Phân Tích Quy Trình Xuất Khẩu Tại Công Ty TNHH Xuất Nhập Khẩu Rồng Đông Dương

Phân tích quy trình xuất khẩu tại công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu Rồng Đông Dương, khám phá các yếu tố quyết định thành công trong thương mại quốc tế.

• Tác giả: Đinh Nhật Quỳnh Thoa
• Người hướng dẫn: Ths. Ngô Ngọc Cương
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP. HCM
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Phân Tích Quy Trình Xuất Khẩu Tại Công Ty TNHH Xuất Nhập Khẩu Rồng Đông Dương
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY TRÌNH XUẤT KHẨU
• 1.1. Khái quát về xuất khẩu hàng hoá
• 1.1.1. Khái niệm xuất khẩu hàng hoá
• 1.1.2. Vai trò của hoạt động xuất khẩu
• 1.1.3. Quy trình xuất khẩu hàng hoá
• 1.2. Xin giấy phép (nếu có)
• 1.3. Xác nhận thanh toán
• 1.3.1. Thanh toán bằng tiền mặt
• 1.3.2. Thanh toán bằng phương thức nhờ thu
• 1.3.3. Thanh toán bằng điện chuyển tiền (T.T, TTR)
• 1.3.4. Thanh toán bằng thư tín dụng chứng từ (L/C)
• 1.4. Chuẩn bị hàng xuất
• 1.4.1. Hình thức thu mua để xuất khẩu
• 1.4.2. Gia công chế biến xuất khẩu
• 1.4.3. Liên doanh liên kết để xuất khẩu

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quy Trình Xuất Khẩu Rồng Đông Dương 2024

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, xuất khẩu đóng vai trò then chốt đối với sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu như Công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu Rồng Đông Dương đóng vai trò quan trọng trong việc đưa hàng hóa Việt Nam ra thị trường thế giới. Hiểu rõ quy trình xuất khẩu không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo tài liệu nghiên cứu, năm 2014, tổng kim ngạch xuất khẩu ngành nông sản đạt 30,86 tỷ USD, đưa Việt Nam vào top các quốc gia xuất khẩu nông sản lớn. Việc phân tích quy trình xuất khẩu tại các công ty như Rồng Đông Dương là cần thiết để xác định điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất giải pháp cải thiện.

1.1. Khái niệm cơ bản về xuất khẩu hàng hóa

Xuất khẩu hàng hóa được định nghĩa là việc đưa hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, bao gồm cả các khu vực hải quan riêng. Hoạt động này không chỉ là giao dịch mua bán đơn lẻ mà là một hệ thống các quan hệ thương mại có tổ chức, nhằm mục đích thu ngoại tệ và thúc đẩy sản xuất trong nước. Xuất khẩu hàng hóa liên kết sản xuất và tiêu dùng giữa các quốc gia, đóng vai trò quan trọng trong quá trình tái sản xuất mở rộng.

1.2. Vai trò quan trọng của xuất khẩu đối với nền kinh tế

Xuất khẩu đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế, là hoạt động không thể thiếu của mỗi quốc gia. Theo tài liệu, nền sản xuất xã hội của một nước phát triển như thế nào phụ thuộc rất lớn vào hoạt động xuất khẩu. Nó giúp gia tăng ngoại tệ, cải thiện cán cân thanh toán, tăng thu ngân sách, kích thích đổi mới công nghệ, tạo việc làm và nâng cao mức sống của người dân.

1.3. Tầm quan trọng của Logistics xuất nhập khẩu trong quy trình

Logistics xuất nhập khẩu đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo hàng hóa được vận chuyển một cách hiệu quả và an toàn từ nơi sản xuất đến tay người tiêu dùng ở nước ngoài. Việc quản lý hiệu quả chuỗi cung ứng, từ khâu vận tải, kho bãi đến thủ tục hải quan, giúp doanh nghiệp giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tối ưu hóa Logistics xuất nhập khẩu là yếu tố quan trọng để quy trình xuất khẩu diễn ra suôn sẻ.

II. Cách Xác Định Thách Thức Trong Quy Trình Xuất Khẩu Hàng Hóa

Mặc dù có vai trò quan trọng, quy trình xuất khẩu luôn tiềm ẩn nhiều thách thức. Các doanh nghiệp như Rồng Đông Dương phải đối mặt với rủi ro về biến động tỷ giá, thay đổi chính sách thương mại, và sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ quốc tế. Ngoài ra, việc tuân thủ các quy định về thủ tục hải quan xuất khẩu, kiểm tra chất lượng hàng hóa, và đảm bảo an toàn trong quá trình vận chuyển cũng đòi hỏi sự chuyên nghiệp và kinh nghiệm. Để vượt qua những thách thức này, việc phân tích thị trường xuất khẩu và xây dựng chiến lược phù hợp là vô cùng quan trọng.

2.1. Những khó khăn thường gặp về thủ tục hải quan xuất khẩu

Thủ tục hải quan xuất khẩu phức tạp và tốn thời gian là một trong những rào cản lớn đối với doanh nghiệp. Sự khác biệt về quy định giữa các quốc gia, yêu cầu về chứng từ, và quy trình kiểm tra hàng hóa có thể gây chậm trễ và phát sinh chi phí. Nắm vững thủ tục hải quan xuất khẩu và tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia là giải pháp giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro.

2.2. Rủi ro về thanh toán quốc tế và biện pháp phòng ngừa

Thanh toán quốc tế luôn tiềm ẩn rủi ro về tỷ giá, khả năng thanh toán của đối tác, và các yếu tố chính trị, kinh tế. Để giảm thiểu rủi ro, doanh nghiệp nên lựa chọn phương thức thanh toán quốc tế an toàn như L/C (thư tín dụng), đồng thời thẩm định kỹ năng lực tài chính và uy tín của đối tác. Sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá cũng là một giải pháp hiệu quả.

2.3. Ảnh hưởng của đối thủ cạnh tranh xuất khẩu đến lợi nhuận

Sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ cạnh tranh xuất khẩu có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận và thị phần của doanh nghiệp. Để duy trì lợi thế cạnh tranh, cần liên tục cải tiến chất lượng sản phẩm, giảm chi phí, và tìm kiếm thị trường mới. Việc nghiên cứu đối thủ cạnh tranh xuất khẩu và xây dựng chiến lược khác biệt hóa là yếu tố then chốt.

III. Phân Tích Hoạt Động Xuất Nhập Khẩu Tại Rồng Đông Dương

Để có cái nhìn sâu sắc về quy trình xuất khẩu tại Rồng Đông Dương, cần tiến hành phân tích hoạt động xuất nhập khẩu của công ty. Quá trình này bao gồm việc xem xét các bước từ khi ký kết hợp đồng đến khi hoàn thành thủ tục thanh toán. Cần chú trọng vào việc xác định các điểm nghẽn, các công đoạn chưa hiệu quả, và các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí và thời gian thực hiện. Dựa trên kết quả phân tích hoạt động xuất nhập khẩu, có thể đề xuất các giải pháp cải tiến và tối ưu hóa.

3.1. Đánh giá chi tiết quy trình chuẩn bị hàng hóa xuất khẩu

Quá trình chuẩn bị hàng hóa là một phần quan trọng của quy trình xuất khẩu. Việc đánh giá chi tiết các bước như thu mua, kiểm tra chất lượng, đóng gói và vận chuyển hàng hóa đến cảng giúp xác định các điểm cần cải thiện. Áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế và sử dụng công nghệ tiên tiến trong đóng gói giúp đảm bảo hàng hóa an toàn và đáp ứng yêu cầu của khách hàng.

3.2. Xem xét quy trình làm thủ tục hải quan và chứng từ liên quan

Làm thủ tục hải quan là một bước phức tạp và tốn thời gian trong quy trình xuất khẩu. Việc xem xét kỹ lưỡng các quy định, chứng từ cần thiết và quy trình kiểm tra giúp giảm thiểu rủi ro và tránh chậm trễ. Sử dụng dịch vụ của các đại lý hải quan uy tín có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí.

3.3. Đánh giá hiệu quả các phương thức vận tải quốc tế đang sử dụng

Việc lựa chọn phương thức vận tải quốc tế phù hợp ảnh hưởng lớn đến chi phí và thời gian giao hàng. Cần đánh giá hiệu quả của các phương thức như vận tải đường biển, đường hàng không, đường bộ để xác định phương án tối ưu. Xem xét các yếu tố như khoảng cách, loại hàng hóa, và thời gian giao hàng để đưa ra quyết định phù hợp.

IV. Giải Pháp Tối Ưu Quy Trình Xuất Khẩu Tại Rồng Đông Dương

Dựa trên kết quả phân tích, có thể đề xuất các giải pháp tối ưu quy trình xuất khẩu tại Rồng Đông Dương. Các giải pháp này tập trung vào việc cải thiện hiệu quả các công đoạn, giảm chi phí, và nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc áp dụng công nghệ thông tin, đào tạo nhân viên, và xây dựng mối quan hệ tốt với các đối tác là những yếu tố quan trọng để thực hiện thành công các giải pháp này. Cải thiện quy trình quản lý xuất nhập khẩu là yếu tố then chốt để tối ưu hóa.

4.1. Ứng dụng công nghệ thông tin để số hóa quy trình quản lý

Ứng dụng công nghệ thông tin giúp số hóa quy trình quản lý xuất nhập khẩu, từ khâu lập kế hoạch, theo dõi đơn hàng đến quản lý kho bãi và thanh toán. Sử dụng các phần mềm quản lý chuyên dụng giúp tăng cường tính minh bạch, giảm thiểu sai sót, và tiết kiệm thời gian. Số hóa quy trình quản lý là xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay.

4.2. Đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ nhân viên xuất nhập khẩu

Đội ngũ nhân viên có năng lực và kinh nghiệm là yếu tố quan trọng để thực hiện thành công quy trình xuất khẩu. Cần đầu tư vào đào tạo và nâng cao kiến thức về nghiệp vụ xuất nhập khẩu, thủ tục hải quan, và thanh toán quốc tế. Khuyến khích nhân viên tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu và chia sẻ kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả làm việc.

4.3. Xây dựng và duy trì mối quan hệ tốt với đối tác nhà cung cấp

Mối quan hệ tốt với đối tác và nhà cung cấp giúp đảm bảo nguồn cung ổn định, giá cả cạnh tranh, và chất lượng hàng hóa. Cần xây dựng mối quan hệ tin cậy và hợp tác lâu dài với các đối tác, đồng thời thường xuyên đánh giá và lựa chọn nhà cung cấp uy tín. Duy trì mối quan hệ tốt giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và tăng cường lợi thế cạnh tranh.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Sau Cải Tiến Quy Trình Xuất Khẩu Hàng Hóa

Sau khi triển khai các giải pháp cải tiến, cần đánh giá hiệu quả của quy trình xuất khẩu hàng hóa. Việc đánh giá này dựa trên các chỉ số như thời gian thực hiện, chi phí phát sinh, và mức độ hài lòng của khách hàng. So sánh các chỉ số trước và sau khi cải tiến giúp xác định mức độ thành công của các giải pháp. Dựa trên kết quả đánh giá, có thể tiếp tục điều chỉnh và hoàn thiện quy trình xuất khẩu.

5.1. Sử dụng KPIs xuất nhập khẩu để đo lường hiệu quả hoạt động

KPIs xuất nhập khẩu là công cụ quan trọng để đo lường và đánh giá hiệu quả hoạt động của quy trình xuất khẩu. Các chỉ số như thời gian giao hàng, chi phí vận chuyển, tỷ lệ sai sót, và mức độ hài lòng của khách hàng giúp doanh nghiệp theo dõi và cải thiện hiệu quả hoạt động. Sử dụng KPIs xuất nhập khẩu giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu và đạt được mục tiêu kinh doanh.

5.2. Phân tích doanh thu xuất khẩu và lợi nhuận xuất khẩu

Việc phân tích doanh thu xuất khẩu và lợi nhuận xuất khẩu giúp đánh giá hiệu quả của hoạt động kinh doanh quốc tế. So sánh doanh thu xuất khẩu và lợi nhuận xuất khẩu giữa các kỳ, các thị trường giúp doanh nghiệp xác định các cơ hội và thách thức. Phân tích doanh thu xuất khẩu và lợi nhuận xuất khẩu là cơ sở để xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả.

5.3. Thu thập phản hồi từ khách hàng xuất khẩu và đối tác

Phản hồi từ khách hàng xuất khẩu và đối tác là nguồn thông tin quý giá để cải thiện quy trình xuất khẩu. Thu thập ý kiến về chất lượng sản phẩm, dịch vụ, và thời gian giao hàng giúp doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Xây dựng mối quan hệ tốt và thường xuyên liên lạc với khách hàng xuất khẩu giúp doanh nghiệp duy trì và phát triển thị trường.

VI. Triển Vọng và Xu Hướng Phát Triển Xuất Nhập Khẩu Rồng Đông Dương

Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, xuất nhập khẩu vẫn là động lực quan trọng cho sự phát triển của Việt Nam. Rồng Đông Dương cần tiếp tục đổi mới, sáng tạo, và nâng cao năng lực cạnh tranh để tận dụng các cơ hội và vượt qua thách thức. Việc đầu tư vào công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, và xây dựng thương hiệu là những yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững. Nắm bắt các xu hướng mới trong Logistics xuất nhập khẩu là chìa khóa thành công.

6.1. Tận dụng cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do

Việt Nam đã ký kết nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA) với các quốc gia và khu vực trên thế giới. Rồng Đông Dương cần tận dụng tối đa các ưu đãi từ các FTA này để mở rộng thị trường, giảm thuế, và tăng cường hợp tác kinh tế. Nghiên cứu kỹ các quy định của từng FTA và xây dựng chiến lược phù hợp giúp doanh nghiệp đạt được lợi thế cạnh tranh.

6.2. Đầu tư vào vận tải quốc tế và hạ tầng Logistics

Hạ tầng Logistics và vận tải quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quy trình xuất khẩu. Rồng Đông Dương cần đầu tư vào các phương tiện vận tải hiện đại, kho bãi, và hệ thống quản lý Logistics. Hợp tác với các đối tác Logistics uy tín giúp doanh nghiệp giảm chi phí và thời gian giao hàng.

6.3. Chú trọng phát triển thương hiệu và nâng cao chất lượng sản phẩm

Thương hiệu và chất lượng sản phẩm là yếu tố quan trọng để cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Rồng Đông Dương cần xây dựng thương hiệu mạnh, chú trọng vào chất lượng sản phẩm, và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, áp dụng công nghệ tiên tiến, và xây dựng hệ thống quản lý chất lượng giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín và thu hút khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa tại Việt Nam, hoạt động ngoại thương giữ vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo nguồn thu ngoại tệ quan trọng. Trong đó, xuất khẩu hàng nông sản từng bước khẳng định vị thế chủ lực của quốc gia trên thị trường quốc tế. Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn được tác giả trích dẫn, tổng kim ngạch xuất khẩu ngành nông - lâm - thủy sản của Việt Nam năm 2014 đạt 30,86 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, đặc thù hàng nông sản đòi hỏi quy trình bảo quản, xử lý chứng từ kiểm dịch, hun trùng và tiến độ giao hàng nghiêm ngặt nhằm tránh tổn thất chất lượng. Do đó, việc hoàn thiện các bước nghiệp vụ sau khi ký kết hợp đồng xuất khẩu trở thành yêu cầu thiết thực đối với các doanh nghiệp thương mại nông sản.

Về tình hình nghiên cứu, tác giả ghi nhận đề tài phân tích quy trình xuất khẩu tại Công ty TNHH Xuất - Nhập khẩu Rồng Đông Dương từng được một số cá nhân tiếp cận nhưng các công trình trước đó còn thiếu tính cập nhật và chưa phản ánh đầy đủ thực tế chứng từ. Đề tài này được thực hiện nhằm bổ khuyết các khoảng trống đó thông qua hệ thống chứng từ thực tế phát sinh tại doanh nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quy trình xuất khẩu hàng hóa và các phương thức nghiệp vụ liên quan trong thương mại quốc tế.
2. Làm rõ thực trạng tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại Công ty TNHH Xuất - Nhập khẩu Rồng Đông Dương qua từng khâu: đàm phán ký kết hợp đồng, chuẩn bị hàng hóa, kiểm tra chất lượng, thuê phương tiện vận chuyển, mua bảo hiểm, khai báo hải quan, thực hiện thủ tục thanh toán và giải quyết khiếu nại (nếu có).
3. Đánh giá ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân tồn tại trong quy trình nghiệp vụ xuất khẩu của doanh nghiệp, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác lập như sau:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu của Công ty TNHH Xuất - Nhập khẩu Rồng Đông Dương, trọng tâm là các nghiệp vụ tổ chức thực hiện hợp đồng ngoại thương (chuẩn bị nguồn hàng, kiểm tra, giao nhận vận tải, chứng từ thanh toán và hải quan).
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu thực hiện tại Công ty TNHH Xuất - Nhập khẩu Rồng Đông Dương, tập trung chủ yếu vào số liệu và quy trình tác nghiệp của Phòng Xuất khẩu.
• Phạm vi thời gian: Đề tài tiến hành từ tháng 6 đến tháng 7 năm 2017. Chuỗi số liệu phân tích tài chính giai đoạn 2013–2015 và 6 tháng đầu năm 2017; khảo sát ca nghiệp vụ điển hình dựa trên bộ chứng từ thực tế tháng 6 năm 2016.
• Phạm vi mặt hàng: Khóa luận tập trung nghiên cứu mặt hàng nông sản xuất khẩu, cụ thể là sản phẩm cơm dừa sấy khô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các chuẩn mực pháp lý và nghiệp vụ ngoại thương hiện hành:

• Khung pháp lý và quy chuẩn: Điều 28 Luật Thương mại năm 2005 quy định khái niệm xuất khẩu hàng hóa; Thông tư số 53-BNG/VP ngày 02/10/1982 của Bộ Ngoại Thương hướng dẫn cấp giấy phép xuất nhập khẩu; Thông tư số 40/2012/TT-BNNPTNT ngày 15/08/2012 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn quy định danh mục hàng hóa thuộc diện kiểm dịch thực vật.
• Tập quán và quy tắc quốc tế: Quy tắc Incoterms 2000 của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) đối với các điều kiện cơ sở giao hàng, đặc biệt là nhóm C (CIF, C&F) và nhóm D; các quy tắc xuất xứ hàng hóa phục vụ ưu đãi thuế quan gồm quy tắc hàm lượng giá trị khu vực (RVC) áp dụng cho C/O Form D (Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN) và Form AK (ASEAN - Hàn Quốc), quy tắc ACFTA Content đối với C/O Form E (ASEAN - Trung Quốc), cùng quy tắc GSP đối với C/O Form A cấp cho các thị trường châu Âu.
• Lý thuyết thanh toán quốc tế: Phân tích quy trình vận hành và mức độ rủi ro của các phương thức thanh toán: thanh toán tiền mặt, phương thức nhờ thu (nhờ thu trơn và nhờ thu kèm chứng từ D/P, D/A), phương thức chuyển tiền bằng điện (T/T, TTR trả trước hoặc trả sau), và phương thức tín dụng chứng từ (L/C không hủy ngang, có xác nhận).
• Quy chuẩn bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu: Các điều kiện bảo hiểm hàng hải tiêu chuẩn A, B, C theo Viện những người bảo hiểm Luân Đôn (Institute Cargo Clauses).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai bao gồm:

• Phương pháp thu thập số liệu: Tác giả sử dụng nguồn số liệu thứ cấp do Công ty TNHH Xuất - Nhập khẩu Rồng Đông Dương cung cấp (báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh thường niên từ 2013 đến 2015, hợp đồng ngoại thương và các bộ chứng từ giao hàng lưu trữ). Đồng thời, tác giả kết hợp nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật, sách chuyên ngành, cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý và quan sát trực tiếp các bước tác nghiệp tại Phòng Xuất khẩu.
• Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: Vận dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh số tuyệt đối và số tương đối để đánh giá biến động kết quả kinh doanh; áp dụng phương pháp nghiên cứu tình huống (case study) để phân tích chi tiết quy trình xử lý một lô hàng cụ thể; sử dụng phương pháp phân tích - tổng hợp và diễn dịch logic để chỉ ra sai sót nghiệp vụ và luận giải các đề xuất cải tiến.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quy trình xuất khẩu

Chương 1 hệ thống hóa các khái niệm căn bản và vai trò của xuất khẩu đối với nền kinh tế quốc gia (tăng nguồn thu ngoại tệ, cải thiện cán cân thanh toán, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, kích thích đổi mới công nghệ và giải quyết việc làm). Tiếp đó, tác giả phân tích chi tiết quy trình tổ chức thực hiện một hợp đồng xuất khẩu tổng quát qua 10 bước nghiệp vụ:

1. Xin giấy phép xuất khẩu (nếu có): Áp dụng với các mặt hàng thuộc diện quản lý đặc biệt hoặc xuất khẩu có điều kiện theo quy định của cơ quan chủ quản.
2. Xác nhận thanh toán: Khảo sát các công cụ và phương thức thanh toán quốc tế (tiền mặt, nhờ thu, điện chuyển tiền T/T, tín dụng chứng từ L/C), sơ đồ hóa quy trình vận hành luồng tiền - luồng chứng từ giữa bên bán, bên mua và các ngân hàng trung gian.
3. Chuẩn bị hàng xuất khẩu: Bao gồm các hình thức thu mua thương mại, gia công chế biến hoặc liên doanh liên kết; lập bảng kê nguyên phụ liệu và tính toán hàm lượng xuất xứ theo các mẫu C/O (Form A, D, E, AK).
4. Kiểm tra hàng xuất khẩu: Quy trình tự kiểm định nội bộ thông qua hội đồng thẩm định hoặc thuê các tổ chức giám định độc lập bên ngoài (Vinacontrol, SGS) cấp chứng thư về số lượng, chất lượng.
5. Thuê phương tiện vận tải: Nghiệp vụ liên hệ hãng tàu hoặc đại lý forwarder để lấy lịch trình, đặt chỗ (booking), tiếp nhận vận đơn đường biển (Bill of Lading - B/L) theo phương thức gửi hàng nguyên container (FCL) hoặc hàng lẻ (LCL).
6. Mua bảo hiểm hàng hóa: Đàm phán và ký kết hợp đồng bảo hiểm chuyến theo các điều kiện bảo hiểm A, B, hoặc C khi bán hàng theo điều kiện CIF/CIP.
7. Làm thủ tục hải quan: Trình tự lập bộ hồ sơ thông quan, thực hiện khai báo hải quan điện tử và phân luồng tờ khai (luồng xanh, luồng vàng, luồng đỏ).
8. Giao hàng cho người chuyên chở: Thủ tục giao hàng tại kho cảng hoặc giao trực tiếp cho tàu, nhận biên lai thuyền phó (Mate’s Receipt) để đổi lấy vận đơn đường biển.
9. Làm thủ tục thanh toán: Lập và hoàn thiện bộ chứng từ thanh toán (hối phiếu, vận đơn B/L sạch đã bốc hàng lên tàu, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, chứng nhận xuất xứ, giấy chứng nhận chất lượng, giấy kiểm dịch thực vật) để xuất trình cho ngân hàng đòi tiền.
10. Giải quyết khiếu nại và thanh lý hợp đồng: Lập hồ sơ khiếu nại nếu đối tác vi phạm hợp đồng hoặc tiếp nhận và xử lý thỏa đáng các khiếu nại từ phía nhà nhập khẩu.

Chương 2: Phân tích thực trạng quy trình xuất khẩu tại Công ty TNHH XNK Rồng Đông Dương

Chương 2 trình bày tổng quan về Công ty TNHH Xuất - Nhập khẩu Rồng Đông Dương (tên giao dịch quốc tế: Dong Duong Dragon Import - Export Company Limited, tên viết tắt: DongDuongFood), thành lập năm 2003 theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0900759223-CTTNHH, trụ sở chính tại Thôn 5, Huyện Khoái Châu, Tỉnh Hưng Yên; có văn phòng đại diện tại Hà Nội (Tòa T5, Time City, 458 Minh Khai) và TP. Hồ Chí Minh (37A Huỳnh Tịnh Của, Quận Bình Thạnh). Cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc quản lý trực tiếp 5 phòng chức năng: Phòng Tài chính Kế toán, Phòng Kinh doanh, Phòng Hành chính Nhân sự, Phòng Marketing và Phòng Xuất Nhập khẩu.

Tình hình hoạt động kinh doanh giai đoạn 2013–2015 của công ty ghi nhận mức tăng trưởng ổn định:

Chỉ tiêu	Năm 2013	Năm 2014	Năm 2015	So sánh 2013/2014 (Tuyệt đối)	So sánh 2013/2014 (Tương đối)	So sánh 2014/2015 (Tuyệt đối)	So sánh 2014/2015 (Tương đối)
Tổng doanh thu (triệu đồng)	239.139	245.517	250.425	+6.378	+2,67%	+4.908	+2,00%
Tổng chi phí (triệu đồng)	22.660	22.893	23.205	+233	+1,03%	+312	+1,36%
Lợi nhuận trước thuế (triệu đồng)	216.479	222.624	227.220	+6.145	+2,84%	+4.596	+2,06%
Lợi nhuận sau thuế (triệu đồng)	162.359	166.968	170.415	+4.609	+2,84%	+3.447	+2,06%

(Nguồn: Khóa luận trích từ Báo cáo thường niên 2013–2015 của công ty)

Tốc độ tăng trưởng doanh thu qua các năm đều cao hơn tốc độ tăng chi phí, phản ánh hiệu quả vận hành của doanh nghiệp. Tiếp đó, tác giả đi sâu phân tích ca nghiệp vụ thực tế qua bộ chứng từ của hợp đồng xuất khẩu lô hàng cơm dừa sang Colombia:

• Đàm phán và ký kết hợp đồng: Hợp đồng số Sales Contract No.2016 ký ngày 18/06/2016 giữa Công ty TNHH XNK Rồng Đông Dương và khách hàng Omar Burgos Esteban (Colombia). Điều kiện giao hàng: CIF Buenaventura (Incoterms 2000). Giá trị lô hàng: 48.360 USD, gồm 19 tấn cơm dừa sấy khô hạt dạng sợi (Desiccated Coconut High Fat Flake Grade) đơn giá 2.220 USD/tấn (trị giá 42.180 USD) và 3 tấn cơm dừa sấy khô hạt vừa (Desiccated Coconut High Fat Medium Grade) đơn giá 2.060 USD/tấn (trị giá 6.180 USD).
• Rà soát hợp đồng mẫu: Tác giả phát hiện các điểm thiếu sót kỹ thuật trong hợp đồng: thiếu ghi nhận địa điểm ký kết; quy định đóng gói 50 kg/bao đối với cả loại hàng hạt sợi Flake Grade là không phù hợp với thông lệ thực tế (loại sợi cồng kềnh chỉ đóng tối đa 25 kg/bao); hợp đồng bán theo điều kiện CIF nhưng thiếu hẳn điều khoản quy định trách nhiệm mua bảo hiểm và loại chứng thư bảo hiểm cần nộp.
• Thực hiện thanh toán: Điều khoản quy định thanh toán T/T trả trước 20% (trị giá 19.710 USD theo văn bản) chuyển khoản qua Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) - Chi nhánh Bắc Hưng Yên (ngân hàng trung gian JPMorgan Chase Bank, N.A); 80% còn lại chuyển tiền khi người mua nhận bản sao vận đơn đường biển.
• Thu mua và đóng gói: Hàng hóa do Công ty TNHH Phước Sang cung cấp và giao tại Cảng Cát Lái, TP.HCM. Quy cách đóng gói gồm 820 bao: 760 bao loại 25 kg đối với hàng Flake Grade và 60 bao loại 50 kg đối với hàng Medium Grade; bao bì gồm 1 lớp PE bên trong, bên ngoài gồm 3 lớp giấy Kraft và 1 lớp PP; tổng trọng lượng tịnh (NW) là 22.000 kg, trọng lượng cả bì (GW) là 22.498 kg.
• Kiểm định chất lượng và kiểm dịch: Công ty giám định độc lập I.V.C cấp Giấy chứng nhận trọng lượng và chất lượng số 503Q-NS/16 và Giấy chứng nhận y tế số 503H-NS/16; Vietnam Control cấp Giấy chứng nhận hun trùng số VIC/16; Chi cục Kiểm dịch thực vật Vùng 2 (28 Mạc Đĩnh Chi, Q.1, TP.HCM) kiểm tra và cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật.
• Thuê tàu và bảo hiểm: Công ty thuê chỗ thông qua đại lý Gia Nguyen Logistics trên hãng tàu Hanjin Shipping, tàu Millennium Bright (chuyến 0001E), booking số SGN620389500; đóng 01 container 40 feet cao (1x40HC), số container DRYU9784272, số niêm chì S/HE919056; cảng bốc Cát Lái, cảng dỡ Buenaventura (Colombia). Hạn cắt máng vào 22:00 ngày 12/07/2016, tàu khởi hành ngày 13/07/2016. Bảo hiểm hàng hóa được mua tại Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Dầu khí Việt Nam (Bảo hiểm PVI) theo điều kiện A, số chứng nhận 16/02/22/HHXK/PC00353, số tiền bảo hiểm bằng 110% giá trị CIF (tương đương 53.196 USD).
• Thủ tục hải quan điện tử: Khai báo qua phần mềm ECUS4 của Công ty Thái Sơn gửi đến Chi cục Hải quan TP.HCM (mã C02I02); tờ khai hải quan số 300907223320 đăng ký ngày 12/07/2016, mã loại hình XKD01 (xuất kinh doanh); kết quả xử lý phân luồng xanh.
• Chứng nhận xuất xứ: Công ty hoàn tất hồ sơ nộp tại Chi nhánh Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tại TP.HCM để cấp Giấy chứng nhận xuất xứ Form B (gồm 1 bản gốc original, 1 bản sao duplicate và VCCI lưu bản triplicate).

Đánh giá tổng quát từ chương 2 chỉ rõ:

• Ưu điểm: Quy trình tổ chức bài bản, phân công trách nhiệm rành mạch tại Phòng Xuất khẩu; ứng dụng tốt công nghệ thông tin trong khai báo hải quan điện tử và liên lạc đối tác; hợp đồng soạn thảo chủ động theo hướng bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp.
• Hạn chế: Hoạt động thu mua phụ thuộc nhiều vào tính mùa vụ và nhà cung cấp địa phương; chất lượng nông sản không đồng đều; diện tích kho bãi hạn chế không trữ đủ hàng trái mùa; phương thức thanh toán T/T trả trước 20% tiềm ẩn rủi ro khi người mua chậm trả 80% còn lại hoặc hủy nhận hàng khi tàu đã cập cảng; giá cước tàu biến động nhanh; nhân sự xuất khẩu còn trẻ, dễ sai sót chứng từ; tình trạng khách hàng giả mạo (khách ảo) gửi yêu cầu báo giá để thu thập thông tin cạnh tranh.

Chương 3: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả của quy trình xuất khẩu tại Công ty TNHH XNK Rồng Đông Dương

Chương 3 trình bày các định hướng phát triển của Công ty TNHH XNK Rồng Đông Dương đến năm 2020:

• Xác lập chỉ tiêu lợi nhuận đạt mức tương đương 20% tổng doanh thu.
• Tăng cường hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, cải thiện năng suất lao động; định hướng nâng mức thu nhập bình quân của cán bộ công nhân viên trong công ty tăng từ 1 đến 1,5 lần nhằm ổn định nhân sự.
• Tiếp tục kiện toàn và chuẩn hóa quy trình xuất khẩu, hạn chế sai sót chứng từ trong các khâu kiểm dịch, C/O và thủ tục hải quan.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể gắn liền với số liệu trích xuất từ thực tế:

• Phản ánh chính xác kết quả kinh doanh: Tổng hợp chi tiết số liệu tài chính công ty trong 3 năm liên tiếp (doanh thu tăng từ 239.139 triệu đồng năm 2013 lên 250.425 triệu đồng năm 2015; lợi nhuận sau thuế tương ứng tăng từ 162.359 triệu đồng lên 170.415 triệu đồng).
• Minh họa quy trình tác nghiệp bằng hồ sơ chứng từ thực: Tái hiện toàn bộ luồng luân chuyển hồ sơ của đơn hàng xuất khẩu 22 tấn cơm dừa sang Colombia trị giá 48.360 USD, cung cấp đầy đủ thông số kỹ thuật (hàm lượng chất béo, độ ẩm, mã HS 08011100, quy cách bao bì 820 bao, thông tin hãng tàu Hanjin Shipping, bảo hiểm PVI mức 53.196 USD, tờ khai hải quan số 300907223320).
• Phát hiện các bất cập cụ thể trong hợp đồng mẫu: Chỉ rõ sự mâu thuẫn giữa điều khoản đóng gói trong hợp đồng (50 kg/bao) với khả năng đóng gói thực tế của loại cơm dừa dạng sợi Flake Grade (chỉ đóng được 25 kg/bao); phát hiện sự thiếu vắng điều khoản bảo hiểm dù hợp đồng giao kết theo giá CIF.
• Đóng góp học thuật và thực tiễn: Khóa luận giải quyết tính thiếu cập nhật của các đề tài nghiên cứu trước đây tại doanh nghiệp bằng việc cung cấp chuỗi số liệu tài chính mới nhất và hệ thống hóa chi tiết bộ chứng từ xuất khẩu thực tế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi số liệu tài chính mới dừng ở giai đoạn 2013–2015 và 6 tháng đầu năm 2017; khảo sát thực tiễn chỉ giới hạn ở một ca điển hình (đơn hàng cơm dừa xuất sang thị trường Colombia theo điều kiện CIF); nội dung giải pháp ở Chương 3 trong bản gốc bị dừng đột ngột ở phần phương hướng, thiếu các phân tích giải pháp kỹ thuật chuyên sâu cho từng khâu tác nghiệp.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu quy trình xuất khẩu đối với các mặt hàng gia vị khô khác của công ty (hạt tiêu, quế, hồi); khảo sát quy trình xuất khẩu sang các thị trường có hàng rào kỹ thuật khắt khe hơn như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản; phân tích so sánh khi áp dụng các điều kiện Incoterms khác ngoài CIF (như FOB hoặc CFR).

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Quản trị Ngoại thương, Kinh doanh Quốc tế, Logistics và Quản lý Chuỗi cung ứng: Nắm bắt quy trình xử lý đơn hàng xuất khẩu đường biển từ lý thuyết đến thực hành; hiểu cách lập và đối chiếu bộ chứng từ hàng hóa (Sales Contract, Commercial Invoice, Packing List, Bill of Lading, Certificate of Origin Form B, Phytosanitary Certificate, Health Certificate, Fumigation Certificate, Insurance Policy).
• Cán bộ chứng từ, nhân viên xuất nhập khẩu tại các doanh nghiệp nông sản: Vận dụng các lưu ý thực tế khi khai báo phần mềm hải quan điện tử (ECUS), kiểm soát giờ cắt máng (closing time), thủ tục xin cấp kiểm dịch thực vật tại Chi cục Kiểm dịch thực vật Vùng 2, cũng như cách thức rà soát các điều khoản mâu thuẫn trong hợp đồng mua bán ngoại thương nhằm phòng ngừa tranh chấp.

Câu hỏi thường gặp

1. Hợp đồng xuất khẩu cơm dừa sang Colombia trong khóa luận áp dụng điều kiện giao hàng và phương thức thanh toán nào?

Hợp đồng Sales Contract No.2016 áp dụng điều kiện cơ sở giao hàng CIF Buenaventura (Incoterms 2000). Phương thức thanh toán được lựa chọn là điện chuyển tiền (T/T), trong đó bên mua thanh toán trước 20% trị giá hợp đồng (19.710 USD) vào tài khoản BIDV Bắc Hưng Yên của bên bán; 80% trị giá còn lại được thanh toán sau khi người mua nhận được bản sao bộ chứng từ gửi hàng (đặc biệt là bản sao Bill of Lading).

2. Tác giả phát hiện những điểm bất hợp lý nào trong văn bản hợp đồng ngoại thương mẫu của doanh nghiệp?

Tác giả chỉ ra ba thiếu sót kỹ thuật chính:

• Hợp đồng ghi nhận giá CIF Buenaventura nhưng hoàn toàn bỏ trống điều khoản về bảo hiểm (không quy định bên mua bảo hiểm, điều kiện bảo hiểm và loại chứng thư cần cung cấp).
• Điều khoản đóng gói ghi đồng nhất 50 kg/bao cho cả hai loại hàng, trong khi hàng cơm dừa sợi Flake Grade có thể tích cồng kềnh, quy cách thực tế chỉ đóng được 25 kg/bao.
• Phần mở đầu của hợp đồng thiếu ghi nhận địa điểm ký kết văn bản.

3. Thủ tục kiểm dịch thực vật của lô hàng được thực hiện tại cơ quan nào và gồm những bước gì?

Nghiệp vụ kiểm dịch thực vật được thực hiện tại Chi cục Kiểm dịch thực vật Vùng 2 (số 28 Mạc Đĩnh Chi, Phường Đa Kao, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh). Quy trình thực hiện qua 3 bước: nộp hồ sơ đăng ký kèm mẫu hàng và đóng lệ phí trước ngày tàu chạy 01 ngày; nộp B/L nháp và mẫu kiểm dịch nháp để lấy số thứ tự; tiếp nhận Giấy chứng thư kiểm dịch thực vật gốc sau 1-2 ngày làm việc.

4. Lô hàng cơm dừa xuất khẩu được khai báo hải quan điện tử qua phần mềm nào và tiếp nhận luồng gì?

Doanh nghiệp sử dụng phần mềm khai báo hải quan điện tử ECUS4 do Công ty Thái Sơn cung cấp để truyền dữ liệu đến Chi cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh (mã C02I02). Tờ khai xuất khẩu số 300907223320 ngày 12/07/2016 đăng ký mã loại hình XKD01 (xuất kinh doanh), kết quả xử lý được hệ thống phân vào luồng xanh (miễn kiểm tra chi tiết hồ sơ giấy và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa).

5. Kết quả kinh doanh của Công ty TNHH XNK Rồng Đông Dương giai đoạn 2013–2015 biến động như thế nào?

Trong giai đoạn 2013–2015, tổng doanh thu của công ty tăng trưởng liên tục từ 239.139 triệu đồng (năm 2013) lên 245.517 triệu đồng (năm 2014) và đạt 250.425 triệu đồng (năm 2015). Lợi nhuận sau thuế tăng tương ứng từ 162.359 triệu đồng (năm 2013) lên 166.968 triệu đồng (năm 2014) và đạt 170.415 triệu đồng (năm 2015). Doanh thu và lợi nhuận đều duy trì xu hướng tăng do tốc độ tăng doanh thu cao hơn tốc độ tăng chi phí hoạt động.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đinh Nhật Quỳnh Thoa đã phản ánh chi tiết toàn bộ các mắt xích nghiệp vụ trong quy trình xuất khẩu hàng nông sản tại Công ty TNHH Xuất - Nhập khẩu Rồng Đông Dương. Thông qua việc phân tích hồ sơ chứng từ của một đơn hàng xuất khẩu cơm dừa sang Colombia, tác giả đã làm rõ thực tế tác nghiệp từ khâu đàm phán hợp đồng, kiểm định, thuê phương tiện vận tải, khai báo hải quan đến cấp chứng nhận xuất xứ. Công trình chỉ ra những ưu điểm trong phối hợp nội bộ cùng các hạn chế về điều khoản hợp đồng và rủi ro thanh toán, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác đào tạo và thực hành nghiệp vụ ngoại thương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY TRÌNH XUẤT KHẨU 1. Khái quát về xuất khẩu hàng hoá 1. Khái niệm xuất khẩu hàng hoá Theo điều 28, Luật Thương mại (2005), Xuất khẩu hàng hoá là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào các khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật. Xuất khẩu hàng hoá là hoạt động kinh doanh buôn bán ở phạm vi quốc tế.

Nó không phải là hành vi buôn bán riêng lẻ mà là cả một hệ thống các quan hệ mua bán trong một nền thương mại có tổ chức cả bên trong và bên ngoài nhằm bán sản phẩm, hàng hoá sản xuất trong nước ra nước ngoài thu ngoại tệ, qua đẩy mạnh sản xuất hàng hoá phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế ổn định từng bước nâng cao mức sống nhân dân. Xuất khẩu hàng hoá nằm trong lĩnh vực phân phối và lưu thông hàng hoá của một quá trình tái sản xuất mở rộng, nhằm mục đích liên kết sản xuất với tiêu dùng của nước này với nước khác. Nền sản xuất xã hội phát triển như thế nào phụ thuộc rất nhiều vào hoạt động kinh doanh này. Vai trò của hoạt động xuất khẩu Xuất khẩu hàng hoá có vai trò vô cùng to lớn để thúc đẩy phát triển kinh tế, là hoạt động kinh tế không thể thiếu của mỗi quốc gia.

Nền sản xuất xã hội của một nước phát triển như thế nào phụ thuộc rất lớn vào hoạt động xuất khẩu và mỗi doanh nghiệp dù ít hay nhiều đều có liên quan đến nó. Thông qua xuất khẩu có thể làm gia tăng ngoại tệ thu được, cải thiện cán cân thanh toán, tăng thu ngân sách, kích thích đổi mới công nghệ, cải biến cơ cấu kinh tế, tạo công ăn việc làm và nâng cao mức sống của người dân. Xuất khẩu tạo nguồn vốn nhập khẩu và tích luỹ phát triển sản xuất, phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Công nghiệp hóa là xu hướng tất yếu của thời đại, là mục tiêu lâu dài, xây dựng Việt Nam trở thành nước công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, để thực hiện đường lối công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước thì đòi hỏi chúng ta phải trang bị máy móc thiết bị hiện đại từ bên ngoài, nhập khẩu công nghệ, văn minh 4 công nghiệp trên thế giới.

Nguồn vốn nhập khẩu chủ yếu hiện nay là: đi vay, viện trợ, đầu tư nước ngoài và xuất khẩu. Nguồn vốn vay là gánh nặng kinh tế vô cùng lớn, trả nợ các khoản thâm hụt ngân sách, còn vốn viện trợ và đầu tư nước ngoài thì có hạn, hơn nữa các nguồn này thường bị phụ thuộc bởi các điều kiện viện trợ ràng buộc. Vì thế, nguồn vốn quan trọng nhất để nhập khẩu chính là xuất khẩu. Xuất khẩu đóng góp vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển.

Cuộc Cách mạng Khoa học công nghệ hiện đại làm thay đổi cơ cấu sản xuất và tiêu dùng trên thế giới vô cùng rõ rệt. Khoa học và Công nghệ trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, các ngành Công nghiệp có hàm lượng khoa học cao, mậu dịch quốc tế phát triển nhanh chóng, đầu tư nước ngoài trên phạm vi toàn cầu. Xu hướng sản xuất theo nhu cầu có tác động tích cực tới sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất kinh tế phát triển. Sự tác động này được thể hiện:  Xuất khẩu làm ngành này phát triển, cũng kéo theo các ngành có liên quan mật thiết với nhau phát triển.

Ví dụ: Hàng nông sản phát triển thì kéo theo sự phát triển của các loại máy móc công nghiệp.  Xuất khẩu giúp mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo điều kiện cho sản xuất phát triển và ổn định.  Xuất khẩu làm mở rộng khả năng cung cấp đầu vào cho sản xuất, nâng cao năng lực sản xuất trong nước. Xuất khẩu có vai trò tích cực trong việc đổi mới trang thiết bị và công nghệ sản xuất.

Hoạt động xuất khẩu là hoạt động kinh doanh trên phạm vi thị trường thế giới. Việc đa dạng mẫu mã, chất lượng sản phẩm, cạnh tranh về giá là không thể tránh khỏi. Và điều đó phụ thuộc rất lớn bởi công nghệ sản xuất ra sản phẩm. Vì thế các doanh nghiệp sản xuất trong nước phải luôn luôn đổi mới, cải tiến thiết bị, máy móc nhằm nâng cao chất lượng sản xuất, nâng cao tay nghề, và trình độ lao động.

 Xuất khẩu giúp giải quyết công ăn việc làm và cải thiện đời sống nhân dân. Thông qua hoạt động xuất khẩu đã tạo cơ hội làm việc cho hàng ngàn lao động, tăng giá trị ngày công lao động, tăng thu nhập Quốc dân. 5 Xuất khẩu tạo nguồn vốn để tiêu dùng thiết yếu, phục vụ đời sống và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của nhân dân, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động.  Xuất khẩu làm mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đối ngoại.

Thông qua xuất khẩu, tạo quan hệ hợp tác giữa các nước với nhau, giúp tiếp thu được Khoa học - Công nghệ mới và cách quản lý tiên tiến trên nhiều lĩnh vực: kinh tế, kỹ thuật, văn hóa - xã hội… góp phần tăng năng suất lao động, nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, đào tạo được đội ngũ nguồn nhân lực có trình độ và năng lực cả về chuyên môn lẫn quản lý. Xuất khẩu là một bộ phận rất quan trọng của kinh tế đối ngoại. Vì vậy khi hoạt động xuất khẩu phát triển sẽ kéo theo các bộ phận khác của kinh tế đối ngoại phát triển như dịch vụ, quan hệ tín dụng, đầu tư, hợp tác, liên doanh, mở rộng vận tải quốc tế. Mặt khác, chính các quan hệ kinh tế đối ngoại này lại tạo điều kiện mở rộng xuất khẩu.

Vì vậy đẩy mạnh xuất khẩu có vai trò tăng cường sự hợp tác quốc tế giữa các nước, nâng cao vị trí và vai trò của nước ta trên trường quốc tế, góp phần tạo sự ổn định kinh tế chính trị của đất nước. Quy trình xuất khẩu hàng hoá Sau khi hợp đồng được ký kết, công việc hết sức quan trọng là tổ chức thực hiện các hợp đồng đó. Để thực hiện một hợp đồng xuất khẩu, bên bán phải tiến hành các công việc sau: bước đầu của khâu thanh toán (tuỳ theo phương thức thanh toán đã chọn), xin giấy phép xuất khẩu (nếu cần), chuẩn bị hàng hoá để xuất khẩu, thuê tàu, kiểm nghiệm và kiểm dịch hàng hoá, làm thủ tục hải quan, giao hàng, mua bảo hiểm, làm thủ tục thanh toán và giải quyết khiếu nại (nếu có), thanh lý hợp đồng.1: Quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu Ký hợp đồng Xin giấy phép (Nếu có) Xác nhận thanh toán Chuẩn bị hàng hoá xuất khẩu Kiểm tra hàng xuất khẩu Thuê phương tiện vận tải (Nếu có) Mua bảo hiểm cho hàng hoá xuất khẩu (Nếu có) Làm thủ tục hải quan Giao hàng cho người vận tải Khiếu nại và giải quyết Lập bộ chứng từ thanh toán Khiếu nại và thanh lý hợp đồng 7 1. Xin giấy phép (nếu có) Không phải xin giấy phép xuất khẩu đối với những hàng hoá hoặc dịch vụ.

Khi cơ quan hoặc doanh nghiệp bạn kinh doanh những mặt hàng thông thường được sự cho phép của cơ quan chủ quản hoặc các bộ chuyên ngành. Bắt buộc phải xin giấy phép xuất khẩu - Giấy phép xin xuất khẩu hết hạn sau 6 tháng. “Đơn xin phép xuất nhập khẩu 6 tháng đầu năm gửi trước ngày 5 tháng 12 năm trước, đơn xin phép xuất nhập khẩu 6 tháng cuối năm gửi trước ngày 5 tháng 6 năm thực hiện”2 - Đối với những hàng hoá thuộc diện quản lý đặc biệt của chính phủ. - Những hàng hoá cần cấp phép xuất khẩu là những mặt hàng bị hạn chế hay xuất khẩu có điều kiện, khi kinh doanh những mặt hàng này đòi hỏi phải xin giấy từ các cơ quan có thẩm quyền.

- Bộ hồ sơ xin cấp phép xuất khẩu bao gồm: + Đơn xin cấp phép + Bản kê chi tiết hàng hoá: 2 bản chính + Hợp đồng xuất khẩu + Báo cáo tình hình thực hiện + Hồ sơ pháp nhân của công ty (Giấy phép đăng ký kinh doanh, mã số thuế, mã số XNK) 1. Xác nhận thanh toán Vấn đề thanh toán là một trong những nội dung quan trọng nhất trong Xuất nhập khẩu. Điều khoản thanh toán không rõ ràng sẽ gây bất lợi cho nhà Xuất khẩu, tuy điều khoản thanh toán thể hiện rõ ràng nhưng cũng chưa đảm bảo chắc rằng rủi ro thanh toán sẽ không xảy ra. Vì thế, nghiệp vụ kiểm tra xác nhận thanh toán là một trong những nghiệp vụ rất quan trọng khi tổ chức thực hiện hợp đồng ngoại thương theo điều khoản trong hợp đồng.

Các hình thức thanh toán chủ yếu: Thanh toán bằng tiền mặt 2 Theo thông tư của Bộ Ngoại Thương số 53 – BNG/VP ngày 2/10/1982 hướng dẫn thi hành quyết định số 947 – NGT/VP ngày 2/10/1982 của Bộ Ngoại Thương về thủ tục xin và cấp phép giấy Xuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá. 8 - Khi thanh toán bằng tiền mặt đòi hỏi nhà xuất khẩu phải hoàn tất các thủ tục thanh toán để làm chứng từ kế toán. - Chứng từ quan trọng nhất để thanh toán bằng tiền mặt là hoá đơn kiêm phiếu thu tiền. - Hoá đơn thương mại hay phiếu thu tiền kiêm hoá đơn bán hàng đều là chứng từ ghi nhận các nội dung về hàng hoá, số lượng đơn giá và số tiền thanh toán.

Chú ý: Lưu ý quan trọng nhất khi thanh toán bằng tiền mặt là nhà xuất khẩu hàng hoá phải kiểm tra được chất lượng tiền và số lượng tiền. Thanh toán bằng phương thức nhờ thu - Trong phương thức này, rủi ro chủ yếu thuộc về nhà xuất khẩu, vì nếu nhà nhập khẩu vỡ nợ, hoặc không có khả năng thanh toán, từ chối thanh toán thì nhà xuất khẩu sẽ không nhận được tiền thanh toán. - Khi thanh toán bằng phương thức nhờ thu nhà xuất khẩu cần phải xem xét uy tín và tiềm lực tài chính của đối tác qua các nghiệp vụ thẩm tra quốc tế, thông thường quá trình thẩm tra được tiến hành trước khi có quyết định ký hợp đồng ngoại thương với điều khoản thanh toán nhờ thu.2 Quy trình thanh toán nhờ thu trơn 3 NH. Thu hộ 6 5 2 7 4 1 Bán Mua Giải thích: (1) Người bán giao hàng và chứng từ (2) Người bán lập hối phiếu và viết chỉ thị nhờ thu (3) Lập thư ủy thác nhờ thu, hối phiếu (4) Xuất trình hối phiếu để yêu cầu thanh toán (5) Người NK tiến hành trả tiền hoăc chấp nhận trả tiền.