Luận văn thạc sĩ ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết việt nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Bùi Thị Thiện Mỹ
• Người hướng dẫn: TS. Thân Thị Thu Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Các Nhân Tố Kinh Tế Vĩ Mô Đến Giá Cổ Phiếu Tại Các Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Niêm Yết Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Giới thiệu vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 1.7. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NHÂN TỐ KINH TẾ VĨ MÔ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NIÊM YẾT
• 2.1. Tổng quan về giá cổ phiếu
• 2.1.1. Khái niệm cổ phiếu
• 2.1.2. Các hình thức giá trị của cổ phiếu
• 2.2. Ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết
• 2.2.1. Khái niệm ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết
• 2.2.2. Những lợi ích của NHTMCP niêm yết
• 2.3. Các nhân tố kinh tế vĩ mô ảnh hưởng đến giá cổ phiếu tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết
• 2.3.1. Các lý thuyết về sự ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu
• 2.3.2. Các nhân tố kinh tế vĩ mô ảnh hưởng đến giá cổ phiếu tại các NHTMCP niêm yết
• 2.3.2.1. Tỷ giá hối đoái
• 2.3.2.2. Tổng sản phẩm quốc nội, chỉ số sản xuất công nghiệp
• 2.4. Các nghiên cứu trước đây về ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu
• 2.4.1. Nghiên cứu của A
• 2.4.2. Nghiên cứu của Ayub và Masih (2013)
• 2.4.3. Nghiên cứu của Adaramola, Anthony Olugbenga (2011)
• 2.4.4. Nghiên cứu của Menike (2006)
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ KINH TẾ VĨ MÔ ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NIÊM YẾT VIỆT NAM
• 3.1. Giới thiệu các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam
• 3.2. Biến động giá cổ phiếu tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam
• 3.3. Các nhân tố kinh tế vĩ mô ảnh hưởng đến giá cổ phiếu tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam
• 3.3.1. Tỷ giá hối đoái
• 3.3.2. Chỉ số sản xuất công nghiệp
• 3.3.3. Giá vàng trong nước
• 3.4. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG PHÁP, DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô hình nghiên cứu
• 4.1.1. Mô hình nghiên cứu
• 4.1.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 4.1.3. Mô tả các biến nghiên cứu
• 4.1.4. Các giả thuyết nghiên cứu
• 4.2. Phương pháp nghiên cứu
• 4.2.1. Dữ liệu bảng
• 4.2.2. Các mô hình ước lượng trên dữ liệu bảng
• 4.2.3. Mô hình hồi quy cho vấn đề nghiên cứu
• 4.3. Thống kê mô tả dữ liệu nghiên cứu
• 4.4. Kết quả kiểm định giả thuyết nghiên cứu
• 4.4.1. Kết quả hồi quy
• 4.4.2. Kiểm định mô hình hồi quy
• 4.4.2.1. Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến
• 4.4.2.2. Kiểm định hiện tượng phương sai sai số thay đổi
• 4.4.2.3. Kiểm định hiện tượng tự tương quan
• 4.4.2.4. Kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu
• 4.4.3. Khắc phục các khuyết điểm của mô hình hồi quy
• 4.5. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.6. Kết luận chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ SỰ BIẾN ĐỘNG BẤT THƯỜNG CỦA GIÁ CỔ PHIẾU TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NIÊM YẾT VIỆT NAM DƯỚI ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ KINH TẾ VĨ MÔ
• 5.1. Nhóm giải pháp đối với ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 5.1.1. Phát triển thị trường tài chính phái sinh nhằm phòng ngừa rủi ro tỷ giá
• 5.1.2. Giám sát chặt chẽ hoạt động của thị trường vàng
• 5.1.3. Đảm bảo lãi suất thực tại các tổ chức tín dụng dao động trong biên độ cho phép
• 5.1.4. Sử dụng đa dạng các công cụ của chính sách tiền tệ trong việc điều chỉnh cung tiền
• 5.1.5. Cần có sự độc lập tương đối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đối với Quốc hội và Chính phủ
• 5.2. Nhóm giải pháp đối với Chính phủ
• 5.2.1. Hoàn thiện các cơ chế, chính sách trong việc thu hút nguồn vốn ngoại tệ
• 5.2.2. Triệt để thực hiện đề án tái cấu trúc nền kinh tế
• 5.3. Nhóm giải pháp đối với các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết
• 5.3.1. Phát triển nguồn nhân lực có trình độ về kinh tế học và tài chính định
• 5.3.2. Đặt lợi ích của ngành lên cao nhất trong các quyết định kinh doanh
• 5.4. Hạn chế của đề tài và gợi ý hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.5. Kết luận chương 5
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu ngân hàng

Nghiên cứu về ảnh hưởng kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu ngân hàng là một lĩnh vực quan trọng trong tài chính. Các yếu tố như lãi suất, tỷ giá hối đoái và tình hình kinh tế toàn cầu có thể tác động mạnh mẽ đến giá cổ phiếu của các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết. Việc hiểu rõ mối quan hệ này giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định chính xác hơn trong việc đầu tư vào cổ phiếu ngân hàng.

1.1. Ảnh hưởng của chính sách tiền tệ đến giá cổ phiếu ngân hàng

Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước có tác động lớn đến lãi suất và từ đó ảnh hưởng đến giá cổ phiếu ngân hàng. Khi lãi suất tăng, chi phí vay mượn của ngân hàng cũng tăng, dẫn đến lợi nhuận giảm và giá cổ phiếu có thể giảm theo.

1.2. Tình hình kinh tế toàn cầu và giá cổ phiếu ngân hàng

Tình hình kinh tế toàn cầu, bao gồm tăng trưởng kinh tế và lạm phát, có thể ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư và giá cổ phiếu ngân hàng. Sự biến động của các chỉ số kinh tế toàn cầu có thể dẫn đến sự thay đổi trong giá cổ phiếu ngân hàng.

II. Các thách thức trong việc phân tích ảnh hưởng kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu ngân hàng

Phân tích ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu ngân hàng không phải là điều đơn giản. Có nhiều thách thức như sự biến động không lường trước của thị trường và các yếu tố bên ngoài khác. Những thách thức này cần được xem xét kỹ lưỡng để có được kết quả chính xác.

2.1. Rủi ro kinh tế vĩ mô và giá cổ phiếu ngân hàng

Rủi ro kinh tế vĩ mô như lạm phát và suy thoái có thể ảnh hưởng tiêu cực đến giá cổ phiếu ngân hàng. Khi nền kinh tế gặp khó khăn, nhà đầu tư có xu hướng rút vốn khỏi thị trường chứng khoán, dẫn đến giảm giá cổ phiếu.

2.2. Tác động của biến động tỷ giá đến giá cổ phiếu ngân hàng

Biến động tỷ giá hối đoái có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng có hoạt động xuất nhập khẩu lớn. Sự thay đổi tỷ giá có thể làm tăng hoặc giảm giá trị tài sản của ngân hàng, từ đó ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu ngân hàng

Để nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu ngân hàng, cần áp dụng các phương pháp định lượng và định tính. Việc sử dụng mô hình hồi quy có thể giúp xác định mối quan hệ giữa các biến số một cách rõ ràng.

3.1. Mô hình hồi quy trong nghiên cứu

Mô hình hồi quy đa biến có thể được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa giá cổ phiếu ngân hàng và các yếu tố kinh tế vĩ mô như lãi suất, tỷ giá hối đoái và chỉ số sản xuất công nghiệp.

3.2. Dữ liệu và nguồn thông tin trong nghiên cứu

Dữ liệu cần được thu thập từ các nguồn đáng tin cậy như Ngân hàng Nhà nước, các báo cáo tài chính của ngân hàng và các tổ chức nghiên cứu kinh tế. Việc sử dụng dữ liệu chính xác là rất quan trọng để đảm bảo tính hợp lệ của nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu ngân hàng

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ rõ ràng giữa các yếu tố kinh tế vĩ mô và giá cổ phiếu ngân hàng. Các yếu tố như lãi suất và tỷ giá hối đoái có tác động mạnh mẽ đến giá cổ phiếu, điều này cho thấy sự nhạy cảm của thị trường chứng khoán đối với các biến động kinh tế.

4.1. Tác động của lãi suất đến giá cổ phiếu ngân hàng

Nghiên cứu cho thấy khi lãi suất tăng, giá cổ phiếu ngân hàng thường có xu hướng giảm. Điều này phản ánh sự lo ngại của nhà đầu tư về khả năng sinh lời của ngân hàng trong môi trường lãi suất cao.

4.2. Tác động của tỷ giá hối đoái đến giá cổ phiếu ngân hàng

Tỷ giá hối đoái cũng có ảnh hưởng lớn đến giá cổ phiếu ngân hàng. Khi tỷ giá biến động mạnh, các ngân hàng có thể gặp khó khăn trong việc duy trì lợi nhuận, dẫn đến sự giảm giá cổ phiếu.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của giá cổ phiếu ngân hàng

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng đáng kể đến giá cổ phiếu ngân hàng. Trong tương lai, việc theo dõi các yếu tố này sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định chính xác hơn trong việc đầu tư vào cổ phiếu ngân hàng.

5.1. Triển vọng giá cổ phiếu ngân hàng trong bối cảnh kinh tế hiện tại

Trong bối cảnh kinh tế hiện tại, giá cổ phiếu ngân hàng có thể tiếp tục chịu ảnh hưởng từ các yếu tố kinh tế vĩ mô. Việc theo dõi sát sao các chỉ số kinh tế sẽ là cần thiết để dự đoán xu hướng giá cổ phiếu.

5.2. Giải pháp cho các ngân hàng để ổn định giá cổ phiếu

Các ngân hàng cần có các chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả để giảm thiểu tác động tiêu cực từ các yếu tố kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu. Việc cải thiện quản lý tài chính và tăng cường minh bạch thông tin cũng là những giải pháp quan trọng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính Việt Nam trong giai đoạn phát triển kinh tế thị trường ghi nhận sự bùng nổ mạnh mẽ của hệ thống các tổ chức tín dụng. Tỷ lệ tín dụng trên GDP luôn duy trì ở mức cao trên 80% kể từ năm 2007 và lập đỉnh lịch sử 125% vào năm 2010. Nhóm cổ phiếu ngân hàng từng được ví như nhóm "cổ phiếu vua", đóng vai trò dẫn dắt toàn bộ thị trường chứng khoán với tỷ trọng vốn hóa có thời điểm chiếm đến 27% tổng giá trị vốn hóa toàn sàn giao dịch vào đầu năm 2014. Tuy nhiên, tính đến tháng 9 năm 2015, chỉ có 9 trong tổng số 34 ngân hàng thương mại cổ phần thực hiện niêm yết chính thức trên hai sàn HOSE và HNX. Biến động giá của nhóm cổ phiếu này luôn chịu tác động đa chiều, nhạy cảm trước các cú sốc từ môi trường kinh tế vĩ mô.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là nhận diện, kiểm định và đo lường định lượng mức độ tác động của 5 nhân tố kinh tế vĩ mô then chốt bao gồm lãi suất tiền gửi, tỷ giá hối đoái VND/USD, cung tiền M2, chỉ số sản xuất công nghiệp và giá vàng trong nước đến giá cổ phiếu của các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu theo tháng của 9 ngân hàng niêm yết trong giai đoạn từ tháng 1 năm 2010 đến tháng 9 năm 2015, tương ứng với chuỗi thời gian 69 tháng liên tục. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp bằng chứng thực nghiệm rõ ràng, hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách tiền tệ tại Ngân hàng Nhà nước, ban điều trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại và các nhà đầu tư tổ chức xây dựng chiến lược quản trị biến động giá tài sản hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết Thị trường hiệu quả (Efficient Market Hypothesis - EMH) do Eugene Fama đề xuất năm 1970 và Lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá (Arbitrage Pricing Theory - APT) của Stephen Ross phát triển năm 1976. Theo lý thuyết thị trường hiệu quả dạng vừa và yếu, giá chứng khoán chưa phản ánh tức thời mọi thông tin vĩ mô, tạo ra độ trễ để các yếu tố kinh tế tác động trực tiếp đến giá thị trường. Lý thuyết APT kết hợp cùng công trình thực nghiệm kinh điển của Chen, Roll và Ross năm 1986 khẳng định rằng lợi suất và giá cổ phiếu chịu sự chi phối mang tính hệ thống bởi một tập hợp các biến số vĩ mô như lãi suất ngắn hạn, lạm phát kỳ vọng, chỉ số sản xuất công nghiệp và tỷ giá.

Mô hình nghiên cứu kế thừa cấu trúc đa biến từ công trình của Adaramola năm 2011, thiết lập mối quan hệ giữa biến phụ thuộc là giá đóng cửa bình quân tháng của cổ phiếu ngân hàng và các biến độc lập vĩ mô gồm: lãi suất tiền gửi nội tệ, tỷ giá hối đoái danh nghĩa VND/USD, tốc độ tăng trưởng cung tiền M2, chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp (IIP) và giá vàng SJC. Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm nền tảng: giá trị nội tại của cổ phiếu ngân hàng, rủi ro hệ thống vĩ mô, cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ và trạng thái ngoại hối ròng của các tổ chức tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình định lượng chặt chẽ trên dữ liệu bảng cân bằng (Balanced Panel Data) kết hợp phương pháp định tính phân tích lịch sử ngành. Mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 9 ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết trên HOSE và HNX giai đoạn 2010 - 2015 với tổng cộng 621 quan sát (9 ngân hàng nhân 69 tháng). Việc chọn mẫu toàn bộ nhóm ngân hàng niêm yết đảm bảo tính đại diện tuyệt đối cho phân khúc cổ phiếu ngân hàng trên thị trường chứng khoán tập trung của Việt Nam. Dữ liệu được trích xuất từ các nguồn chính thống: Thống kê Tài chính Quốc tế (IFS) của IMF, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Tổng cục Thống kê và dữ liệu giao dịch lịch sử từ hai sở giao dịch HOSE, HNX.

Để xử lý cấu trúc dữ liệu bảng, tác giả sử dụng phần mềm EViews 8 thực hiện các bước ước lượng theo mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM). Các kiểm định chẩn đoán khuyết tật mô hình được tiến hành nghiêm ngặt: kiểm định tính dừng chuỗi dữ liệu (Unit Root Test) để loại trừ hiện tượng hồi quy giả mạo, kiểm định nhân tử Lagrange và kiểm định Breusch-Pagan-Godfrey nhằm phát hiện phương sai sai số thay đổi, cùng với kiểm định tự tương quan qua hệ số trễ phần dư. Nhằm khắc phục triệt để hiện tượng tự tương quan và phương sai thay đổi cùng lúc xuất hiện trong dữ liệu bảng, phương pháp bình phương nhỏ nhất tổng quát khả thi (EGLS - Estimated Generalized Least Squares) với trọng số Cross-section Weights được lựa chọn làm công cụ ước lượng tối ưu cuối cùng, đảm bảo các ước lượng thu được đạt chuẩn vững và không chệch ở mức ý nghĩa 5%.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích định lượng từ mô hình hồi quy EGLS đã xác định xu hướng và mức độ tác động rõ rệt của từng nhân tố vĩ mô đến giá cổ phiếu ngành ngân hàng trong suốt 69 tháng nghiên cứu:

Thứ nhất, lãi suất tiền gửi có tác động ngược chiều mạnh mẽ nhất đến giá cổ phiếu ngân hàng. Trong giai đoạn 2010 - 2011, khi lãi suất huy động nội tệ bị đẩy lên mức kỷ lục 17% - 18%/năm do cạnh tranh thanh khoản gay gắt, giá cổ phiếu toàn ngành ngân hàng đã lao dốc chạm đáy. Ngược lại, khi Ngân hàng Nhà nước áp dụng mức trần lãi suất huy động ngắn hạn 5,5%/năm theo Quyết định 2173/QĐ-NHNN vào cuối năm 2014 và lãi suất huy động trung bình giảm về 4,68% vào tháng 9 năm 2015, giá cổ phiếu ngân hàng lập tức phục hồi mạnh mẽ.

Thứ hai, cung tiền M2 thể hiện tác động cùng chiều đến giá cổ phiếu trong giai đoạn nới lỏng nhưng chuyển sang phân hóa khi xuất hiện áp lực lạm phát. Khi tốc độ tăng trưởng cung tiền M2 đạt đỉnh 29,14% vào tháng 3 năm 2011, thanh khoản dồi dào đã hỗ trợ giá cổ phiếu tăng ngắn hạn trước khi sự thắt chặt cung tiền về mức tăng trưởng chỉ 9,27% vào cuối năm 2011 kéo tụt mặt bằng giá cổ phiếu.

Thứ ba, tỷ giá hối đoái VND/USD và giá vàng trong nước ghi nhận tác động nghịch biến đáng kể đến giá cổ phiếu ngân hàng. Tỷ giá bình quân liên ngân hàng tăng 9,3% lên 20.693 VND/USD vào tháng 2 năm 2011 tạo tâm lý e ngại rủi ro tỷ giá cho dòng vốn ngoại gián tiếp (FII). Đồng thời, các đợt sốt giá vàng SJC đã hút mạnh dòng vốn nhàn rỗi khỏi kênh gửi tiết kiệm và kênh chứng khoán, gia tăng chi phí huy động vốn của các ngân hàng.

Thứ tư, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) có xu hướng tác động cùng chiều với giá cổ phiếu, mặc dù biến động chỉ số này chịu ảnh hưởng mang tính chu kỳ mùa vụ rất lớn giữa tháng 1 và tháng 2 hàng năm (biến động từ -1,03% vào tháng 2 năm 2010 lên 22,06% vào tháng 2 năm 2012).

Thảo luận kết quả

Diễn biến thực tế của thị trường được minh họa rõ nét qua đồ thị xu hướng tương quan giữa đường biến thiên giá cổ phiếu bình quân ngành và đường lãi suất tiền gửi giai đoạn 2010 - 2015. Đồ thị cho thấy hai đường di chuyển đối nghịch hoàn toàn: khi lãi suất đi lên tạo đỉnh thì đường giá cổ phiếu tạo đáy sâu, và ngược lại khi lãi suất hạ nhiệt thì đường giá cổ phiếu có sự bứt phá hướng lên. Bảng kết quả hồi quy EGLS củng cố thêm rằng các hệ số hồi quy của biến lãi suất và tỷ giá đều mang giá trị âm có ý nghĩa thống kê ở mức 1% và 5%.

Nguyên nhân cốt lõi của tác động nghịch biến từ lãi suất là do lãi suất huy động tăng cao làm đội chi phí vốn đầu vào của ngân hàng, buộc lãi suất cho vay phải tăng theo, từ đó bóp nghẹt nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp và làm gia tăng nguy cơ nợ xấu. Đồng thời, lãi suất tiền gửi cao kích thích dòng tiền đầu tư cá nhân rời bỏ thị trường cổ phiếu để gửi tiết kiệm an toàn.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả này hoàn toàn tương đồng với phát hiện của Menike năm 2006 tại Sri Lanka và Adaramola năm 2011 tại Nigeria khi đều ghi nhận lãi suất và tỷ giá tác động tiêu cực đến giá chứng khoán. Tuy nhiên, kết quả lại có sự khác biệt so với nghiên cứu của Ayub và Masih năm 2013 đối với khối ngân hàng Hồi giáo (vốn không nhạy cảm với lãi suất danh nghĩa do cơ chế chia sẻ lợi nhuận đặc thù) và nghiên cứu của Saeed & Akhter năm 2012 tại Pakistan về chiều hướng tác động của chỉ số sản xuất công nghiệp. Điều này phản ánh đặc thù nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng thương mại truyền thống và chịu tác động trực tiếp từ chính sách ổn định tỷ giá danh nghĩa.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng định lượng vững chắc, nghiên cứu đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm hạn chế sự biến động bất thường của giá cổ phiếu ngân hàng:

• Hoàn thiện công cụ phái sinh tỷ giá và kiểm soát thị trường vàng: Ngân hàng Nhà nước cần đẩy mạnh phát triển thị trường tài chính phái sinh tiền tệ (Swap, Forward, Option), đặt mục tiêu nâng tỷ lệ phòng ngừa rủi ro hối đoái của các ngân hàng thương mại lên trên 60% tổng dư nợ ngoại tệ. Đồng thời, duy trì lộ trình siết chặt quản lý thị trường vàng miếng theo Nghị định 24/2012/NĐ-CP, hạn chế triệt để hiện tượng đầu cơ vàng làm méo mó dòng tiền thanh khoản của hệ thống tài chính trong giai đoạn 2016 - 2020.
• Điều hành chính sách lãi suất thực và cung tiền linh hoạt: Ngân hàng Nhà nước cần cam kết kiểm soát lãi suất tiền gửi thực dương dao động ổn định trong biên độ 2% - 3%/năm, tránh các cú sốc tăng giảm lãi suất đột ngột quá 1,5% mỗi quý. Việc điều tiết cung tiền M2 cần kết hợp đồng bộ các công cụ nghiệp vụ thị trường mở (OMO) và tỷ lệ dự trữ bắt buộc nhằm giữ mức tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán ổn định từ 14% - 16%/năm.
• Thực thi chính sách vĩ mô thu hút dòng vốn FII: Chính phủ cần đẩy mạnh tiến độ tái cơ cấu nền kinh tế và giảm tỷ lệ đô la hóa từ 11,6% xuống dưới 10% trong vòng 3 năm tới. Việc minh bạch hóa thông tin quản trị ngành ngân hàng theo chuẩn mực quốc tế IFRS sẽ giúp thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII), giảm áp lực phụ thuộc vốn vay ngắn hạn.
• Nâng cao năng lực quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại: Ban lãnh đạo các ngân hàng thương mại cổ phần cần thiết lập bộ phận phân tích tài chính định lượng chuyên trách, áp dụng mô hình kiểm thử sức chịu tải (Stress Testing) định kỳ hàng quý trước các biến động tỷ giá và lãi suất. Mục tiêu đặt ra là duy trì tỷ lệ an toàn vốn (CAR) tối thiểu 8% theo tiêu chuẩn Basel II và kiểm soát trạng thái ngoại tệ ròng không vượt quá 15% vốn tự có của ngân hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách tiền tệ: Giúp Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính đánh giá chính xác độ nhạy của giá tài sản tài chính trước từng quyết định điều chỉnh lãi suất tái chiết khấu, tỷ giá liên ngân hàng hoặc can thiệp cung tiền M2, từ đó đưa ra các chính sách bình ổn thị trường kịp thời.
• Các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức tài chính: Giúp các quỹ đầu tư, công ty chứng khoán và nhà đầu tư chuyên nghiệp xây dựng mô hình dự báo định lượng giá cổ phiếu ngân hàng dựa trên chu kỳ vĩ mô. Việc nắm bắt mối quan hệ nghịch biến giữa lãi suất và giá cổ phiếu hỗ trợ cơ cấu danh mục tối ưu, nâng cao tỷ suất sinh lời vượt trội từ 15% đến 25% mỗi chu kỳ kinh tế.
• Hội đồng quản trị và ban điều hành các ngân hàng thương mại: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về tác động ngoại sinh đến thị giá cổ phiếu của chính ngân hàng mình. Từ đó, ban lãnh đạo có cơ sở khoa học để lựa chọn thời điểm phát hành thêm cổ phiếu tăng vốn cấp 1 hoặc chào bán cho cổ đông chiến lược nước ngoài đạt mức định giá cao nhất.
• Giảng viên, nghiên cứu viên và học viên sau đại học: Tài liệu cung cấp khung phương pháp luận chuẩn mực về xử lý dữ liệu bảng (Panel Data), mô hình EGLS và quy trình kiểm định chuỗi tài chính 69 tháng, giúp tiết kiệm hơn 60 giờ thu thập và làm sạch dữ liệu trong các công trình nghiên cứu tương đương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao lãi suất tiền gửi lại có tác động tiêu cực mạnh nhất đến giá cổ phiếu ngân hàng? Lãi suất tiền gửi tác động theo hai kênh truyền dẫn: chi phí vốn đầu vào của ngân hàng tăng làm giảm biên lãi thuần (NIM), đồng thời dòng tiền đầu tư dịch chuyển từ cổ phiếu sang gửi tiết kiệm. Minh chứng là giai đoạn lãi suất huy động chạm đỉnh 17% - 18%/năm khiến giá cổ phiếu toàn ngành sụt giảm trên 40%.

2. Biến động tỷ giá hối đoái VND/USD ảnh hưởng như thế nào đến lợi nhuận và giá cổ phiếu ngân hàng? Tác động của tỷ giá phụ thuộc vào trạng thái ngoại tệ ròng của từng ngân hàng. Khi tỷ giá điều chỉnh tăng 9,3% vào đầu năm 2011, các ngân hàng có trạng thái ngoại tệ âm chịu tổn thất chênh lệch tỷ giá nặng nề, kết hợp áp lực rút vốn của nhà đầu tư nước ngoài khiến thị giá cổ phiếu giảm sút.

3. Tại sao nghiên cứu lại chọn phương pháp hồi quy EGLS thay vì OLS thông thường? Dữ liệu bảng 9 ngân hàng trong 69 tháng vi phạm giả định phương sai đồng nhất và không có tự tương quan của OLS. Phương pháp EGLS với trọng số Cross-section Weights giúp loại bỏ hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan bậc một, đem lại ước lượng vững với mức ý nghĩa 5%.

4. Cung tiền M2 có luôn tỷ lệ thuận với mức tăng giá của cổ phiếu ngân hàng không? Không hoàn toàn. Mặc dù nới lỏng cung tiền M2 cung cấp thanh khoản dồi dào ban đầu giúp cổ phiếu tăng (như quý 1/2011 tăng 29,14%), nhưng nếu cung tiền tăng quá mức gây lạm phát trên 20%, chính sách tiền tệ buộc phải thắt chặt đột ngột, dẫn đến sự sụt giảm mạnh của giá cổ phiếu sau đó.

5. Luận văn khắc phục hiện tượng đa cộng tuyến giữa các biến kinh tế vĩ mô như thế nào? Tác giả đã kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến bằng phương pháp hồi quy phụ giữa từng biến độc lập với các biến còn lại. Các hệ số xác định R bình phương đều nằm trong ngưỡng an toàn dưới 0,8, đảm bảo các biến vĩ mô không triệt tiêu ý nghĩa thống kê của nhau trong mô hình hồi quy.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện tác động của 5 nhân tố kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu của 9 ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết tại Việt Nam trong suốt giai đoạn 69 tháng từ tháng 1 năm 2010 đến tháng 9 năm 2015.
• Bằng chứng thực nghiệm từ mô hình EGLS khẳng định lãi suất tiền gửi, tỷ giá VND/USD và giá vàng có mối quan hệ nghịch biến rõ rệt với giá cổ phiếu ngân hàng, trong khi cung tiền M2 và chỉ số sản xuất công nghiệp có tác động phân hóa theo chu kỳ kinh tế.
• Khẳng định giá cổ phiếu ngành ngân hàng phản ứng có độ trễ trước các thông tin vĩ mô, củng cố lý thuyết thị trường hiệu quả dạng vừa và lý thuyết APT tại thị trường tài chính mới nổi như Việt Nam.
• Đóng góp hệ thống giải pháp đồng bộ 3 cấp độ: nâng cao tính độc lập của Ngân hàng Nhà nước trong điều hành chính sách tiền tệ, chính sách vĩ mô thu hút vốn ngoại của Chính phủ và nâng cao năng lực quản trị rủi ro định lượng theo Basel II của các ngân hàng.
• Định hướng nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng khung thời gian sau năm 2015, bổ sung các ngân hàng mới niêm yết và tích hợp các biến số tài chính vĩ mô toàn cầu như giá dầu thế giới và lãi suất điều hành của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED).

Hãy tải ngay toàn bộ tài liệu luận văn thạc sĩ kinh tế chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng để nắm trọn bộ dữ liệu định lượng 621 quan sát và mô hình phân tích EGLS chuyên sâu, hỗ trợ đắc lực cho công tác nghiên cứu học thuật và đầu tư thực chiến!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu - Chương 2: Tổng quan các nhân tố kinh tế vĩ mô ảnh hưởng đến giá cổ phiếu tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết. - Chương 3: Thực trạng ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam. - Chương 4: Phương pháp, dữ liệu và kết quả nghiên cứu - Chương 5: Kết luận và giải pháp hạn chế sự biến động bất thường của giá cổ phiếu tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam dưới ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô.7 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu Kết quả nghiên cứu của luận văn là một bằng chứng thực nghiệm về sự ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô như lãi suất, tỷ giá hối đoái, cung tiền, chỉ số sản xuất công nghiệp, giá vàng trong nước đến giá cổ phiếu tại các NHTMCP niêm yết Việt Nam giai đoạn 2010 – 2015. Mặc dù trên thế giới đã có rất nhiều nghiên cứu về vấn đề ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến tỉ suất sinh lợi của cổ phiếu ngân hàng, nhưng dường như rất hiếm nghiên cứu tương tự trên giá cổ phiếu ngân hàng, nhất là tại Việt Nam.

Một số lí do có thể kể đến như: số lượng các NHTMCP niêm yết trên các SGDCK quá ít so với tổng số các ngân hàng hiện có, thời gian nghiên cứu lịch sử giá cổ phiếu không đủ dài để tăng độ tin cậy trong các nghiên cứu định lượng, chưa có chỉ số chứng khoán xây dựng cho riêng ngành ngân hàng nên không thể sử dụng các kỹ thuật nghiên cứu trên dữ liệu chuỗi thời gian. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 Nghiên cứu trong luận văn sẽ lấp đầy khoảng trống nghiên cứu bằng cách sử dụng phương pháp nghiên cứu trên dữ liệu bảng học hỏi từ mô hình nghiên cứu của Adaramola, A. Olugbenga (2011) thay vì nghiên cứu trên dữ liệu chuỗi thời gian như các nghiên cứu đã có trước đây. Bên cạnh đó, việc xác định các nhân tố kinh tế vĩ mô cũng như chiều hướng và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố này sẽ giúp các cơ quan quản lý cũng như các NHTMCP nhận diện các rủi ro có thể có đối với sự tăng trưởng giá cổ phiếu tại các NHTMCP niêm yết Việt Nam; từ đó sử dụng các giải pháp phù hợp để hạn chế tác động tiêu cực từ các nhân tố kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu tại các NHTMCP niêm yết.

Đây là những tiền đề cần thiết để quá trình niêm yết cổ phiếu của tất cả các NHTMCP Việt Nam được triển khai sớm. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NHÂN TỐ KINH TẾ VĨ MÔ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NIÊM YẾT Giới thiệu chương 2 Nghiên cứu ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến giá cổ phiếu tại các NHTMCP niêm yết Việt Nam bắt đầu bằng việc xem lại nền tảng lý thuyết về giá cổ phiếu, về NHTMCP niêm yết, về các nhân tố kinh tế vĩ mô ảnh hưởng đến giá cổ phiếu tại các NHTMCP niêm yết. Kế đến, lược khảo các nghiên cứu trước đây có liên quan đến vấn đề nghiên cứu nhằm xác định một số nhân tố kinh tế vĩ mô có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu các NHTMCP niêm yết Việt Nam. Việc rà soát lại các kết quả có trước giúp nhận ra khe hổng của các nghiên cứu khi xét tại thị trường Việt Nam, từ đó đúc kết được những nhân tố kinh tế vĩ mô cần thiết, bổ sung hoặc bỏ bớt những nhân tố kinh tế vĩ mô so với các nghiên cứu đã có.1 Tổng quan về giá cổ phiếu 2.1 Khái niệm cổ phiếu Khái niệm cổ phiếu gắn liền với khái niệm công ty cổ phần.

Theo Luật Doanh nghiệp 2005, công ty cổ phần là doanh nghiệp có vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau, gọi là cổ phần. Người sở hữu cổ phần được gọi là cổ đông. Giấy xác nhận quyền sở hữu cổ phần của cổ đông được gọi là cổ phiếu. Như vậy, cổ phiếu là bằng chứng và là chứng chỉ xác nhận quyền sở hữu của cổ đông đối với công ty cổ phần.

Quyền sở hữu của cổ đông trong công ty cổ phần tỉ lệ với số cổ phần mà cổ đông đó nắm giữ. Vì vậy, cổ phiếu còn được gọi là chứng khoán vốn. Cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp, có thể chuyển nhượng cổ phần của mình cho người khác trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Ngày nay khái niệm cổ phiếu được hiểu rộng hơn, đó là chứng chỉ do công ty cổ phần phát hành hoặc bút toán ghi sổ xác nhận quyền sở hữu một hoặc một số cổ phần của công ty đó.2 Các hình thức giá trị của cổ phiếu TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Dựa vào quyền lợi của cổ đông, cổ phiếu được chia thành hai loại là cổ phiếu thường và cổ phiếu ưu đãi.

Các hình thức giá trị của cổ phiếu thường ở một công ty cổ phần: - Mệnh giá hay còn gọi là giá trị danh nghĩa, là giá trị mà công ty cổ phần ấn định cho một cổ phiếu và được ghi trên cổ phiếu, thể hiện số tiền tối thiểu công ty phải nhận được trên mỗi cổ phiếu mà công ty phát hành ra, có ý nghĩa quan trọng vào thời điểm công ty phát hành cổ phiếu lần đầu nhằm huy động vốn thành lập công ty. Mệnh giá cổ phiếu thường được sử dụng để ghi sổ sách kế toán của công ty, không có giá trị đối với các nhà đầu tư mua cổ phiếu đó trên thị trường thứ cấp. Một số nước luật pháp cho phép công ty cổ phần có thể phát hành cổ phiếu thường không có mệnh giá. - Giá trị sổ sách là giá trị của cổ phiếu được xác định dựa trên cơ sở số liệu sổ sách kế toán của công ty.

Trường hợp công ty chỉ phát hành cổ phiếu thường thì giá trị sổ sách của một cổ phiếu thường được xác định bằng cách lấy vốn chủ sở hữu hoặc tổng giá trị tài sản thuần (phần giá trị chênh lệch giữa giá trị tổng tài sản với tổng số nợ) của công ty chia cho tổng số cổ phiếu thường đang lưu hành. Trường hợp công ty có phát hành cổ phiếu thường lẫn cổ phiếu ưu đãi, thì phải lấy tổng giá trị tài sản thuần trừ đi phần giá trị thuộc cổ phiếu ưu đãi rồi chia cho số cổ phiếu thường đang lưu hành. Việc xem xét giá trị sổ sách, cho phép cổ đông thấy được số giá trị tăng thêm của cổ phiếu sau một thời gian công ty hoạt động so với số vốn đã góp ban đầu. - Giá trị nội tại là giá trị thực của cổ phiếu ở thời điểm hiện tại, được tính toán căn cứ vào cổ tức công ty, triển vọng phát triển của công ty và lãi suất thị trường.

Trong lĩnh vực tài chính, người ta xem giá trị nội tại của cổ phiếu chính là hiện giá (present value) của tất cả thu nhập từ cổ phiếu trong tương lai theo một lãi suất chiết khấu nào đó. Lãi suất chiết khấu này chính là tỉ suất sinh lợi kỳ vọng của mỗi nhà đầu tư. Vì lẽ đó, giá trị nội tại của cổ phiếu không thể tính toán chính xác. Tuy nhiên, mỗi nhà đầu tư với những dự đoán, những kỳ vọng khác nhau sẽ có riêng những giá trị nội tại khác nhau.

Đây là căn cứ quan trọng để nhà đầu tư quyết TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 định giao dịch sau khi so sánh giá trị nội tại với giá thị trường của cổ phiếu. - Giá thị trường là giá giao dịch trên thị trường ở thời điểm hiện tại của cổ phiếu, được thể hiện trong giao dịch cuối cùng đã được ghi nhận. Giá thị trường của cổ phiếu được xác định bởi quan hệ cung - cầu trên thị trường. Giá thị trường cổ phiếu của một công ty phụ thuộc rất nhiều yếu tố: những yếu tố bên trong như lợi nhuận công ty, cổ tức hay dòng thu nhập trong tương lai của nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu, kể cả những thông tin về thay đổi nhân sự cấp cao, thông tin về đối thủ cạnh tranh.; những yếu tố bên ngoài như các thông tin kinh tế vĩ mô và đôi khi là những thông tin phi kinh tế như thiên tai, chiến tranh.

Giá thị trường của cổ phiếu vì lẽ đó mà thường xuyên biến động.2 Ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết 2.1 Khái niệm ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Theo từ điển Quản trị và kinh doanh Oxford (2016), ngân hàng thương mại là một tổ chức cung cấp rộng rãi các dịch vụ tài chính cho công chúng và các công ty. Những hoạt động chính của một ngân hàng thương mại là điều hành những tài khoản giao dịch vãng lai, nhận tiền gởi, cho vay, chấp nhận và chi trả các loại giấy tờ có giá. Theo Pháp lệnh Ngân hàng năm 1990 của Việt Nam: “Ngân hàng thương mại là một tổ chức kinh doanh tiền tệ mà nghiệp vụ thường xuyên và chủ yếu là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, chiết khấu và làm phương tiện thanh toán”. Nghị định 49/2000/NĐ-CP ngày 12/09/2000 của Chính phủ cũng định nghĩa lại: “Ngân hàng thương mại là ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận, góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế của nhà nước”.

Ở đây, hoạt động ngân hàng được định nghĩa trong Luật Ngân hàng Nhà nước 1997 là “hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán”. Như vậy, qua các khái niệm về NHTM được đề cập đến ở trên, có thể thống TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 nhất một số điểm về khái niệm NHTM: đó là một loại hình doanh nghiệp hoạt động vì lợi nhuận, nguồn vốn sử dụng kinh doanh chủ yếu là vốn huy động từ bên ngoài, lĩnh vực kinh doanh của NHTM là tiền tệ, tín dụng và các dịch vụ ngân hàng. NHTMCP là NHTM hoạt động như một công ty cổ phần, nguồn vốn ban đầu do các cổ đông đóng góp. NHTMCP niêm yết là NHTMCP có cổ phiếu được đăng ký và giao dịch trên thị trường chứng khoán tập trung.