Luận Văn Thạc Sĩ: Ẩn Dụ Trong Diễn Ngôn Chính Trị Ở Hai Bối Cảnh Văn Hóa Khác Nhau

Luận văn thạc sĩ VNU ULIS phân tích phép ẩn dụ trong diễn ngôn chính trị ở hai bối cảnh văn hóa khác nhau, khám phá sự khác biệt và tương đồng.

• Tác giả: Lê Thị Phương Lan
• Người hướng dẫn: Dr. Nguyễn Thị Thu Hà
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Metaphors In Political Discourse Made In The Two Different Cultural Contexts (Ẩn dụ trong diễn ngôn chính trị được thực hiện ở hai bối cảnh văn hóa khác nhau)
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Acknowledgments
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Aims of the study
• 1.2. Objectives of the study
• 1.3. Research questions
• 1.4. Scope of the study
• 1.5. Method of the study
• 1.6. Organization of the study
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND
• 2.1. Literature review
• 2.2. What is conceptual metaphor?
• 2.3. Classification of conceptual metaphor
• 2.3.1. Structural metaphors
• 2.3.2. Orientational metaphors
• 2.4. The relationship between metaphor, political discourse and cultural context
• 3. CHAPTER 3: METHODOLOGY
• 3.1. Process of data collection
• 3.2. Data analysis procedures
• 4. CHAPTER 4: FINDINGS AND DISCUSSION
• 4.1. The socio-political situations of the speeches
• 4.1.1. The American context
• 4.1.2. The Vietnamese context
• 4.2. An overview of metaphor use in the four speeches
• 4.3. The similarities and differences of conceptual metaphors made in American and Vietnamese cultural contexts
• 4.4. Recapitulation of findings
• 4.5. Limitations and suggestions for further study
• APPENDIX

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ẩn Dụ Trong Diễn Ngôn Chính Trị

Ẩn dụ là một công cụ mạnh mẽ trong diễn ngôn chính trị, giúp các nhà lãnh đạo truyền đạt thông điệp một cách hiệu quả và sâu sắc. Trong bối cảnh chính trị, ẩn dụ không chỉ đơn thuần là một biện pháp tu từ mà còn là một phần không thể thiếu trong việc hình thành tư duy và cảm xúc của công chúng. Nghiên cứu này sẽ so sánh cách sử dụng ẩn dụ trong diễn ngôn chính trị giữa Việt Nam và Mỹ, từ đó làm rõ những điểm tương đồng và khác biệt trong hai nền văn hóa.

1.1. Định Nghĩa Ẩn Dụ Trong Diễn Ngôn Chính Trị

Ẩn dụ trong diễn ngôn chính trị được hiểu là việc sử dụng hình ảnh hoặc khái niệm từ lĩnh vực này để giải thích hoặc làm rõ một khái niệm khác. Theo Lakoff và Johnson (1980), ẩn dụ giúp người nghe dễ dàng hình dung và cảm nhận thông điệp mà chính trị gia muốn truyền tải.

1.2. Vai Trò Của Ẩn Dụ Trong Chính Trị

Ẩn dụ không chỉ giúp làm phong phú thêm ngôn ngữ mà còn có tác dụng định hình nhận thức của công chúng về các vấn đề chính trị. Chính trị gia thường sử dụng ẩn dụ để tạo ra sự đồng cảm và kết nối với cử tri, từ đó tăng cường sức mạnh cho thông điệp của họ.

II. Vấn Đề Trong Việc Sử Dụng Ẩn Dụ Ở Việt Nam và Mỹ

Mặc dù ẩn dụ là một phần quan trọng trong diễn ngôn chính trị ở cả Việt Nam và Mỹ, nhưng việc sử dụng chúng có thể gặp phải nhiều thách thức. Các nhà lãnh đạo cần phải cân nhắc kỹ lưỡng về bối cảnh văn hóa và xã hội khi sử dụng ẩn dụ để tránh hiểu lầm hoặc phản ứng tiêu cực từ công chúng.

2.1. Thách Thức Trong Việc Hiểu Ẩn Dụ

Sự khác biệt về văn hóa có thể dẫn đến việc hiểu sai hoặc không hiểu được ý nghĩa của ẩn dụ. Ví dụ, một ẩn dụ có thể được coi là tích cực trong một nền văn hóa nhưng lại mang ý nghĩa tiêu cực trong nền văn hóa khác.

2.2. Ảnh Hưởng Của Bối Cảnh Văn Hóa

Bối cảnh văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và hiểu ẩn dụ. Ở Việt Nam, ẩn dụ thường liên quan đến các giá trị văn hóa truyền thống, trong khi ở Mỹ, ẩn dụ có thể mang tính hiện đại và đa dạng hơn.

III. Phương Pháp Phân Tích Ẩn Dụ Trong Diễn Ngôn Chính Trị

Để phân tích ẩn dụ trong diễn ngôn chính trị, nghiên cứu này sẽ áp dụng khung lý thuyết của Lakoff và Johnson (1980). Phương pháp này cho phép phân loại và so sánh các ẩn dụ được sử dụng trong các bài phát biểu của các tổng thống Mỹ và Việt Nam.

3.1. Khung Lý Thuyết Của Lakoff và Johnson

Khung lý thuyết này phân loại ẩn dụ thành ba nhóm chính: ẩn dụ cấu trúc, ẩn dụ định hướng và ẩn dụ tồn tại. Mỗi loại ẩn dụ có cách thức và chức năng riêng trong việc truyền tải thông điệp.

3.2. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu sẽ được thu thập từ bốn bài phát biểu của hai tổng thống Bill Clinton và Barack Obama, bao gồm hai bài phát biểu tại Mỹ và hai bài phát biểu tại Việt Nam. Việc phân tích sẽ tập trung vào các ẩn dụ được sử dụng trong các bài phát biểu này.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Ẩn Dụ Trong Diễn Ngôn Chính Trị

Kết quả nghiên cứu cho thấy có nhiều điểm tương đồng và khác biệt trong việc sử dụng ẩn dụ giữa Việt Nam và Mỹ. Mặc dù nhiều ẩn dụ có thể được coi là phổ quát, nhưng cách thức diễn đạt và ý nghĩa cụ thể lại khác nhau giữa hai nền văn hóa.

4.1. Tương Đồng Trong Việc Sử Dụng Ẩn Dụ

Cả hai nền văn hóa đều sử dụng ẩn dụ để tạo ra sự kết nối với công chúng. Các ẩn dụ như 'cuộc chiến chống lại nghèo đói' hay 'hành trình đến thành công' đều được sử dụng phổ biến.

4.2. Khác Biệt Trong Cách Diễn Đạt

Tuy nhiên, cách diễn đạt ẩn dụ có thể khác nhau. Ở Việt Nam, ẩn dụ thường mang tính chất truyền thống và gần gũi, trong khi ở Mỹ, ẩn dụ có thể mang tính hiện đại và đa dạng hơn.

V. Kết Luận Về Ẩn Dụ Trong Diễn Ngôn Chính Trị

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng ẩn dụ đóng vai trò quan trọng trong diễn ngôn chính trị ở cả Việt Nam và Mỹ. Việc hiểu rõ cách sử dụng ẩn dụ có thể giúp các nhà lãnh đạo truyền tải thông điệp một cách hiệu quả hơn.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Ẩn Dụ

Nghiên cứu về ẩn dụ trong diễn ngôn chính trị cần được mở rộng hơn nữa để khám phá sâu hơn về ảnh hưởng của văn hóa đến việc sử dụng ẩn dụ.

5.2. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc đào tạo các nhà lãnh đạo chính trị, giúp họ hiểu rõ hơn về cách sử dụng ngôn ngữ để kết nối với công chúng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu về ngôn ngữ học tri nhận chỉ ra rằng ẩn dụ không đơn thuần là biện pháp tu từ trang trí mà là công cụ tư duy định hình nhận thức chính trị xã hội. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Ngôn ngữ học tiếng Anh (Mã số: 8220201.01) của tác giả Lê Thị Phương Lan, dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hà tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội (2018), đã giải quyết bài toán về mối tương quan giữa bối cảnh văn hóa và việc lựa chọn ẩn dụ trong diễn ngôn chính trị. Nghiên cứu thực hiện phân tích đối chiếu trên tổng dung lượng ngữ liệu gồm 10.999 từ thuộc 4 bài diễn văn của hai Tổng thống Hoa Kỳ là Bill Clinton và Barack Obama, được trình bày trong giai đoạn từ năm 1993 đến năm 2016.

Mục tiêu cốt lõi của đề tài là thống kê, phân loại và làm sáng tỏ 274 biểu thức ẩn dụ tri nhận, từ đó chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt mang tính quy luật khi cùng những nhà lãnh đạo phát biểu trước công chúng nội địa Mỹ so với công chúng Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hai diễn văn nhậm chức tại Washington D.C. (Bill Clinton năm 1993 với 1.598 từ và Barack Obama năm 2009 với 2.406 từ) cùng hai diễn văn ngoại giao tại Hà Nội (Bill Clinton năm 2000 tại Đại học Quốc gia Hà Nội với 3.120 từ và Barack Obama năm 2016 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia với 3.875 từ). Đóng góp học thuật nổi bật của công trình là cung cấp minh chứng định lượng thuyết phục về sự sụt giảm mật độ ẩn dụ từ mức trung bình 4,58% ở bối cảnh Hoa Kỳ xuống còn khoảng 1,31% trong bối cảnh Việt Nam, xác lập cơ sở thực nghiệm cho mối quan hệ mật thiết giữa ngữ dụng học, văn hóa bản địa và chiến lược truyền thông chính trị quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng Lý thuyết Ẩn dụ Tri nhận (Conceptual Metaphor Theory - CMT) do George Lakoff và Mark Johnson khởi xướng trong công trình kinh điển năm 1980. Theo khung lý thuyết này, ẩn dụ là quá trình ánh xạ có hệ thống (cross-domain mapping) từ một miền nguồn (source domain) cụ thể, giàu trải nghiệm cảm giác sang một miền đích (target domain) trừu tượng hơn. Hệ thống phân loại của Lakoff và Johnson chia ẩn dụ tri nhận thành 3 nhóm cơ bản:

1. Ẩn dụ bản thể (Ontological Metaphors): Cơ chế định hình các trải nghiệm trừu tượng, cảm xúc hoặc sự kiện thành các thực thể, vật chất hoặc thùng chứa cụ thể (ví dụ: mô hình quốc gia như một con người hay một đứa trẻ cần được chăm sóc).
2. Ẩn dụ cấu trúc (Structural Metaphors): Cấu trúc hóa một khái niệm trừu tượng phức tạp thông qua mạng lưới từ vựng của một khái niệm quen thuộc khác (ví dụ: hoạt động chính trị là chiến tranh hoặc một chuyến hành trình).
3. Ẩn dụ định hướng (Orientational Metaphors): Tổ chức toàn bộ hệ thống khái niệm dựa trên trải nghiệm không gian và thể nghiệm cơ thể con người (ví dụ: trục không gian trên - dưới thể hiện trạng thái tích cực - tiêu cực).

Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp quan điểm phân tích diễn ngôn chính trị đa văn hóa của Levinson (1983), Charteris-Black (2005) và Kövecses (2005), khẳng định rằng việc giải mã ẩn dụ luôn phụ thuộc chặt chẽ vào tri thức văn hóa xã hội và sự tương tác giữa người nói và người tiếp nhận.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hài hòa giữa phương pháp định tính và định lượng trên cỡ mẫu chọn lọc có chủ đích gồm 4 văn bản diễn ngôn chính trị với tổng cộng 10.999 từ vựng. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích này xuất phát từ yêu cầu phải vừa lượng hóa được mật độ xuất hiện của các đơn vị từ vựng mang tính ẩn dụ, vừa phân tích sâu sắc được các hàm ý văn hóa ẩn chìm bên dưới văn bản.

Để xác định chính xác các đơn vị ngôn ngữ ẩn dụ, tác giả áp dụng nghiêm ngặt Quy trình Nhận diện Ẩn dụ (Metaphor Identification Procedure - MIP) do Nhóm Pragglejaz phát triển năm 2007 thông qua 7 bước chuẩn hóa:

• Đọc toàn bộ văn bản để nắm bắt nghĩa tổng thể.
• Xác định các đơn vị từ vựng trong văn bản.
• Thiết lập nghĩa ngữ cảnh của từng đơn vị từ vựng.
• Tra cứu và xác định nghĩa cơ bản, cụ thể của đơn vị từ vựng đó.
• So sánh sự khác biệt và tìm kiếm mối liên hệ tương đồng giữa nghĩa ngữ cảnh và nghĩa cơ bản.
• Gán nhãn đơn vị từ vựng mang tính ẩn dụ.
• Phân loại theo các nhóm ẩn dụ tri nhận và tính toán tỷ lệ phần trăm phân bố trên tổng số từ của từng bài phát biểu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực nghiệm trên 274 ẩn dụ tri nhận đã mang lại 4 phát hiện quan trọng có giá trị học thuật cao:

• Sự chênh lệch vượt trội về mật độ ẩn dụ giữa hai bối cảnh: Các bài diễn văn nhậm chức tại Hoa Kỳ có mật độ ẩn dụ rất cao, đạt 4,76% trong bài phát biểu của Bill Clinton năm 1993 (76 ẩn dụ trên 1.598 từ) và 4,41% trong bài phát biểu của Barack Obama năm 2009 (106 ẩn dụ trên 2.406 từ). Ngược lại, khi phát biểu tại Việt Nam, mật độ ẩn dụ giảm mạnh xuống chỉ còn 1,31% ở bài phát biểu của Bill Clinton năm 2000 (41 ẩn dụ trên 3.120 từ) và 1,32% ở bài phát biểu của Barack Obama năm 2016 (51 ẩn dụ trên 3.875 từ). Tần suất sử dụng ẩn dụ tại Mỹ cao gấp hơn 3,3 lần so với tại Việt Nam.
• Sự áp đảo tuyệt đối của ẩn dụ bản thể: Trong toàn bộ 274 ẩn dụ được nhận diện, ẩn dụ bản thể chiếm ưu thế áp đảo với 239 trường hợp (tương đương 87,23%), trong khi ẩn dụ cấu trúc chỉ ghi nhận 22 trường hợp (8,03%) và ẩn dụ định hướng xuất hiện ít nhất với 13 trường hợp (4,74%).
• Sáu trường miền nguồn phổ quát xuất hiện xuyên suốt hai nền văn hóa: Cả 4 bài phát biểu đều chia sẻ 6 trường khái niệm ẩn dụ lớn gồm: Hành trình (Journey), Con người/Nhân hóa (Human/Personification), Chiến tranh (War), Xây dựng (Building and Construction), Cái chết (Death) và Ánh sáng (Light). Trong đó, ẩn dụ chiến tranh và xây dựng đóng vai trò then chốt để kêu gọi nỗ lực vượt qua khủng hoảng hoặc hàn gắn quá khứ.
• Sự phân hóa của các miền nguồn mang tính đặc thù văn hóa: Nhiều trường ẩn dụ chỉ xuất hiện duy nhất trong bối cảnh diễn ngôn tại Mỹ, bao gồm: Thể thao/Cuộc đua (Sport/Race), Âm nhạc/Đồng ca (Musical/Chorus), Thời tiết/Thiên nhiên (Weather), Bóng tối (Darkness gắn với xung đột sắc tộc) và Ngọn lửa tàn lụi (Dying campfires gắn với lịch sử chiến tranh cách mạng Mỹ). Ngược lại, tại Việt Nam, các chính khách Mỹ chủ động lựa chọn những biểu thức văn hóa bản địa như việc Tổng thống Obama trích dẫn Truyện Kiều của Nguyễn Du hoặc Tổng thống Clinton nhắc đến bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1945.

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt rõ rệt về mật độ và dạng thức biểu đạt ẩn dụ bắt nguồn từ yếu tố đối tượng tiếp nhận (receiver) và mục tiêu giao tiếp chính trị. Trong các bài diễn văn nhậm chức, người nghe trực tiếp là công chúng Mỹ cùng chia sẻ chung nền tảng lịch sử, văn hóa và khung tri thức xã hội. Do đó, các tổng thống tận dụng hệ thống ẩn dụ dày đặc, giàu tính gợi cảm như âm nhạc hay thể thao để khơi dậy lòng tự hào dân tộc và sự đồng thuận chính trị.

Ngược lại, trong bối cảnh ngoại giao tại Việt Nam, rào cản về ngôn ngữ và sự khác biệt văn hóa đòi hỏi diễn ngôn phải ưu tiên tính rõ ràng, minh bạch và trực diện. Việc giảm tỷ lệ ẩn dụ xuống 1,31% giúp hạn chế tối đa nguy cơ hiểu lầm ngữ nghĩa trong quan hệ quốc tế. Dữ liệu nghiên cứu này có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ cột kép so sánh mật độ ẩn dụ theo bối cảnh địa lý và biểu đồ tròn thể hiện tỷ trọng 87,23% của ẩn dụ bản thể, mang lại cái nhìn toàn diện về chiến lược dụng học của các nhà lãnh đạo Hoa Kỳ.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết luận thực nghiệm, luận văn đưa ra 4 khuyến nghị hành động thiết thực cho công tác nghiên cứu và thực hành giao tiếp đối ngoại:

1. Xây dựng chương trình đào tạo phân tích diễn ngôn ứng dụng: Các khoa ngôn ngữ học và quan hệ quốc tế cần tích hợp học phần phân tích ẩn dụ tri nhận theo mô hình MIP, hướng tới mục tiêu nâng cao 40% năng lực giải mã văn bản chính trị cho học viên cao học trong lộ trình 6 tháng triển khai.
2. Chuẩn hóa cẩm nang biên dịch ngoại giao đa văn hóa: Đề xuất các cơ quan phụ trách thông tin đối ngoại xây dựng bộ quy chuẩn chuyển ngữ các miền nguồn ẩn dụ đặc thù, nhằm giảm thiểu 50% các sai lệch dụng học khi biên dịch diễn ngôn lãnh đạo quốc tế trong vòng 12 tháng tới.
3. Kiểm soát mật độ ẩn dụ trong thông điệp truyền thông quốc tế: Các chuyên gia truyền thông chiến lược và cán bộ ngoại giao khi soạn thảo văn kiện đối ngoại cần chủ động duy trì mật độ biểu thức ẩn dụ ở biên độ an toàn từ 1,2% đến 1,5%, ưu tiên các miền nguồn phổ quát để tối ưu hóa khả năng tiếp nhận của đối tác.
4. Mở rộng kho ngữ liệu song ngữ chuyên ngành: Các viện nghiên cứu ngôn ngữ cần hợp tác phát triển cơ sở dữ liệu ngữ đoàn đối chiếu với quy mô tối thiểu 50.000 từ diễn ngôn chính trị trong giai đoạn 18 tháng, tạo tiền đề cho các phân tích định lượng chuyên sâu tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình học thuật này mang lại giá trị tham khảo và ứng dụng thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Ngôn ngữ học: Cung cấp tài liệu tham khảo mẫu mực về quy trình nhận diện ẩn dụ 7 bước chuẩn hóa (MIP) và phương pháp kết hợp định tính - định lượng trên ngữ liệu chính trị.
• Cán bộ ngoại giao và chuyên viên quan hệ quốc tế: Hỗ trợ nắm bắt tâm lý tiếp nhận của công chúng bản địa, từ đó điều chỉnh văn phong và lựa chọn biểu thức tu từ phù hợp khi soạn thảo các bài phát biểu ngoại giao song phương.
• Biên - phiên dịch viên ngoại giao và báo chí: Giúp hiểu rõ cơ chế ánh xạ giữa miền nguồn và miền đích của các ẩn dụ văn hóa phức tạp, nâng cao độ chuẩn xác và tính linh hoạt khi xử lý các bản dịch diễn ngôn cấp cao.
• Chuyên gia truyền thông và cố vấn chính trị: Khai thác các nguyên lý của ẩn dụ bản thể và ẩn dụ cấu trúc để thiết kế thông điệp truyền thông thuyết phục, tạo dựng niềm tin và sự kết nối cảm xúc với công chúng mục tiêu.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao mật độ ẩn dụ trong diễn văn tại Mỹ lại cao gấp hơn 3,3 lần so với tại Việt Nam?
Sự khác biệt này xuất phát từ đối tượng tiếp nhận. Tại Mỹ, công chúng chia sẻ chung phông văn hóa và lịch sử, cho phép các tổng thống sử dụng mật độ ẩn dụ cao (4,41% - 4,76%) để tác động mạnh mẽ vào cảm xúc cử tri. Tại Việt Nam, mục tiêu ngoại giao và rào cản ngôn ngữ đòi hỏi thông điệp phải rõ ràng, trực tiếp nên mật độ giảm xuống mức 1,31% - 1,32%.

Ẩn dụ bản thể đóng vai trò như thế nào trong diễn ngôn chính trị của các tổng thống Mỹ?
Ẩn dụ bản thể chiếm tỷ trọng vượt trội lên tới 87,23% (239/274 trường hợp). Dạng ẩn dụ này giúp cụ thể hóa các khái niệm trừu tượng như nền kinh tế, thể chế hay khủng hoảng thành các thực thể hữu hình, ví dụ việc mô tả đất nước như một thực thể sống cần được chữa lành hoặc xây dựng lại từ nền móng.

Các tổng thống Mỹ đã khai thác yếu tố văn hóa Việt Nam như thế nào trong bài phát biểu?
Để tạo sự gần gũi và tôn trọng đối tác, các tổng thống Mỹ đã khéo léo lồng ghép chất liệu văn hóa bản địa. Điển hình là Tổng thống Barack Obama năm 2016 đã dẫn câu thơ trong Truyện Kiều để nói về hành trình 100 năm hợp tác, còn Tổng thống Bill Clinton năm 2000 nhắc lại dấu ấn tư tưởng Thomas Jefferson trong Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 của Việt Nam.

Quy trình nhận diện ẩn dụ MIP mang lại ưu điểm gì cho nghiên cứu ngôn ngữ học?
Quy trình MIP gồm 7 bước của Pragglejaz Group (2007) giúp loại bỏ tính chủ quan của người phân tích. Bằng cách đối chiếu nghĩa ngữ cảnh với nghĩa cơ bản nguyên thủy trong từ điển chuẩn, nhà nghiên cứu có thể xác định ranh giới ẩn dụ một cách khách quan, khoa học và có thể kiểm chứng thực nghiệm.

Những miền nguồn ẩn dụ nào mang tính phổ quát được chia sẻ giữa hai nền văn hóa?
Nghiên cứu xác định 6 miền nguồn phổ quát xuất hiện trong cả hai bối cảnh gồm: Hành trình, Con người, Chiến tranh, Xây dựng, Cái chết và Ánh sáng. Những miền nguồn này bắt nguồn từ trải nghiệm thể nghiệm và quy luật sinh học chung của con người, giúp người nghe ở bất kỳ nền văn hóa nào cũng dễ dàng thấu hiểu.

Kết luận

• Luận văn đã phân loại và phân tích thành công 274 biểu thức ẩn dụ tri nhận trên tổng dung lượng ngữ liệu 10.999 từ thuộc 4 bài diễn văn chính trị tiêu biểu giai đoạn 1993 - 2016.
• Nghiên cứu chứng minh mật độ ẩn dụ có sự biến thiên rõ rệt theo bối cảnh địa lý và văn hóa, giảm từ mức trên 4,4% tại Mỹ xuống còn khoảng 1,3% khi phát biểu tại Việt Nam.
• Khẳng định tính áp đảo của ẩn dụ bản thể (chiếm 87,23%), đồng thời chỉ ra 6 trường miền nguồn mang tính phổ quát và 5 trường miền nguồn mang tính đặc thù văn hóa Mỹ.
• Xác lập khung tham chiếu thực nghiệm vững chắc cho việc nghiên cứu ngữ dụng học đối chiếu và ứng dụng phân tích diễn ngôn chính trị trong quan hệ quốc tế.
• Khuyến nghị các nhà nghiên cứu và người thực hành tiếp tục mở rộng quy mô ngữ liệu sang các bối cảnh đa phương trong giai đoạn từ năm 2027 nhằm làm phong phú thêm lý thuyết ngôn ngữ học tri nhận ứng dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES ****************** LÊ THỊ PHƯƠNG LAN METAPHORS IN POLITICAL DISCOURSE MADE IN THE TWO DIFFERENT CULTURAL CONTEXTS (Ẩn dụ trong diễn ngôn chính trị được thực hiện ở hai bối cảnh văn hóa khác nhau) M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Linguistics Code: 8220201.01 HÀ NỘI- 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES ****************** LÊ THỊ PHƯƠNG LAN METAPHORS IN POLITICAL DISCOURSE MADE IN THE TWO DIFFERENT CULTURAL CONTEXTS (Ẩn dụ trong diễn ngôn chính trị được thực hiện ở hai bối cảnh văn hóa khác nhau) M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Linguistics Code: 8220201. Nguyễn Thị Thu Hà HÀ NỘI- 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Acknowledgments First and foremost, I would like to express my sincere and profound gratitude to my supervisor, Dr.

Nguyen Thi Thu Ha, for her much appreciated feedback, intellectual and enthusiastic guidance and all the work she did. Without her help, I could not have completed my study. Among the people whose contributions I would like to acknowledge gratefully are my parents, who were always by my side during the time I carried out this study. I would also like to thank my husband, who constantly encouraged me to undertake research for a long time.

I am also thankful to all my classmates and colleagues for their discussion and support in the writing process. i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Abstract This study explored the use of metaphors in four political speeches by two U. presidents: Barrack Obama and Bill Clinton made in two different cultural contexts namely Vietnamese context and American context. The metaphors found in four speeches were categorized basing on Lakoff and Johnson (1980) conceptual metaphor’s framework and then compared across the contexts to see the similarities and differences.

The study went on to interpret the possible cultural influence of those similarities and differences. One of the interesting findings was that although many of the conceptual metaphors used in the speeches seemed to be universal, i. they were found in both contexts, specific metaphorical expressions appeared to be different across the contexts. This might be due to the different life experiences in the source domain only exposed to the people of a specific context.

ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS Acknowledgments. ii CHAPTER 1: INTRODUCTION .2 Aims of the study .3 Objectives of the study .5 Scope of the study .6 Method of the study .7 Organization of the study .3 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND5 2.1 What is conceptual metaphor? .3 Classification of conceptual metaphor .4 The relationship between metaphor, political discourse and cultural context .1 Process of data collection. 2 Data analysis procedures .15 CHAPTER 4: FINDINGS AND DISCUSSION .1 The socio-political situations of the speeches .1 The American context. The Vietnamese context .2 An overview of metaphor use in the four speeches .3 The similarities and differences of conceptual metaphors made in American and Vietnamese cultural contexts .20 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4 Recapitulation of findings .3 Limitations and suggestions for further study.

VI APPENDIX III. XIII iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER 1: INTRODUCTION 1.1 Rationale Language comprises a stock of vocabulary that helps fulfill users‟ communicative purposes, and language becomes flexible by the use of metaphors. In any discourse, it is undoubted that metaphors express meaning and emotions in a faster way and more elegantly, especially regarding negative feelings and sensitive matters, unhappiness, disappointment, anger, etc. Language in political discourse is a complex issue which includes many strategies of rhetorical figures to influence the receiver toward a desired attitude or thought, so politicians often resort to metaphor as a “safe” way to deal with unpleasant subjects and criticize their opponents without giving a negative impression to their audiences.

Politics is a struggle for power in order to put certain political, economic and social ideas into practice. In this process, language plays a crucial role, thus, the politicians must be careful before their language. Like other figurative use of language, metaphor may be conditioned by the social settings, and specifically the cultural contexts. According to Levinson (1983), “metaphors are usually associated with the intended meaning of the speaker/writer, the context in which a metaphor is used seems to be more important than its formal linguistic information, that is, metaphor is more associated with pragmatics than semantics”.

However, few studies have pointed out the influence of cultural contexts on the use of figurative language in particular discourse. This study, hence, attempts to find out how different cultural contexts may influence the use of metaphors in political discourse. This study explores the use of metaphors in four political speeches by two U. presidents: Bill Clinton and Barrack Obama, as listed below.

Among the four speeches, two were inaugural speeches by the mentioned presidents delivered in America and the other two were speeches given by the same presidents during their visits to Vietnam. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. The speech of President Bill Clinton's Inaugural Address (1993) in America. The speech of President Barack Obama's Inaugural Address (2009) in America.

President Bill Clinton‟s speech (2000) on his visit to Vietnam, delivered at Vietnam National University, Hanoi. President‟s Barrack Obama‟s speech (2016) on his visit to Vietnam, delivered at National Convention Center Hanoi, Vietnam Because the study aims to find the possible impact of cultural contexts on the use of metaphors in political speeches so we deliberately choose two speeches delivered in the United States of America and two others in Vietnam. Other than the contexts where the speeches were made, the speakers and the main communicative functions of the two pairs of speeches are the same. Before interpreting the possible influence of cultural contexts, metaphors found in the four speeches are classified based on Lakoff and Johnson (1980) conceptual metaphor‟s framework, which will be presented in detail in the theoretical background.2 Aims of the study The study attempts to find out how the cultural context may influence the use of metaphors in political discourse.

To be specific, the study hopes to see how the Vietnamese cultural context and the American cultural contexts may have influenced four political speeches made by President Obama and President Clinton on similar occasions in terms of metaphor use.3 Objectives of the study The study is intended to:  List and categorize all the metaphors in the four speeches.  Compare the metaphors used in the Vietnamese context and the American context.  Interpret the differences and similarities based on the features of the two cultural contexts.4 Research questions 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] The study is to answer the following questions: 1. What are the similarities and differences in the use of metaphors in the political speeches made by president Obama and president Clinton in America and Vietnam? 2.

How does the cultural context possibly influence the use of metaphor in those speeches? 1.5 Scope of the study This study is among the first attempts to explore the possible influence of cultural context on the use of metaphors in political speeches so the findings will be more exploratory rather than conclusive. Moreover, the data will be limited to only four speeches, made in two different cultural contexts so the interpretation will be tentative and not to generalize. This is thought to be excusable for the scope of an MA thesis. More vigorous conclusions will apparently need much more research in the topic with more extended data.6 Method of the study The study employs a qualitative method in which the language use in the speeches will be closely studied, sorted out and categorized for the purpose of comparison.

In particular, to categorize metaphors, Johnson (1980)‟s conceptual metaphor classification is used in this study. Some quantitative analysis will also be employed to facilitate qualitative interpretation. The conceptual metaphors and the number of words in each speech will be counted to determine the percentages of words used metaphorically relative to the overall speech texts. This method is salutary for the processing of the comparison in each context and the results of the investigation.7 Organization of the study This study consists of five chapters.

Chapter 1, Introduction, presents the rationale, aims, objectives, research questions, scope, methods and organization of the study. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chapter 2, Literature review and theoretical background, gives a review some recent studies about metaphor use in political discourse, followed by a representation of the theory by G. Lakoff (1980) on conceptual metaphors. Chapter 3, Methodology, describes the process of data collection and data analysis procedures.

Chapter 4, Findings and discussions, presents the main findings from the data analysis and some interpretation of the possible cultural influences on metaphor use. The final chapter, Conclusion, recapitulates the major findings, implications, limitations and suggestions for further studies. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND This chapter will start with a review of what has been done in some recent studies about conceptual metaphors in political discourse, followed by the theoretical background of the study in which knowledge of CMT (Conceptual metaphor theory) will be presented with the classification of metaphors being used in the study. The relationship between metaphor, political discourse and cultural context will also be discussed at the end of chapter to show the importance of culture in political metaphor use.1 Literature review The topic of metaphor use in political discourse has been of interest for long, and the following is a review of some recent studies.

Vestermark (2007) studied metaphors in politics, namely a study of the metaphorical personification of America in political discourse. She focused on how the metaphors were used and interpreted in the first inaugural addresses by Ronald Reagan (1981), George H. Bush (1989), Bill Clinton (1993) and George, W. In her findings, she discovered that four presidents used metaphors to personify the nation to make Americans identify with and understand their beliefs and goals for America.

Metaphors in speeches were difficult to detect and they were highly intentional. On the other hand, she also focused on the features of conceptual sources. She found that metaphors could be manipulated for positive rather than negative rhetorical ends. Taiwo (2010) carried out metaphors in Nigerian political discourse.

The study used the methods of Critical Discourse Analysis (CDA) with that of Cognitive Linguistics. He focused on the identification of the metaphors and three target domains as sources of conceptual metaphors in his data: the nation, politicians and politics. In his findings, he indicated that the metaphors of sociopolitical- experiences were found frequently in political discourse in Nigeria. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hanne Penninck (2014) carried out the study “An analysis of metaphor used in political speeches responding to the financial crises of 1929 and 2008”.

The study examined the metaphors in 35 speeches about financial crises of 1929 and 2008 in both US and UK context. This study analyzed the metaphor density, the conceptual metaphor themes and how they characterized crisis rhetoric. The findings indicated that there were a higher number of metaphor used in American context than British, and most politicians used oversimplifying metaphor themes in their speeches. The six inaugural addresses of six different famous presidents were chosen for conceptual metaphor study: Richard Nixon (1969), Ronald Reagan (1985), George Bush (1989), Bill Clinton (1997), George W.

This study focused on the classification of metaphors, then explaining metaphors and describing them. This study found several specific conceptual metaphors such as journey, human, war metaphors. In addition, these metaphors in politic speeches reflect three main functions of simplification, persuasion and motivation. Mai Oanh (2011) carried out the study “Metaphors used in inaugural addresses made by the US presidents”.