Ảnh Hưởng Của Thế Giới Quan Hoài Giáo Trong Đời Sống Xã Hội Hiện Nay

Chuyên khảo phân tích Ảnh hưởng của thế giới quan hồi giáo trong đời sống xã hội ngày nay, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Trần Thị Cẩm Linh
• Người hướng dẫn: PGS. TS Vũ Tình
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Thế Giới Quan Hoài Giáo Trong Đời Sống Xã Hội Hiện Nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ THẾ GIỚI QUAN
• 1.1. THẾ GIỚI QUAN VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH THẾ GIỚI QUAN
• 1.1.1. Khái niệm “Thế giới quan” và cấu trúc của thế giới quan
• 1.1.2. Phân loại thế giới quan
• 1.1.3. Quá trình hình thành thế giới quan
• 1.1.4. Vai trò, chức năng của thế giới quan trong đời sống xã hội
• 1.1.4.1. Vai trò của thế giới quan
• 1.1.4.2. Chức năng của thế giới quan
• 2. CHƯƠNG 2: THẾ GIỚI QUAN HOÀI GIÁO
• 2.1. Lý luận chung về thế giới quan Hoài giáo
• 2.2. Quá trình hình thành thế giới quan Hoài giáo
• 2.3. Đặc trưng của thế giới quan Hoài giáo
• 2.4. Thế giới quan Hoài giáo trong giai đoạn hiện nay
• 2.5. Ảnh hưởng của thế giới quan Hoài giáo trên phạm vi toàn cầu
• 2.6. Ảnh hưởng của thế giới quan Hoài giáo ở Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Ảnh Hưởng Của Thế Giới Quan Hoài Giáo Trong Đời Sống Xã Hội Hiện Nay

Thế giới quan Hoài giáo là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến đời sống xã hội hiện nay. Với sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, thế giới quan của con người ngày càng hoàn thiện hơn, đặc biệt là nhận thức khoa học. Tuy nhiên, niềm tin tôn giáo vẫn còn ảnh hưởng lớn trong đời sống xã hội. Vì vậy, khi nghiên cứu thế giới quan, tác giả đặc biệt quan tâm đến ảnh hưởng của thế giới quan tôn giáo trong đời sống xã hội hiện nay.

1.1. Tổng Quan Về Thế Giới Quan

Thế giới quan là hệ thống quan điểm, quan niệm của con người về thế giới xung quanh, về bản thân và về vị trí của con người trong thế giới đó. Thế giới quan là kim chỉ nam cho hành động của con người.

1.2. Quá Trình Hình Thành Thế Giới Quan

Thế giới quan hình thành qua quá trình nhận thức và trải nghiệm của con người. Quá trình này được ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm cả nhận thức khoa học và niềm tin tôn giáo.

II. Thế Giới Quan Hoài Giáo

Thế giới quan Hoài giáo là một trong những thế giới quan tôn giáo quan trọng nhất. Với sự phát triển nhanh chóng của Hoài giáo, thế giới quan này đang thể hiện sức mạnh của mình.

2.1. Đặc Trưng Của Thế Giới Quan Hoài Giáo

Thế giới quan Hoài giáo có những đặc trưng riêng biệt, bao gồm cả quan điểm về Allah, về cuộc sống và về vị trí của con người trong thế giới.

2.2. Ảnh Hưởng Của Thế Giới Quan Hoài Giáo

Thế giới quan Hoài giáo có ảnh hưởng lớn đến đời sống xã hội hiện nay, đặc biệt là trong lĩnh vực chính trị và văn hóa.

III. Kết Luận

Thế giới quan Hoài giáo là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến đời sống xã hội hiện nay. Với sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, thế giới quan của con người ngày càng hoàn thiện hơn, đặc biệt là nhận thức khoa học. Tuy nhiên, niềm tin tôn giáo vẫn còn ảnh hưởng lớn trong đời sống xã hội. Vì vậy, khi nghiên cứu thế giới quan, tác giả đặc biệt quan tâm đến ảnh hưởng của thế giới quan tôn giáo trong đời sống xã hội hiện nay.

IV. Tài Liệu Tham Khảo

Danh sách tài liệu tham khảo

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, nhận thức của con người về thế giới xung quanh ngày càng được nâng cao và đa dạng. Thế giới quan, đặc biệt là thế giới quan tôn giáo, đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng hành vi và tư duy của con người trong xã hội hiện đại. Theo ước tính, hiện nay có khoảng 1,3 tỷ tín đồ Hồi giáo trên toàn thế giới, trong đó Việt Nam cũng có một cộng đồng Hồi giáo đáng kể. Luận văn tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của thế giới quan Hồi giáo trong đời sống xã hội ngày nay, nhằm làm rõ vai trò, chức năng và tác động của thế giới quan này đối với xã hội toàn cầu và Việt Nam trong giai đoạn hiện tại.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích quá trình hình thành, đặc trưng của thế giới quan Hồi giáo, đồng thời đánh giá các ảnh hưởng trực tiếp của nó trên phạm vi toàn cầu và tại Việt Nam. Nghiên cứu được thực hiện dựa trên các tài liệu lịch sử, triết học và xã hội học, với phạm vi thời gian từ thế kỷ VII đến đầu thế kỷ XXI, tập trung vào các biến đổi xã hội và tôn giáo trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng khoa học kỹ thuật. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng tôn giáo trong việc hiểu và vận dụng thế giới quan Hồi giáo một cách hiệu quả, góp phần xây dựng xã hội hài hòa, phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp với các khái niệm về thế giới quan, nhận thức xã hội và tôn giáo học. Chủ nghĩa duy vật biện chứng giúp phân tích quá trình hình thành và phát triển của thế giới quan Hồi giáo trong mối quan hệ biện chứng với thực tiễn xã hội và tự nhiên. Chủ nghĩa duy vật lịch sử cung cấp cơ sở để hiểu sự biến đổi của thế giới quan trong từng giai đoạn lịch sử và điều kiện xã hội cụ thể.

Ba khái niệm trọng tâm được sử dụng gồm:

• Thế giới quan: hệ thống các quan điểm, nhận thức của con người về thế giới tự nhiên, xã hội và bản thân mình.
• Thế giới quan tôn giáo: cách nhìn nhận thế giới dựa trên niềm tin và giáo lý tôn giáo, phản ánh mối quan hệ giữa con người với siêu nhiên.
• Ảnh hưởng xã hội của thế giới quan: tác động của hệ thống nhận thức này đến hành vi, giá trị và cấu trúc xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ các tài liệu lịch sử, triết học, xã hội học, các công trình nghiên cứu về Hồi giáo và thế giới quan tôn giáo, cùng các báo cáo ngành liên quan đến cộng đồng Hồi giáo tại Việt Nam và thế giới. Phương pháp phân tích chủ yếu là phân tích biện chứng duy vật, kết hợp với phương pháp tổng hợp, lịch sử và logic để làm sáng tỏ quá trình hình thành, đặc trưng và ảnh hưởng của thế giới quan Hồi giáo.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các tài liệu học thuật, văn bản pháp luật liên quan đến tự do tín ngưỡng, các báo cáo thống kê về tín đồ Hồi giáo, và các nghiên cứu thực địa tại một số địa phương có cộng đồng Hồi giáo sinh sống. Phương pháp chọn mẫu là chọn lọc các nguồn có tính đại diện và độ tin cậy cao. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2006 đến 2007, tập trung phân tích các biến đổi xã hội và tôn giáo trong giai đoạn hiện đại.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quá trình hình thành và đặc trưng của thế giới quan Hồi giáo
   Thế giới quan Hồi giáo hình thành từ thế kỷ VII tại bán đảo Ả Rập, dựa trên giáo lý của nhà tiên tri Muhammad và kinh Qur’an. Đặc trưng nổi bật là niềm tin vào một Thượng đế duy nhất (Allah), sự tuân thủ nghiêm ngặt các giáo luật (Shari’ah) và sự kết hợp chặt chẽ giữa đời sống tinh thần và thực tiễn xã hội. Khoảng 1,3 tỷ người trên thế giới hiện theo Hồi giáo, với sự phát triển nhanh chóng tại nhiều khu vực.

2. Ảnh hưởng toàn cầu của thế giới quan Hồi giáo
   Thế giới quan Hồi giáo không chỉ là hệ thống tín ngưỡng mà còn là nền tảng văn hóa, xã hội và chính trị của nhiều quốc gia. Nó ảnh hưởng đến các lĩnh vực như luật pháp, giáo dục, phong tục tập quán và quan hệ quốc tế. Ví dụ, các cuộc xung đột tôn giáo và chính trị trong thế kỷ XX và XXI có liên quan mật thiết đến sự khác biệt trong thế giới quan tôn giáo, trong đó Hồi giáo đóng vai trò trung tâm.

3. Ảnh hưởng tại Việt Nam
   Cộng đồng Hồi giáo tại Việt Nam, chủ yếu là người Chăm, duy trì thế giới quan Hồi giáo trong đời sống hàng ngày, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa và tôn giáo. Thế giới quan này ảnh hưởng đến các giá trị đạo đức, quan hệ cộng đồng và các hoạt động tín ngưỡng. Tỷ lệ tín đồ Hồi giáo tại Việt Nam chiếm khoảng 0,1% dân số, nhưng có vai trò quan trọng trong đa dạng văn hóa tôn giáo.

4. Vai trò của thế giới quan trong đời sống xã hội hiện đại
   Thế giới quan Hồi giáo giúp tín đồ vượt qua khó khăn, thử thách bằng niềm tin và sự kiên định, đồng thời định hướng hành vi xã hội theo các chuẩn mực đạo đức và luật pháp tôn giáo. Tuy nhiên, sự xung đột giữa thế giới quan truyền thống và hiện đại cũng tạo ra những thách thức trong việc hòa nhập và phát triển xã hội.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những ảnh hưởng sâu rộng này xuất phát từ tính toàn diện và hệ thống của thế giới quan Hồi giáo, bao gồm cả niềm tin, giáo lý, luật pháp và văn hóa. So sánh với các nghiên cứu khác, luận văn khẳng định rằng thế giới quan Hồi giáo vừa là nguồn động lực tinh thần vừa là yếu tố định hướng xã hội, góp phần duy trì sự ổn định và phát triển cộng đồng tín đồ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ tín đồ Hồi giáo trên thế giới và tại Việt Nam, bảng phân tích các đặc trưng của thế giới quan Hồi giáo so với các thế giới quan tôn giáo khác, cũng như sơ đồ mô tả ảnh hưởng của thế giới quan này đến các lĩnh vực xã hội.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu nằm ở việc cung cấp cái nhìn toàn diện về vai trò của thế giới quan Hồi giáo trong bối cảnh xã hội hiện đại, từ đó giúp các nhà quản lý và cộng đồng tôn giáo có cơ sở để phát huy các giá trị tích cực và giải quyết các mâu thuẫn phát sinh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giáo dục và truyền thông về thế giới quan Hồi giáo
   Động từ hành động: Tổ chức các chương trình giáo dục, hội thảo, truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về thế giới quan Hồi giáo.
   Target metric: Tăng tỷ lệ hiểu biết đúng về Hồi giáo trong cộng đồng lên 30% trong 2 năm.
   Chủ thể thực hiện: Bộ Giáo dục, các tổ chức tôn giáo, truyền thông.

2. Xây dựng chính sách hỗ trợ cộng đồng Hồi giáo hòa nhập xã hội
   Động từ hành động: Ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế, văn hóa, bảo tồn bản sắc tôn giáo.
   Target metric: Giảm tỷ lệ nghèo trong cộng đồng Hồi giáo xuống dưới 10% trong 3 năm.
   Chủ thể thực hiện: Chính phủ, các cơ quan quản lý địa phương.

3. Thúc đẩy đối thoại liên tôn giáo và đa văn hóa
   Động từ hành động: Tổ chức các diễn đàn đối thoại, giao lưu văn hóa giữa các tôn giáo.
   Target metric: Tăng số lượng sự kiện đối thoại lên 50% trong 1 năm.
   Chủ thể thực hiện: Ban Tôn giáo Chính phủ, các tổ chức tôn giáo.

4. Nghiên cứu và ứng dụng khoa học xã hội trong quản lý tôn giáo
   Động từ hành động: Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học về thế giới quan tôn giáo và ứng dụng kết quả vào quản lý xã hội.
   Target metric: Công bố ít nhất 5 nghiên cứu khoa học liên quan mỗi năm.
   Chủ thể thực hiện: Các viện nghiên cứu, trường đại học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu và học giả ngành triết học, xã hội học và tôn giáo học
   Lợi ích: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về thế giới quan Hồi giáo, phục vụ cho các nghiên cứu chuyên sâu và giảng dạy.

2. Cán bộ quản lý nhà nước về tôn giáo và văn hóa
   Lợi ích: Hỗ trợ xây dựng chính sách quản lý tôn giáo phù hợp, thúc đẩy hòa hợp xã hội và phát triển bền vững.

3. Các tổ chức tôn giáo và cộng đồng tín đồ Hồi giáo
   Lợi ích: Hiểu rõ hơn về vai trò và ảnh hưởng của thế giới quan trong đời sống, từ đó phát huy giá trị tích cực và giải quyết các vấn đề nội bộ.

4. Sinh viên và học viên cao học ngành triết học, tôn giáo học, khoa học xã hội
   Lợi ích: Tài liệu tham khảo quý giá cho việc học tập, nghiên cứu và làm luận văn liên quan đến thế giới quan và tôn giáo.

Câu hỏi thường gặp

1. Thế giới quan Hồi giáo khác gì so với các thế giới quan tôn giáo khác?
   Thế giới quan Hồi giáo nhấn mạnh niềm tin vào một Thượng đế duy nhất (Allah) và sự tuân thủ nghiêm ngặt các giáo luật Shari’ah, trong khi các tôn giáo khác có thể có nhiều thần linh hoặc giáo lý khác biệt. Ví dụ, Phật giáo tập trung vào giác ngộ và giải thoát, còn Thiên Chúa giáo có niềm tin vào Chúa Ba Ngôi.

2. Ảnh hưởng của thế giới quan Hồi giáo đến xã hội hiện đại như thế nào?
   Thế giới quan này định hướng hành vi, giá trị đạo đức và luật pháp trong nhiều quốc gia Hồi giáo, đồng thời ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội và chính trị. Ví dụ, các quy định về ăn mặc, lễ nghi và luật hôn nhân đều chịu ảnh hưởng từ giáo lý Hồi giáo.

3. Tại sao thế giới quan Hồi giáo vẫn tồn tại và phát triển mạnh mẽ trong thời đại hiện nay?
   Do tính toàn diện, khả năng thích ứng và sự gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần và xã hội của tín đồ, thế giới quan Hồi giáo đáp ứng nhu cầu an ủi, định hướng và cộng đồng của con người trong bối cảnh biến động xã hội.

4. Cộng đồng Hồi giáo tại Việt Nam có đặc điểm gì nổi bật?
   Cộng đồng chủ yếu là người Chăm, duy trì các giá trị truyền thống và tín ngưỡng Hồi giáo trong đời sống hàng ngày, góp phần đa dạng văn hóa tôn giáo và xã hội. Họ có các hoạt động tín ngưỡng, lễ hội và phong tục đặc trưng riêng.

5. Làm thế nào để hòa hợp thế giới quan Hồi giáo với xã hội hiện đại?
   Cần tăng cường giáo dục, đối thoại liên tôn giáo, xây dựng chính sách hỗ trợ cộng đồng và thúc đẩy nghiên cứu khoa học xã hội để hiểu và vận dụng thế giới quan Hồi giáo một cách linh hoạt, phù hợp với bối cảnh hiện đại.

Kết luận

• Thế giới quan Hồi giáo là một hệ thống nhận thức toàn diện, ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống xã hội và tinh thần của hàng tỷ người trên thế giới.
• Quá trình hình thành và phát triển của thế giới quan này gắn liền với lịch sử, văn hóa và chính trị của cộng đồng Hồi giáo từ thế kỷ VII đến nay.
• Ảnh hưởng của thế giới quan Hồi giáo tại Việt Nam góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa và định hướng hành vi xã hội của cộng đồng tín đồ.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng cho việc quản lý tôn giáo, phát triển xã hội hài hòa và bền vững.
• Các bước tiếp theo bao gồm tăng cường giáo dục, xây dựng chính sách hỗ trợ, thúc đẩy đối thoại liên tôn giáo và nghiên cứu khoa học xã hội để phát huy giá trị tích cực của thế giới quan Hồi giáo trong đời sống hiện đại.

Các nhà nghiên cứu, quản lý và cộng đồng tôn giáo nên tiếp tục khai thác và vận dụng kết quả nghiên cứu này để xây dựng một xã hội đa dạng, hòa hợp và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHXH & NHAÂN VAÊN ------------------- TRAÀN THÒ CAÅM LINH AÛNH HÖÔÛNG CUÛA THEÁ GIÔÙI QUAN HOÀI GIAÙO TRONG ÑÔØI SOÁNG XAÕ HOÄI NGAØY NAY LUAÄN VAÊN THAÏC SYÕ TRIEÁT HOÏC TP. Hoà Chí Minh – 2007 2 ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHXH & NHAÂN VAÊN ----------------- TRAÀN THÒ CAÅM LINH AÛNH HÖÔÛNG CUÛA THEÁ GIÔÙI QUAN HOÀI GIAÙO TRONG ÑÔØI SOÁNG XAÕ HOÄI NGAØY NAY Chuyeân ngaønh: Trieát hoïc Maõ soá: 60.80 LUẬN VĂN THẠC SỸ TRIẾT HỌC Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc: PGS. TS VUÕ TÌNH TP. Hoà Chí Minh – 2007 3 MUÏC LUÏC Trang PHAÀN MÔÛ ÑAÀU .1 Chöông 1: LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ THEÁ GIÔÙI QUAN.

Theá giôùi quan vaø quaù trình hình thaønh theá giôùi quan. Khaùi nieäm “Theá giôùi quan” vaø caáu truùc cuûa theá giôùi quan. Phaân loaïi theá giôùi quan. Quaù trình hình thaønh theá giôùi quan.

Vai troø, chöùc naêng cuûa theá giôùi quan trong ñôøi soáng xaõ hoäi. Vai troø cuûa theá giôùi quan. Chöùc naêng cuûa theá giôùi quan .36 Chöông 2: THEÁ GIÔÙI QUAN HOÀI GIAÙO. Lyù luaän chung veà theá giôùi quan Hoài giaùo.

Quaù trình hình thaønh theá giôùi quan Hoài giaùo. Ñaëc tröng cuûa theá giôùi quan Hoài giaùo. Theá giôùi quan Hoài giaùo trong giai ñoaïn hieän nay. AÛnh höôûng cuûa theá giôùi quan Hoài giaùo treân phaïm vi toaøn caàu 70 2.

AÛnh höôûng cuûa theá giôùi quan Hoài giaùo ôû Vieät Nam .90 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO .94 4 LÔØI CAM ÑOAN Toâi xin cam ñoan ñaây laø coâng trình nghieân cöùu cuûa caù nhaân döôùi söï höôùng daãn khoa hoïc cuûa PGS. TS Vuõ Tình. Toâi xin hoaøn toaøn chòu traùch nhieäm veà keát quaû nghieân cöùu cuûa coâng trình naøy. Ngöôøi cam ñoan Traàn Thò Caåm Linh 5 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1.

Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi Trong quaù trình toàn taïi, con ngöôøi luoân coù nhu caàu nhaän thöùc veà theá giôùi vaø chính baûn thaân mình. Nhöõng caâu hoûi nhö: Theá giôùi quanh ta laø gì? Noù baét ñaàu töø ñaâu vaø keát thuùc ôû ñieåm naøo? Söùc maïnh naøo chi phoái söï toàn taïi vaø bieán ñoåi cuûa noù? Con ngöôøi laø ai? Con ngöôøi ñöôïc sinh ra nhö theá naøo? Quan heä cuûa con ngöôøi vôùi theá giôùi beân ngoaøi ra sao? Con ngöôøi coù theå bieát gì vaø laøm gì vôùi theá giôùi ñoù? Vì sao coù ngöôøi toát, keû xaáu? Cuoäc soáng cuûa con ngöôøi coù yù nghóa gì? V. luoân ñöôïc ñaët ra qua moïi thôøi ñaïi. Nhöõng caâu hoûi nhö vaäy ñöôïc ñaët ra vôùi möùc ñoä saâu saéc khaùc nhau vaø ñöôïc con ngöôøi töø thôøi nguyeân thuûy ñeán nay vaø maõi sau tìm caùch traû lôøi.

Quaù trình tìm toøi giaûi ñaùp nhöõng caâu hoûi treân hình thaønh ôû moãi ngöôøi nhöõng quan nieäm nhaát ñònh, hoøa troän caû nhöõng yeáu toá veà caûm xuùc, trí tueä, nieàm tin, lyù töôûng thaønh moät khoái thoáng nhaát goïi laø theá giôùi quan. Trong thôøi ñaïi ngaøy nay, thôøi ñaïi cuûa neàn kinh teá tri thöùc, vôùi xu theá toaøn caàu hoùa vaø söï buøng noå cuûa coâng ngheä thoâng tin thì nhaän thöùc cuûa con ngöôøi ngaøy caøng hoaøn thieän hôn, ñoù chính laø nhaän thöùc khoa hoïc. Chính nhaän thöùc naøy goùp phaàn hình thaønh neân theá giôùi quan khoa hoïc; nhöng beân caïnh ñoù, nieàm tin toân giaùo vaãn coøn aûnh höôûng raát lôùn trong ñôøi soáng xaõ hoäi. Taïi sao trong thôøi buoåi hieän nay, theá giôùi quan toân giaùo vaãn coøn coù theå toàn taïi ñöôïc? Vì lyù do ñoù, khi nghieân cöùu theá giôùi quan, taùc giaû ñaëc bieät quan taâm ñeán aûnh höôûng cuûa theá giôùi quan toân giaùo trong ñôøi soáng xaõ hoäi 6 ngaøy nay.

Khi noùi ñeán theá giôùi quan toân giaùo, taùc giaû heát söùc quan taâm ñeán theá giôùi quan Hoài giaùo. Hoài giaùo laø moät toân giaùo lôùn treân theá giôùi vaø laø moät toân giaùo treû, xuaát hieän taïi Trung Ñoâng vaøo theá kyû thöù VII. Theo ñaùnh giaù cuûa moät soá nhaø nghieân cöùu, trong theá kyû XX, tín ñoà cuûa Hoài giaùo (Islam) seõ ngaøy caøng phaùt trieån vaø ñeán moät luùc naøo ñoù seõ vöôït qua tín ñoà cuûa moät soá toân giaùo khaùc ñeå giöõ vò trí soá moät theá giôùi [59]. Ngaøy nay, khi noùi ñeán Hoài giaùo, haàu heát moïi ngöôøi nghó ngay ñeán kinh Qur’an hay nhöõng phuï nöõ che khaên bòt, v.

maët maø ít ai bieát raèng chính ngöôøi Hoài giaùo ñaõ phaùt minh ra nhieàu thöù maø sau naøy ñöôïc coi laø hình aûnh cuûa xaõ hoäi hieän ñaïi nhö: caø pheâ, côø vua, duø, daàu goäi ñaàu, aùo giaùp kim loaïi, phaãu thuaät, suùp, thanh toaùn baèng seùc, hoûa tieãn vaø ngö loâi, coái xay gioù. Coù theå noùi Hoài giaùo cuõng chính laø moät hieän töôïng vaên hoùa coù nhöõng ñoùng goùp nhaát ñònh cho nhaân loaïi. Vôùi söï phaùt trieån ngaøy caøng nhanh cuûa Hoài giaùo chöùng toû theá giôùi quan Hoài giaùo ñang theå hieän söùc maïnh cuûa mình. Ñeå goùp phaàn laøm saùng toû vaán ñeà naøy, taùc giaû choïn “AÛnh höôûng cuûa theá giôùi quan Hoài giaùo trong thôøi ñaïi ngaøy nay” laø ñeà taøi nghieân cöùu luaän vaên cuûa mình.

Tình hình nghieân cöùu ñeà taøi Vaán ñeà Hoài giaùo vaø theá giôùi quan ñaõ ñöôïc ñeà caäp ôû nhieàu möùc ñoä khaùc nhau, trong nhöõng coâng trình khaùc nhau cuûa nhieàu taùc giaû. Toâi chæ neâu nhöõng coâng trình chuû yeáu, nhö Caùc neàn vaên hoùa theá giôùi (taäp 1) cuûa taäp theå taùc giaû: PGS. TS Ñaëng Höõu Toaøn, TS. Traàn Nguyeân Vieät, TS.

Ñoã Minh Hôïp, CN. Nguyeãn Kim Lai (Nxb. Töø ñieån baùch khoa, Haø Noäi, 2005). 7 Coâng trình naøy trình baøy moät caùch khaùi quaùt nhöõng neàn vaên hoùa theá giôùi nhö AÁn Ñoä, Arab, Trung Quoác, Hoài giaùo.

Caùc neàn vaên hoùa ñöôïc ñeà caäp ñeán ôû ñaây laø nhöõng neàn vaên hoùa “mang tính theá giôùi”, ñaõ vaø ñang toàn taïi trong tieán trình lòch söû vaø coù söï aûnh höôûng, taùc ñoäng khoâng nhoû ñeán söï phaùt trieån cuûa vaên hoùa vaø vaên minh nhaân loaïi hieän nay. Vaán ñeà toân giaùo vaø chính saùch toân giaùo cuûa Ñaûng coäng saûn Vieät Nam cuûa Ban tö töôûng – vaên hoùa Trung öông (Nxb. Giaùo duïc, Haø Noäi – 2000) ñaõ trình baøy moät soá toân giaùo lôùn treân theá giôùi trong ñoù coù Hoài giaùo cuøng nhöõng quy ñònh veà caùc hoaït ñoäng toân giaùo, vaán ñeà töï do tín ngöôõng, theo hoaëc khoâng theo baát kyø toân giaùo naøo; tín ngöôõng, chính saùch toân giaùo cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc; khuynh höôùng tín ngöôõng toân giaùo hieän nay. Moät soá hieåu bieát veà toân giaùo cuûa Toång cuïc chính trò (Nxb.

Quaân ñoäi nhaân daân, Haø Noäi – 1998) ñeà caäp ñeán baûn chaát, nguoàn goác, chöùc naêng xaõ hoäi cuûa toân giaùo. Taùc phaåm khaúng ñònh toân giaùo laø moät hieän töôïng xaõ hoäi, moät hình thaùi yù thöùc xaõ hoäi; laø “theá giôùi quan loän ngöôïc” trong vieäc giaûi quyeát moái quan heä giöõa con ngöôøi vôùi sieâu nhieân, caùi hieän thöïc vôùi caùi hö aûo, caùi traàn tuïc vôùi caùi thieâng lieâng, caùi traàn gian vôùi caùi sieâu traàn gian; laø söï phaûn aùnh hö aûo, hoang töôûng nhöõng söùc maïnh beân ngoaøi (caû töï nhieân vaø xaõ hoäi), trong ñoù söùc maïnh traàn gian mang hình thöùc söùc maïnh sieâu theá gian, töôûng töôïng thaønh söùc maïnh sieâu nhieân chi phoái toaøn boä ñôøi soáng con ngöôøi vaø caû coäng ñoàng ngöôøi. Taùc phaåm coøn trình baøy vôùi tính chaát sô löôïc moät soá toân giaùo ôû Vieät Nam nhö ñaïo Phaät, ñaïo Thieân Chuùa, ñaïo Tin Laønh, ñaïo Hoài, ñaïo Cao Ñaøi, ñaïo Hoøa Haûo cuøng vôùi nhöõng hình thöùc lòch söû cuûa tín ngöôõng – toân giaùo nhö Toâtem (thôø vaät toå), Ma thuaät (caàu khaån, laøm 8 pheùp, v.), Baùi vaät giaùo (vaät thôø, buøa hoä meänh, pheùp laï), Vaät linh giaùo (tin ôû linh hoàn). Quaù trình hình thaønh, bieán ñoåi vaø löu truyeàn teân goïi cuûa moät vuøng ñaát gaén lieàn vôùi Hoài giaùo, moät laøng xaõ hay moät thaønh phoá nhaèm gôïi ra lòch söû cuûa chính vuøng ñaát ñoù ñöôïc trình baøy trong Töø ñieån ñòa danh lòch söû – vaên hoùa theá giôùi & Vieät Nam (giaûn löôïc), cuûa Phuøng Ngoïc Bính, Phuøng Ngoïc Kieân (Nxb.

Vaên hoùa thoâng tin, Haø Noäi – 2006). Qua taùc phaåm naøy chuùng ta coù ñöôïc söï hieåu bieát veà xuaát xöù, quaù trình hình thaønh vaø bieán ñoåi cuûa caùc ñòa danh töø goùc ñoä vaên hoùa – lòch söû trong moái lieân heä ngoân ngöõ vaø ñòa lyù. Moät soá ñòa danh trong taùc phaåm naøy gaén raát chaët vôùi söï toàn taïi vaø phaùt trieån cuûa theá giôùi quan Hoài giaùo, ñoù laø Jerusalem, Mecca, Medina. Giaùo trình trieát hoïc (Duøng cho hoïc vieân cao hoïc vaø nghieân cöùu sinh khoâng thuoäc chuyeân ngaønh Trieát hoïc) cuûa Boä giaùo duïc vaø ñaøo taïo (Nxb.

Lyù luaän chính trò, Haø Noäi – 2006) trình baøy khaùi nieäm theá giôùi quan ñöùng treân laäp tröôøng duy vaät bieän chöùng; phaân loaïi theá giôùi quan döïa treân söï phaùt trieån theo trình ñoä nhaän thöùc cuûa con ngöôøi (theá giôùi quan thaàn thoaïi, theá giôùi quan toân giaùo, theá giôùi quan trieát hoïc), phaân loaïi theo söï phaùt trieån cuûa khoa hoïc (theá giôùi quan khoa hoïc vaø theá giôùi quan phaûn khoa hoïc), phaân loaïi theá giôùi quan döïa theo söï phaân chia caùc tröôøng phaùi trieát hoïc (theá giôùi quan duy vaät vaø theá giôùi quan duy taâm). Thoâng qua vieäc phaân loaïi naøy, giaùo trình ñaõ ruùt ra vai troø vaø chöùc naêng cuûa theá giôùi quan trong ñôøi soáng xaõ hoäi. Lòch söû trieát hoïc (Giaùo trình duøng cho caùc tröôøng Ñaïi hoïc vaø Cao ñaúng) cuûa Boä giaùo duïc vaø ñaøo taïo ( Nxb. Giaùo duïc, Haø Noäi – 1999) trình 9 baøy vaøi neùt chaám phaù veà quan ñieåm cuûa caùc nhaø trieát hoïc phöông Ñoâng vaø phöông Taây veà theá giôùi quan döôùi goùc ñoä veà theá giôùi quan trong söï phaùt trieån tö töôûng trieát hoïc töø thôøi coå ñaïi cho tôùi ngaøy nay.

Maùc, AÊngghen, Leânin Baøn veà toân giaùo vaø chuû nghóa voâ thaàn (Nxb. Chính trò quoác gia, Haø Noäi – 2001) ñeà caäp ñeán baûn chaát, nguyeân nhaân toàn taïi cuûa toân giaùo. Toân giaùo, theo Maùc, AÊngghen, Leânin ñoù laø söï phaûn aùnh hö aûo – vaøo ñaàu oùc cuûa con ngöôøi – cuûa nhöõng löïc löôïng ôû beân ngoaøi chi phoái cuoäc soáng haøng ngaøy cuûa hoï. Nguoàn goác toân giaùo laø söï phaûn aùnh ít nhieàu maäp môø vaø bò boùp meùo cuûa baûn thaân con ngöôøi, nguoàn goác cuûa toân giaùo khoâng phaûi laø ôû treân trôøi maø laø ôû traàn gian.

Caùc toân giaùo töï nhieân cuûa xaõ hoäi nguyeân thuûy laø söï phaûn aùnh caùc quan heä saûn xuaát coøn haïn cheá vaø löïc löôïng saûn xuaát thaáp keùm ñöông thôøi, nhöõng bieåu hieän ñaàu tieân cuûa toân giaùo laø nhöõng leã hoäi phaûn aùnh caùc hieän töôïng cuûa giôùi töï nhieân, söï thay ñoåi muøa trong naêm, v. Nhöõng ñieàu kieän thieân nhieân ñaëc thuø vaø caùc saûn phaåm thieân nhieân maø moät boä laïc hoaëc moät daân toäc sinh soáng trong ñoù ñaõ chuyeån thaønh toân giaùo cuûa hoï.