phần mở đầu của cuốn sách Văn hóa nghe nhìn và giới trẻ, tác giả đã viết: "khái niệm giới trẻ ở đây được hiểu như "thanh thiếu niên"[8, tr.11]; Và trong bài viết của báo Việt Báo viết rằng:" nói tới khái niệm giới trẻ là nói tới tuổi thanh niên"1. Thuật ngữ "tuổi thanh thiếu niên" có nguồn gốc từ động từ tiếng La tinh 1 Bao nhiêu tuổi được gọi là tuổi "thanh niên"? http://vietbao.vn/The-gioi-tre/Bao-nhieu-tuoi-duoc-goi-la-thanh-nien/45114532/275/ 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com adolescere có nghĩa là lớn lên hoặc trưởng thành. Tổ chức Y tế Thế giới (WTO) quy định thanh niên là lứa tuổi từ 19 - 24 tuổi. Còn chương trình Sức khỏe sinh sản & Sức khỏe tình dục vị thành niên - thanh niên của khối Liên minh châu Âu (EU) và Qũy Dân số Liên Hiệp Quốc (UNFPA) đều lấy độ tuổi thanh niên là 15 - 24 tuổi1.
Trong Dự án Luật Thanh Niên năm 2005, Ủy ban thường vụ Quốc hội đã thống nhất độ tuổi của thanh niên Việt Nam là từ 16 đến 30 tuổi2. Tổng hợp các quy định và ý kiến trên, công trình nghiên cứu này chúng tôi sẽ giới hạn độ tuổi của các đối tượng điều tra là từ 18 đến 25 tuổi, tức là khoảng vào lứa tuổi học đại học. Truyền hình Truyền hình là một loại hình truyền thông đại chúng chuyển tải thông tin bằng hình ảnh và âm thanh về một vật thể hoặc một cảnh đi xa bằng sóng vô tuyến điện [17, tr. Thuật ngữ truyền hình (Television, viết tắt TV) có nguồn gốc từ tiếng Latinh và tiếng Hy Lạp.
Trong tiếng Hy Lạp "truyền hình" là "Television", viết tắt giống tiếng Anh là TV được ghép từ "tele" (ở xa) và "videre" (nhìn được) để chỉ sự truyền tin bằng cách kết hợp giữa hình ảnh và âm thanh thông qua công cụ chuyển đổi ánh sáng và âm thanh thành sóng điện tử rồi tái tạo chúng thành những tia sáng thấy được và những âm thanh nghe được. Những hình ảnh này có thể là hình ảnh tĩnh hoặc động của đối tượng hay vật thể. Nói chung, truyền hình được hiểu là thông tin kết hợp hình ảnh và âm thanh thông qua phát sóng hoặc các hình thức dẫn truyền khác và được người xem tiếp nhận trên truyền hình. Hiện nay, truyền hình thường được khán giả hiểu là các 1 Tuổi vị thành niên http://trungtamkhcnthanhhoa.vn/ArticleDetail/230/463/TUOI-VI-THANH-NIEN.aspx 2 Luật Thanh Niên năm 2005 và một số kiến nghị sửa đổi, bổ sung http://www.vn/qt/tintuc/Pages/nghien-cuu-trao-doi.aspx?ItemID=2159 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com chương trình và phim được chiếu trên màn hình TV.
Nói tới xem truyền hình có nghĩa gần với xem chương trình truyền hình hoặc xem phim truyền hình. Ngày nay cùng với sự bùng nổ của khoa học công nghệ thông tin, khán giả không nhất thiết phải ngồi tại nhà, trước màn hình TV để xem truyền hình. Dù ở bất kỳ nơi nào trên thế giới, chúng ta cũng có thể nắm được thông tin của cả thế giới. Truyền hình không chỉ là một phương tiện truyền thông, phương tiện giải trí thuần túy, truyền hình còn đáp ứng được các nhu cầu của người dân trong rất nhiều lĩnh vực.
Ngày nay, truyền hình đã trở thành một phương tiện rất quan trọng để người dân hưởng thụ các sản phẩm văn hóa. Phim truyền hình Phim truyền hình là một thể loại phim được sản xuất và dùng để phát sóng trên hệ thống truyền hình. Phim truyền hình được sản xuất với chuẩn mực riêng và phụ thuộc vào hệ thống truyền hình (có những định dạng khung hình khác nhau) [17, tr. Phim truyền hình là một loại hình có tính hấp dẫn và đã được đón nhận một cách rộng rãi.
Phim truyền hình bao gồm các đề tài và thể loại phim khác nhau. Để thống nhất tiêu chuẩn sản xuất phim truyền hình các nước đều đưa ra những quy định riêng của mình. Tại Trung Quốc, năm 2012 Tổng cục Phát thanh Điên ảnh và Truyền hình Quốc gia Trung Quốc đã phân loại phim truyền hình thành 5 đề tài (phân theo thời gian lịch sử): 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Bảng 1- 1: Phân loại đề tài của phim truyền hình Trung Quốc Tên đề tài Thời gian Đề tài cổ đại Trước năm 1911 (thời phong kiến Trung Quốc kết thúc) Từ 1911 - 1949 (từ Cách mạng Tân Hợi đến Đề tài cận đại Nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập ) Từ 1949 - 1979 (từ khi Nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Đề tài hiện đại thành lập đến khi Chính phủ Trung Quốc đưa ra Chính sách Cải cách mở cửa ) Đề tài đương đại Từ1979 - nay (Từ Cải cách mở cửa đến nay) Đề tài trọng đại Những phim sáng tạo từ các sự kiện (Nguồn: 张志华（2012），电视剧分类；北京师范大学出版，北京） Từ 5 đề tài trên, phim truyền hình lại được phân thành các thể loại khác nhau. Theo thống kê của các nhà truyền thông, phim truyền hình tại Trung Quốc đại thể bao gồm 12 thể loại, gồm phim thần tượng, phim hài ngắn tập, phim hài loại thường, phim võ thuật kiếm hiệp, phim hình sự phá án, phim hành động, phim ngôn tình, phim gia đình, phim viễn tưởng, phim thần thoại, phim lịch sử, phim cổ trang, phim quân sự [29, tr.
Sức mạnh mềm văn hóa Thuật ngữ "sức mạnh mềm"(soft power), hay thực lực mềm, hoặc có người còn gọi là quyền lực mềm là do giáo sư Joseph S.- nguyên Viện trưởng Học viện John F. Kennedy, Hoa Kỳ nghiên cứu và đưa ra định nghĩa lần đầu tiên vào năm 1990 trong cuốn sách "Bound to Lead - The Changing Nature of American Power"(Vượt lên để dẫn đầu: Bản chất đang thay đổi của sức mạnh Mỹ). Theo đó, một quốc gia xây dựng nguồn sức mạnh mềm thành công là dựa trên sức hấp dẫn của văn hóa, quan điểm chính trị và chính sách ngoại giao đủ sức lôi cuốn nước khác đi theo mình. Không như sức mạnh cứng (hard power) bao gồm tiềm lực về kinh tế, quân sự, khoa học kỹ thuật và 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nguồn tài nguyên cơ bản, mà xưa nay là những sức mạnh hữu hình chi phối các quan hệ quốc tế [24, tr.
Trong cuốn sách "Ràng buộc để dẫn dắt: Bản chất sức mạnh đang thay đổi của Mỹ" đã xuất bản vào năm 1990, J.Nye đã đưa ra nội hàm khái niệm "sức mạnh mềm" bao gồm những nội dung sau: ① Sức mạnh mềm là sự hấp dẫn và mê hoặc chứ không phải cưỡng chế hay ép buộc. Một quốc gia có thể khiến đối tượng có hành vi học tập và làm theo những điều mình mong muốn thông qua sức lan tỏa về văn hóa, hình thái ý thức và chế độ, từ đó thực hiện mục tiêu chiến lược của quốc gia; ② Sức mạnh mềm phản ánh khả năng của một quốc gia đề ra và xây dựng các thể chế quốc gia, đó cũng chính là hình thức quyền lực mới mà chủ nghĩa hiện thực mới và chủ nghĩa tự do mới đề cập đến; ③ Sức mạnh mềm mang tính thừa nhận, có thể là thừa nhận về giá trị hay thể chế, cũng có thể là thừa nhận trong phán đoán hệ thống quốc tế. Quyền lực mang tính thừa nhận giúp cho một quốc gia đạt được sự hợp pháp trên trường quốc tế [14, tr. Theo lý thuyết của J.
Nye, nền văn hóa của một quốc gia có sức hấp dẫn đối với các quốc gia khác sẽ là nguồn lực tạo nên sức mạnh mềm. Trong bối cảnh nhất định, văn hóa có thể được coi như một nguồn lực quan trọng của sức mạnh mềm. Văn hóa hiện diện ở các cấp độ vô cùng đa dạng, các nền văn hóa khác nhau tương tác theo những cách thức khác nhau, là kênh truyền bá giá trị và tư tưởng chính trị của một quốc gia. Về khái niệm sức mạnh mềm văn hóa, hệ thống lý luận sức mạnh mềm của Joseph Nye đã chỉ ra, sức mạnh mềm văn hóa là một loại sức mạnh mềm, có sức hấp dẫn, thu phục, có khả năng ảnh hưởng và lôi cuốn của một quốc gia đối với các quốc gia khác bằng các giá trị văn hóa, tinh thần, hệ tư tưởng được thực hiện thông qua các phương thức mang tính phi cưỡng chế và nhằm 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com đạt được các mục tiêu chiến lực quốc gia đó trong quan hệ quốc tế1.
Sức mạnh mềm văn hóa đề cập tới sức mạnh vô hình của một quốc gia như hệ thống chính trị, các giá trị văn hóa cùng với hình ảnh quốc gia. Trong thời đại ngày nay, trong chiến lược phát huy sức mạnh mềm thì sức mạnh mềm văn hóa là cốt lõi. Nhiều quốc gia đã chú trọng đến việc xây dựng chiến lược phát triển văn hóa, hướng tới mục tiêu tìm cách đưa hình ảnh của đất nước và văn hóa của đất nước đó ngày càng trở nên thu hút hơn đối với thế giới. Các nước phương Tây đã khá thành công trong chiến lực đó, ví như khi nhắc đến nước Pháp, người ta sẽ nghĩ ngay đến Tháp Eifel, Khải Hoàn Môn, rượu vang Bordeaux; nói đến nước Ý, sẽ nghỉ ngay đến bánh Pizza, Nhà thờ Milan, Giải bóng đá Serie A; hay nói đến Úc, sẽ nghỉ đến Nhà hát con sò Sydney, chuột túi Kangaroo, thịt bò Úc,.
Trong thời đại bùng nổ thông tin ngày nay, hệ thống mạng Internet, công nghệ điện ảnh, truyền hình kỹ thuật số. cũng đã trở thành những công cụ hữu ích của sức mạnh mềm văn hóa vượt trội giới hạn không gian và thời gian. Các nước như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc. là những quốc gia đã đạt được nhiều thành tựu trong việc sử dụng sức mạnh mềm văn hóa như một quyền lực thứ hai trong chiến lực gia tăng vị thế, quyền lực cũng như ảnh hưởng đối với thế giới thông qua truyền hình, điện ảnh, âm nhạc, thời trang của ngành công nghệ giải trí.
Dựa trên sức hấp dẫn của văn hóa là phương thức hiệu quả xây dựng thành công sức mạnh mềm của một quốc gia. Đồng thời, trong quá trình truyền bá văn hóa, sức mạnh mềm văn hóa cũng có những hạn chế khó thể tránh khỏi. Trước tiên, sức mạnh mềm văn hóa chỉ phát huy hiệu quả khi đất nước đó mang những hệ giá trị văn hóa hấp dẫn và nhận được sự đón nhận của nhiều người nên không phải bất kỳ quốc 1 Sức mạnh mềm văn hóa và lựa chọn của Việt Nam http://www.vn/tin-tuc/y-kien-trao-doi/27721/suc-manh-mem-van-hoa-va-lua-chon-chinh-sach-cua-v iet-nam 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com gia nào cũng có thể xây dựng được sức mạnh đó. Thứ hai, nếu sức mạnh mềm được triển khai một cách qua mạnh mẽ cũng sẽ dẫn tới những hậu quả không mong muốn.