Cơ hội và thách thức trong xuất khẩu các sản phẩm từ nhựa pe pp của công ty cổ phần nhựa hưng yên sang thị trường eu trong bối cảnh thực thi hiệp định thương mại tự do việt nam eu

Phân tích cơ hội, thách thức xuất khẩu nhựa PE, PP của Nhựa Hưng Yên sang EU dưới tác động của EVFTA. Tìm hiểu chiến lược để tăng trưởng xuất khẩu bền vững.

• Tác giả: Đoàn Thị Minh Châu
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Duy Đạt
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh Tế Và Kinh Doanh Quốc Tế
• Đề tài: Cơ hội và thách thức trong việc xuất khẩu các sản phẩm từ nhựa PE, PP của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên sang thị trường EU trong bối cảnh thực thi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA)
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Tổng quan các nghiên cứu về đề tài nghiên cứu
• 1.3. Các công trình nghiên cứu liên quan đến cơ hội và thách thức khi xuất khẩu
• 1.4. Các công trình nghiên cứu liên quan đến cơ hội và thách thức khi xuất khẩu hàng hóa vào EU trong bối cảnh thực thi EVFTA
• 1.5. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.6. Đối tượng nghiên cứu
• 1.7. Phạm vi nghiên cứu
• 1.8. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8.1. Phương pháp thu nhập dữ liệu
• 1.8.2. Phương pháp xử lý dữ liệu
• 1.9. Kết cấu của đề tài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC KHI XUẤT KHẨU SẢN PHẨM TRONG BỐI CẢNH THỰC THI HIỆP ĐỊNH THƢƠNG MẠI TỰ DO
• 2.1. Cơ sở lý luận về xuất khẩu hàng hoá
• 2.2. Khái niệm về xuất khẩu hàng hoá
• 2.3. Vai trò của xuất khẩu hàng hoá
• 2.4. Các hình thức xuất khẩu hàng hoá
• 2.5. Mô hình phân tích cơ hội và thách thức (TOWS) khi xuất khẩu sản phẩm của doanh nghiệp. Thách thức
• 2.6. Ma trận TOWS
• 2.7. Khái quát chung về Hiệp định thương mại tự do
• 2.8. Khái niệm Hiệp định thương mại tự do
• 2.9. Cơ hội đối với các doanh nghiệp khi tham gia Hiệp định thương mại tự do
• 2.10. Thách thức đối với các doanh nghiệp khi tham gia Hiệp định thương mại tự do
• 3. CHƯƠNG III: CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC KHI XUẤT KHẨU CÁC SẢN PHẨM TỪ NHỰA PE, PP SANG THỊ TRƯỜNG EU TRONG BỐI CẢNH THỰC THI HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO VIỆT NAM - EU (EVFTA) CỦA CÔNG TY NHỰA HƯNG YÊN
• 3.1. Tổng quan về Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên
• 3.3. Đặc điểm mặt hàng xuất khẩu và thị trường xuất khẩu của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên
• 3.4. Tình hình tài chính của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên
• 3.5. Khái quát chung về thị trường nhập khẩu nhựa EU và Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA)
• 3.5.1. Khái quát về thị trường nhập khẩu sản phẩm từ nhựa của EU
• 3.5.2. Thông tin chính sách và các quy định liên quan đến vấn đề nhập khẩu các sản phẩm từ nhựa của EU
• 3.5.3. Khái quát về Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA)
• 3.5.4. Những cam kết chính của EVFTA với ngành nhựa Việt Nam
• 3.6. Khái quát hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên
• 3.7. Hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty giai đoạn 2021 - 2023
• 3.8. Hoạt động xuất khẩu các sản phẩm từ nhựa PE, PP của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên giai đoạn từ năm 2021 - 2023
• 3.9. Thực trạng, cơ hội và thách thức khi xuất khẩu sản phẩm từ nhựa PE, PP sang thị trường EU trong bối cảnh thực thi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên
• 3.9.1. Thực trạng xuất khẩu sản phẩm từ nhựa PE, PP sang thị trường EU của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên trong giai đoạn 2021 - 2023
• 3.9.2. Cơ hội và thách thức khi xuất khẩu sản phẩm từ nhựa PE, PP sang thị trường EU trong bối cảnh thực thi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên
• 3.9.3. Đánh giá điểm mạnh và hạn chế của công ty khi xuất khẩu sản phẩm từ nhựa PE, PP sang thị trường EU trong bối cảnh thực thi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên
• 4. CHƯƠNG IV: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NHẰM TẬN DỤNG CƠ HỘI VÀ ĐỐI PHÓ THÁCH THỨC KHI XUẤT KHẨU CÁC SẢN PHẨM TỪ NHỰA PE, PP SANG THỊ TRƯỜNG EU TRONG BỐI CẢNH THỰC THI HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO VIỆT NAM - EU CỦA CÔNG TY NHỰA HƯNG YÊN
• 4.1. Định hướng phát triển hoạt động xuất khẩu sản phẩm từ nhựa PE, PP của Công Ty Cổ Phần Nhựa Hưng Yên
• 4.2. Lựa chọn chiến lược nhằm phát triển hoạt động xuất khẩu sản phẩm từ nhựa PE, PP của Công Ty Cổ Phần Nhựa Hưng Yên sang thị trường EU
• 4.3. Đề xuất một số giải pháp nhằm thực hiện chiến lược W-T để thúc đẩy xuất khẩu các sản phẩm từ nhựa PE, PP sang thị trường EU trong bối cảnh thực thi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU của Công Ty Cổ Phần Nhựa Hưng Yên
• 4.4. Một số kiến nghị với Nhà nước và các cơ quan chức năng liên quan
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan Xuất khẩu nhựa PE PP sang EU Triển vọng mới

Toàn cầu hóa và tự do hóa thương mại là xu thế chủ đạo, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thế giới. Việt Nam chủ động tham gia hội nhập quốc tế thông qua các hiệp định FTA, đặc biệt là EVFTA. Hiệp định này mở ra cơ hội lớn cho xuất khẩu, nhập khẩu và thu hút đầu tư, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức. Sản xuất và chế biến nhựa là một trong những ngành hưởng lợi lớn từ EVFTA, đặc biệt khi EU là thị trường nhập khẩu nhựa lớn thứ ba của Việt Nam. Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên (HPC), với quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn Nhật Bản, đang có kế hoạch chuyển hướng sang thị trường EU. Tuy nhiên, thực tế cho thấy thị trường Nhật Bản vẫn chiếm ưu thế lớn, điều này cho thấy cần có chiến lược thúc đẩy xuất khẩu hiệu quả hơn sang EU. Khóa luận này tập trung phân tích cơ hội, thách thức và đề xuất giải pháp cho Nhựa Hưng Yên để tận dụng tối đa tiềm năng thị trường EU.

1.1. EVFTA Động lực cho ngành nhựa Việt Nam

Hiệp định EVFTA, một FTA thế hệ mới giữa Việt Nam và EU, mang lại cam kết sâu rộng và tiêu chuẩn cao, tác động mạnh mẽ đến kinh tế và doanh nghiệp Việt Nam. Thuế quan giảm về 0% tạo điều kiện cho thương mại nhảy vọt. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần nỗ lực để biến thách thức thành cơ hội. Theo nghiên cứu của Phạm Việt Thắng (2020), EVFTA mang đến cơ hội và thách thức đối với thương mại hàng hóa của Việt Nam, đòi hỏi các giải pháp từ Nhà nước và doanh nghiệp để tận dụng tối đa lợi ích.

1.2. Nhựa Hưng Yên Hướng tới thị trường xuất khẩu nhựa EU

Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên (HPC) có tiền thân từ năm 1974, với quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn Nhật Bản. HPC hiện có hơn 12 nhà máy sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm từ nhựa PE, nhựa PP. Mặc dù nhận thấy cơ hội từ EVFTA, thị trường Nhật Bản vẫn chiếm ưu thế lớn trong xuất khẩu của HPC. Điều này cho thấy cần có chiến lược cụ thể và hiệu quả hơn để thúc đẩy xuất khẩu sang thị trường EU đầy tiềm năng. Nghiên cứu sẽ làm rõ các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phù hợp.

II. 6 Cách Nhận diện Thách thức Xuất khẩu nhựa sang EU EVFTA

Việc xuất khẩu sản phẩm nhựa PE, nhựa PP sang thị trường EU không chỉ mang lại cơ hội mà còn đi kèm với nhiều thách thức. Các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là Nhựa Hưng Yên, cần phải đối mặt với các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, quy định về môi trường, và áp lực cạnh tranh từ các đối thủ quốc tế. Hơn nữa, sự thay đổi trong chính sách thương mại và biến động kinh tế toàn cầu cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu. Để thành công, doanh nghiệp cần nắm vững thông tin, xây dựng chiến lược phù hợp và không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh.

2.1. Vượt qua Rào cản kỹ thuật Tiêu chuẩn xuất khẩu nhựa EU

Thị trường EU áp dụng các tiêu chuẩn cao về chất lượng sản phẩm, an toàn và bảo vệ môi trường. Các quy định như REACH, RoHS đặt ra yêu cầu khắt khe đối với các sản phẩm nhựa. Doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ, quy trình sản xuất để đáp ứng các tiêu chuẩn này. Đồng thời, cần có chứng nhận và kiểm định chất lượng từ các tổ chức uy tín để tạo dựng lòng tin với khách hàng. Theo Hoang Tien Nguyen và Hanh Thi Bich Nguyen (2021), việc EU dỡ bỏ thuế nhập khẩu không chỉ làm tăng giá trị xuất khẩu mà còn khiến sản phẩm cạnh tranh hơn, tuy nhiên vẫn cần chú trọng các tiêu chuẩn.

2.2. Ứng phó Cạnh tranh từ các nhà xuất khẩu nhựa khác

Thị trường EU là một thị trường cạnh tranh khốc liệt với sự tham gia của nhiều nhà xuất khẩu nhựa từ các quốc gia khác nhau. Doanh nghiệp Việt Nam cần phải đối mặt với các đối thủ có lợi thế về quy mô sản xuất, công nghệ và kinh nghiệm. Để cạnh tranh hiệu quả, doanh nghiệp cần tập trung vào việc tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao, xây dựng thương hiệu mạnh và thiết lập mạng lưới phân phối rộng khắp. Nghiên cứu của Phan Nhữ Hồng Nhung (2017) chỉ ra rằng, nông sản Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt với các quốc gia xuất khẩu khác, và nội tại nền nông nghiệp còn yếu kém, điều này cũng đúng với ngành nhựa.

2.3. Đối mặt Biến động chính sách và Rủi ro thương mại

Chính sách thương mại của EU có thể thay đổi theo thời gian, ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu nhựa. Các yếu tố như biến động tỷ giá, rủi ro chính trị và các biện pháp phòng vệ thương mại cũng có thể gây ra khó khăn cho doanh nghiệp. Để giảm thiểu rủi ro, doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường, theo dõi sát sao các thay đổi chính sách và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với các đối tác thương mại.

III. Bí quyết Tận dụng Cơ hội Xuất khẩu nhựa PE PP từ EVFTA

Hiệp định EVFTA mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất khẩu nhựa. Việc giảm thuế nhập khẩu, mở rộng thị trường và tạo thuận lợi cho thương mại giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường EU dễ dàng hơn. Để tận dụng tối đa các cơ hội này, doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu thông tin, xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp và không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh. Cần xác định rõ lợi ích của EVFTA với nhựa Hưng Yên để có thể tối ưu lợi nhuận.

3.1. Nắm bắt Ưu đãi thuế quan Lợi thế cạnh tranh

EVFTA giúp giảm hoặc xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với nhiều sản phẩm nhựa, tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam. Doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu về các ưu đãi thuế quan, các quy tắc xuất xứ để hưởng lợi tối đa. Đồng thời, cần so sánh lợi thế cạnh tranh của mình với các đối thủ để xây dựng chiến lược giá phù hợp. Hong Hanh Thi Ngo và Duy Duc Nguyen (2022) đã phân tích cơ hội và thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu nông sản sang thị trường EU, và những bài học này có thể áp dụng cho ngành nhựa.

3.2. Mở rộng Thị trường Tìm kiếm Đối tác tiềm năng

EVFTA mở ra cơ hội tiếp cận thị trường EU rộng lớn với hàng trăm triệu người tiêu dùng. Doanh nghiệp cần chủ động tìm kiếm thông tin về thị trường, nhu cầu của khách hàng và các đối tác tiềm năng. Tham gia các hội chợ, triển lãm thương mại là một cách hiệu quả để quảng bá sản phẩm và xây dựng mối quan hệ với đối tác. Việc này sẽ giúp doanh nghiệp tìm kiếm nhà nhập khẩu nhựa EU tiềm năng, mở rộng thị trường kinh doanh.

3.3. Nâng cao Chất lượng sản phẩm Xây dựng Thương hiệu

Chất lượng sản phẩm là yếu tố quan trọng để cạnh tranh trên thị trường EU. Doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ, quy trình sản xuất để đảm bảo chất lượng sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của EU. Đồng thời, cần xây dựng thương hiệu mạnh, tạo dựng lòng tin với khách hàng. Nguyễn Mai Phƣơng (2020) đã đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU, và những kinh nghiệm này có thể giúp doanh nghiệp nhựa.

IV. Cách xây dựng Chiến lược xuất khẩu Nhựa Hưng Yên hiệu quả EVFTA

Để thành công trong việc xuất khẩu nhựa sang EU, Nhựa Hưng Yên cần xây dựng một chiến lược xuất khẩu toàn diện và hiệu quả. Chiến lược này cần dựa trên việc phân tích kỹ lưỡng thị trường, đối thủ cạnh tranh, điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp, và các yếu tố tác động từ bên ngoài. Đồng thời, cần có kế hoạch hành động cụ thể, nguồn lực tài chính và nhân lực phù hợp. Quan trọng nhất là phải đánh giá được tác động của EVFTA đến ngành nhựa.

4.1. Phân tích SWOT Xác định Lợi thế Thách thức cốt lõi

Phân tích SWOT giúp Nhựa Hưng Yên xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong môi trường kinh doanh. Từ đó, doanh nghiệp có thể tận dụng lợi thế, khắc phục điểm yếu, nắm bắt cơ hội và đối phó với thách thức. Bảng phân tích SWOT cần được cập nhật thường xuyên để phản ánh sự thay đổi của thị trường và môi trường kinh doanh.

4.2. Lựa chọn Thị trường mục tiêu Sản phẩm chủ lực

Nhựa Hưng Yên cần xác định rõ thị trường mục tiêu và sản phẩm chủ lực để tập trung nguồn lực. Thị trường mục tiêu có thể là một quốc gia hoặc khu vực cụ thể trong EU. Sản phẩm chủ lực cần có lợi thế cạnh tranh, đáp ứng nhu cầu thị trường và phù hợp với năng lực sản xuất của doanh nghiệp.

4.3. Xây dựng Kênh phân phối Quan hệ đối tác bền vững

Nhựa Hưng Yên cần xây dựng kênh phân phối hiệu quả để đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Kênh phân phối có thể là trực tiếp (bán hàng trực tuyến, cửa hàng) hoặc gián tiếp (thông qua nhà phân phối, đại lý). Đồng thời, cần xây dựng quan hệ đối tác bền vững với các nhà cung cấp, khách hàng, tổ chức tài chính và các đối tác khác.

V. Giải pháp cho Nhựa Hưng Yên Đẩy mạnh Xuất khẩu nhựa PE PP

Để đẩy mạnh xuất khẩu nhựa PE, PP sang thị trường EU, Nhựa Hưng Yên cần triển khai các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu mạnh và mở rộng thị trường. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ nhà nước và các cơ quan chức năng liên quan. Đặc biệt, cần chú trọng các chính sách xuất khẩu nhựa hiện hành.

5.1. Đầu tư Công nghệ Cải tiến Quy trình sản xuất

Nhựa Hưng Yên cần đầu tư vào công nghệ mới, cải tiến quy trình sản xuất để nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí và tăng năng suất. Việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như ISO, JIS giúp đảm bảo chất lượng sản phẩm đáp ứng yêu cầu của thị trường EU.

5.2. Đào tạo Nguồn nhân lực Nâng cao Kỹ năng quản lý

Nhựa Hưng Yên cần đào tạo nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao, kỹ năng quản lý tốt để đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. Việc cử nhân viên tham gia các khóa đào tạo, hội thảo, triển lãm giúp cập nhật kiến thức và kỹ năng mới.

5.3. Tìm kiếm Nguồn tài chính Hợp tác Đầu tư

Nhựa Hưng Yên cần tìm kiếm nguồn tài chính ổn định để đầu tư vào công nghệ, mở rộng sản xuất và phát triển thị trường. Việc hợp tác với các nhà đầu tư trong và ngoài nước giúp tăng cường tiềm lực tài chính và kinh nghiệm quản lý.

VI. Tương lai của Xuất khẩu nhựa Hưng Yên Phát triển bền vững

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, xuất khẩu nhựa nói chung và xuất khẩu nhựa Hưng Yên nói riêng đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Để phát triển bền vững, Nhựa Hưng Yên cần chú trọng đến các yếu tố như bảo vệ môi trường, trách nhiệm xã hội và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp, nhà nước, các tổ chức xã hội và cộng đồng để xây dựng một ngành nhựa phát triển bền vững.

6.1. Ưu tiên Sử dụng Nhựa tái chế Nhựa sinh học

Nhựa Hưng Yên cần ưu tiên sử dụng nhựa tái chế và nhựa sinh học để giảm thiểu tác động đến môi trường. Việc sử dụng nhựa tái chế giúp giảm lượng rác thải nhựa, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải khí nhà kính. Nhựa sinh học có khả năng phân hủy sinh học, thân thiện với môi trường hơn so với nhựa truyền thống.

6.2. Tuân thủ Quy định về Môi trường An toàn

Nhựa Hưng Yên cần tuân thủ các quy định về môi trường và an toàn của EU và Việt Nam. Việc áp dụng các hệ thống quản lý môi trường như ISO 14001 giúp doanh nghiệp kiểm soát tác động đến môi trường và đảm bảo an toàn cho người lao động và cộng đồng.

6.3. Hợp tác với Cộng đồng Tổ chức Xã hội

Nhựa Hưng Yên cần hợp tác với cộng đồng và các tổ chức xã hội để giải quyết các vấn đề liên quan đến môi trường, lao động và trách nhiệm xã hội. Việc tham gia các hoạt động cộng đồng, hỗ trợ các chương trình xã hội giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh tích cực và tạo dựng lòng tin với khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hiệp định Thương mại Tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) có hiệu lực từ ngày 01/08/2020 đã tạo ra khuôn khổ hợp tác kinh tế toàn diện với mức độ cam kết mở cửa thị trường sâu rộng. Thuế quan đối với hầu hết các nhóm hàng hóa được đưa về 0% theo lộ trình ngắn, mang lại cơ hội mở rộng thị phần cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam. Trong cơ cấu thương mại song phương, EU là thị trường nhập khẩu sản phẩm nhựa lớn thứ ba của Việt Nam trong năm 2022.

Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên (tiền thân thành lập năm 1974, cổ phần hóa 100% vốn người lao động năm 2005) sở hữu hơn 12 nhà máy tại Hưng Yên, Hải Phòng và TP. Hồ Chí Minh, đạt sản lượng bình quân 6.000 tấn sản phẩm/tháng. Trong giai đoạn 2020–2025, công ty xác định EU là thị trường trọng tâm nhằm đa dạng hóa đầu ra. Tuy nhiên, tính đến hết năm 2023, thị trường Nhật Bản vẫn chiếm tỷ trọng chủ lực trên 70% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong khi khu vực EU (chủ yếu là Đức và Pháp) chỉ chiếm dưới 20% và chưa ghi nhận mức tăng trưởng rõ nét. Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn này, đề tài tập trung nhận diện hệ thống cơ hội, thách thức, điểm mạnh và điểm yếu trong hoạt động xuất khẩu các sản phẩm nhựa polyethylene (PE) và polypropylene (PP) của công ty sang EU.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về xuất khẩu hàng hóa, hiệp định thương mại tự do và mô hình phân tích TOWS.
2. Phân tích thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh, tình hình tài chính và thực trạng xuất khẩu sản phẩm nhựa PE, PP sang thị trường EU giai đoạn 2021–2023 trong bối cảnh thực thi EVFTA.
3. Đánh giá cơ hội, thách thức, điểm mạnh, điểm yếu; từ đó đề xuất định hướng và các giải pháp chiến lược (trọng tâm là chiến lược W-T) cùng các kiến nghị với cơ quan quản lý nhà nước nhằm thúc đẩy xuất khẩu sang EU.

Đối tượng nghiên cứu là các cơ hội và thách thức trong hoạt động xuất khẩu sản phẩm nhựa PE, PP của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên sang thị trường EU dưới tác động của Hiệp định EVFTA. Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung vào hoạt động thương mại sản phẩm nhựa giữa Việt Nam và EU tại Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên; phạm vi thời gian thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp diễn ra từ năm 2021 đến năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng dựa trên các lý thuyết thương mại quốc tế kinh điển và công cụ quản trị chiến lược:

• Lý thuyết thương mại quốc tế: Học thuyết phân công lao động xã hội của Adam Smith, quy luật lợi thế so sánh của David Ricardo, mô hình thương mại hiện đại của Krugman, Obstfeld và Melitz (2011), cùng khái niệm xuất khẩu hàng hóa theo quy định tại Khoản 1 Điều 28 Luật Thương mại Việt Nam năm 2005 và Feenstra & Taylor (2010).
• Mô hình phân tích TOWS: Kế thừa nghiên cứu của Albert Humphrey, Urick và Orr (1964), Heinz Weihrich (1982) và Hill & Westbrook (1997) về việc kết hợp các yếu tố bên trong (Strengths - Điểm mạnh, Weaknesses - Điểm yếu) với các yếu tố bên ngoài (Opportunities - Cơ hội, Threats - Thách thức) để hình thành 4 nhóm chiến lược: SO, ST, WO và WT.
• Khung pháp lý hiệp định thương mại tự do thế hệ mới: Các điều khoản cam kết mở cửa thị trường, cắt giảm thuế quan, quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn rào cản kỹ thuật (TBT) và sở hữu trí tuệ (TRIPS) trong khuôn khổ EVFTA.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Thu thập dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp lãnh đạo và cán bộ công nhân viên các phòng ban chuyên môn tại Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo tài chính nội bộ công ty (2021–2023), văn bản pháp quy, tài liệu đàm phán EVFTA, và các báo cáo thống kê chuyên ngành từ Hiệp hội Nhựa châu Âu (Plastics Europe), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), cùng dữ liệu thị trường từ Bloomberg.
• Xử lý dữ liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh số liệu tuyệt đối và tương đối theo chuỗi thời gian 2021–2023, cùng phương pháp phân tích tổng hợp logic để lượng hóa biến động và lập ma trận TOWS.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Chương I trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh thương mại quốc tế chuyển dịch theo các FTA thế hệ mới. Tác giả tiến hành tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế liên quan đến cơ hội và thách thức xuất khẩu nói chung (Phạm Việt Thắng, 2020; IDE Discussion Paper về ngành may Myanmar, 2013; Ummyiah và cộng sự, 2017; Phan Nhữ Hồng Nhung, 2017) và xuất khẩu hàng hóa vào EU theo EVFTA nói riêng (Hoang Tien Nguyen & Hanh Thi Bich Nguyen, 2021 về giày dép; Hong Hanh Thi Ngo & Duy Duc Nguyen, 2022 về nông sản; Nguyễn Mai Phương, 2020 và Phạm Thị Thùy Vân, 2021 về thủy sản; Đỗ Duy Khánh, 2022 về thủ công mỹ nghệ; Dương Thị Kim Chi, 2021 về xuất khẩu nhựa của Công ty HTMP). Qua tổng quan, tác giả xác định khoảng trống nghiên cứu chuyên sâu về mặt hàng nhựa PE, PP tại Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên, từ đó xác lập mục tiêu, đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu.

Chương II: Cơ sở lý luận về cơ hội và thách thức khi xuất khẩu sản phẩm trong bối cảnh thực thi Hiệp định thương mại tự do

Chương II hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về xuất khẩu:

• Định nghĩa, vai trò của xuất khẩu đối với kinh tế toàn cầu, nền kinh tế quốc gia và sự phát triển của doanh nghiệp.
• Các hình thức xuất khẩu theo quy định tại Nghị định số 08/2015/NĐ-CP (xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu ủy thác, buôn bán đối lưu, xuất khẩu tại chỗ, gia công quốc tế, tạm nhập tái xuất, xuất khẩu theo nghị định thư).
• Cơ sở lý thuyết của ma trận TOWS, chỉ rõ bản chất 4 nhóm định hướng chiến lược SO, ST, WO, WT trong hoạch định kinh doanh quốc tế.
• Đặc trưng của các FTA thế hệ mới (cam kết cắt giảm thuế quan sâu rộng, điều chỉnh cả các lĩnh vực sau biên giới như đầu tư, mua sắm chính phủ, lao động theo chuẩn ILO, môi trường theo chuẩn UN, sở hữu trí tuệ).
• Hệ thống hóa các cơ hội (mở rộng thị trường, đơn giản hóa thủ tục, hợp tác chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh) và thách thức (áp lực cạnh tranh từ doanh nghiệp nội khối và FDI, rào cản quy tắc xuất xứ, yêu cầu công nghệ, phòng vệ thương mại, rào cản kỹ thuật và lao động).

Chương III: Cơ hội và thách thức khi xuất khẩu các sản phẩm từ nhựa PE, PP sang thị trường EU trong bối cảnh thực thi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA) của Công ty Nhựa Hưng Yên

Chương III phân tích chi tiết dữ liệu thực tế của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên kết hợp cùng phân tích thị trường EU và cam kết EVFTA:

Cơ cấu mặt hàng và năng lực sản xuất của công ty: Sản lượng của công ty đạt bình quân 6.000 tấn/tháng, phân bổ thành: túi siêu thị (75%), túi rác (24%), màng stretch film (1%).

Mã HS	Tên mặt hàng xuất khẩu	Đặc tính kỹ thuật
39232990	Túi PE (T-shirt, Garbage, Grip, Roll, Die cut...)	Sản xuất từ hạt nhựa Polyethylene (LDPE, LLDPE, HDPE); nhẹ, dẻo, kháng hóa chất, chống nước cao.
39201090	Màng PE quấn pallet	Màng Polyethylene co giãn cao, dùng bọc pallet hàng hóa phục vụ vận chuyển và lưu kho.
39219090	Màng Stretch film	Màng chít đóng gói công nghiệp; bền, dai, trong suốt và tự dính.
61161090	Găng tay nilon dùng một lần	Làm từ nhựa PE; mỏng, dẻo, không thấm nước, bảo đảm an toàn tiếp xúc.

Thực trạng tài chính công ty giai đoạn 2021–2023:

Chỉ tiêu tài chính (Đơn vị: Triệu USD)	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Tăng giảm 2022/2021 (%)	Tăng giảm 2023/2022 (%)
Vốn lưu động	98,6	101,3	103,4	+2,74%	+2,07%
Vốn cố định	13,7	14,4	14,5	+5,11%	+0,69%
Tổng nguồn vốn	112,3	115,7	117,9	+3,03%	+1,90%
Nợ phải trả	86,5	85,3	87,4	-1,38%	+2,46%
Vốn chủ sở hữu	25,8	30,4	30,5	+17,80%	+0,33%
Hệ số khả năng thanh toán tổng quát	1,29	1,36	1,34	-	-

Dữ liệu cho thấy nguồn vốn lưu động chiếm tỷ trọng áp đảo (>87% tổng vốn). Tỷ lệ nợ phải trả luôn ở mức trên 70% tổng nguồn vốn, phản ánh nhu cầu vốn lưu động lớn để nhập khẩu nguyên liệu hạt nhựa. Hệ số thanh toán tổng quát duy trì trên mức an toàn (>1,29 lần).

Đặc điểm thị trường nhập khẩu nhựa EU:

• Sản lượng nhựa toàn cầu năm 2022 đạt trên 400 triệu tấn; sản lượng của EU chiếm 14% (giảm so với 21% năm 2010). Lượng tiêu thụ nguyên liệu nhựa trung bình của EU đạt 40 triệu tấn/năm (bình quân 114 kg/người/năm theo OECD). Bao bì chiếm tỷ trọng lớn nhất với 39% tổng lượng tiêu thụ nhựa tại EU năm 2022.
• Giá trị nhập khẩu nguyên liệu nhựa của EU tăng từ 16,3 tỷ Euro (2015) lên 31,8 tỷ Euro (2022); nhập khẩu nhựa thành phẩm tăng từ 23,1 tỷ Euro (2015) lên 39,4 tỷ Euro (2022).
• Về nguồn cung thành phẩm nhựa ngoại khối vào EU năm 2022: Trung Quốc đứng đầu (35,6%), tiếp theo là Mỹ (11,2%), Anh (11,2%), Thổ Nhĩ Kỳ (8%), Thụy Sỹ (7%). Việt Nam đứng thứ 13 với thị phần 1,25% và tốc độ tăng trưởng bình quân 5%/năm (2015–2022).
• Về nguồn cung nguyên liệu nhựa vào EU: Mỹ đứng đầu (19,3%), Hàn Quốc (12,3%), Trung Quốc (11,8%), Anh (9,4%), Ả Rập Saudi (7,2%).

Chính sách và rào cản kỹ thuật từ EU:

• Kế hoạch cắt giảm rác thải đến năm 2030: Cam kết đến 2025 tất cả bao bì nhựa đưa ra thị trường phải tái sử dụng hoặc tái chế được, giảm ít nhất 20% trọng lượng bao bì nhựa.
• Quy định REACH (EC số 1907/2006, cập nhật 01/10/2021): Kiểm soát hóa chất độc hại, nghiêm cấm Cadmium trong đồ nhựa.
• Chỉ thị an toàn sản phẩm chung 2001/95/EC, dấu hợp chuẩn CE.
• Quy định ghi nhãn CLP (EC số 1272/2008 theo chuẩn GHS).
• Chỉ thị 94/62/EC và sửa đổi: Giới hạn hàm lượng kim loại nặng trong bao bì và quản lý chất thải bao bì.
• Quy định EC số 1935/2004: Kiểm soát vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
• Quy định Sản phẩm Xây dựng CPR (EU số 305/2011).
• Quy định về nhựa sử dụng một lần (EU 2019/904, hiệu lực từ 03/07/2021): Cấm lưu thông đồ nhựa dùng một lần như dao kéo, đĩa, ống hút, máy khuấy, que bóng bay, hộp/cốc xốp EPS, nhựa phân hủy oxo; áp dụng cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).

Cam kết EVFTA đối với ngành nhựa:

• Thuế quan: EU xóa bỏ hoàn toàn thuế nhập khẩu về 0% ngay khi EVFTA có hiệu lực đối với sản phẩm nhựa Việt Nam (thay thế mức thuế MFN 6,5% và thuế GSP 3%). Thời gian áp dụng song song cơ chế GSP kéo dài đến hết ngày 31/07/2022; từ ngày 01/08/2022 áp dụng hoàn toàn theo EVFTA.
• Quy tắc xuất xứ (Chương 39): Doanh nghiệp được chọn 1 trong 2 tiêu chí: Chuyển đổi nhóm HS (cho phép sử dụng tối đa 20% nguyên liệu cùng nhóm theo giá xuất xưởng) hoặc Tỷ lệ nguyên liệu không có xuất xứ tối đa không vượt quá 50% giá xuất xưởng (VL 50%).
• Cơ chế chứng nhận xuất xứ: Thực hiện qua cấp Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) từ cơ quan có thẩm quyền hoặc cơ chế nhà xuất khẩu tự chứng nhận xuất xứ (hệ thống REX).

Chương IV: Định hướng phát triển và đề xuất giải pháp nhằm tận dụng cơ hội và đối phó thách thức khi xuất khẩu các sản phẩm từ nhựa PE, PP sang thị trường EU trong bối cảnh thực thi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU của Công ty Nhựa Hưng Yên

Dựa trên việc đối chiếu năng lực nội tại và bối cảnh cạnh tranh, tác giả lựa chọn nhóm chiến lược W-T (khắc phục điểm yếu để giảm thiểu thách thức) làm định hướng trọng tâm:

• Định hướng phát triển hoạt động xuất khẩu của công ty giai đoạn tiếp theo, tập trung chuyển đổi dòng sản phẩm theo tiêu chuẩn xanh hóa của EU.
• Nhóm giải pháp triển khai chiến lược W-T cho công ty: Tối ưu hóa chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu đạt chuẩn xuất xứ EVFTA, hiện đại hóa công nghệ sản xuất bao bì có khả năng tái chế, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe (REACH, CLP, an toàn tiếp xúc thực phẩm), mở rộng kênh phân phối chuyên biệt tại thị trường Đức và Pháp.
• Kiến nghị với cơ quan quản lý nhà nước: Hỗ trợ thông tin thị trường và cảnh báo phòng vệ thương mại, hướng dẫn thực thi quy tắc xuất xứ REX, hoàn thiện chính sách hỗ trợ ngành công nghiệp phụ trợ nguyên liệu nhựa trong nước.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính:

1. Làm rõ thực trạng tài chính và cơ cấu vốn của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên (tổng tài sản tăng trưởng từ 112,3 triệu USD năm 2021 lên 117,9 triệu USD năm 2023; vốn lưu động duy trì trên 100 triệu USD; hệ số khả năng thanh toán tổng quát ổn định từ 1,29 đến 1,36 lần).
2. Lượng hóa quy mô nhập khẩu sản phẩm nhựa của EU (nhựa nguyên liệu đạt 31,8 tỷ Euro, nhựa thành phẩm đạt 39,4 tỷ Euro năm 2022) và xác định vị thế xuất khẩu của Việt Nam tại EU (đứng thứ 13 trong các nước ngoại khối, chiếm 1,25% thị phần).
3. Hệ thống hóa toàn bộ các hàng rào pháp lý và kỹ thuật bắt buộc của EU tác động trực tiếp tới các dòng sản phẩm nhựa PE, PP của công ty (Chỉ thị 2001/95/EC, REACH 1907/2006, CLP 1272/2008, Chỉ thị 94/62/EC, Quy định 1935/2004, CPR 305/2011, Chỉ thị SUP 2019/904).
4. Phân tích chi tiết lợi thế thuế quan EVFTA (thuế suất 0% so với GSP 3% và MFN 6,5%) cùng điều kiện bắt buộc về quy tắc xuất xứ Chương 39 (tiêu chí chuyển đổi nhóm linh hoạt 20% hoặc tiêu chí VL 50%).

Giải pháp đề xuất:

• Xác lập chiến lược W-T làm trục giải pháp chính nhằm khắc phục sự phụ thuộc vào thị trường truyền thống Nhật Bản, tái cơ cấu nguyên liệu để vượt qua rào cản quy tắc xuất xứ và đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ môi trường theo Chỉ thị SUP của EU.
• Kiến nghị Nhà nước tăng cường cơ chế hỗ trợ xúc tiến thương mại, tập huấn chuyên sâu về rào cản phi thuế quan và quy tắc xuất xứ trong EVFTA.

Đóng góp của đề tài: So với các nghiên cứu trước đây thường tiếp cận chung về tác động vĩ mô của EVFTA hoặc nghiên cứu trên các ngành hàng khác (giày dép, thủy sản, nông sản), công trình này đi sâu vào phân tích tình huống thực tế tại một doanh nghiệp cụ thể (Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên) đối với phân khúc mặt hàng nhựa PE, PP; kết hợp giữa số liệu quản trị tài chính thực tế và hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật chi tiết của thị trường EU.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Phạm vi dữ liệu thứ cấp về tài chính và hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp mới được thu thập trong khung thời gian 3 năm (giai đoạn 2021–2023).
• Chưa mở rộng so sánh định lượng sâu với các đối thủ cạnh tranh ngoại khối trực tiếp của công ty tại thị trường EU (như các nhà cung ứng từ Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ).

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng giai đoạn khảo sát số liệu sau năm 2023 để đánh giá toàn diện tác động dài hạn khi cơ chế GSP hoàn toàn chấm dứt và các quy định mới về kinh tế tuần hoàn của EU đi vào thực thi bắt buộc.
• Nghiên cứu sâu về bài toán chi phí chuyển đổi công nghệ sang sản xuất hạt nhựa tái sinh hoặc vật liệu sinh học phân hủy hoàn toàn phục vụ tiêu chuẩn xuất khẩu EU.

Giá trị tham khảo

Tài liệu này hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế và Thương mại quốc tế cần tài liệu mẫu về phân tích cơ hội - thách thức của doanh nghiệp khi tham gia các FTA thế hệ mới.
• Doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu sản phẩm nhựa sang thị trường EU cần tra cứu khung cam kết thuế quan, quy tắc xuất xứ Chương 39 EVFTA và hệ thống quy định kỹ thuật (REACH, CLP, SUP).
• Độc giả quan tâm đến việc ứng dụng ma trận TOWS và phân tích dữ liệu tài chính doanh nghiệp trong nghiên cứu xuất khẩu thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ trọng xuất khẩu của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên sang các thị trường chính giai đoạn 2021–2023 như thế nào? Thị trường Nhật Bản là thị trường chủ lực chiếm trên 70% tổng tỷ trọng xuất khẩu của công ty. Trong khi đó, các thị trường tại EU (chủ yếu là Đức và Pháp) chỉ chiếm chưa đến 20% và chưa ghi nhận mức tăng trưởng rõ nét qua các năm.

2. Khả năng thanh toán tổng quát và cơ cấu nguồn vốn của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên giai đoạn 2021–2023 thể hiện ra sao? Tổng nguồn vốn của công ty tăng từ 112,3 triệu USD (2021) lên 115,7 triệu USD (2022) và đạt 117,9 triệu USD (2023). Nợ phải trả chiếm trên 70% cơ cấu vốn (86,5 triệu USD năm 2021; 85,3 triệu USD năm 2022; 87,4 triệu USD năm 2023). Vốn lưu động chiếm chủ yếu (>87%). Hệ số khả năng thanh toán tổng quát đạt 1,29 lần (2021), 1,36 lần (2022) và 1,34 lần (2023), bảo đảm an toàn chi trả nợ.

3. Cam kết thuế quan của EU đối với sản phẩm nhựa Việt Nam theo EVFTA khác gì so với cơ chế GSP? Theo EVFTA, EU xóa bỏ thuế nhập khẩu về 0% ngay khi hiệp định có hiệu lực đối với toàn bộ sản phẩm nhựa Việt Nam. Trong khi đó, mức thuế ưu đãi theo GSP trước đây là 3% (so với thuế MFN là 6,5%). Cơ chế GSP áp dụng song song với EVFTA đến hết ngày 31/07/2022; từ ngày 01/08/2022, GSP tự động chấm dứt và áp dụng thống nhất theo EVFTA.

4. Quy tắc xuất xứ trong EVFTA đối với sản phẩm nhựa thuộc Chương 39 quy định những tiêu chí nào? Doanh nghiệp có thể lựa chọn 1 trong 2 quy tắc: (1) Tiêu chí chuyển đổi nhóm HS (cho phép sử dụng nguyên liệu cùng nhóm nếu trị giá không vượt quá 20% giá xuất xưởng); hoặc (2) Tiêu chí tỷ lệ tối đa nguyên liệu không có xuất xứ không vượt quá 50% giá xuất xưởng (VL 50%).

5. Các quy định kỹ thuật và bảo vệ môi trường tiêu biểu của EU đối với đồ nhựa được văn bản nêu gồm những gì? Các quy định gồm: Kế hoạch cắt giảm rác thải đến 2030 (đến 2025 bao bì nhựa phải tái chế/tái sử dụng, giảm 20% trọng lượng); Quy định an toàn sản phẩm chung 2001/95/EC; Quy định kiểm soát hóa chất REACH 1907/2006 (cấm Cadmium); Quy định dán nhãn CLP 1272/2008; Chỉ thị bao bì 94/62/EC; Quy định vật liệu tiếp xúc thực phẩm 1935/2004; và Quy định nhựa sử dụng một lần (EU) 2019/904 cấm lưu hành đồ nhựa dùng một lần và áp dụng trách nhiệm nhà sản xuất mở rộng (EPR).

Kết luận

Khóa luận đã phân tích toàn diện thực trạng xuất khẩu các mặt hàng nhựa PE, PP của Công ty Cổ phần Nhựa Hưng Yên trong giai đoạn 2021–2023 dưới tác động của Hiệp định EVFTA. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng dù sở hữu năng lực sản xuất lớn và hưởng lợi từ thuế suất 0%, công ty vẫn đối mặt với rào cản nghiêm ngặt về quy tắc xuất xứ Chương 39 và các tiêu chuẩn kỹ thuật xanh của EU. Việc đề xuất định hướng chiến lược W-T cùng các giải pháp nâng cao tính tự chủ nguyên liệu và chuyển đổi quy chuẩn kỹ thuật cung cấp căn cứ thực tiễn quan trọng giúp công ty từng bước gia tăng thị phần tại khu vực EU.

Trích đoạn nội dung tài liệu

lời mở đầu, mục lục, danh mục bảng biểu – sơ đồ - hình vẽ, danh mục từ viết tắt, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo. Bài nghiên cứu gồm bốn phần chính tƣơng ứng với bốn chƣơng: Chƣơng I: Tổng quan vấn đề nghiên cứu Chƣơng II: Cơ sở lý luận về cơ hội và thách thức khi xuất khẩu sản phẩm trong bối cảnh thực thi Hiệp định thƣơng mại tự do. Chƣơng III: Cơ hội và thách thức khi xuất khẩu các sản phẩm từ nhựa PE, PP sang thị trƣờng EU trong bối cảnh thực thi Hiệp định Thƣơng mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) của Công ty Cổ phần Nhựa Hƣng Yên Chƣơng IV: Định Hƣớng phát triển và đề xuất giải pháp nhằm tận dụng cơ hội và đối phó thách thức khi xuất khẩu các sản phẩm từ nhựa PE, PP sang thị trƣờng EU trong bối cảnh thực thi Hiệp định Thƣơng mại tự do Việt Nam - EU của Công Ty Cổ phần Nhựa Hƣng Yên. 8 CHƢƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC KHI XUẤT KHẨU SẢN PHẨM TRONG BỐI CẢNH THỰC THI HIỆP ĐỊNH THƢƠNG MẠI TỰ DO 2.

Cơ sở lý luận về xuất khẩu hàng hoá 2. Khái niệm về xuất khẩu hàng hoá Theo Giáo trình Kinh tế quốc tế, nhà kinh tế học Adam Smith cho rằng phân công lao động xã hội dẫn đến chuyên môn hoá sản xuất, sẽ tạo ra một khối lƣợng hàng hoá lớn đáp ứng không chỉ đủ nhu cầu trong nƣớc mà còn có thể xuất khẩu ra nƣớc ngoài để trao đổi với hàng hoá mà trong nƣớc sản xuất không hiệu quả. Còn theo học thuyết “lợi thế so sánh” của David Ricardo thì khi một quốc gia sản xuất mặt hàng có lợi thế so sánh và trao đổi nó với quốc gia khác thì vẫn đem lại lợi nhuận cho cả hai quốc gia. Nhƣ vậy, xuất khẩu hàng hoá là một hoạt động tất yếu xảy ra khi phân công lao động xã hội đạt đƣợc một trình độ nhất định.

Ta có nhiều cách hiểu khác nhau về xuất khẩu nhƣ: Thƣơng mại quốc tế (TMQT) hay còn gọi là xuất khẩu là quá trình trao đổi hàng hóa, dịch vụ giữa các quốc gia thông qua buôn bán nhằm mục đích kinh tế (Krugman, Obstfeld & Melitz, 2011). Hay theo Điều 28 Khoản 1 của Luật thƣơng mại 2005 thì xuất khẩu đƣợc định nghĩa nhƣ sau: “Xuất khẩu hàng hóa là việc đƣa hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đƣa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam đƣợc coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”. Một định nghĩa khác của Feenstra và Taylor (2010) về xuất khẩu đƣợc đƣa ra trong giáo trình Thƣơng mại quốc tế đó là: “Các quốc gia mua và bán hàng hóa, dịch vụ từ nhau. Xuất khẩu là sản phẩm đƣợc bán từ nƣớc này sang nƣớc khác”.

Nhƣ vậy, có nhiều khái niệm khác nhau về xuất khẩu, nhƣng đều dựa trên một định nghĩa cốt lõi: xuất khẩu là việc bán hàng hóa từ quốc gia này sang quốc gia khác nhằm thu lợi nhuận. Vai trò của xuất khẩu hàng hoá Xuất khẩu là một trong những hoạt động kinh tế quan trọng quan hệ kinh tế đối ngoại, là một động lực thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế. Vai trò của xuất khẩu đối với quá trình phát triển kinh tế đƣợc thể hiện trên những mặt sau: 9 * Đối với nền kinh tế thế giới Thứ nhất, xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết các nền kinh tế thế giới. Xuất khẩu là hoạt động mua bán hàng hóa, dịch vụ của một quốc gia với quốc gia khác.

Nó là một sợi dây liên kết các nền kinh tế trên thế giới, tạo điều kiện cho các quốc gia trao đổi sản phẩm, dịch vụ với nhau, đáp ứng nhu cầu của ngƣời tiêu dùng trên toàn cầu. Nếu không có xuất khẩu, các quốc gia sẽ bị cô lập, nền kinh tế không thể phát triển. Việc xuất khẩu đƣợc đẩy mạnh sẽ giúp cải thiện mối quan hệ quốc tế. Khi các quốc gia trao đổi hàng hóa, dịch vụ với nhau, họ sẽ hiểu nhau hơn, từ đó tạo dựng mối quan hệ thân thiện, hợp tác.

Các nƣớc cùng chung tay tạo nên 14 những môi trƣờng kinh doanh hoàn thiện, lành mạnh, giúp nền kinh tế mỗi quốc gia phát triển theo hƣớng tích cực. Tính đến nay, ngày càng nhiều quốc gia, khu vực chủ động trong việc tiến hành liên kết, hợp tác với nhau để xóa bỏ các rào cản, hàng hóa xuất khẩu lƣu thông dễ dàng hơn. Thứ hai, xuất khẩu đóng góp quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình phân công lao động quốc tế, sử dụng hiệu quả nguồn lực, nguồn tài nguyên. Hoạt động xuất khẩu tạo điều kiện cho các quốc gia trao đổi hàng hóa, dịch vụ với nhau, từ đó khai thác hiệu quả lợi thế so sánh của mỗi quốc gia.

Mỗi quốc gia sẽ tập trung sản xuất những hàng hóa, dịch vụ mà mình có lợi thế, từ đó nâng cao năng suất lao động và hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực. Điều này đã góp phần thúc đẩy quá trình phân công lao động quốc tế, sử dụng hiệu quả nguồn lực, nguồn tài nguyên của thế giới. * Đối với nền kinh tế mỗi quốc gia xuất khẩu Thứ nhất, xuất khẩu mang lại nguồn ngoại tệ lớn cho đất nƣớc, tạo nguồn vốn cho nhập khẩu và đầu tƣ cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho quá trình phát triển đất nƣớc. Xuất khẩu là hoạt động kinh doanh buôn bán hàng hóa, dịch vụ của một quốc gia với quốc gia khác.

Khi hàng hóa, dịch vụ đƣợc xuất khẩu, quốc gia đó sẽ thu về một lƣợng ngoại tệ tƣơng ứng. Nguồn ngoại tệ này có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo cán cân thanh toán, tăng dự trữ ngoại tệ và là nguồn vốn chính để nhập khẩu các 10 trang thiết bị, máy móc, nguyên liệu, nhiên liệu,… phục vụ cho quá trình sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế đất nƣớc. Thứ hai, xuất khẩu góp phần làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển, thông qua việc: Làm gia tăng nhu cầu sản xuất, kinh doanh ở những ngành liên quan khác. Ví dụ, việc xuất khẩu gạo, cà phê sẽ thúc đẩy phát triển ngành chế biến thực phẩm, ngành công nghiệp chế biến chế tạo thiết bị phục vụ ngành chế biến thực phẩm.

Hay tạo ra khả năng mở rộng thị trƣờng tiêu thụ. Khi sản phẩm đƣợc xuất khẩu sang thị trƣờng nƣớc ngoài, doanh nghiệp sẽ có thêm thị trƣờng để tiêu thụ sản phẩm, giúp cho hoạt động sản xuất phát triển và đi vào ổn định. Thứ ba, xuất khẩu tác động tích cực tới giải quyết công ăn việc làm và cải thiện đời sống nhân dân. Gia tăng xuất khẩu đồng nghĩa với việc tạo ra nhiều việc làm cho ngƣời dân, giảm thiểu tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm ở quốc gia.

Điều này giúp gia tăng thu nhập, nâng cao thu nhập bình quân đầu ngƣời, góp phần gia tăng 15 GDP quốc gia và nâng cao chất lƣợng đời sống xã hội. Đồng thời xuất khẩu để tạo nguồn ngoại tệ để nhập khẩu các sản phẩm không thể sản xuất trong nƣớc hoặc có giá trị rẻ hơn sản phẩm trong nƣớc để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng, yêu cầu chất lƣợng cao của nhân dân. Thứ tƣ, xuất khẩu là cơ sở thúc đẩy và mở rộng các mối quan hệ kinh tế đối ngoại. Cụ thể, giữa hoạt động xuất khẩu và các mối quan hệ kinh tế đối ngoại tồn tại quan hệ tƣơng hỗ, bổ sung cho nhau.

Về phía xuất khẩu, việc đẩy mạnh xuất khẩu sẽ giúp quốc gia tăng cƣờng sự hợp tác quốc tế, thu hút đầu tƣ nƣớc ngoài, nâng cao vị thế của quốc gia trên thị trƣờng thế giới. Khi các quốc gia có nhiều trao đổi hàng hóa, dịch vụ với nhau, mối quan hệ giữa họ sẽ trở nên gắn bó hơn, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực khác nhƣ đầu tƣ, khoa học công nghệ, giáo dục, văn hóa,… Bên cạnh đó, xuất khẩu còn tạo ra nguồn ngoại tệ, góp phần ổn định cán cân thanh toán quốc tế, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhập khẩu các nguyên liệu, thiết bị, công nghệ tiên tiến phục vụ sản xuất. Về phía các mối quan hệ kinh tế đối ngoại, các hiệp định thƣơng mại tự do, các thỏa thuận hợp tác kinh tế,… giữa các quốc gia sẽ tạo điều kiện thuận 11 lợi cho hoạt động xuất khẩu. Khi các quy định về thuế, thủ tục hải quan,… đƣợc giảm thiểu, các doanh nghiệp sẽ dễ dàng hơn trong việc xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ sang các thị trƣờng nƣớc ngoài.” * Đối với doanh nghiệp Thứ nhất, xuất khẩu gia tăng doanh thu cho doanh nghiệp.

Thông qua hoạt động xuất khẩu, các doanh nghiệp có thể mở rộng quy mô thị trƣờng và tăng hiệu quả kinh doanh. Điều này cũng thúc đẩy doanh nghiệp gia tăng hiệu quả sản xuất và đa dạng hóa các sản phẩm của doanh nghiệp. Ngoài ra, nhờ mở rộng thị trƣờng tiêu thụ hàng hóa, hoạt động sản xuất của doanh nghiệp cũng gia tăng, giúp doanh nghiệp tận dụng đƣợc lợi ích từ tính kinh tế theo quy mô. Thứ hai, xuất khẩu giúp nâng cao vị thế doanh nghiệp.

Thông qua hoạt động xuất khẩu, doanh nghiệp không chỉ đƣợc tiếp cận với những khách hàng nội địa mà còn đƣợc mở động quan hệ mua bán hàng hóa ra các thị trƣờng các quốc gia khác, đƣợc nhiều bạn hàng quốc tế biết đến. Từ đó, doanh nghiệp xuất khẩu sẽ có thêm nhiều cơ hội mở rộng trao đổi thƣơng mại với nhiều đối tác nƣớc ngoài hơn. Thứ ba, xuất khẩu còn là cơ sở thúc đẩy, nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Trƣớc sự cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp của mỗi quốc gia khác, doanh nghiệp quản lý, kinh doanh… qua việc áp dụng các trang thiết bị, máy móc, công nghệ hiện đại trong quá trình sản xuất và quản lý.

Từ đó, các sản phẩm đƣợc sản xuất có sự hoàn thiện về chất lƣợng, đa dạng về mẫu mã. Các hoạt động quản lý, kinh doanh nhƣ phân phối, marketing… cũng đƣợc hoàn thiện và hiệu quả hơn. Các hình thức xuất khẩu hàng hoá Xuất khẩu có thể đƣợc tổ chức theo nhiều hình thức khác nhau phụ thuộc vào số lƣợng và các loại hình trung gian thƣơng mại. Mỗi phƣơng thức sẽ có đặc điểm riêng, có kỹ thuật tiến hành riêng.