Bài Tập Ngữ Pháp Tiếng Anh Dành Cho Học Sinh THPT

Bài tập Bài tập ngữ pháp tiếng anh dành cho học sinh thpt bám sát chương trình, có lời giải chi tiết giúp sinh viên ngành tự luyện tập

• Tác giả: The Windy Mỹ Hương
• Trường học: Nhà Xuất Bản Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngữ Pháp Tiếng Anh
• Đề tài: Bài Tập Ngữ Pháp Tiếng Anh Dành Cho Học Sinh THPT
• Loại tài liệu: sách
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. Bài 1: THÌ CỦA ĐỘNG TỪ
• 1.1. THÌ HIỆN TẠI ĐƠN (PRESENT SIMPLE)
• 1.2. THÌ HIỆN TẠI TIẾP DIỄN (PRESENT CONTINUOUS)
• 1.3. THÌ HIỆN TẠI HOÀN THÀNH (PRESENT PERFECT)
• 1.4. THÌ HIỆN TẠI HOÀN THÀNH TIẾP DIỄN (PRESENT PERFECT CONTINUOUS)
• 1.5. THÌ QUÁ KHỨ ĐƠN (PAST SIMPLE)
• 1.6. THÌ QUÁ KHỨ TIẾP DIỄN (PAST CONTINUOUS)
• 1.7. THÌ QUÁ KHỨ HOÀN THÀNH (PAST PERFECT)
• 1.8. THÌ QUÁ KHỨ HOÀN THÀNH TIẾP DIỄN (PAST PERFECT CONTINUOUS)
• 1.9. THÌ TƯƠNG LAI ĐƠN (FUTURE SIMPLE)
• 1.10. THÌ TƯƠNG LAI TIẾP DIỄN (FUTURE CONTINUOUS)
• 1.11. THÌ TƯƠNG LAI HOÀN THÀNH (FUTURE PERFECT)
• 1.12. THÌ TƯƠNG LAI HOÀN THÀNH TIẾP DIỄN (FUTURE PERFECT CONTINUOUS)
• 2. Bài 2: CÂU BỊ ĐỘNG
• 3. Bài 3: SỰ HOÀ HỢP GIỮA CHỦ TỪ VÀ ĐỘNG TỪ
• 3.1. Một số nguyên tắc thông thường
• 3.2. Một số nguyên tắc đặc biệt

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bài Tập Ngữ Pháp Tiếng Anh Dành Cho Học Sinh THPT

Bài tập ngữ pháp tiếng Anh dành cho học sinh THPT là một phần quan trọng trong quá trình học tập. Ngữ pháp không chỉ giúp học sinh hiểu rõ cấu trúc câu mà còn nâng cao khả năng giao tiếp. Việc nắm vững ngữ pháp sẽ hỗ trợ học sinh trong việc làm bài thi và giao tiếp hiệu quả hơn. Các bài tập ngữ pháp được thiết kế đa dạng, từ cơ bản đến nâng cao, giúp học sinh có thể tự luyện tập và cải thiện kỹ năng của mình.

1.1. Tại Sao Ngữ Pháp Quan Trọng Đối Với Học Sinh THPT

Ngữ pháp tiếng Anh là nền tảng cho việc học ngôn ngữ. Học sinh cần hiểu rõ các quy tắc ngữ pháp để có thể viết và nói chính xác. Việc nắm vững ngữ pháp giúp học sinh tự tin hơn trong giao tiếp và làm bài thi.

1.2. Các Loại Bài Tập Ngữ Pháp Phổ Biến

Có nhiều loại bài tập ngữ pháp khác nhau như bài tập điền từ, bài tập chọn đáp án đúng, và bài tập viết lại câu. Mỗi loại bài tập đều có mục đích riêng, giúp học sinh củng cố kiến thức và kỹ năng ngữ pháp.

II. Những Thách Thức Khi Học Ngữ Pháp Tiếng Anh

Học sinh THPT thường gặp nhiều khó khăn trong việc nắm vững ngữ pháp tiếng Anh. Một trong những thách thức lớn nhất là sự phức tạp của các thì trong tiếng Anh. Học sinh có thể nhầm lẫn giữa các thì, dẫn đến việc sử dụng sai trong giao tiếp. Ngoài ra, việc ghi nhớ các quy tắc ngữ pháp cũng là một vấn đề lớn.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Nắm Vững Các Thì

Các thì trong tiếng Anh rất đa dạng và phức tạp. Học sinh thường gặp khó khăn trong việc phân biệt giữa thì hiện tại, quá khứ và tương lai. Việc này có thể dẫn đến sai sót trong việc sử dụng ngữ pháp.

2.2. Sự Nhầm Lẫn Trong Cấu Trúc Câu

Cấu trúc câu trong tiếng Anh có thể gây nhầm lẫn cho học sinh. Việc sử dụng sai cấu trúc câu có thể làm thay đổi ý nghĩa của câu, dẫn đến hiểu lầm trong giao tiếp.

III. Phương Pháp Học Ngữ Pháp Tiếng Anh Hiệu Quả

Để vượt qua những thách thức trong việc học ngữ pháp, học sinh cần áp dụng các phương pháp học tập hiệu quả. Việc sử dụng tài liệu học tập phù hợp và thực hành thường xuyên là rất quan trọng. Học sinh cũng nên tham gia các lớp học bổ trợ để được hướng dẫn chi tiết hơn.

3.1. Sử Dụng Tài Liệu Học Tập Đúng Cách

Tài liệu học tập chất lượng sẽ giúp học sinh nắm vững kiến thức ngữ pháp. Các sách bài tập ngữ pháp tiếng Anh dành cho học sinh THPT thường được biên soạn rõ ràng và dễ hiểu.

3.2. Thực Hành Thường Xuyên

Thực hành là chìa khóa để nắm vững ngữ pháp. Học sinh nên dành thời gian hàng ngày để làm bài tập ngữ pháp và kiểm tra lại kiến thức của mình.

IV. Ứng Dụng Ngữ Pháp Trong Giao Tiếp Hàng Ngày

Việc áp dụng ngữ pháp vào giao tiếp hàng ngày là rất quan trọng. Học sinh cần thực hành nói và viết để củng cố kiến thức ngữ pháp. Sử dụng ngữ pháp đúng cách sẽ giúp học sinh tự tin hơn trong giao tiếp và nâng cao khả năng diễn đạt ý tưởng.

4.1. Giao Tiếp Trong Lớp Học

Trong lớp học, học sinh có thể thực hành giao tiếp với bạn bè và giáo viên. Việc này giúp củng cố kiến thức ngữ pháp và cải thiện kỹ năng nói.

4.2. Viết Bài Luận và Bài Tập Về Nhà

Viết bài luận là một cách hiệu quả để áp dụng ngữ pháp. Học sinh cần chú ý đến cấu trúc câu và cách sử dụng thì trong bài viết của mình.

V. Kết Luận Về Tầm Quan Trọng Của Ngữ Pháp Tiếng Anh

Ngữ pháp tiếng Anh đóng vai trò quan trọng trong việc học ngôn ngữ. Học sinh THPT cần nhận thức rõ tầm quan trọng của ngữ pháp để có thể giao tiếp hiệu quả. Việc nắm vững ngữ pháp không chỉ giúp học sinh trong học tập mà còn trong cuộc sống hàng ngày.

5.1. Tương Lai Của Việc Học Ngữ Pháp

Trong tương lai, việc học ngữ pháp sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong giáo dục. Học sinh cần được trang bị kiến thức ngữ pháp vững chắc để tự tin hơn trong giao tiếp.

5.2. Khuyến Khích Học Sinh Tự Học

Khuyến khích học sinh tự học và thực hành ngữ pháp sẽ giúp họ phát triển kỹ năng ngôn ngữ một cách hiệu quả. Việc này cũng giúp học sinh trở nên độc lập hơn trong việc học tập.

Nội dung chính

BÀI TẬP NGỮ PHÁP TIẾNG ANH DÀNH CHO HỌC SINH THPT VÀ ÔN THI ĐẠI HỌC

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Bài Tập Ngữ Pháp Tiếng Anh Dành Cho Học Sinh THPT (bản mới mở rộng) do tác giả The Windy và Mỹ Hương (Chủ biên) biên soạn, được phát hành bởi Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội. Trong chương trình giáo dục phổ thông và giai đoạn chuẩn bị cho các kỳ thi tuyển sinh Đại học - Cao đẳng, ngữ pháp tiếng Anh giữ vai trò nền tảng, tạo cơ sở liên kết và củng cố toàn diện bốn kỹ năng ngôn ngữ cốt lõi: Nghe, Nói, Đọc và Viết.

Mục tiêu đào tạo của giáo trình hướng đến việc hệ thống hóa toàn bộ các chủ điểm ngữ pháp trọng tâm trong chương trình trung học phổ thông một cách logic và khoa học. Tài liệu cung cấp cho người học hệ thống công thức chuẩn hóa, quy tắc biến đổi cú pháp, phân tích nghĩa chuyên sâu và cách thức ứng dụng thực tế. Qua đó, người học có thể nắm vững kiến thức ngữ pháp nền tảng, phân biệt các trường hợp đặc biệt và rèn luyện kỹ năng xử lý các dạng bài thi trắc nghiệm cũng như tự luận.

Cấu trúc giáo trình được phân định theo từng chuyên đề ngữ pháp độc lập nhưng có tính kế thừa chặt chẽ. Mỗi chuyên đề bắt đầu bằng phần lý thuyết mô tả hình thức (Form) và cách dùng (Usage), minh họa qua hệ thống ví dụ ngữ cảnh cụ thể, làm rõ các trường hợp ngoại lệ hoặc cấu trúc biến thể, và kết thúc bằng chuỗi bài tập phân cấp từ mức độ cơ bản đến nâng cao.

Điểm đặc sắc của tài liệu nằm ở phương pháp trình bày trực quan thông qua các bảng tổng hợp đối chiếu (như bảng chuyển đổi thì, bảng chuyển đổi câu chủ động sang bị động, bảng phân loại danh từ không đếm được và bảng biến đổi câu trực tiếp sang gián tiếp), giúp người học dễ dàng tra cứu, ghi nhớ và đối sánh các hiện tượng ngữ pháp phức tạp.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình tập trung vào các chuyên đề ngữ pháp trọng điểm, phản ánh toàn diện hệ thống cú pháp tiếng Anh học thuật:

• Chuyên đề 1: Thì của động từ (Verb Tenses): Khảo sát chi tiết cấu trúc và cách dùng của 12 thì cơ bản trong tiếng Anh.

  • Hiện tại đơn (Present Simple: $S + V(s/es)$): Diễn đạt thói quen, chân lý hiển nhiên (The sun rises in the East), lịch trình tương lai (The plane takes off in 15 minutes), và quy tắc biến đổi đuôi với các động từ tận cùng bằng o, ch, x, z, s, sh. Tài liệu phân định rõ các động từ trạng thái (stative verbs: have, know, believe, hear, see, smell, wish, understand, hate, love, like, want, appear, seem, taste, own) không dùng trong các thì tiếp diễn.
  • Hiện tại tiếp diễn (Present Continuous: $S + to\ be + V\text{-}ing$): Diễn tả hành động đang xảy ra tại thời điểm nói hoặc thói quen gây khó chịu (He is always phoning me at midnight).
  • Hiện tại hoàn thành (Present Perfect: $S + have/has + P.P$): Diễn tả hành động xảy ra trong quá khứ kéo dài đến hiện tại (Nam has studied at Oxford University for two years now), hành động vừa hoàn thành (just), hoặc các mốc thời gian chưa hoàn tất. Phân tích chi tiết quy tắc sử dụng since (thời điểm), for (khoảng thời gian), already, yet, cùng các liên từ thời gian như now that, so far, recently, lately.
  • Hiện tại hoàn thành tiếp diễn (Present Perfect Continuous: $S + have/has + been + V\text{-}ing$): Nhấn mạnh tính liên tục của quá trình so với việc nhấn mạnh kết quả của thì Hiện tại hoàn thành.
  • Các thì Quá khứ & Tương lai: Phân tích Quá khứ đơn ($S + V\text{-}ed/P2$), Quá khứ tiếp diễn (hành động chen ngang với cấu trúc $S1 + was/were + V\text{-}ing\ when\ S2 + V\text{-}ed$, hai hành động song song với while), Quá khứ hoàn thành ($S + had + P.P$ đi kèm các cấu trúc phối hợp after, before, when), Quá khứ hoàn thành tiếp diễn, Tương lai đơn ($S + will/shall + V$), Tương lai tiếp diễn ($S + will/shall + be + V\text{-}ing$), Tương lai hoàn thành ($S + will/shall + have + P.P$) và Tương lai hoàn thành tiếp diễn.

• Chuyên đề 2: Câu bị động (Passive Voice): Thiết lập các điều kiện chuyển đổi câu chủ động sang bị động (phải có ngoại động từ và tân ngữ). Công thức chung: $\text{Active: } S + V + O \rightarrow \text{Passive: } S + Be + P.P + By + O$.

  • Phân tích cấu trúc câu có hai tân ngữ (trực tiếp và gián tiếp: I gave him an apple $\rightarrow$ An apple was given to him / He was given an apple by me).
  • Các thể bị động vô nhân xưng (It is said that = people say that), thể nguyên mẫu bị động (to be + P.P), thể bị động gián tiếp / nhờ bảo (have/get something done: We had our photos taken).
  • Bảng quy đổi bị động cho toàn bộ các thì ngữ pháp và động từ khuyết thiếu (can, could, might, must, have to, be going to).
  • Các trường hợp biến đổi đặc biệt với động từ nhận thức, yêu cầu: remember, want, try, like, make, suppose (He is made to learn hard; You are supposed to be working now).

• Chuyên đề 3: Sự hòa hợp giữa chủ từ và động từ (Subject-Verb Agreement):

  • Quy tắc chuẩn: Chủ từ số ít/danh từ không đếm được đi với động từ số ít; chủ từ số nhiều đi với động từ số nhiều.
  • Bảng phân loại 11 nhóm danh từ không đếm được: (1) Whole made up similar items (baggage, furniture, machinery, traffic); (2) Fluids (water, gasoline, blood); (3) Solids (ice, bread, butter, paper); (4) Gases (steam, oxygen, smog); (5) Particles (chalk, dust, grass, sugar); (6) Abstractions (beauty, courage, advice, information, news, homework, grammar); (7) Languages (Arabic, English); (8) Fields of study (chemistry, economics, mathematics); (9) Recreation (baseball, chess, poker); (10) Activities (driving, studying, swimming); (11) Natural phenomena (weather, fog, gravity, lightning).
  • Quy tắc định lượng và liên từ: Cấu trúc với Every/Each + N số ít + V số ít; Each of / The number of + N số nhiều + V số ít; A number of / A lot of / Plenty of + N số nhiều + V số nhiều; Both... and (V số nhiều); Either... or / Neither... nor / Not only... but also (động từ chia theo chủ ngữ 2); S1 along with / as well as / together with + S2 (động từ chia theo S1).
  • Danh từ tập hợp và hình thái đặc biệt: Danh từ tập hợp (family, team, committee) chia số ít khi coi là một thể thống nhất và chia số nhiều khi chỉ từng thành viên; danh từ có đuôi "-s" mang nghĩa số ít (Economics, Linguistics, Statistics, athletics, measles); danh từ luôn ở dạng số nhiều (scissors, trousers, police, cattle); cụm đo lường thời gian, tiền bạc, khoảng cách dùng động từ số ít (10 miles is a long way to walk; 50 dollars is too much); cấu trúc The + Adj chỉ nhóm người đi với động từ số nhiều (The rich have to help the poor).

• Chuyên đề 4: Câu trực tiếp và câu gián tiếp (Reported Speech):

  • Nguyên tắc chuyển đổi đồng thời ba yếu tố: Ngôi (đại từ nhân xưng, tính từ sở hữu, đại từ sở hữu, đại từ phản thân), Thì của động từ (lùi một thì từ Hiện tại sang Quá khứ, Quá khứ đơn sang Quá khứ hoàn thành, will $\rightarrow$ would, can $\rightarrow$ could), và Trạng từ chỉ thời gian - nơi chốn (this $\rightarrow$ that, today $\rightarrow$ that day, yesterday $\rightarrow$ the day before, next week $\rightarrow$ the following week, here $\rightarrow$ there).
  • Quy tắc áp dụng cho 4 cấu trúc phát ngôn: Câu trần thuật ($S + said\ (that) + S + V$), Câu hỏi Yes/No ($S + asked + if/whether + S + V$), Câu hỏi Wh- ($S + asked + \text{Wh-word} + S + V$), và Câu mệnh lệnh / yêu cầu ($S + asked/told + (not)\ to\ V$).

• Chuyên đề 5: Câu điều kiện và câu ao ước (Conditionals & Wishes):

  • Hệ thống 4 loại câu điều kiện: Loại 0 (chân lý: $If + S + V1,\ S + V1$), Loại 1 (có thể xảy ra ở hiện tại/tương lai: $If + S + V1,\ S + will + V0$), Loại 2 (trái thực tế hiện tại: $If + S + V2/ed,\ S + would/could + V0$, to be dùng were cho tất cả các ngôi), Loại 3 (trái thực tế quá khứ: $If + S + had + P.P,\ S + would/could + have + P.P$).
  • Biến thể và đảo ngữ: Đảo ngữ bỏ If với Should (Loại 1), Were (Loại 2), Had (Loại 3); thay thế bằng Unless, Provided that, As long as, In case, On condition that; cấu trúc If it were not for / Had it not been for (nếu không nhờ vào); cấu trúc If + was/were to + V.
  • Cấu trúc câu ước (Wish & Hope): Phân biệt Hope (dùng cho tình huống có thể xảy ra) và Wish (tình huống giả định trái thực tế); quy tắc lùi thì của Wish ở tương lai (would/could + V), hiện tại (Quá khứ đơn, were), và quá khứ (Quá khứ hoàn thành hoặc could have + P.P).
  • Cấu trúc giả định mở rộng: As if / As though (chia quá khứ đơn cho giả định hiện tại, quá khứ hoàn thành cho giả định quá khứ); Used to + V (thói quen quá khứ) phân biệt với Be/Get used to + V-ing/N (quen với việc gì); cấu trúc Would rather cho một chủ ngữ ($S + would\ rather + V0$ hoặc $S + would\ rather + have + P.P$) và hai chủ ngữ ($S1 + would\ rather\ that + S2 + V\text{-}past$ cho hiện tại, $S1 + would\ rather\ that + S2 + had + P.P$ cho quá khứ).

• Chuyên đề 6: Cấu trúc đảo ngữ (Inversion):

  • Đảo trợ động từ lên trước chủ ngữ khi đứng đầu câu bằng các trạng từ/cụm từ phủ định: Never, rarely, seldom, hardly... when, barely, scarcely... when, no sooner... than.
  • Đảo ngữ với Only: Only after, only when, only then, only by + V-ing/N + auxiliary + S + V.
  • Đảo ngữ với So / Such: $So + adj + to\ be + S + that...$; $Such + to\ be + S + that...$.
  • Đảo ngữ với các cụm giới từ phủ định: Under no circumstances, On no account, In no way, By no means, Not only... but also.
  • Đảo toàn bộ động từ chính lên trước chủ ngữ khi đầu câu là cụm giới từ/phó từ chỉ địa điểm, phương hướng (Under the tree was lying one of the biggest men...; In front of the museum is a statue), tuyệt đối không dùng trợ động từ trong trường hợp này.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Tài liệu xây dựng hệ thống kiến thức ngôn ngữ dựa trên nền tảng ngữ pháp miêu tả và ngữ pháp biến đổi:

1. Hệ thống hình thái học (Morphology): Các quy tắc biến đổi dạng thức động từ theo thì, chia đuôi danh từ số nhiều, chuyển đổi dạng phân từ quá khứ (regular và irregular verbs).
2. Cú pháp học (Syntax): Mối quan hệ tương thuộc giữa các thành phần câu (chủ ngữ - động từ - tân ngữ - bổ ngữ), cơ chế điều hòa cú pháp trong các cấu trúc phức và cấu trúc đảo ngữ.
3. Hệ thống thì - thể - thức (Tense - Aspect - Mood): Phân định ranh giới giữa các thể tiếp diễn, hoàn thành và các thức giả định (subjunctive mood).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích cú pháp: Khả năng nhận diện chính xác cấu trúc ngữ pháp, xác định chủ ngữ chính, phân lập mệnh đề chính - mệnh đề phụ trong các câu phức tạp.
• Kỹ năng nhận diện và sửa lỗi sai (Error Identification): Nhận biết các lỗi phổ biến về chia thì, hòa hợp chủ vị, sử dụng sai liên từ hoặc dạng thức động từ.
• Kỹ năng biến đổi cấu trúc câu (Sentence Transformation): Chuyển đổi linh hoạt giữa câu chủ động - bị động, trực tiếp - gián tiếp, câu điều kiện - đảo ngữ mà không làm thay đổi ngữ nghĩa cốt lõi.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình vận dụng kết hợp phương pháp diễn dịch (Deductive Approach) và phương pháp quy nạp (Inductive Approach) trong giảng dạy ngữ pháp học thuật:

• Quy trình sư phạm: Mỗi đơn vị bài học được thiết lập theo quy trình ba bước:

  1. Trình bày nguyên tắc: Đưa ra công thức khái quát và giải thích định nghĩa, phạm vi áp dụng của từng hiện tượng ngữ pháp.
  2. Minh họa ngữ cảnh: Cung cấp chuỗi câu ví dụ có chú giải nghĩa tiếng Việt đối với các trường hợp đặc biệt (VD: She likes being told the truth; If it hadn't been for your help, I don't know what to do).
  3. Phân tích ngoại lệ: Liệt kê có hệ thống các cấu trúc dị biệt, giúp người học tránh các bẫy ngữ pháp thường gặp trong các đề thi tuyển sinh.

• Thiết kế bài tập và đánh giá: Hệ thống bài tập được thiết kế theo thang đo phân bậc nhận thức:

  • Mức độ nhận biết và thông hiểu: Bài tập chia động từ trong ngoặc theo thì, nhận diện dạng danh từ đếm được/không đếm được, chọn hình thức trợ động từ phù hợp.
  • Mức độ vận dụng: Bài tập viết lại câu hoàn chỉnh (chuyển đổi câu trực tiếp sang gián tiếp, chuyển câu chủ động sang bị động, viết lại câu điều kiện sử dụng Unless hoặc đảo ngữ).
  • Mức độ vận dụng cao: Bài tập xử lý các cấu trúc đảo ngữ phức tạp, câu giả định hỗn hợp và phân tích lỗi sai cú pháp trong văn bản.

• Hướng dẫn tự học (Self-study Guidelines): Giáo trình hỗ trợ tối đa cho việc tự học thông qua cách tổ chức nội dung rõ ràng, mạch lạc. Học viên được khuyến nghị học theo chu trình: nắm chắc bảng tổng hợp quy tắc $\rightarrow$ phân tích các ví dụ đối lập $\rightarrow$ hoàn thành hệ thống bài tập $\rightarrow$ tra cứu và ghi nhớ các danh mục từ vựng/cấu trúc ngoại lệ đi kèm.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Mở rộng và cập nhật các chủ điểm ngữ pháp: Phiên bản bổ sung toàn diện các chủ đề chuyên sâu thường xuất hiện trong đề thi tuyển sinh Đại học như câu đảo ngữ với các cụm trạng từ giới hạn, câu giả định với Would rather / As if, và các dạng bị động đặc biệt với động từ chỉ giác quan, mệnh lệnh.
• Hệ thống hóa danh mục tra cứu chi tiết: Cung cấp bảng phân loại danh từ không đếm được theo 11 nhóm ngữ nghĩa cụ thể, giúp học viên loại bỏ sự nhầm lẫn giữa danh từ đếm được và không đếm được khi chia động từ.
• Phản ánh ngữ pháp hiện đại: Tài liệu ghi nhận các biến thể ngôn ngữ trong tiếng Anh hiện đại (đặc biệt là tiếng Anh - Mỹ), chẳng hạn như việc chấp nhận sử dụng will cho toàn bộ các ngôi thay vì phân biệt cứng nhắc shall/will, hoặc việc lược bỏ liên từ that trong cấu trúc giả định của would rather mà vẫn giữ nguyên động từ nguyên thể không to.
• Tính ứng dụng trong thi cử: Mọi cấu trúc và dạng bài tập đều bám sát ma trận cấu trúc đề thi tuyển sinh THPT Quốc gia và đề thi học sinh giỏi, tập trung vào các điểm ngữ pháp mang tính phân loại cao.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

1. Học sinh bậc Trung học Phổ thông: Học sinh các khối lớp 10, 11 và 12 sử dụng làm tài liệu học tập, củng cố và hệ thống hóa kiến thức ngữ pháp trên lớp theo chương trình chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
2. Thí sinh ôn thi Đại học - Cao đẳng: Học sinh chuẩn bị tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia và các kỳ thi đánh giá năng lực, cần một tài liệu tổng hợp đầy đủ các chuyên đề ngữ pháp từ căn bản đến chuyên sâu.
3. Người tự học và luyện thi chứng chỉ quốc tế: Người học cần củng cố kiến thức ngữ pháp nền tảng phục vụ các bài thi học thuật như TOEFL, IELTS, TOEIC.
4. Giáo viên và cán bộ giảng dạy: Giáo viên tiếng Anh cấp THPT có thể sử dụng giáo trình làm khung tham chiếu chuyên đề, biên soạn bài giảng hoặc xây dựng ngân hàng đề kiểm tra định kỳ.
5. Yêu cầu tiên quyết (Prerequisites): Người học cần nắm vững vốn từ vựng cơ bản và có khả năng đọc hiểu các cấu trúc câu đơn giản trước khi đi sâu vào các chuyên đề biến đổi cú pháp phức tạp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với trình độ nào?

Tài liệu được biên soạn phục vụ cho học sinh cấp THPT (lớp 10 đến lớp 12), các thí sinh chuẩn bị bước vào kỳ thi tuyển sinh Đại học, cũng như bất kỳ người học tiếng Anh nào có nhu cầu chuẩn hóa và hệ thống lại toàn bộ nền tảng ngữ pháp từ mức độ trung cấp đến nâng cao.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi sử dụng tài liệu?

Người học chỉ cần nắm vững kiến thức ngữ pháp căn bản bậc THCS (từ loại cơ bản, các thì đơn giản) và vốn từ vựng thông dụng. Các chuyên đề trong sách đều bắt đầu từ định nghĩa, hình thức cơ bản trước khi đi vào các biến thể phức tạp.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu ngữ pháp khác là gì?

Tài liệu tập trung làm rõ các quy tắc chuyển đổi câu cụ thể, phân loại chi tiết các trường hợp ngoại lệ (như phân biệt động từ tĩnh và động từ hành động, đảo ngữ không dùng trợ động từ khi trạng ngữ chỉ nơi chốn đứng đầu câu), đồng thời cung cấp bảng danh mục phân loại danh từ không đếm được và bảng biến đổi thì rất trực quan.

4. Làm thế nào để tự học giáo trình đạt hiệu quả cao nhất?

Học viên nên học tuần tự từng chuyên đề: đọc kỹ lý thuyết và công thức $\rightarrow$ ghi nhớ các ví dụ mẫu $\rightarrow$ tự làm toàn bộ bài tập thực hành $\rightarrow$ tổng hợp lại các lỗi sai vào sổ tay để theo dõi sự tiến bộ.

5. Giáo trình có cung cấp các bảng tra cứu tổng hợp không?

Có. Giáo trình tích hợp nhiều bảng quy đổi trực quan, bao gồm: bảng chia 12 thì của động từ, bảng chuyển đổi câu chủ động sang bị động theo từng thì, bảng biến đổi câu trực tiếp sang gián tiếp và bảng danh mục 11 nhóm danh từ không đếm được thường gặp.

---

Kết luận

Giáo trình Bài Tập Ngữ Pháp Tiếng Anh Dành Cho Học Sinh THPT do The Windy và Mỹ Hương chủ biên (Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội) là tài liệu học thuật chuẩn mực, cung cấp một hệ thống lý thuyết cú pháp hoàn chỉnh cùng phương pháp thực hành chuyên sâu. Nội dung tài liệu đáp ứng trực tiếp nhu cầu củng cố kiến thức ngữ pháp phục vụ bốn kỹ năng ngôn ngữ và các kỳ thi tuyển sinh trọng điểm.

Lộ trình học tập đề xuất: Học viên nên bắt đầu từ các chuyên đề nền tảng (Thì của động từ và Sự hòa hợp chủ - vị), tiếp tục hoàn thiện các kỹ năng biến đổi cấu trúc câu (Câu bị động và Câu gián tiếp), và nâng cao năng lực cú pháp qua các chuyên đề phức hợp (Câu điều kiện, Câu ao ước, Thức giả định và Đảo ngữ).

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHClOP NỌCTỖTTIÌNC ANH^ I ' ^ Bài tập iV NGỮ PHÁP TIẾNG ÀNM DÀNH CHO HỌC SINH THPT VÀ ÔNTHI ĐẠI HỌC _____________ í_________ _________________ í___ _ NHÀ XUẤT BAN IS ĐẠỈ HỌC QUỐC GiA HÀ NỘI BÀI TẬP NGỮ PHÁP TIÉNG ANH DÀNH CHO THPT The Windy MỸ HUONG (Chủ hiên) BÃI TẬP NGỮ PHÁP TIẾNG ANH « DÀNH CHO THPT bản mài ^ M ơ rộng các chu diêm ngữ pháp ^ Bỏ siiníĩ các hài tập mói ^ Trình bày rõ ràng, d ễ Ira cíni ^ Dành cho Ỉ Ỉ S T H P r luyện thì Đ f l C Đ NHẢ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC ỌUÓC GIA IIÀ NỘI Lời nói ấầu lĩạn dọc thân mếnỉ T J ăn cúc hạn đểu hiếl ngũ' pháp có vai trò đặc hiệt quan trọng Ấ. Ẳ iro n íỉ việc học tiếng Anh V! nó hô trợ đác lực cho cúc kỹ nâỉi^: HỊ^he. Tiếng Anh ở các ín m n g THPT hiện nay theo giáo trình iỊÌíing LÌạy vù phiamọ, pháp dạv học mới với hổn kỹ năng được trau dồi cỏ vai trò ngang nhau. Vù các hạn học sinh THPT hiộn muốn cỏ vốn ngữ pháp liếnỊĩ Anh được hệ í hổng một cách hài hân, như vậy cúc hạn m ới cỏ thê nám chùc kiên thức và nhờ đó học cúc kỹ nâng khúc một cách có hiệu quá.

Num hắt lỉược íìiề ii đỏ. chúng íâ i xin ra mái hạn đọc cuốn sách "B ài lập n ^ừ pháp tiê ỉìịỊ Anh clành cho THPT". Cuôn sách được trìn h hàv khoa hục và lo ịỉic nhòm cim ịĩ cố kiến thức ngữ pháp ỉrọng tâm của liếng Anh T IỈP T íỉồtT^ íh()i có các hùi tập dề đến khó đê các hạn luyện tập. ( 'húní^ lô i hy vọnị^ đây là cuốn sách mù các hạn cùm thấy hữu ích, đỏ là sự động viên cho chúng ló i liép {ục ra mát hạn đọc những cuốn sách hay hơn nừa đê phục vụ hạn đọc.

Rất mong nhộn được những ý kiến đóỉiỊỊ góp quý bán của các hem. Chúc các bạn thành công! The Wìndy j^QũpjịĂP eơ&Ả/^ (Bài 1: THÌ CỦA ĐỘNG TÙ9 1/ THÌ HIỆN TẠI ĐƠN: (PRESENT SIMPLE) a, Hình thức: s + V (s/es) b,Cách dùng - Diễn tả thói quen ở hiện tại hay một hành động thường được lặp đi lặp lại. VD: He often goes to school by bike. - Diễn tả một sự thật hiến nhiên VD: The sun rises in the East.

- Diễn tả một sự việc đang có thực lúc nói VD: Tan is the director of the DHL conipany in HCM city. - Diễn :ả sự nhận thức, cảm íiiác. tình trạng xảv ralúc nói VD: 1 íeel very happy bccause I have passed the final exam. - Diễn ;ả một hành động hay một sự việc sẽ xảy ra trong tương lai VD: The plane takes off in 15 minutes.

- Các động từ kết thúc là một trong các trường hợp: 0, ch, X, z, s, sh khi đi với ngôi thứ 3 số ít thêm ES. VD: She always watches TV in the evening. - Thường dùng thời hiện tại đơn với một số các phó từ chỉ thời gian như: today, presení day. và với các phó từ chỉ tần suất như: always, sometimes.

oflen, every + thời gian. 8 Thì hiện tại đom thường không dùng để diễn đạt hành động đang xảy ra ở thòi điểm hiện tại (now), ngoại trừ vód các động từ thể hiện trạng ứiái (stative verb) như sau: have, know, believe, hear, see, smell, wish, understand, hate, love, like, want, sound, need, appear, seem, taste, own,.„ Các từ trong danh sách trên thưòng cũng không bao giờ xuất hiện trong thời tiếp diễn (hiện tại tiếp diễn, quá khứ tiếp diễn. 2/ THÌ HIỆN TẠI TIẾP DIẺN: • 9 (PRESENT CONTINUOUS) a, Hình thức: s + to be (am/is/are) + V-ing b,Cách dùng: - Diễn tả một sự việc đang diễn ra lúc nói VD: He is repairing his bicycle at the moment. - Diễn tả một hành động lặp đi lặp lại nhiều lần gây ra bực mình khó chịu VD: He is alvvays phoning me at midnight.

- Các động từ trạng thái (stative verb) sau không được chia ở thể tiếp diễn (bất cứ thời nào) khi chúng là những động từ tĩnh diễn đạt trạng thái càm giác của hoạt động tinh thần hoặc tính chất của sự vật, sự việc. Nhưng khi chúng quay sang hướng động từ hành động thì chúng lại được phép dùng ờ thể tiếp diễn: know, believe, hear, see, smell, wish, understand, hate, love, like, want, sound, have, need, appear, seem, taste, own VD: He has a lot of books. (“có” không phải là hành động) He is having dinner now. (Động từ hành động: “ăn tối”) 3/ THÌ HIỆN TẠI HOẢN THÀNH (PRESENT PERPECT) a, Hình thức s + have/has + pp b,Cách dùng - Diễn tả một hành động đã xảy ra trong quá khứ và còn tiếp tục đến hiện tại.

VD; Nam has studied at Oxíord Universitv for two year now. - Diễn tả một hành động đã xảy ra và hoàn tât tại một thời điêm không xác định trong quá khứ. VD: Someone has stolen his bicycle. - Diên lá một hành độntí vừa mới hoàn thành.

VD: Thev have ịust rinished the construction o f that bridge. - Diễn tả một hành động đà hoàn tát Irong khoảng thờigianchưa qua hẳn, VD: E have visited him this morning. - Diễin tả hành động được lặp lại nhiều lần trong quá khứ. VD: 'We have secn this play several times.

- Diễin tả một hành động xảy ra trong quá khứ và kết thúc vào lúc nói. VD: lí have not seen you for a long time. * Cúich dìm ịị SĨNCE và F()R: FOR. + khoảng thòi gian: for three days.

for ten minutes. for tvventy years;. SINCF + thòi điểm bắt đầu: since 1982, since. 10 * Cách dùng ALREADY và YET: Already dùng trong câu khẳng định, already có thể đímg nga\' sau have và cũng có thể đứng ở cuối câu.

VD; We have already written oiir reports. We have written our reports already. - Yet dùng trong câu phủ định, câu nghi vấn. Yet thường xuyên đứng ở cuối câu.

VD; We haven't vvritten our reports yet. Have you written your reports yet? - Trong một số trường hợp ở thể phủ định, yet có thể đứng ngay sau have nhưng phải thay đổi về mặt ngữ pháp: động từ PII trở về dạng nguyên thế có to và không dùng not. VD: John has yet to learn the material. = John hasn't learnt the material yet.

* Thì hiện tại hoàn thành thường được dùng với một số cụm từ chỉ thời gian như sau: - Dùng với now that. (giờ đây khi mà.)- VD: N ow that you have passed the TOEFL test successĩully, yoLi can apply for the scholarship. - Dùng với một số phó từ như till now, untill now, so far (cho đến giờ). Những cụm từ này có thể đứng đầu câu hoặc cuối câu.

VD: So far the problem has not been resolved. - Dùng với recently, lately (gần đây) những cụm từ này có thể đứng dầu hoặc cuối câu. VD: I have not seen him recently. 11 - Dùnu với before đứnẹ ở cuối câu.

VD: I have seen him beíore. 4/ THÌ HIỆN TẠI HOÀN THÀNH TIÉP DIỄN PRESENT PERPECT CONTINUOUS a, Hình thức s + have/has + been + V-ing b, Cách dùng - Diễn lả một hành động đã bắt đầu ở quá khứ mà còn liên tục đến hiện tại rồi chấm dứt hoặc còn tiếp tục ở tưong lai. VD: I have been waiting for him for 2 hours - Phân biệt cách dùng giữa hai thì: Present Perícct Present Períect Progressive Nliấ:n mạnh đến kết quả của hành Nhấn mạnh đến hành động: động: VD: I've been waiting for you for VD: I've \vaited for you for half an half an hour. 5/ I HÌ QUÁ KHỦ ĐƠN (PAST SIMPLE) a, Hìinh thức S+V-ed/P2 b, Cíách dùng - Diễn tả một hành động đã hoàn thành tại một thờã điểm xác định trong quá khứ.

VD; He went to the zoo by bus yesterday. - Diễn tả một hành động đã hoàn thành trong suốt mộit quãng thời gian trong quá khứ. VI): I often played volleyball when I was young. 12___________________________________________ ___________ - Diễn tả một chuồi hành động đã xảy ra kế tiép trong quá khứ.

VD: She got out of the car, unlocked thc door and \vent inlo ihe house 6 / THÌ QUÁ KHỬTIÉP DIẺN PAST CONTINUOUS a, Hình thức s + were/was + V-ing b, Cách dùng Thì quá khứ tiếp diễn dùnc để diễn đạt: (1) Một hành động đang xảv ra trong quá khứ thì bị một hành động khác “chen ngang” (khi đang. Công thức: SI + was/were + V-ing when S2 + p.p VD; I was watching TV when she came home. hoặc When she came home, I vvas watching television. - Hành động nào bắt đầu trước và đang diễn ra thì dùng tiếp diễn, còn hành động chen ngang thì dùng quá khứ đơn, nhưng chú ý một điều khi hành động diễn ra trước và đang diễn ra đó quá ngắn ta có thế chia luôn nó ờ quá khứ đơn.

VD: When she went to the door, the phone rang. 13 (2) Hai hành động cùng đồng thời xảy ra trong quá khứ. Trong trường hợp này, mẫu câu sau được áp dụng; Công ihức; SI + was/were + V-ing while S2 + was/were + V-ing VD; Martha was vvatching television while John was reading a book. hoặc While John was reading a book, Martha was vvatching TV.

- Cấu trúc sau đây cũng đôi khi được dùng nhưng không thôngdụng bằng hai mẫu trên, ít khi gặp và không nên dùng; While John was readinga book, Martha watched TV. (3) Một hành động đang xảy ra tại một thời điểm xác định trong quá khứ: VD: Martha was watching TV at seven o’clock last night. What were you doing at one o ’ clock this aíìtemoon? Henry was eating a snack at midnight last night. 7/ THÌ QUÁ KHỨ HOÀN THÀNH (PAST PERPECT) a, ỉíìiih thức _ s + had + p.p b, (^ách dùng Thì quá kliứ hoàn thành được .dùng để diễn đạt; (1) Một hành động xảy ra trước một hành động khác trong quá khứ, trong câu thường có 2 hành động: Thì quá khứ hoàn thành thường được dùng với 3 phó từ chi thời gian là: after, beíore và when.

Subject + simple past + after + subject + past perfect VD: John went home aíĩer he had gone to the store. Subject + past perfect + before + subject + sitnpỉe past VD: John had gone ío the store before he went home. After + subject + past perfect, subject + simple past J 4 ___________________________ ___________________________________ VD: After John had gone to the store. hc went home.

Before + subject +simp!c past, + subject + past perĩect VD: Before John went home, he had gone to the store. - Phó từ when có thể được dùng thay cho after và before trong cả 4 mẫu trên mà không làm thay đổi ý nghĩa của câu. Chúng ta vẫn biết hành động nào xảy ra trước do có sử dụng quá khứ hoàn thành. VD: The police came when the robber had gone away.