Nghiên cứu các yếu tố tác động đến nghèo ở huyện An Phú, An Giang - Luận văn thạc sĩ Kinh tế

Nghiên cứu các yếu tố tác động đến nghèo ở huyện An Phú, tỉnh An Giang, cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình kinh tế xã hội địa phương.

• Tác giả: Trần Kỳ Việt
• Người hướng dẫn: PGS Tiến Sĩ Đinh Phi Hổ
• Trường học: Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Các Yếu Tố Tác Động Đến Nghèo Ở Huyện An Phú Tỉnh An Giang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: An Giang

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Lý do chọn đề tài
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Các giả thuyết nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Cấu trúc của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NGHÈO
• 2.1. Khái niệm nghèo đói
• 2.2. Lý thuyết về phát triển kinh tế
• 2.3. Lý thuyết tăng trưởng nông nghiệp và sự nghèo đói nông thôn
• 2.4. Mô hình nghèo đói của Gillis – Perkins – Roemer – Snodgrass (1983)
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.2. Tình hình xóa đói giảm nghèo tại tỉnh An Giang và huyện An Phú
• 3.3. Phương pháp điều tra, chọn mẫu
• 3.4. Công thức đo lường mức độ nghèo
• 3.5. Mô hình hồi quy xác định những nhân tố tác động đến chi tiêu đầu người ở huyện An Phú
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH
• 4.1. Mô tả dữ liệu điều tra
• 4.2. Nghèo đói phân theo giới tính
• 4.3. Nghèo đói phân theo thành phần dân tộc
• 4.4. Đặc điểm về nhân khẩu học và nghèo đói
• 4.5. Trình độ học vấn và tình trạng nghèo đói
• 4.6. Tình trạng nghề nghiệp và nghèo đói
• 4.7. Phát triển kinh tế biên giới và tình trạng nghèo đói
• 4.8. Khả năng tiếp cận các nguồn lực
• 4.9. Mức độ phân hóa giàu nghèo
• 4.10. Kết quả phân tích hồi quy
• 4.11. Kết luận chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: MỘT SỐ GIẢI PHÁP XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO VÀ NÂNG CAO MỨC SỐNG DÂN CƯ Ở HUYỆN AN PHÚ
• 5.1. Phát triển nông nghiệp và nông thôn
• 5.2. Chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp
• 5.3. Phát triển kinh tế biên giới
• 5.4. Nhóm giải pháp về nguồn lực phát triển
• 5.5. Những giới hạn của đề tài nghiên cứu
• Phiếu phỏng vấn
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghèo đói ở An Phú An Giang

Nghèo đói là một vấn đề nghiêm trọng tại huyện An Phú, tỉnh An Giang. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, khoảng 1,2 tỷ người trên toàn cầu sống trong cảnh nghèo đói. Tại An Phú, tình hình kinh tế còn nhiều khó khăn, với tỷ lệ hộ nghèo cao. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu các yếu tố tác động đến tình trạng nghèo đói tại địa phương.

1.1. Tình hình kinh tế xã hội tại An Phú

An Phú là huyện biên giới với nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Cơ sở hạ tầng còn yếu kém, ảnh hưởng đến khả năng phát triển kinh tế. Tình trạng việc làm và thu nhập của người dân còn thấp, dẫn đến tỷ lệ nghèo đói cao.

1.2. Đặc điểm dân cư và nghèo đói

Dân cư An Phú chủ yếu là người dân tộc thiểu số, với nhiều hộ gia đình gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ cơ bản như giáo dục và y tế. Điều này làm gia tăng tình trạng nghèo đói trong cộng đồng.

II. Các yếu tố tác động đến nghèo đói ở An Phú

Nghiên cứu chỉ ra rằng có nhiều yếu tố tác động đến tình trạng nghèo đói ở An Phú. Các yếu tố này bao gồm điều kiện kinh tế, chính sách hỗ trợ xã hội, và tác động của thiên tai. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp xây dựng các giải pháp hiệu quả hơn.

2.1. Tình hình việc làm và thu nhập

Tình trạng việc làm tại An Phú chủ yếu là nông nghiệp, với nhiều hộ gia đình không có nguồn thu nhập ổn định. Điều này dẫn đến việc khó khăn trong việc cải thiện mức sống và thoát nghèo.

2.2. Chính sách hỗ trợ xã hội

Chính sách giảm nghèo của chính phủ chưa được triển khai hiệu quả tại An Phú. Nhiều hộ gia đình không nhận được sự hỗ trợ cần thiết, dẫn đến tình trạng nghèo đói kéo dài.

2.3. Tác động của thiên tai

Thiên tai như lũ lụt và hạn hán ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp tại An Phú. Điều này làm giảm thu nhập của người dân và gia tăng tình trạng nghèo đói.

III. Phương pháp nghiên cứu và phân tích dữ liệu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng để phân tích các yếu tố tác động đến nghèo đói. Dữ liệu được thu thập từ các hộ gia đình tại An Phú, giúp xác định rõ các yếu tố ảnh hưởng đến tình trạng nghèo.

3.1. Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế dựa trên các giả thuyết về các yếu tố tác động đến nghèo đói. Bảng câu hỏi được xây dựng để thu thập thông tin từ các hộ gia đình.

3.2. Phân tích dữ liệu

Dữ liệu thu thập được phân tích bằng phần mềm SPSS và Eviews. Mô hình hồi quy được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa các yếu tố và tình trạng nghèo đói.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố như việc làm, chính sách hỗ trợ và thiên tai có tác động lớn đến tình trạng nghèo đói ở An Phú. Những phát hiện này có thể được áp dụng để xây dựng các chính sách giảm nghèo hiệu quả hơn.

4.1. Phân tích kết quả

Kết quả phân tích cho thấy rằng việc làm và thu nhập là hai yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến tình trạng nghèo đói. Các hộ gia đình có thu nhập thấp thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ cơ bản.

4.2. Đề xuất giải pháp

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các giải pháp như cải thiện chính sách hỗ trợ xã hội và phát triển kinh tế địa phương cần được triển khai để giảm nghèo hiệu quả.

V. Kết luận và triển vọng tương lai

Nghiên cứu về các yếu tố tác động đến nghèo đói ở An Phú đã chỉ ra rằng cần có những chính sách cụ thể và hiệu quả để giảm nghèo. Tương lai, việc cải thiện điều kiện sống và phát triển kinh tế sẽ là mục tiêu hàng đầu.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu

Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ tình trạng nghèo đói mà còn cung cấp cơ sở cho các chính sách phát triển bền vững tại An Phú.

5.2. Triển vọng phát triển

Với sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức xã hội, An Phú có thể cải thiện tình hình nghèo đói và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ___________________ TRẦN KỲ VIỆT CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN NGHÈO Ở HUYỆN AN PHÚ TỈNH AN GIANG Chuyên ngành: KINH TẾ PHÁT TRIỂN Mã số: 60.05 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS Tiến sĩ Đinh Phi Hổ An Giang, tháng 3 năm 2009 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Tôi xin cam đoan rằng, đề tài này là công trình của chính bản thân tôi thực hiện, và xin chịu trách nhiệm với lời cam đoan này An Giang, ngày 26 tháng 3 năm 2009 Người thực hiện Trần Kỳ Việt TIEU LUAN MOI download : [e-mail] i MỤC LỤC Tên …………………………………………………………………… trang Mục lục …………………………………………………………………….i Danh mục các hình, sơ đồ và bảng trong luận văn .iv Danh mục các bảng, biểu phần phụ lục .v Danh mục các chữ viết tắt .vi Lời mở đầu .vii Chương 1 : GIỚI THIỆU : .1 Vấn đề nghiên cứu .2 Lý do chọn đề tài ………….3 Mục tiêu nghiên cứu .4 Các giả thiết nghiên cứu .5 Phương pháp nghiên cứu .6 Cấu trúc luận văn ……………………………………………………….4 Chương 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NGHÈO 2.1 Khái niệm nghèo đói .2 Lý thuyết về phát triển kinh tế : .3 Lý thuyết tăng trưởng nông nghiệp và sự nghèo đói nông thôn.4 Mô hình nghèo đói của Gillis – Perkins – Roemer – Snodgrass (1983) .4 Lý thuyết về nông nghiệp và phát triển kinh tế .5 Lý thuyết về thay đổi và chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp .12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Các phương pháp xác định đối tượng nghèo .4 Nguyên nhân nghèo đói .1 Nghề nghiệp và tình trạng việc làm .2 Trình độ học vấn thấp, thiếu kỹ năng làm việc và thông tin .3 Thiếu khả năng tiếp cận những nguồn lực .4 Bất bình đẳng giới .5 Tỷ lệ phụ thuộc cao .6 Sự cách biệt xã hội .7 Những hạn chế về dân tộc thiểu số .8 Khả năng phát triển kinh tế biên giới ……………………………….5 Kết luận chương 1 .20 Chương 3 : THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU 3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu .2 Tình hình xóa đói giảm nghèo tại tỉnh An Giang và huyện An Phú .3 Phương pháp điều tra, chọn mẫu .4 Công thức đo lường mức độ nghèo .5 Mô hình hồi quy xác định những nhân tố tác động đến chi tiêu đầu người ở huyện An Phú .27 Chương 4 : KẾT QUẢ PHÂN TÍCH 4.1 Mô tả dữ liệu điều tra .2 Nghèo đói phân theo giới tính .3 Nghèo đói phân theo thành phần dân tộc .4 Đặc điểm về nhân khẩu học và nghèo đói .5 Trình độ học vấn và tình trạng nghèo đói .6 Tình trạng nghề nghiệp và nghèo đói .7 Phát triển kinh tế biên giới và tình trạng nghèo đói .8 Khả năng tiếp cận các nguồn lực .48 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.9 Mức độ phân hóa giàu nghèo .10 Kết quả phân tích hồi quy .11 Kết luận chương 4 .56 Chương 5 : MỘT SỐ GIẢI PHÁP XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO VÀ NÂNG CAO MỨC SỐNG DÂN CƯ Ở HUYỆN AN PHÚ 5.1 Phát triển nông nghiệp và nông thôn.2 Chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp.3 Phát triển kinh tế biên giới .5 Nhóm giải pháp về nguồn lực phát triển .6 Những giới hạn của đề tài nghiên cứu .70 Kết luận Phiếu phỏng vấn Tài liệu tham khảo Phụ lục TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iv DANH MỤC CÁC HÌNH, BẢNG, SƠ ĐỒ TRONG LUẬN VĂN Bảng 2.1 Số người nghèo đói phân theo vùng địa lý .2 Số người nghèo đói phân theo vùng địa lý ở Việt Nam .1 Vòng luẩn quẩn của nghèo đói .1 Bản đồ hành chính huyện An Phú .1 Tỉ lệ hộ nghèo phân theo địa phương .1 Tỉ lệ hộ nghèo phân theo giới tính .2 Trình độ học vấn phân theo giới tính .3 Tình trạng nghề nghiệp phân theo giới tính .1 Tỉ lệ hộ nghèo phân theo thành phần dân tộc .2 Trình độ học vấn phân theo dân tộc .3 Trình độ học vấn phân theo giới tính của người Chăm .4 Tình trạng nghề nghiệp phân theo dân tộc .1 Tỉ lệ lệ hộ nghèo phân theo nhóm có cùng số con .2 Số con phân theo trình độ học vấn của chủ hộ .1 Tỉ lệ dân cư phân theo trình độ học vấn của chủ hộ .2 Tỉ lệ hộ nghèo phân theo trình độ học vấn .1 Tình trạng nghề nghiệp và nghèo đói .2 Nông nghiệp đối với tình trạng nghèo đói .6,3 Phân bố loại nghề phi nông nghiệp .4 Mối quan hệ giữa nghèo và các nghề phi nông nghiệp .1 Hoạt động kinh tế biên giới đối với tình trạng đói nghèo .2 Tỉ lệ hộ dân có hoạt động kinh tế biên giới phân theo thành phần dân tộc và địa phương .1 Diện tích đất nông nghiệp bình quân hộ gia đình .2 Nghèo và sự tiếp cận các nguồn tín dụng .51 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Mô hình Logit về nghèo đói ở huyện An Phú .2 Ước lượng xác suất nghèo đói theo tác động biên của từng yếu tố ………………………………………………………………….54 DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU PHẦN PHỤ LỤC Bảng 2.1 Tỉ lệ nghèo phân theo vùng địa lý ở Việt Nam năm 2004 (Theo tiêu chuẩn của World Bank) Bảng 3.1 Tốc độ giảm tỷ lệ hộ nghèo 2007 tỉnh An Giang Bảng 3.2 Tổng hợp hộ nghèo năm 2007 huyện An Phú Bảng 4.1 Mối quan hệ giữa đông con và làm nghề nông Bảng 4.1 Khoảng cách thu nhập giữa nhóm hộ nghèo và không nghèo Bảng 4.2 Khoảng cách thu nhập giữa nam và nữ Bảng 4.3 Khoảng cách thu nhập giữa các nhóm dân tộc Bảng 4.1 Kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu tại An Giang Bảng 4.1 Ước lượng tham số mô hình Logit tổng quát Bảng 4.2 Mô hình hồi quy sau khi đã khử các biến không có ý nghĩa thống kê Bảng 4.3 Kiểm định khả năng dự đoán của mô hình Logit Bảng 4.4 Hệ số tương quan cặp giữa các biến trong mô hình hồi quy TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ADB Ngân hàng Phát triển Châu Á BVTV Bảo vệ thực vật CN-TTCN Công nghiệp – Tiểu thủ Công nghiệp CPC Vương quốc Campuchia ĐBSCL Đồng bằng Sông Cửu Long ĐTMSDC Điều tra mức sống dân cư của Việt Nam ĐTMSGD Điều tra mức sống hộ gia đình của Việt Nam LĐTBXH Lao động Thương binh Xã hội GSO Tổng cục Thống kê Việt Nam HTX Hợp tác xã KTXH Kinh tế xã hội LTTP Lương thực thực phẩm NXB Nhà xuất bản PL Ngưỡng nghèo PPA Đánh giá đói nghèo có sự tham gia của người dân địa phương TP Thành phố TT Thị trấn UNDP Chương trình phát triển Liên hợp quốc USD Đơn vị tiền tệ Mỹ VHLSS Điều tra mức sống dân cư của Việt Nam VNĐ Đơn vị tiền tệ Việt Nam WB Ngân hàng Thế giới WTO Tổ chức thương mại thế giới XĐGN Xóa đói giảm nghèo TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vii LỜI MỞ ĐẦU: Nghèo đói và cuộc chiến chống lại tình trạng nghèo đói vẫn là một trong những ưu tiên hàng đầu của chính phủ và nhân dân dù ở quốc gia nào hay theo thể chế chính trị gì. Nghiên cứu về nghèo đói sẽ giúp cho các nhà hoạch định chính sách có một cái nhìn toàn diện và sâu sắc thực trạng vấn đề để từ đó đưa ra những quyết định, những định hướng phát triển kinh tế, thiết lập công bằng xã hội. Việc nghiên cứu về nghèo đói không chỉ tập trung ở tầm vóc một quốc gia hay một vùng, mà còn ở từng cấp địa phương cơ sở. Nghiên cứu về nghèo đói không chỉ bằng sự phát đoán, suy luận trên cơ sở những hiện tượng xã hội mà còn phải dựa trên những yếu tố định tính, những thực nghiệm ở mọi cấp độ địa phương. Riêng đối với tỉnh An Giang, xóa đói, giảm nghèo là một trong những mục tiêu hàng đầu của Lãnh đạo Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân, lãnh đạo các cấp các ngành và toàn thể người dân trong tỉnh. Tuy nhiên, cho đến nay, những nghiên cứu về đói nghèo tại An Giang hoặc chỉ mang những yếu tố nhận xét chủ quan mang tính thống kê, định tính, hoặc nếu có những nghiên cứu thực nghiệm bằng những mô hình khoa học thì chỉ tập trung ở quy mô cấp tỉnh, hay xa hơn, nằm trong những nghiên cứu mang cấp ngành, khu vực. Với ý nghĩa đó, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài nghiên cứu “ Các Nhân tố tác động đến nghèo đói ở huyện An Phú, tỉnh An Giang” nhằm xác định những nét tương đồng; và phát hiện những nét đặc trưng của tình trạng nghèo đói ở huyện An Phú so với cả tỉnh, hay khu vực để từ đó có những gợi ý chính sách phù hợp. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] viii Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn PGS Tiến sĩ Đinh Phi Hổ đã tận tình hướng dẫn chúng tôi thực hiện đề tài này. Chúng tôi cũng xin trân trọng cảm ơn Lãnh đạo UBND tỉnh An Giang, Lãnh đạo các Sở Lao động Thương binh & Xã hội, Sở Nông nghiệp & PTNT, Ban Quản lý Khu KTCK, Ủy Ban Dân tộc, Huyện ủy, UBND huyện An Phú, Phòng Thống kê huyện An Phú, Đảng ủy, UBND các xã Vĩnh Trường, xã Nhơn Hội và thị trấn Long Bình đã cung cấp cho chúng tôi những tư liệu cần thiết cho nghiên cứu này. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Vấn đề nghiên cứu: Nghèo đói là một vấn đề lớn trên thế giới, đặc biệt đối với các nước đang phát triển. Theo ngân hàng thế giới, thế giới hiện nay có khoàng 1,2 tỷ người (1/5 dân số toàn cầu) lâm vào cảnh nghèo đói. Nghèo đói là một trong những nguyên nhân gây ra bùng nổ xung đột và làm chậm quá trình tăng trưởng, phát triển của nền kinh tế thế giới. Cũng như các nước trên thế giới, Chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam đều hướng đến việc tạo cơ hội cho người nghèo vươn lên nhằm thu ngắn khoảng cách giàu nghèo, tạo sự công bằng và phát triển bền vững. Chính phủ Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình, chính sách nhằm xóa đói giảm nghèo trên phạm vi toàn quốc, điển hình là chương trình 135(Chương trình phát triển kinh tế xã hội đối với các xã đặc biệt khó khăn vùng dân tộc miền núi, vùng hải đảo, vùng sâu vùng xa) và Chương trình 134 hỗ trợ đất sản xuất, đất ở, nhà ở và nước sinh hoạt cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, đời sống khó khăn.2 Lý do chọn đề tài: An Giang là một trong 13 tỉnh thuộc khu vực (vùng) Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL) và là tỉnh biên giới phía Tây Nam của Tổ quốc. An Giang cũng là một tỉnh có nền kinh tế nông nghiệp, cơ sở hạ tầng còn kém phát triển. Tổng số hộ nghèo cuối năm 2007 là 41.298 hộ, chiếm tỷ lệ 8,93%.