Luận văn thạc sĩ các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thoát nghèo ở xã bình phú thành phố bến tre tỉnh bến tre

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thoát nghèo tại xã Bình Phú, thành phố Bến Tre, tỉnh Bến Tre. Phân tích và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Huỳnh Hữu Thuận
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Trương Đăng Thụy
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Thoát Nghèo Ở Xã Bình Phú, Thành Phố Bến Tre, Tỉnh Bến Tre
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Bến Tre

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 1.7. Bố cục của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Nghèo đói và sự cần thiết phải thoát nghèo
• 2.2. Khái niệm về nghèo đói
• 2.3. Tiêu chí đánh giá đói nghèo
• 2.4. Tiêu chí xác định chuẩn nghèo của thế giới
• 2.5. Quan điểm của Ngân hàng Thế giới (WB)
• 2.6. Quan điểm của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO)
• 2.7. Tiêu chí xác định chuẩn nghèo của Việt Nam
• 2.8. Quan điểm của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (phương pháp MOLISA: xác định chuẩn nghèo đói theo tiêu chuẩn quốc gia)
• 2.9. Quan điểm của Tổng cục Thống kê Việt Nam (Phương pháp GSO-WB: xác định chuẩn nghèo đói theo tiêu chuẩn quốc tế)
• 2.10. Phương pháp đo lường nghèo đói
• 2.11. Các thước đo về nghèo
• 2.12. Vòng luẩn quẩn nghèo đói
• 2.13. Đặc trưng của nghèo đói
• 2.14. Nguyên nhân nghèo đói
• 2.14.1. Nguyên nhân nghèo đói trên thế giới
• 2.14.2. Nguyên nhân nghèo đói ở Việt Nam
• 2.15. Đặc tính của người nghèo
• 2.16. Sự cần thiết phải thoát nghèo
• 2.17. Giảm nghèo là mục tiêu quốc gia
• 2.18. Cam kết giảm nghèo của Việt Nam với Liên Hiệp Quốc
• 2.19. Khảo lược các lý thuyết kinh tế
• 2.20. Các nhóm yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thoát nghèo qua các nghiên cứu thực nghiệm có liên quan
• 2.20.1. Nhóm yếu tố liên quan đến cá nhân và hộ gia đình
• 2.20.2. Yếu tố liên quan đến chính sách xoá đói giảm nghèo của Chính phủ
• 2.21. Thực tiễn thoát nghèo trên thế giới và ở Việt Nam
• 2.21.1. Trên thế giới
• 2.21.2. Thành phố Bến Tre, Tỉnh Bến Tre
• 2.22. Bài học kinh nghiệm trong công tác xoá đói giảm nghèo
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thực trạng đói nghèo ở xã Bình Phú, thành phố Bến Tre, tỉnh Bến Tre thời gian qua
• 3.2. Khung phân tích
• 3.3. Mô hình kinh tế lượng
• 3.4. Các biến số sử dụng trong mô hình Ordered Probit
• 3.5. Phương pháp tính và chọn mẫu khảo sát
• 3.6. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.6.1. Dữ liệu sơ cấp
• 3.6.2. Dữ liệu thứ cấp
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Hiểu biết về chính sách
• 4.2. Theo dõi thông tin qua phương tiện
• 4.3. Các tổ chức tham gia
• 4.4. Bạn bè và hàng xóm thân thiết
• 4.5. Vay tiền từ ngân hàng chính sách
• 4.6. Vay tiền thực hiện mô hình làm ăn
• 4.7. Mức độ đồng ý các phát biểu
• 4.8. Nhu cầu vay vốn ngân hàng chính sách
• 4.9. Giá trị nhà cửa
• 4.10. Diện tích đất
• 4.11. Nguồn thu nhập
• 4.12. Trình độ học vấn
• 4.13. Trình độ của vợ
• 4.14. Trình độ người chồng
• 4.15. Trình trạng hôn nhân
• 4.16. Sử dụng điện thoại
• 4.17. Kết quả hồi quy mô hình Ordered Probit
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Đặc điểm hộ thoát nghèo ở xã Bình Phú, thành phố Bến Tre, tỉnh Bến Tre
• 5.2. Những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thoát nghèo của hộ nghèo ở xã Bình Phú
• 5.3. Những yếu tố ảnh hưởng thuận (theo chiều hướng tích cực) làm tăng khả năng thoát nghèo của hộ nghèo ở xã Bình Phú
• 5.4. Những yếu tố ảnh hưởng nghịch (theo chiều hướng tiêu cực) hoặc không ảnh hưởng đến khả năng thoát nghèo của hộ nghèo ở xã Bình Phú
• 5.5. Gợi ý chính sách
• 5.5.1. Thực hiện xây dựng gia đình văn hóa, hạn chế tình trạng ly hôn ở địa phương (Căn cứ tác động của yếu tố tình trạng hôn nhân chủ hộ đến khả năng thoát nghèo của hộ nghèo)
• 5.5.2. Chính sách đào tạo nghề và tạo việc làm (Căn cứ tác động của các yếu tố việc làm)
• 5.5.3. Cho vay với mục đích sử dụng vốn phù hợp đối với hộ nghèo, cận nghèo và khó khăn (căn cứ tác động sử dụng vốn vay vào mục đích sản xuất kinh doanh)
• 5.6. Hạn chế của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về yếu tố ảnh hưởng đến thoát nghèo ở Bình Phú Bến Tre

Xã Bình Phú, thành phố Bến Tre, tỉnh Bến Tre đang đối mặt với nhiều thách thức trong công tác giảm nghèo. Để hiểu rõ hơn về tình hình này, cần phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thoát nghèo của các hộ gia đình tại đây. Nghiên cứu này không chỉ giúp xác định nguyên nhân mà còn đề xuất các giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

1.1. Đặc điểm kinh tế xã hội của xã Bình Phú

Xã Bình Phú có nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, với nhiều hộ gia đình sống phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, sự biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống của người dân.

1.2. Tình hình nghèo đói tại xã Bình Phú

Theo số liệu thống kê, tỷ lệ hộ nghèo tại xã Bình Phú vẫn còn cao, với nhiều hộ gia đình sống dưới mức chuẩn nghèo. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về việc tìm kiếm các giải pháp giảm nghèo hiệu quả.

II. Các thách thức trong công tác giảm nghèo ở Bình Phú Bến Tre

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ từ chính phủ, nhưng công tác giảm nghèo tại xã Bình Phú vẫn gặp nhiều khó khăn. Các yếu tố như thiếu vốn, trình độ học vấn thấp và tình trạng việc làm không ổn định là những thách thức lớn.

2.1. Thiếu vốn và tài chính cho hộ nghèo

Nhiều hộ nghèo không có khả năng tiếp cận nguồn vốn vay từ ngân hàng, dẫn đến việc không thể đầu tư vào sản xuất hoặc kinh doanh. Điều này làm giảm khả năng thoát nghèo của họ.

2.2. Trình độ học vấn và kỹ năng nghề nghiệp

Trình độ học vấn thấp và thiếu kỹ năng nghề nghiệp là một trong những nguyên nhân chính khiến người dân khó tìm được việc làm ổn định, từ đó ảnh hưởng đến khả năng thoát nghèo.

III. Phương pháp giải quyết vấn đề thoát nghèo ở Bình Phú Bến Tre

Để nâng cao khả năng thoát nghèo, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả, bao gồm đào tạo nghề, hỗ trợ tài chính và phát triển kinh tế địa phương.

3.1. Đào tạo nghề và tạo việc làm

Chương trình đào tạo nghề cần được triển khai rộng rãi để nâng cao kỹ năng cho người dân, giúp họ có cơ hội tìm kiếm việc làm tốt hơn.

3.2. Hỗ trợ tài chính cho hộ nghèo

Cần có các chính sách hỗ trợ tài chính linh hoạt, giúp hộ nghèo tiếp cận nguồn vốn vay với lãi suất thấp để đầu tư vào sản xuất và kinh doanh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Bình Phú Bến Tre

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các chính sách hỗ trợ đúng đắn có thể giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo bền vững. Các mô hình thành công cần được nhân rộng.

4.1. Mô hình hỗ trợ tài chính thành công

Một số hộ gia đình đã thành công trong việc thoát nghèo nhờ vào các chương trình hỗ trợ tài chính từ ngân hàng chính sách xã hội, cho thấy hiệu quả của việc đầu tư đúng cách.

4.2. Kinh nghiệm từ các hộ gia đình thoát nghèo

Các hộ gia đình đã thoát nghèo chia sẻ rằng việc tham gia vào các khóa đào tạo nghề và nhận hỗ trợ tài chính đã giúp họ cải thiện thu nhập và chất lượng cuộc sống.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho công tác giảm nghèo ở Bình Phú Bến Tre

Công tác giảm nghèo tại xã Bình Phú cần được tiếp tục đẩy mạnh với các chính sách phù hợp. Việc nâng cao nhận thức và tạo điều kiện cho người dân tham gia vào các chương trình phát triển là rất quan trọng.

5.1. Đề xuất chính sách giảm nghèo bền vững

Cần xây dựng các chính sách giảm nghèo bền vững, tập trung vào việc phát triển kinh tế địa phương và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

5.2. Tương lai của công tác giảm nghèo tại Bình Phú

Với sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức xã hội, xã Bình Phú có thể hướng tới một tương lai không còn hộ nghèo, góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh Bến Tre.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghèo đói là một trong những thách thức lớn nhất đối với sự phát triển bền vững của các quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển như Việt Nam. Theo Ngân hàng Thế giới (2012), mặc dù nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo, nhưng vẫn còn không ít hộ có thu nhập sát chuẩn nghèo và dễ tái nghèo. Vùng Đồng bằng sông Cửu Long, trong đó có xã Bình Phú, thành phố Bến Tre, tỉnh Bến Tre, là khu vực có số lượng người nghèo lớn về giá trị tuyệt đối, dù tỷ lệ nghèo không phải cao nhất cả nước. Tại xã Bình Phú, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo và khó khăn vẫn chưa giảm nhiều trong giai đoạn 2015-2018, với ranh giới giữa hộ thoát nghèo và hộ nghèo còn mong manh, nguy cơ tái nghèo cao.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thoát nghèo của hộ nghèo tại xã Bình Phú trong giai đoạn 2015-2018, từ đó đề xuất các giải pháp chính sách giúp hộ nghèo thoát nghèo bền vững. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu khảo sát 100 hộ nghèo được xếp loại năm 2015, thu thập thông tin đến năm 2018, tập trung phân tích các yếu tố như nghề nghiệp, mục đích sử dụng vốn vay, trình độ học vấn, tình trạng hôn nhân, và mức độ tiếp cận thông tin. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách giảm nghèo hiệu quả tại địa phương, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và ổn định xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh tế về nghèo đói và giảm nghèo, trong đó có quan điểm của Amartya Sen về nghèo đói đa chiều, nhấn mạnh không chỉ thiếu thu nhập mà còn thiếu cơ hội phát huy năng lực cá nhân. Khái niệm nghèo được tiếp cận theo chuẩn nghèo quốc gia và quốc tế, bao gồm nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối. Các yếu tố ảnh hưởng đến nghèo đói được phân thành nhóm cá nhân và hộ gia đình (quy mô hộ, số con, trình độ học vấn, nghề nghiệp, thu nhập), và nhóm chính sách hỗ trợ (tín dụng ưu đãi, đào tạo nghề, chính sách xã hội).

Mô hình kinh tế lượng Ordered Probit được áp dụng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thoát nghèo, với biến phụ thuộc là trạng thái nghèo của hộ gia đình (nghèo, cận nghèo, khó khăn, thoát nghèo). Các biến độc lập bao gồm hiểu biết về chính sách, thời gian theo dõi thông tin qua các kênh truyền thông, tham gia tổ chức đoàn thể, số lượng bạn bè và hàng xóm thân thiết, nghề nghiệp, mục đích sử dụng vốn vay, trình độ học vấn, tình trạng hôn nhân, diện tích đất và việc sử dụng điện thoại.

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu sơ cấp được thu thập từ 100 hộ nghèo được xếp loại năm 2015 tại xã Bình Phú, qua phỏng vấn trực tiếp chủ hộ trong giai đoạn từ tháng 01 đến tháng 6 năm 2019. Mẫu khảo sát được chọn dựa trên danh sách hộ nghèo và hộ thoát nghèo do Ủy ban nhân dân xã cung cấp, phân bổ tại 4 ấp với tỷ lệ tương ứng: Bình Thành (41%), Bình Thạnh (28%), Bình Công (16%), Phú Lợi (15%).

Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi ngẫu nhiên có tham vấn cán bộ địa phương nhằm đảm bảo tiếp cận các hộ nghèo thực sự có khả năng thoát nghèo. Phân tích dữ liệu sử dụng mô hình hồi quy Ordered Probit để ước lượng tác động của các yếu tố đến xác suất thoát nghèo, đồng thời sử dụng thống kê mô tả để trình bày đặc điểm hộ nghèo và các biến số nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2015-2018, phù hợp với mục tiêu đánh giá hiệu quả các chính sách giảm nghèo tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ hộ thoát nghèo: Trong 100 hộ khảo sát, có 86 hộ đã thoát nghèo và trở thành hộ khá vào năm 2018, chiếm 86%. Số hộ vẫn nghèo là 7%, cận nghèo 6%, và khó khăn 1%.

2. Hiểu biết về chính sách: 73% hộ khảo sát biết rõ về các chính sách hỗ trợ người nghèo, 22% không biết gì, và 5% nghe nói nhưng không rõ. Việc hiểu biết chính sách có tác động tích cực đến khả năng thoát nghèo.

3. Thời gian theo dõi thông tin: Trung bình mỗi ngày, hộ gia đình dành 1,8 giờ xem TV, 0,3 giờ nghe radio, 0,2 giờ truy cập internet và 0,29 giờ tham gia các hoạt động cộng đồng. Việc tiếp cận thông tin qua các kênh truyền thông giúp nâng cao nhận thức và khả năng tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ.

4. Tham gia tổ chức đoàn thể: 75% hộ tham gia các tổ chức như Hội Nông dân (49%), Hội Phụ nữ (14%), Hội Người cao tuổi (7%), Hội Cựu chiến binh (5%). Tham gia đoàn thể tạo điều kiện tiếp cận thông tin và hỗ trợ xã hội.

5. Vay vốn ngân hàng chính sách: 100% hộ khảo sát vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội, trong đó 41% sử dụng vốn để mua sắm tài sản, 6% để sản xuất kinh doanh, 1% cho con đi học, và 52% cho mục đích khác. Mức vay trung bình là 33,76 triệu đồng, dao động từ 10 đến 100 triệu đồng.

6. Trình độ học vấn và tình trạng hôn nhân: 36% vợ và 42% chồng có trình độ cấp 2; 70% hộ có vợ chồng đầy đủ, 30% là góa phụ hoặc độc thân. Trình độ học vấn và tình trạng hôn nhân có ảnh hưởng tích cực đến khả năng thoát nghèo.

7. Nghề nghiệp: 20% hộ sống bằng nghề nông nghiệp, 24% buôn bán, 14% dịch vụ, 37% nghề khác. Việc làm phi nông nghiệp giúp tăng thu nhập và khả năng thoát nghèo nhanh hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy việc hiểu biết chính sách và tiếp cận thông tin qua các phương tiện truyền thông đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng thoát nghèo của hộ gia đình. Việc tham gia các tổ chức đoàn thể cũng tạo ra mạng lưới hỗ trợ xã hội, giúp hộ nghèo tiếp cận các nguồn lực và thông tin cần thiết.

Tín dụng ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội là công cụ thiết yếu giúp hộ nghèo có vốn đầu tư sản xuất kinh doanh, tuy nhiên hiệu quả sử dụng vốn phụ thuộc vào mục đích vay và cách quản lý vốn. Nghề nghiệp phi nông nghiệp được xác định là yếu tố thuận lợi giúp tăng thu nhập và giảm nguy cơ tái nghèo, phù hợp với các nghiên cứu trước đây cho thấy đa dạng hóa việc làm là chìa khóa thoát nghèo bền vững.

Trình độ học vấn và tình trạng hôn nhân cũng ảnh hưởng tích cực, bởi trình độ học vấn cao giúp người dân có kỹ năng và kiến thức áp dụng vào sản xuất, kinh doanh; trong khi gia đình có vợ chồng đầy đủ tạo điều kiện ổn định về mặt tinh thần và kinh tế. Các kết quả này có thể được minh họa qua biểu đồ phân phối trạng thái thoát nghèo theo từng yếu tố như nghề nghiệp, trình độ học vấn, và mức độ tiếp cận thông tin.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường tuyên truyền và nâng cao nhận thức chính sách: Đẩy mạnh công tác truyền thông qua các kênh truyền hình, internet và các hoạt động cộng đồng nhằm nâng cao hiểu biết của người nghèo về các chính sách hỗ trợ. Chủ thể thực hiện: chính quyền xã và các tổ chức đoàn thể, thời gian: liên tục trong 2 năm tới.

2. Phát triển đa dạng hóa nghề nghiệp phi nông nghiệp: Tổ chức các lớp đào tạo nghề, hỗ trợ chuyển đổi nghề cho người nghèo, đặc biệt khuyến khích phát triển các ngành dịch vụ và thương mại. Chủ thể thực hiện: Trung tâm dạy nghề địa phương phối hợp với chính quyền xã, thời gian: 2019-2021.

3. Tối ưu hóa sử dụng vốn vay ưu đãi: Hướng dẫn hộ nghèo sử dụng vốn vay đúng mục đích sản xuất kinh doanh, tăng cường giám sát và hỗ trợ kỹ thuật để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Chính sách xã hội phối hợp với chính quyền xã, thời gian: ngay lập tức và duy trì thường xuyên.

4. Hỗ trợ ổn định gia đình và nâng cao trình độ học vấn: Thực hiện các chương trình hỗ trợ giáo dục, khuyến khích học tập suốt đời, đồng thời xây dựng các mô hình gia đình văn hóa nhằm giảm thiểu tình trạng ly hôn, góp phần ổn định đời sống xã hội. Chủ thể thực hiện: các ban ngành xã hội, thời gian: 2019-2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý chính sách xã hội và giảm nghèo: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng và điều chỉnh chính sách giảm nghèo phù hợp với đặc điểm địa phương.

2. Nhà nghiên cứu và học viên cao học ngành kinh tế và quản lý: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp nghiên cứu định lượng, mô hình Ordered Probit và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến nghèo đói.

3. Các tổ chức tín dụng và ngân hàng chính sách: Hiểu rõ hơn về tác động của tín dụng ưu đãi đến khả năng thoát nghèo, từ đó cải thiện quy trình cho vay và hỗ trợ khách hàng.

4. Các tổ chức phi chính phủ và cộng đồng địa phương: Áp dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế các chương trình hỗ trợ, đào tạo nghề và nâng cao nhận thức cho người nghèo.

Câu hỏi thường gặp

1. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến khả năng thoát nghèo tại xã Bình Phú?
   Việc làm phi nông nghiệp và sử dụng vốn vay đúng mục đích được xác định là những yếu tố quan trọng nhất giúp hộ nghèo thoát nghèo bền vững.

2. Tại sao một số hộ thoát nghèo lại dễ tái nghèo?
   Nguyên nhân chủ yếu là do vốn vay không được sử dụng hiệu quả, thiếu đa dạng hóa nguồn thu nhập và thiếu ý chí tự lực của hộ gia đình.

3. Vai trò của trình độ học vấn trong giảm nghèo như thế nào?
   Trình độ học vấn giúp nâng cao kỹ năng và kiến thức, từ đó tăng khả năng tiếp cận việc làm và áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, góp phần thoát nghèo.

4. Ngân hàng Chính sách xã hội có vai trò gì trong công tác giảm nghèo?
   Ngân hàng cung cấp vốn vay ưu đãi giúp hộ nghèo có nguồn lực đầu tư sản xuất kinh doanh, tuy nhiên cần giám sát và hướng dẫn sử dụng vốn để đạt hiệu quả cao.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả các chính sách giảm nghèo tại địa phương?
   Cần tăng cường tuyên truyền, đào tạo nghề, hỗ trợ đa dạng hóa nghề nghiệp, đồng thời xây dựng mạng lưới hỗ trợ xã hội và giám sát chặt chẽ việc sử dụng nguồn lực.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến khả năng thoát nghèo của hộ nghèo tại xã Bình Phú gồm nghề nghiệp, mục đích sử dụng vốn vay, trình độ học vấn, tình trạng hôn nhân và tiếp cận thông tin.
• Tỷ lệ hộ thoát nghèo trong mẫu khảo sát đạt 86%, tuy nhiên nguy cơ tái nghèo vẫn còn cao nếu không có các giải pháp hỗ trợ phù hợp.
• Việc làm phi nông nghiệp và sử dụng vốn vay đúng mục đích là những nhân tố then chốt giúp hộ nghèo thoát nghèo bền vững.
• Các chính sách cần tập trung nâng cao nhận thức, đào tạo nghề, hỗ trợ vốn và ổn định gia đình để phát huy hiệu quả giảm nghèo.
• Đề xuất các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 2-3 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng nghiên cứu để hoàn thiện chính sách.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng xã Bình Phú phát triển bền vững, giảm nghèo hiệu quả và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu Chương 2: Cơ sở lý thuyết Chương 3: Mô hình phân tích Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương 5: Kết luận và gợi ý chính sách TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2. Nghèo đói và sự cần thiết phải thoát nghèo 2. Khái niệm về nghèo đói Phải thừa nhận rằng, cho đến nay, không có định nghĩa duy nhất nào về nghèo đói (Ngân hàng Thế giới, 2004). Cần có quan điểm đúng và có sự thống nhất chung cho các quốc gia về khái niệm nghèo đói thì mới xây dựng được các giải pháp xoá đói giảm nghèo hiệu quả.

Có chăng, chỉ khác nhau giữa các quốc gia về cách tiếp cận nghèo đói, chứ không phải khác nhau về bản chất của nghèo đói. Theo Nicolas Meisel, (2009, trang 64), người châu Phi có một ngạn ngữ có thể xem là định nghĩa về nghèo đói: "Kẻ nghèo là kẻ không có bạn". Tư tưởng của câu ngạn ngữ này mở ra một hướng tiếp cận mới về nghèo đói - đặc biệt thích ứng với các nước đang phát triển - nghèo là bị cô lập, không có mối liên hệ với mọi người, bị chia cắt khỏi mạng lưới xã hội vốn giúp chống lại các nguy cơ trong cuộc sống (Nicolas Meisel, Jacques Ould Aoudia, 2009). Theo quan điểm định lượng, người ta so sánh thu nhập hoặc tiêu dùng của cá nhân hay hộ gia đình với một mức mà xã hội xem là chuẩn về mức sống.

Những hộ hay cá nhân nằm dưới ngưỡng này được xem là nghèo. Diễn giải rõ hơn nữa về nghèo, Ngân hàng Thế giới (2003) định nghĩa, nghèo đói, là tình trạng kiệt quệ bao gồm nhiều khía cạnh, bị thiếu thốn nhiều phương diện: thu nhập hạn chế hoặc thiếu cơ hội tạo thu nhập, thiếu tài sản và thu nhập để phòng những lúc khó khăn, dễ bị tổn thương khi gặp những tai ương bất ngờ hoặc trong những tình huống bất lợi, ít có khả năng bày tỏ nhu cầu và khó khăn đến những người có thể giúp đỡ và giải quyết, ít được tham gia vào quá trình ra quyết định, cảm giác không được tôn trọng. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Cụ thể hơn về nghèo, Hội nghị thượng đỉnh thế giới về phát triển xã hội tổ chức năm 1995 tại Copenhagen, Đan Mạch đã xác định: "Người nghèo là tất cả những ai mà thu nhập thấp hơn dưới một đô la (USD) mỗi ngày cho mỗi người, số tiền được coi như đủ để mua những sản phẩm cần thiết để tồn tại". Riêng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, các quốc gia trong khu vực đã thống nhất cao đưa ra định nghĩa về nghèo tại Hội nghị về chống nghèo đói do Ủy ban kinh tế xã hội khu vực châu Á Thái Bình Dương (ESCAP) tổ chức tháng 9 năm 1993 tại Bangkok, Thái Lan: "Nghèo đói là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng và thoả mãn những nhu cầu cơ bản của con người, mà những nhu cầu này đã được xã hội thừa nhận, tuỳ theo trình độ phát triển kinh tế - xã hội và phong tục tập quán của địa phương".

Định nghĩa này mang tính hướng dẫn về phương pháp nhận diện, đánh giá nét chính yếu, phổ biến về đói nghèo. Có thể xem đây là định nghĩa chung nhất về nghèo đói (Hoàng Triều Hoa, 2015). Trong đó, các tiêu chí và chuẩn mực xác định nghèo đói chưa được lượng hóa. Ngoài ra, còn có cách tiếp cận khái niệm nghèo tham chiếu theo tình trạng thiếu thốn vật chất, thường là thiếu điện, nước sạch hay nhà vệ sinh và các dịch vụ khác.

Nhìn chung, đói nghèo là kết quả của một loạt các tác động về xã hội, kinh tế, chính trị và văn hoá (UNDP, 2012). Nói chung, bàn đến giàu, nghèo, là xem xét thu nhập và mức sống với những chuẩn mực khác nhau tùy thuộc vào từng quốc gia, vùng, miền khác nhau. Chính từ đó, có quan niệm nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối. Robert McNamara, khi là giám đốc của Ngân hàng Thế giới, đã đưa ra khái niệm nghèo tuyệt đối như sau: "Nghèo ở mức độ tuyệt đối.

là sống ở ranh giới ngoài cùng của tồn tại. Những người nghèo tuyệt đối là những người phải đấu tranh để sinh tồn trong các thiếu thốn tồi tệ và trong tình trạng bỏ bê và mất phẩm cách vượt quá sức tưởng tượng mang dấu ấn của cảnh ngộ may mắn của giới trí thức chúng ta". TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Khác với nghèo tuyệt đối, nghèo tương đối là tình trạng một bộ phận dân cư sống dưới mức trung bình của cộng đồng tại địa phương xem xét. Định nghĩa này đề cập đến vấn đề bất bình đẳng trong xã hội.

Nghèo theo quan niệm này mang ý nghĩa tương đối vì mức sống trung bình ở các nước là khác nhau, giữa các vùng, các địa phương là khác nhau (Hoàng Triều Hoa, 2015). Từ những nội dung trên, có thể nhận thấy rằng khái niệm nghèo thay đổi theo thời gian, tùy thuộc vào mức sống của xã hội. Quan niệm của chính người nghèo ở nước ta về nghèo đói còn đơn giản. Kết quả các cuộc tham vấn có sự tham gia của người dân, nói rằng: "Nghèo đói là gì ư? Là hôm nay con tôi ăn khoai, ngày mai không biết con tôi ăn gì? Bạn nhìn nhà ở của tôi thì biết, trong nhà nhìn thấy mặt trời, khi mưa thì trong nhà cũng như ngoài sân" (Mai Thị Thu Hương, 2007).

Ngày nay, vấn đề nghèo được xem xét theo nhiều góc độ khác nhau - khái niệm "nghèo đa chiều" ra đời. Diễn giải rõ hơn quan điểm "nghèo đa chiều", tháng 6 năm 2008, Liên Hợp Quốc tuyên bố: "Nghèo là thiếu năng lực tối thiểu để tham gia hiệu quả vào các hoạt động xã hội. Nghèo có nghĩa là không có đủ ăn, đủ mặc, không được đi học, không được đi khám bệnh, không có đất đai để trồng trọt hoặc không có nghề nghiệp để nuôi sống bản thân, không được tiếp cận tín dụng. Nghèo cũng có nghĩa không an toàn, không có quyền và bị loại trừ của các cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng.

Nghèo có nghĩa là dễ bị bạo hành, phải sống ngoài lề xã hội". * Khái niệm về đói nghèo ở Việt Nam Nghèo đói: Việt Nam cơ bản thống nhất với khái niệm nghèo đói của ESCAP tại Hội nghị về chống nghèo đói do Ủy ban kinh tế xã hội khu vực châu Á Thái Bình Dương (ESCAP) tổ chức tháng 9 năm 1993 tại Bangkok, Thái Lan. Do xuất phát điểm của nền kinh tế và năng suất lao động của Việt Nam thấp, khái niệm nghèo đói được tách thành hai khái niệm riêng - điểm khác biệt so với nhiều nước. Bên cạnh khái niệm nghèo, Việt Nam còn sử dụng khái niệm đói để phân biệt mức độ nghèo của một bộ phận dân cư.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 * Đói: là bậc thấp nhất của nghèo, là tình trạng mà mức sống dưới mức tối thiểu và thu nhập không đủ đảm bảo nhu cầu về vật chất để duy trì cuộc sống. Đó là những hộ dân cư thiếu ăn, đứt bữa trong thời gian dài, thường vay mượn của cộng đồng và không có khả năng chi trả. * Nghèo: là tình trạng mà thu nhập và chi tiêu không đáp ứng được những nhu cầu về ăn, mặc, ở, y tế, giáo dục, đi lại, và giao tiếp trong cuộc sống. Chương trình mục tiêu quốc gia xoá đói giảm nghèo giai đoạn 1998 - 2000 của Việt Nam đã đưa ra các khái niệm: * Hộ đói: Là hộ cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, ốm đau không có tiền chữa trị, con cái thất học, thường vay mượn cộng đồng và thiếu khả năng chi trả.

Giá trị đồ dùng trong nhà không đáng kể, nhà ở rách nát. Bình quân thu nhập đầu người quy đổi ra gạo dưới 13kg gạo/tháng (tương đương 45. * Hộ nghèo: Là hộ thiếu ăn, mặc không đủ lành, không đủ ấm, không có khả năng phát triển sản xuất, không thể vươn tới các nhu cầu về văn hóa - tinh thần hoặc những nhu cầu này phải cắt giảm tới mức tối thiểu gần nhất, gần như không có. Bình quân thu nhập đầu người quy đổi ra gạo dưới 25kg gạo/tháng (tương đương 90.000VND) ở thành thị, dưới 20kg gạo/tháng (tương đương 70.000VND) ở nông thôn đồng bằng và trung du và dưới 15kg gạo/tháng (tương đương 55.000VND) ở nông thôn và miền núi hải đảo.

Tiêu chí đánh giá đói nghèo Chuẩn nghèo, là thước đo để phân biệt ai nghèo và ai không nghèo. Từ đó, có chính sách, biện pháp trợ giúp phù hợp và đúng đối tượng (Báo cáo Chính phủ về chuẩn nghèo giai đoạn 2006 - 2010 của Bộ Lao động - Thương binh và xã hội). Tiêu chí xác định chuẩn nghèo của thế giới a. Quan điểm của Ngân hàng Thế giới (WB) * Chỉ tiêu thu nhập bình quân theo đầu người + Phương pháp Atlas (phương pháp tính theo tỷ giá hối đoái và tính theo USD): Ngân hàng Thế giới chia ra làm 6 loại quốc gia (theo mức thu nhập năm 1990): trên 25.000 USD/người/năm (cực giàu); từ 20.000 USD/người/năm (giàu); từ TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.000 USD/người/năm (khá giàu); từ 2.000 USD/người/năm (trung bình); từ 500 - dưới 2.500 USD/người/năm (nghèo); dưới 500 USD/người/năm (cực nghèo).

+ Phương pháp PPP (tính theo sức mua tương đương và tính theo USD): WB đã đưa ra chuẩn mực nghèo khổ chung của toàn cầu là thu nhập bình quân đầu người dưới 370 USD/người/năm. WB xác định ngưỡng nghèo chung (theo phương pháp PPP) là đối với các nước thu nhập thấp, dưới 1 USD/người/ngày; đối với các nước thu nhập trung bình thấp, dưới 2 USD/người/ngày. * Chỉ tiêu nhu cầu dinh dưỡng: Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đưa ra lượng dinh dưỡng 2.100 kcalo/người/ngày - nhu cầu cơ bản và tối thiểu của con người. + Ngưỡng nghèo lương thực, thực phẩm: WB tính toán chi phí đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng đủ 2100 kcalo/người/ngày là 1.833 đồng/người/năm.

+ Ngưỡng nghèo chung: Gồm chi tiêu cho sản phẩm lương thực, thực phẩm và phi lương thực, thực phẩm (ở, mặc, y tế, giáo dục, văn hóa, đi lại, giao tiếp). Vì nghèo đói chịu tác động của nhiều nhân tố nên hiện nay, các tổ chức quốc tế đã xây dựng các chỉ số đo lường nghèo đa chiều như Chỉ số phát triển con người (Human Development Index - HDI), Chỉ số phát triển liên quan đến giới (Gender Development Index - GDI), Chỉ số nghèo tổng hợp (Human Poverty Index - HPI), Chỉ số nghèo đa chiều (Multidimensional Poverty Index - MPI), Chỉ số chất lượng cuộc sống (P Quality Life Index - PQLI). Các chỉ số đều có ưu, khuyết điểm riêng, có thể được sử dụng tuỳ mục đích và phạm vi nghiên cứu.