiễu bit tâm lý, xã hội, chức khác noi người dưới 18 tu học tập, lao động và sinh hoại Một rong hai phương thúc nhằm dim bảo quyển con người của bị cáo là người dưới 18 tuổi đó là thông qua người đi diễn, người giám hộ hoắc người bào chữn cũa ho.

Quy nh vé quyển tham gia t6 tung của các chỗ thể này sẽ bảo dm cho bi cáo là người đưới 18, tuổi “due hỗ trợ về tinh thn (có thể cả pháp lý), Šn đảnh v tâm sinh lý cho người dưới 18 tdi, bảo đâm các quyển và lợi ích hợp pháp của ho, dng thôi có thể hạn chế được sự lam quyền hoặc vi pham pháp luật của những người tiễn hành tổ tung" .Bổn là, tôn trọng quyền được tham gia. trình bàyý kiến của người dưới 18 tuổi. ‘Ton trọng quyên được tham gia, tình bày ý kién của người đưới 18 tuỗi phạm tối là một trong những quyển cũa người dưới 18 tuổi tham gia tổ tạng và quyền này được Công óc quốc tế về Quyền tré em ghi nhận tại Điễu 12. Đáp ứng yêu cầu trên.

BLTTHS năm 2015 quy dinh nguyên tắc này nhằm *không những tao diéu kiện cho Co quan tiến hành tổ tạng thu thập, đính gid chứng cổ tử nguồn Idi khai ca người dưới 18 tudi mà còn tạo cơ hội cho bi cáo là người đưới 18 tuổi hy bào chữa và hy nhận thức được tính chất mức 43 nguy hiểm cho xã hội ca hành vỉ phạm ti. qua đó nhân a sai lam của minh và rút ra những bài học can thiết cho quá trình phục hải nhân cách của chính ho Kani. đặc dm và các nguyên tấn hành TTHS thin hiện đổi với người che th ii Hào khoa bạc Thứ tục TTHS than Hiện đà vt ngời chưa ảnh en ei Vệt Nam và "nổi sổ mác trân thé gi. ngày 24/11/2021 te 10, '^ Điều 12 Cônguớc Liên hợp quốc véquyén ui em nim 1988: "Cúc Qude gi thin viên phẩ hết đân cho trễ mci Kd ning nh thank quan đẫm rẽng cũ minh bg uyễn do pti niững quan ibm đ v8 "mọi tất tác động ấn rễ am và những quan đẳm cũu rễ em phổ eco trong mộ cích hick ding, tương tổng tới td và mức đã tướng thành cia trem TE em ph are đặc hột ra cơ hội mi lấ ý kiến cũ ‘mink trons bã KỲ quá nh tế nang hp hod han chín nàn có lên quan ẩn rể em, trực tấp hoặc ong gus ngài đại dặn hay mộ cơ quan tích lợp, theo cách thác phù hp với những gu ắc thì trong pip tế gee vờ "© NguyỄn Ngọc Anh Phan Trung Hoài (2019), Bi lun kho học Bộ Lệ tổ ng linh ae nấm 201% "Nhb Chính tr Quốc gia se tht, Hà Nội 780 20 “Năm là, bảo đảm quyền bào chữ.

quyển được trợ giúp pháp lý cia người đưới 18 tuổi, Đối với người dưới 18 tỗi pham tối nói chứng và bi cáo là người đưới 18 nỗi nói riêng. quyển bào chia, quyên được trợ giúp pháp lý de coi là công cụ hữu hiệu sẵn thiết é bảo vé quyển và lợi ích hợp pháp của mình. Việc béo dim sự tham gia bio chữa, trợ giáp pháp lý đối với người đười 18 tuổi tham gia tổ tung là bắt buộc, được quy ảnh rõ tai Điễu 422 BLTTHS năm 2015. Nguyên tắc này thể hiện sơ quan tâm và Nhà nước ta, hiện sự nghiêm minh của pháp luật Sáu bảo đâm các nguyên té xử lý của Bộ, hình sự đổi với người dưới 18 tuổi.

Thực hiện nguyên tắc này, Diéu 91 BLHS năm 2015 ba sung thêm nội dung: “Việc xữ lý người dưới 18 tudi phạm tối phải đâm bảo lợi ích tốt nhất của người dưới 18 mdi"; 'Khi xát xử, Toa án chỉ áp dụng hình phat ai với người dưới 18 mỗi pham tôi nẫu xét thay việc miễn TNHS và áp dụng một trong các biên pháp quy định tai Muc 2 hoặc việc áp dạng bién pháp giáo dục tai trường giáo dưỡng quy định tai Mục 3 Chương này không bảo dim hiệu quả giáo dục, phòng ngừa". Do đó, khi đơa ra bắt kì quyết định tổ tung nào trong quá trình giải quyết vụ án, cơ quan, người cổ THT cần đảm bi nguyên tắc ni lý cia BLHS, tính ty ttn, thiểu thiêu khách quan trong việt đính giá ân ảnh nhõng kết luận dẫn đền sai lâm Bay là, bảo đâm giải quyết nhanh chóng, kịp thời các vụ án liên quan đền người dưới 18 tuổi. Trong quá tình tiên hành các TTT, người tin hành tổ tang phải luôn thực hiễn nghiêm túc, đúng theo quy nh cia pháp luật và phải dim bio giễi quyết nhanh chóng. kip thi, tránh tinh trang kéo đài lâu các thổ tae tổ tang.

Việc kéo dài quá tình giãi quyét vụ án liên quan đôn người dưới 18 tuổi gây ảnh hưởng đến sức khôe, âm lý cũng như quá tình sinh hoại, học tập của người dưới 18 ti. “Các nguyên tắc này được pháp luật TTHS đổ ra nh n thé hi quan điểm, chính sách nhân đạo của nhà nước, tao điều kiên tối da bảo vệ quyền va lợi ich hợp pháp của người đưới 18 tuổi rong hoạt động gidi quyết vụ án Hình sợ nồi chung và ưong giá đoạn xét xử sơ thậm nói riêng vẫn là hoạt đồng mang tinh quyển lực nhà nước, có tính cuống chế và nghiêm khắc. người tiến hành tổ tang và những người tham gia tổ tung bắt buộc phổi thục hiên nghiêm túc các nguyên tắc này trong quá tình giải <quyét vu dn hình sự liên quan đến bị cáo là người dud 18 tuổi nói riêng”. 7 TE Văn Đôn: (018, Bip về mổ tang đổi với ngời di 18 tổ pham lội tung Bộ hậtTTHS tấm 2015" Tap cài Khoa bọc kgm st (05.