Case study: Áp dụng sản xuất sạch hơn tại Công ty Chế biến Thuỷ sản Phương Đông

Áp dụng sản xuất sạch hơn tại công ty chế biến thủy sản Phương Đông giúp nâng cao hiệu quả, bảo vệ môi trường và cải thiện chất lượng sản phẩm.

• Tác giả: Đào Thị Mỹ
• Người hướng dẫn: Thầy Phạm Anh Đức
• Trường học: Đại học Tôn Đức Thắng
• Chuyên ngành: Môi trường – Bảo hộ lao động
• Đề tài: Áp Dụng Sản Xuất Sạch Hơn Tại Công Ty Chế Biến Thủy Sản Phương Đông
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 1.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.6. Ý NGHĨA KHOA HỌC, THỰC TIỄN
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGÀNH CHẾ BIẾN THUỶ SẢN ĐÔNG LẠNH
• 2.1. TỔNG QUAN NGÀNH CHẾ BIẾN THUỶ SẢN ĐÔNG LẠNH VIỆT NAM
• 2.2. NGUYÊN LIỆU, TIÊU THỤ TÀI NGUYÊN NGÀNH THUỶ SẢN
• 3. CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN SẢN XUẤT SẠCH HƠN
• 4. CHƯƠNG 4: TỔNG QUAN CÔNG TY CHẾ BIẾN THUỶ SẢN PHƯƠNG ĐÔNG
• 5. CHƯƠNG 5: ÁP DỤNG SẢN XUẤT SẠCH HƠN TẠI CÔNG TY
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về áp dụng sản xuất sạch hơn tại công ty chế biến thủy sản Phương Đông

Công ty chế biến thủy sản Phương Đông đã và đang nỗ lực áp dụng các phương pháp sản xuất sạch hơn nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường. Việc áp dụng sản xuất sạch hơn không chỉ giúp giảm thiểu chất thải mà còn tiết kiệm tài nguyên, từ đó tạo ra giá trị bền vững cho công ty. Trong bối cảnh ngành chế biến thủy sản đang đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm và tiêu thụ tài nguyên, việc áp dụng các giải pháp sản xuất sạch hơn trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Lợi ích của sản xuất sạch hơn trong ngành chế biến thủy sản

Áp dụng sản xuất sạch hơn mang lại nhiều lợi ích cho công ty chế biến thủy sản Phương Đông. Đầu tiên, nó giúp giảm thiểu lượng nước và năng lượng tiêu thụ, từ đó giảm chi phí sản xuất. Thứ hai, việc giảm chất thải rắn và nước thải không chỉ bảo vệ môi trường mà còn nâng cao hình ảnh của công ty trong mắt khách hàng và đối tác. Cuối cùng, việc áp dụng các công nghệ xanh còn giúp công ty đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe.

1.2. Tình hình hiện tại của công ty chế biến thủy sản Phương Đông

Công ty chế biến thủy sản Phương Đông hiện đang hoạt động trong một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Mặc dù đã có những bước tiến trong việc áp dụng sản xuất sạch hơn, nhưng công ty vẫn gặp phải nhiều thách thức như ô nhiễm môi trường và chi phí sản xuất cao. Việc cải thiện quy trình sản xuất và áp dụng công nghệ mới là cần thiết để duy trì vị thế cạnh tranh.

II. Vấn đề ô nhiễm và thách thức trong ngành chế biến thủy sản

Ngành chế biến thủy sản đang phải đối mặt với nhiều vấn đề ô nhiễm nghiêm trọng. Nước thải từ quá trình chế biến chứa nhiều chất hữu cơ và hóa chất độc hại, gây ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Hơn nữa, việc tiêu thụ nước và năng lượng trong sản xuất cũng đang ở mức cao, dẫn đến áp lực lớn lên tài nguyên thiên nhiên. Để giải quyết những vấn đề này, công ty cần có những biện pháp hiệu quả nhằm giảm thiểu ô nhiễm và tiết kiệm tài nguyên.

2.1. Nguồn gốc ô nhiễm trong quy trình chế biến

Ô nhiễm trong ngành chế biến thủy sản chủ yếu đến từ nước thải và chất thải rắn. Nước thải chứa các chất hữu cơ, vi sinh vật và hóa chất độc hại, trong khi chất thải rắn bao gồm vỏ tôm, cá và các phụ phẩm khác. Việc xử lý không đúng cách có thể dẫn đến ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

2.2. Thách thức trong việc tiết kiệm tài nguyên

Việc tiết kiệm nước và năng lượng trong ngành chế biến thủy sản gặp nhiều khó khăn do quy trình sản xuất phức tạp và yêu cầu cao về chất lượng sản phẩm. Công ty cần tìm ra các giải pháp hiệu quả để giảm thiểu tiêu thụ tài nguyên mà vẫn đảm bảo chất lượng sản phẩm.

III. Phương pháp áp dụng sản xuất sạch hơn tại công ty

Công ty chế biến thủy sản Phương Đông đã triển khai nhiều phương pháp để áp dụng sản xuất sạch hơn. Các phương pháp này bao gồm việc tối ưu hóa quy trình sản xuất, sử dụng công nghệ xanh và nâng cao ý thức của nhân viên về bảo vệ môi trường. Những biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu chất thải mà còn tiết kiệm chi phí sản xuất.

3.1. Tối ưu hóa quy trình sản xuất

Tối ưu hóa quy trình sản xuất là một trong những phương pháp quan trọng trong việc áp dụng sản xuất sạch hơn. Công ty đã thực hiện việc phân tích quy trình để xác định các điểm yếu và tìm ra giải pháp cải tiến. Việc này giúp giảm thiểu lãng phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

3.2. Sử dụng công nghệ xanh

Công ty đã đầu tư vào các công nghệ xanh như hệ thống cấp đông hiện đại và thiết bị tiết kiệm năng lượng. Những công nghệ này không chỉ giúp giảm tiêu thụ điện mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ xanh là một bước đi quan trọng trong việc bảo vệ môi trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả từ việc áp dụng sản xuất sạch hơn tại công ty chế biến thủy sản Phương Đông đã cho thấy những cải thiện rõ rệt. Công ty đã giảm được lượng nước và năng lượng tiêu thụ, đồng thời giảm thiểu chất thải ra môi trường. Những kết quả này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

4.1. Kết quả giảm tiêu thụ nước và năng lượng

Sau khi áp dụng các biện pháp sản xuất sạch hơn, công ty đã giảm được 20% lượng nước và 10% năng lượng tiêu thụ. Những con số này cho thấy tiềm năng tiết kiệm lớn trong ngành chế biến thủy sản, đồng thời giúp công ty giảm chi phí sản xuất.

4.2. Tác động đến môi trường

Việc giảm thiểu chất thải và ô nhiễm đã có tác động tích cực đến môi trường xung quanh. Công ty đã nhận được phản hồi tích cực từ cộng đồng và các cơ quan chức năng về nỗ lực bảo vệ môi trường của mình. Điều này không chỉ nâng cao hình ảnh công ty mà còn tạo ra sự tin tưởng từ phía khách hàng.

V. Kết luận và tương lai của sản xuất sạch hơn trong ngành chế biến thủy sản

Việc áp dụng sản xuất sạch hơn tại công ty chế biến thủy sản Phương Đông đã chứng minh được hiệu quả trong việc tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường. Tương lai của ngành chế biến thủy sản phụ thuộc vào khả năng áp dụng các giải pháp bền vững và công nghệ tiên tiến. Công ty cần tiếp tục đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để duy trì vị thế cạnh tranh và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao từ thị trường.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Công ty chế biến thủy sản Phương Đông cần xây dựng một chiến lược phát triển bền vững, tập trung vào việc áp dụng các công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất. Điều này không chỉ giúp công ty tăng trưởng mà còn bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

5.2. Tương lai của ngành chế biến thủy sản

Ngành chế biến thủy sản sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai, nhưng cần phải đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm và tiêu thụ tài nguyên. Việc áp dụng sản xuất sạch hơn sẽ là chìa khóa để ngành này phát triển bền vững và đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Hiện nay, nhà nước đã có nhiều chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, nhiều khu công nghiệp, nhà máy được xây dựng và đưa vào hoạt động, hàng hóa được sản xuất ra ngày càng đa dạng và phong phú đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng và tăng kim ngạch xuất khẩu. Một trong những ngành đã đóng góp quan trọng trong nhịp độ phát triển kinh tế của cả nước đó là ngành chế biến thủy sản đông lạnh xuất khẩu, ngành chế biến thuỷ sản đông lạnh đã mang lại nhiều cơ hội việc làm cho lao động cả nước. Bên cạnh đó, ngành chế biến thuỷ sản đông lạnh còn mang lại lợi ích rất lớn cho sự phát triển kinh tế của đất nước với giá trị xuất khẩu rất cao.

Tuy nhiên, do đặc điểm ngành nghề và công nghệ của ngành chế biến thủy sản đông lạnh sử dụng khá nhiều điện, nước trong quá trình sản xuất. Tài nguyên nước thì suy giảm trong khi nước thải ra cho môi trường xung quanh thì tăng cao, hơn nữa ngành này đã trải qua rất nhiều giai đoạn phát triển, công nghệ sản xuất ở một số nhà máy chưa đồng bộ, khép kín nên ngành này cũng gây ra nhiều ô nhiễm nghiêm trọng, nhất là nước thải. Trong nước thải còn chứa các chất vụn như gạch, đầu vỏ. và các thành phần hữu cơ, khi phân hủy nó tạo ra mùi rất khó chịu làm ô nhiễm về mặt cảm quan và cũng không tránh khỏi ảnh hưởng đến dân cư xung quanh nếu không có biện pháp xử lý.

Ngoài ra, việc bảo quản các loại sản phẩm để bán ra thị trường cần được qua giai đoạn cấp đông tránh sự xâm nhập của vi khuẩn nên ngành này đã sử dụng một lượng điện khá lớn cho các loại máy đông lạnh để cấp đông sản phẩm, trước tình trạng thiếu điện và kêu gọi tiết kiệm điện của nhà nước, cộng thêm giá cả tăng vọt, lợi nhuận suy giảm thì nhu cầu sử dụng tiết kiệm là hết sức cấp bách. Trước những tính chất đặc thù như thế, mặc dù lợi ích kinh tế xã hội của ngành đem lại không nhỏ, nhưng muốn đạt được lợi ích hơn nữa đồng thời cần phát triển bền vững bảo vệ sức khoẻ nhân dân, người lao động thì bản thân các xí nghiệp phải biết tìm đến các biện pháp tiết kiệm hơn nữa để giảm thiểu lãng phí, giảm ô nhiễm bảo vệ công nhân cũng như môi trường sống xung quanh. Trước nhu cầu đó, s ản xuất sạch hơn (SXSH) được biết đến như một biện pháp tiết kiệm và giảm thiểu ô nhiễm tại nguồn thông qua việc sử dụng nguyên nhiên liệu có hiệu quả hơn. Vì vậy việc “Nghiên cứu và áp dụng SXSH cho nhà máy chế biến thuỷ sản đông lạnh Phương Đông” là một đề tài hết sức cần thiết nhằm thực hành tiết kiệm nước, năng lượng.

và giảm thiểu chất thải ngay tại nguồn cho nhà máy. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Luận văn nhằm nghiên cứu các vấn đề: • Giảm thiểu các tiêu thụ điện, nước, giảm chất thải rắn, tải lượng, lưu lượng nước thải thông qua việc áp dụng SXSH. • Xây dựng hướng tiếp cận phù hợp của SXSH vào ngành chế biến thuỷ sản đông lạnh. • Rút ra bài học kinh nghiệm đối với các nhà máy chế biến thuỷ sản đông lạnh khác.

PHẠM VI NGHIÊN CỨU • Địa điểm nghiên cứu: Công ty chế biến thuỷ sản đông lạnh Phương Đông, khu công nghiệp Trà Nóc, Cần Thơ. • Thời gian nghiên cứu: 6/2009 – 12/2009 • Đối tượng nghiên cứu: − Những kiến thức, công cụ trong SXSH. − Các giải pháp và kinh nghiệm SXSH áp dụng cho nhà máy chế biến thuỷ sản đông lạnh đã triển khai. − Những kiến thức về ngành chế biến thuỷ sản đông lạnh như: tình hình sử dụng nước, năng lượng, điện lạnh, nguyên liệu, quy trình sản xuất, các vấn đề môi trường liên quan… − Thông tin thực tế của nhà máy.

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Để đạt được mục tiêu nghiên cứu trên, đề tài thực hiện các nội dung sau: • Thu thập, tổng hợp các số liệu tổng quan về nhà máy và tài liệu sản xuất sạch hơn. • Khảo sát mặt bằng nhà xưởng, tìm hiểu sơ đồ công nghệ sản xuất và hiện trạng môi trường tại nhà máy chế biến thuỷ sản đông lạnh Phương Đông. • Phân tích quy trình sản xuất, sơ đồ dòng làm cơ sở cho việc đánh giá. • Tổng hợp, theo dõi các số liệu về nước cấp, nước thải, năng lượng, nguyên liệu, sản phẩm trong nhà máy.

• Xử lý và đánh giá s ố liệu để xác định mức tiêu hao nước, năng lượng, xác định nguyên nhân và đề xuất các giải pháp, tiết kiệm nước và năng lượng. • Đề xuất các biện pháp SXSH cho nhà máy chế biến thuỷ sản đông lạnh Phương Đông. 9 • Sàng lọc các giải pháp khả thi và thực hiện tại nhà máy chế biến thuỷ sản đông lạnh Phương Đông. • Tính toán hiệu quả, lợi ích khi tham gia SXSH cho nhà máy.

• So sánh với các nhà máy đã thực hiện, thảo luận kinh nghiệm triển khai. • Tổng hợp báo cáo, nhận xét, đánh giá việc thực hiện sản xuất sạch hơn. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU • Phương pháp khảo sát: Khảo sát thực tế, tìm hiểu các vấn đề, thu thập các số liệu liên quan đến sơ đồ công nghệ và hiện trạng môi trường tại nhà máy. • Phương pháp tổng hợp: Thống kê các tài liệu liên quan đến ngành chế biến thuỷ sản đông lạnh, số liệu thu thập được của nhà máy thông qua các hồ sơ, báo cáo từ phân xưởng trực tiếp sản xuất.

• Phương pháp phân tích: Đánh giá quy trình công nghệ sản xuất nhằm đề xuất giải pháp SXSH cho nhà máy. • Phương pháp tham khảo ý kiến: Tham khảo ý kiến của chuyên gia về SXSH và năng lượng điện lạnh. • Phương pháp áp dụng phương pháp luận SXSH. • Phương pháp đo lường.

10 Phương pháp luận nghiên cứu của đề tài thể hiện trên sơ đồ sau: Nghiên cứu áp dụng SXSH cho nhà máy chế biến thuỷ sản đông lạnh Phương Đông Kiến thức nền Kiến thức thực tiễn Nghiên cứu tài Tham Khảo sát thực Tham gia và thu thập liệu liên quan khảo tài tế tại công ty các biện pháp, kết quả đến ngành chế liệu sản chế biến thuỷ thực hiện ở các nhà biến thuỷ sản xuất sạch sản Phương máy thuỷ sản đông lạnh đông lạnh hơn Đông khác -Các loại máy cấp đông và -Định nghĩa, thuật ngữ -Tham quan, khảo sát chi vai trò từng loại liên quan tiết -Chu trình hoạt động từng -Các bước phát triển -Đo đạc, thu thập, tổng loại máy và các giải pháp tiết của SXSH hợp số liệu: nguyên liệu kiệm năng lượng -Các bước thực hiện sản xuất, tình hình sử -Quy trình chế bíên thuỷ sàn: SXSH dụng nước, năng lượng. tôm, cá, mực… -Lợi ích SXSH Định mức của nhà máy. -Định mức sử dụng nước, -Văn bản pháp lý cho -Thu thập thông tin về các năng lượng, nguyên liệu cho SXSH nguồn cung cấp, sử dụng ngành nước, năng lượng -Các vấn đề môi trường chủ -Tham khảo ý kiến yếu cùa ngành. Phân tích, đánh giá So sánh Đề xuất các giải pháp Bài học kinh nghiệm thực SXSH cho công ty TNHH hiện SXSH cho ngành thuỷ Phương Đông sản đông lạnh Hình 1.1- Sơ đồ mô tả quy trình thực hiện luận văn 1.

Ý NGHĨA KHOA HỌC, THỰC TIÊN Ý nghĩa khoa học: Luận văn tập trung tìm hiểu quy trình sản xuất tại nhà máy chế biến thuỷ sản đông lạnh Phương Đông nhằm phân tích dòng vật liệu vào và ra trong quá trình sản xuất làm nền tảng để xác định trọng tâm phù hợp trong quá trình đánh giá SXSH. Quy trình sản xuất cho thấy nhu cầu sử dụng nước là rất lớn, xuyên suốt quá trình sản xuất. Phụ gia, hoá chất rất ít sử dụng. Hơn nữa ngành chế biến thuỷ sản chủ yếu là lực lượng lao động chân tay.

Chính vì thế mà ý thức của công nhân trong việc tiết kiệm là rất lớn. Một đặc điểm khác của ngành thuỷ sản là các số liệu sản xuất không ổn định, phụ thuộc vào nguyên liệu, mùa vụ thay đổi. Tập hợp những đặc điểm 11 trên luận văn đi theo hướng tiếp cận phù hợp cho ngành, đó là xác định mục tiêu tiết kiệm nước ngay và chỉ thực hiện cân bằng tổng thể khi đánh giá vì s ố liệu không ổn định sẽ rất tốn công sức cho việc thiết lập cân bằng mới. Các giải pháp đầu tiên luôn là quản lí nội vi, kiểm soát quá trình và nâng cao ý thức công nhân.

Ý nghĩa thực tiễn: Đề tài đã thực hiện ngay các giải pháp quản lí nội vi và kiểm soát quá trình tốt hơn bằng việc thiết lập các đồng hồ điện tại các vị trí cần thiết như các loại máy đông lạnh vì chúng tiêu thụ điện rất lớn, tiềm năng tiết kiệm cao. Và các đồng hồ nước theo dõi xư ởng cá tra, xưởng surimi, khu phụ trợ khác sử dụng nhiều nước. Từ đó thiết lập hệ thống giám sát, cũng như quy định định mức cho mỗi khu vực để họ tự quản lí hoạt động của khu vực. Đồng thời đưa ra các biện pháp quản lí về việc thống nhất về thời gian giữa tổ chạy máy đông và bộ phận cấp đông sao cho phù hợp tránh để máy chạy mà không có hàng, hay huấn luyện công nhân nâng cao tay nghề fillet, lạng da, cách xếp hàng lên băng chuyền, tủ đông để tiết kiệm diện tích và đạt hiệu quả nhất.

Những giải pháp trên ban đầu đã mang l ại lợi ích khá khả quan, tiết kiệm 20% nước, 10% điện năng. Qua đó cho thấy tiềm năng tiết kiệm cho các nhà máy chế biến thuỷ sản là rất lớn, mặc dù chưa cần đầu tư nhiều, chỉ tập trung vào các giải pháp quản lí đã mang lại hiệu quả khả quan. 12 Chương 2 TỔNG QUAN NGÀNH CHẾ BIẾN THUỶ SẢN ĐÔNG LẠNH 2. TỔNG QUAN NGÀNH CHẾ BIẾN THUỶ SẢN ĐÔNG LẠNH VIỆT NAM Ngành thuỷ sản được xem là ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước, đặc biệt là tiềm năng xuất khẩu, mở rộng thị trường với các nước trên thế giới.

Từ đầu những năm 1980, ngành thuỷ sản đã đi đầu trong cả nư ớc về mở rộng quan hệ thương mại sang những khu vực thị trường mới trên thế giới. Năm 1996, ngành thuỷ sản mới chỉ có quan hệ thương mại với 30 nước và vùng lãnh thổ trên thế giới. Đến năm 2001, quan hệ này đã được mở rộng ra 60 nước và vùng lãnh thổ, năm 2003 là 75 nước và vùng lãnh thổ. Việt Nam còn được coi là một trong những nước có tốc độ tăng trưởng thủy sản nhanh nhất, với tốc độ tăng trưởng trung bình trong giai đoạn1998-2008 đạt 18%/năm.