Luận Văn Thạc Sĩ Về Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Bát Xát, Tỉnh Lào Cai

Khám phá luận văn thạc sĩ về xây dựng nông thôn mới tại huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai, với những giải pháp và mô hình phát triển hiệu quả.

• Tác giả: Trần Thị Hồng Hoa
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Quang Huy
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Bát Xát, Tỉnh Lào Cai
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
• 1.1. Cơ sở lý luận về xây dựng nông thôn mới
• 1.1.1. Khái quát về nông thôn
• 1.1.2. Khái quát về xây dựng nông thôn mới
• 1.2. Cơ sở thực tiễn về xây dựng nông thôn mới
• 1.2.1. Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới ở một số địa phương trong nước
• 1.2.1.1. Bài học kinh nghiệm đối với huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai
• 2. Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 2.2.2. Phương pháp tổng hợp dữ liệu
• 2.2.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 2.3. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 3. Chương 3: THỰC TRẠNG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BÁT XÁT, TỈNH LÀO CAI
• 3.1. Giới thiệu chung về huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai
• 3.2. Điều kiện tự nhiên
• 3.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.4. Đánh giá chung về huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai
• 3.5. Thực trạng xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai
• 3.5.1. Thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới
• 3.5.2. Xây dựng đội ngũ làm công tác xây dựng nông thôn mới
• 3.5.3. Tuyên truyền thực hiện xây dựng nông thôn mới
• 3.5.4. Ban hành và thực hiện các chính sách về xây dựng nông thôn mới
• 3.5.5. Huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới
• 3.5.6. Công tác kiểm tra, giám sát hoạt động xây dựng nông thôn mới
• 3.5.7. Đánh giá kết quả thực hiện xây dựng nông thôn mới
• 3.5.8. Kết quả khảo sát người dân về chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai
• 3.5.9. Các yếu tố ảnh hưởng đến xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai
• 3.5.10. Đánh giá chung về công tác xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai
• 3.5.10.1. Những kết quả đạt được
• 3.5.10.2. Một số hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
• 4. Chương 4: GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BÁT XÁT, TỈNH LÀO CAI
• 4.1. Quan điểm, mục tiêu xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai đến năm 2025
• 4.1.1. Quan điểm xây dựng nông thôn mới đến năm 2025
• 4.1.2. Mục tiêu xây dựng nông thôn mới đến năm 2025
• 4.2. Giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai đến năm 2025
• 4.2.1. Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng nông thôn mới
• 4.2.2. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền xây dựng nông thôn mới
• 4.2.3. Nâng cao hiệu quả công tác huy động và sử dụng nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới
• 4.2.4. Tập trung thực hiện các tiêu chí có số xã đạt được còn thấp
• 4.2.5. Một số giải pháp khác
• 4.2.6. Một số kiến nghị
• 4.2.6.1. Kiến nghị đối với Trung ương
• 4.2.6.2. Kiến nghị đối với tỉnh Lào Cai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Bát Xát

Xây dựng nông thôn mới là một trong những chương trình quan trọng nhằm nâng cao đời sống người dân tại huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Chương trình này không chỉ tập trung vào phát triển kinh tế mà còn chú trọng đến việc cải thiện cơ sở hạ tầng và môi trường sống. Đến nay, huyện Bát Xát đã có những bước tiến đáng kể trong việc thực hiện các tiêu chí nông thôn mới.

1.1. Khái Niệm Nông Thôn Mới Và Ý Nghĩa Của Nó

Nông thôn mới được hiểu là khu vực nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, gắn nông nghiệp với phát triển công nghiệp và dịch vụ. Điều này không chỉ giúp nâng cao đời sống vật chất mà còn bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.

1.2. Tình Hình Thực Hiện Chương Trình Nông Thôn Mới

Tính đến cuối năm 2019, huyện Bát Xát đã có 7/22 xã đạt chuẩn nông thôn mới. Số tiêu chí bình quân đạt 14,8 tiêu chí/xã, cho thấy sự nỗ lực của chính quyền và người dân trong việc thực hiện chương trình.

II. Những Thách Thức Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Bát Xát

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng huyện Bát Xát vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Các vấn đề như tiến độ thực hiện các tiêu chí còn chậm, đặc biệt là các tiêu chí do nhân dân thực hiện, cần được giải quyết.

2.1. Vấn Đề Về Cơ Sở Hạ Tầng

Cơ sở hạ tầng tại nhiều xã vẫn còn yếu kém, ảnh hưởng đến việc phát triển kinh tế và đời sống người dân. Việc đầu tư xây dựng đường giao thông, nhà văn hóa xã cần được ưu tiên hơn.

2.2. Khó Khăn Trong Huy Động Nguồn Lực

Huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới gặp nhiều khó khăn do thiếu sự phối hợp giữa các cấp chính quyền và cộng đồng. Cần có các giải pháp cụ thể để tăng cường sự tham gia của người dân.

III. Phương Pháp Đẩy Mạnh Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Bát Xát

Để đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới, huyện Bát Xát cần áp dụng các phương pháp hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Các giải pháp này bao gồm tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo và huy động nguồn lực.

3.1. Tăng Cường Công Tác Lãnh Đạo

Cần có sự chỉ đạo quyết liệt từ cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc thực hiện các tiêu chí nông thôn mới. Điều này sẽ tạo động lực cho các xã thực hiện tốt hơn.

3.2. Đẩy Mạnh Công Tác Tuyên Truyền

Tuyên truyền về lợi ích của chương trình nông thôn mới là rất cần thiết. Người dân cần hiểu rõ vai trò của mình trong việc xây dựng nông thôn mới để tích cực tham gia.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Bát Xát

Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc thực hiện chương trình nông thôn mới đã mang lại nhiều lợi ích cho người dân. Tuy nhiên, cần có những đánh giá cụ thể để cải thiện hơn nữa.

4.1. Kết Quả Khảo Sát Người Dân

Kết quả khảo sát cho thấy người dân đánh giá cao những thay đổi tích cực trong đời sống vật chất và tinh thần nhờ vào chương trình nông thôn mới.

4.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Xây Dựng Nông Thôn Mới

Các yếu tố như sự tham gia của cộng đồng, chính sách hỗ trợ từ chính quyền và điều kiện tự nhiên đều ảnh hưởng đến quá trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Bát Xát.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Bát Xát

Xây dựng nông thôn mới tại huyện Bát Xát là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Tương lai của chương trình này phụ thuộc vào sự đồng lòng của cả cộng đồng.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Huyện Bát Xát cần tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được và khắc phục những hạn chế để xây dựng nông thôn mới bền vững hơn.

5.2. Vai Trò Của Người Dân Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới

Người dân cần được khuyến khích tham gia tích cực hơn vào các hoạt động xây dựng nông thôn mới, từ đó tạo ra sự gắn kết và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xây dựng nông thôn mới (NTM) là một trong những chương trình trọng điểm của Việt Nam nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Tính đến cuối năm 2019, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai đã có 7/22 xã đạt chuẩn NTM, với số tiêu chí bình quân đạt 14,8 tiêu chí/xã. Tuy nhiên, chương trình vẫn còn nhiều hạn chế như tiến độ thực hiện các tiêu chí do nhân dân đảm nhận còn chậm, công tác quản lý và duy tu các công trình chưa hiệu quả, và sự tham gia của các cơ quan, đơn vị chưa đồng bộ.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng xây dựng NTM trên địa bàn huyện Bát Xát giai đoạn 2016-2019, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh chương trình này đến năm 2025. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào công tác tổ chức thực hiện xây dựng NTM tại huyện Bát Xát, với dữ liệu thu thập từ các báo cáo chính thức và khảo sát ý kiến người dân trong năm 2020.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các cấp chính quyền địa phương trong việc hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực và phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư trong xây dựng NTM. Qua đó, góp phần thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội bền vững của huyện Bát Xát và tỉnh Lào Cai nói chung.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về phát triển nông thôn mới, bao gồm:

• Lý thuyết phát triển bền vững nông thôn: Nhấn mạnh sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và phát triển xã hội trong khu vực nông thôn.
• Mô hình xây dựng NTM theo Bộ tiêu chí quốc gia: Bao gồm 5 nhóm tiêu chí chính: quy hoạch, hạ tầng kinh tế - xã hội, kinh tế và tổ chức sản xuất, văn hóa - xã hội - môi trường, hệ thống chính trị.
• Khái niệm về vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư: Người dân là trung tâm trong quá trình xây dựng NTM, với sự tham gia tích cực trong các hoạt động phát triển và giám sát.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: nông thôn mới, tiêu chí xây dựng NTM, huy động nguồn lực, công tác tuyên truyền, và vai trò của Ban Chỉ đạo xây dựng NTM.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của UBND huyện Bát Xát giai đoạn 2016-2019, các văn bản pháp luật liên quan đến xây dựng NTM, và các tài liệu nghiên cứu trong nước. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 392 hộ gia đình trên địa bàn huyện trong năm 2020 bằng phiếu điều tra có sử dụng thang đo Likert 5 mức độ.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả để tổng hợp số liệu, phương pháp so sánh để đánh giá tiến độ thực hiện các tiêu chí qua các năm, và phân tổ thống kê để phân tích các nhóm đối tượng khác nhau. Dữ liệu được trình bày qua bảng biểu và biểu đồ nhằm minh họa rõ ràng các kết quả.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập số liệu thứ cấp từ năm 2016 đến 2019; khảo sát sơ cấp và phân tích dữ liệu thực hiện trong khoảng tháng 5 đến tháng 6 năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ xã đạt chuẩn NTM: Đến cuối năm 2019, huyện Bát Xát có 7/22 xã đạt chuẩn NTM, chiếm khoảng 31,8%. Số tiêu chí bình quân đạt 14,8 tiêu chí/xã, tăng so với các năm trước.

2. Huy động nguồn lực xây dựng NTM: Tổng nguồn vốn huy động giai đoạn 2016-2019 đạt khoảng 376,8 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước chiếm 60%, còn lại là nguồn lực xã hội hóa từ doanh nghiệp và nhân dân. Tỷ lệ huy động vốn từ cộng đồng dân cư chiếm khoảng 15%, thể hiện sự tham gia tích cực của người dân.

3. Công tác tuyên truyền và đào tạo: Huyện đã tổ chức hơn 50 lớp tập huấn cho cán bộ và hơn 100 buổi tuyên truyền đến người dân, góp phần nâng cao nhận thức và sự đồng thuận trong cộng đồng.

4. Các tiêu chí khó đạt: Tiêu chí về vệ sinh môi trường, giảm nghèo và tăng thu nhập vẫn còn chậm, với tỷ lệ hộ nghèo đa chiều còn khoảng 12%, và thu nhập bình quân đầu người đạt 37,2 triệu đồng/năm, chỉ mới đạt mức kế hoạch đề ra.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên là do điều kiện địa hình phức tạp, kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn, đặc biệt là ở các xã vùng cao chiếm 77% diện tích huyện. Việc huy động nguồn lực tại chỗ còn hạn chế do quỹ đất và thu nhập của người dân thấp. Công tác quản lý và duy tu các công trình xây dựng NTM chưa được thực hiện thường xuyên, dẫn đến hiệu quả sử dụng chưa cao.

So với các huyện miền núi khác như Đại Từ (Thái Nguyên) và Việt Yên (Bắc Giang), Bát Xát còn thiếu sự đồng bộ trong tổ chức thực hiện và chưa phát huy tối đa vai trò của cộng đồng dân cư. Tuy nhiên, kết quả khảo sát cho thấy người dân đã có nhận thức tích cực về chương trình, tạo tiền đề thuận lợi cho các giải pháp tiếp theo.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ xã đạt chuẩn NTM qua các năm, biểu đồ tròn về cơ cấu nguồn vốn huy động, và bảng so sánh các tiêu chí khó đạt giữa các xã vùng cao và vùng thấp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo: UBND huyện cần kiện toàn Ban Chỉ đạo xây dựng NTM, phân công rõ trách nhiệm từng thành viên, tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện các tiêu chí khó đạt. Mục tiêu hoàn thành 15 xã đạt chuẩn NTM vào năm 2025.

2. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động: Tăng cường các hoạt động tuyên truyền sâu rộng, sử dụng đa dạng hình thức truyền thông để nâng cao nhận thức và sự tham gia của người dân, đặc biệt là ở các xã vùng cao. Thời gian thực hiện liên tục trong giai đoạn 2021-2025.

3. Nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực: Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; phát huy vai trò của hợp tác xã và tổ hợp tác trong liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, tăng cường minh bạch trong quản lý tài chính để tạo niềm tin cho cộng đồng.

4. Tập trung thực hiện các tiêu chí còn thấp: Ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện nông thôn; hỗ trợ các chương trình giảm nghèo bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân. Chủ thể thực hiện là các phòng ban chuyên môn của huyện phối hợp với UBND các xã, thời gian từ 2021 đến 2025.

5. Phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực cán bộ: Tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý cho cán bộ làm công tác xây dựng NTM, đặc biệt là cán bộ xã và thôn bản.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước các cấp: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp xây dựng NTM, từ đó nâng cao hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế, phát triển nông thôn: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn phong phú để tham khảo, phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo.

3. Các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư địa phương: Nắm bắt vai trò và trách nhiệm trong xây dựng NTM, từ đó tăng cường sự tham gia và giám sát của người dân.

4. Các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư: Tham khảo các phân tích về nguồn lực và cơ chế huy động vốn, từ đó xây dựng các chính sách hỗ trợ và kế hoạch đầu tư phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Xây dựng nông thôn mới là gì?
   Xây dựng NTM là chương trình phát triển toàn diện kinh tế, xã hội, văn hóa, hạ tầng và môi trường ở khu vực nông thôn nhằm nâng cao đời sống người dân và phát triển bền vững.

2. Tại sao huyện Bát Xát còn nhiều xã chưa đạt chuẩn NTM?
   Nguyên nhân chính là điều kiện địa hình phức tạp, kinh tế còn khó khăn, nguồn lực hạn chế và công tác tổ chức thực hiện chưa đồng bộ.

3. Vai trò của người dân trong xây dựng NTM như thế nào?
   Người dân là chủ thể chính, tham gia đóng góp công sức, tài chính, giám sát và hưởng lợi từ các kết quả xây dựng NTM.

4. Các nguồn lực xây dựng NTM được huy động từ đâu?
   Nguồn lực gồm ngân sách nhà nước, vốn doanh nghiệp, đóng góp của cộng đồng dân cư và các tổ chức xã hội.

5. Giải pháp nào hiệu quả để đẩy mạnh xây dựng NTM ở vùng cao?
   Tăng cường tuyên truyền, hỗ trợ phát triển sản xuất, cải thiện hạ tầng cơ sở và nâng cao năng lực cán bộ địa phương là những giải pháp then chốt.

Kết luận

• Huyện Bát Xát đã đạt được những kết quả tích cực trong xây dựng NTM với 31,8% xã đạt chuẩn và số tiêu chí bình quân 14,8 tiêu chí/xã tính đến năm 2019.
• Các hạn chế chủ yếu liên quan đến tiến độ thực hiện tiêu chí do nhân dân đảm nhận, công tác quản lý và huy động nguồn lực còn nhiều khó khăn.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể về tăng cường lãnh đạo, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực và tập trung thực hiện các tiêu chí khó đạt.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các cấp chính quyền và cộng đồng dân cư trong việc hoàn thiện và phát triển chương trình xây dựng NTM tại huyện Bát Xát đến năm 2025.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi, đánh giá thường xuyên và điều chỉnh phù hợp để đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng nông thôn mới giàu đẹp, văn minh tại huyện Bát Xát!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về xây dựng nông thôn mới. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Chương 4: Một số giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 1. Cơ sở lý luận về xây dựng nông thôn mới 1. Khái quát về nông thôn 1. Khái niệm về nông thôn Nông thôn được quan niệm khác nhau ở mỗi nước vì điều kiện kinh tế - xã hội, điều kiện tự nhiên ở mỗi nước khác nhau.

Cho đến nay chưa có một khái niệm nào được chấp nhận một cách rộng rãi về nông thôn. Dưới đây là một số quan niệm về nông thôn ở nước ta: - Theo Điều 1, Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21 tháng 8 năm 2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thì: “Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã” (Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT, 2009). - Theo Điều 3, Nghị định 57/2018/NĐ-CP ngày 17 tháng 4 năm 2018 về cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn thì khái niệm vùng nông thôn được quy định cụ thể như sau: “Vùng nông thôn là khu vực địa giới hành chính không bao gồm địa bàn phường thuộc thị xã, quận và thành phố” (Nghị định 57/2018/NĐ-CP, 2018). Qua các khái niệm trên có thể hiểu: Nông thôn là vùng khác với thành thị, dân cư tập trung chủ yếu làm nghề nông và được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là ủy ban nhân dân xã.

Đặc trưng cơ bản của nông thôn - Nông thôn là vùng sinh sống và làm việc của một cộng đồng chủ yếu là nông dân. Nông thôn là vùng sản xuất nông nghiệp là cơ bản, ngoài ra còn có các hoạt động sản xuất và phi sản xuất khác phục vụ chủ yếu cho nông nghiệp và cho nông dân. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 - So với thành thị thì nông thôn là vùng có kết cấu hạ tầng kém phát triển hơn, trình độ sản xuất hàng hoá và tiếp cận thị trường thấp hơn. Vì vậy nông thôn chịu sức hút của thành thị về nhiều mặt.

Dân cư nông thôn thường có xu hướng về thành thị để tìm kiếm việc làm và tìm cơ hội sống tốt hơn. - Nông thôn giàu tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên như đất đai, nguồn nước, khí hậu.và cũng rất đa dạng về kinh tế, xã hội, các hình thức tổ chức quản lý, đa dạng về quy mô và trình độ phát triển. Tính đa dạng đó không chỉ diễn ra giữa các nước khác nhau mà ngay giữa các vùng nông thôn khác nhau của mỗi nước. Điều đó có ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng khai thác tài nguyên và các nguồn lực để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

- Nông thôn gắn chặt với một nghề lao động xã hội truyền thống, đặc trưng và nổi bật là hoạt động sản xuất nông nghiệp. Điều này thể hiện ở chỗ, tư liệu sản xuất cơ bản và chủ yếu của nông thôn là đất đai. Chính vì vậy, nó tạo ra sự gắn kết nghề nghiệp của người dân nông thôn với quê hương của mình. - Nông thôn bao gồm những tụ điểm quần cư như làng, bản, buôn, ấp.

Những tụ điểm quần cư này thường có quy mô nhỏ về mặt số lượng. Vai trò của nông thôn trong sự nghiệp phát triển của đất nước Đối với đất nước ta hiện nay nông nghiệp vẫn đang đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế. Địa bàn nông thôn càng trở nên đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển của đất nước theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Vai trò, vị trí của nông thôn trong sự nghiệp phát triển thể hiện ở các mặt sau: - Ở nông thôn, nông dân sản xuất ra những sản phẩm thiết yếu cho đời sống con người mà không một ngành sản xuất nào có thể thay thế được.

Ngoài ra nông thôn còn sản xuất ra những nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến, công nghiệp nhẹ phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, góp phần tạo nên nguồn tích luỹ cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. - Trên địa bàn nông thôn có gần 70% lao động xã hội, đó là nguồn cung cấp lao động cho các ngành kinh tế quốc dân, đặc biệt là công nghiệp và dịch LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Số lao động đó nếu được nâng cao trình độ, được trang bị công cụ thích hợp sẽ góp phần nâng cao năng suất lao động đáng kể, tạo điều kiện chuyển dịch cơ cấu lao động hợp lý trong phân công lao động xã hội. - Nông thôn là nơi sinh sống của khoảng 65% dân số cả nước, đó là thị trường tiêu thụ rộng lớn, nếu được mở rộng sẽ tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy nền kinh tế quốc dân phát triển.

Bên cạnh đó, địa bàn nông thôn nước ta có 54 dân tộc khác nhau, bao gồm nhiều tầng lớp, nhiều thành phần, mỗi biến động tích cực hay tiêu cực đều có tác động mạnh mẽ đến tình hình kinh tế, chính trị; xã hội, an ninh quốc phòng. Do đó, sự ổn định tình hình nông thôn sẽ góp phần quan trọng để đảm bảo tình hình ổn định của đất nước. - Nông thôn chứa đại đa số tài nguyên đất đai, khoáng sản, động thực vật, rừng, biển…có ảnh hưởng to lớn đến việc bảo vệ môi trường sinh thái, đến việc khai thác, sử dụng có hiệu quả các tiềm năng, đảm bảo cho việc phát triển lâu dài và bền vững của đất nước. Khái quát về xây dựng nông thôn mới 1.

Khái niệm về nông thôn mới Theo Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 05 tháng 8 năm 2008 của Ban Chấp hành Trung ương khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, thì “Nông thôn mới là khu vực nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; theo định hướng xã hội chủ nghĩa” (Nghị quyết 26-NQ/TW, 2008). Với tinh thần đó, nông thôn mới có năm nội dung cơ bản, đó là: có làng xã văn minh, sạch đẹp, hạ tầng hiện đại; có sản xuất bền vững, theo hướng hàng hóa; có đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; có bản LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát triển; có xã hội nông thôn được quản lý tốt và dân chủ. Những nội dung trên có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, trong quá trình thực hiện cần phải giải quyết đồng bộ và toàn diện nhằm khơi dậy và phát huy tốt vai trò người nông dân trong công cuộc xây dựng nông thôn mới ở nước ta ngày càng văn minh, hiện đại. Ở nước ta, xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và là một cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp.

Đồng thời, phát triển sản xuất toàn diện về nông – công nghiệp và dịch vụ. Người dân có nếp sống văn hóa, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo, thu nhập và đời sống vật chất – tinh thần của người dân được nâng cao. Căn cứ trên tinh thần của Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành TW Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn (5/8/2008), chính phủ đã xây dựng và triển khai “Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới”. Đây là chương trình tổng thể về phát triển kinh tế – xã hội, chính trị, an ninh quốc phòng trên phạm vi cả nước.

Sự cần thiết phải đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay - Sau gần 10 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, đến nay, diện mạo hầu hết các vùng quê đều khởi sắc rõ rệt, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao. Mặc dù đạt được nhiều kết quả nổi bật song quá trình xây dựng nông thôn mới còn xuất hiện những yếu tố thiếu tính bền vững, chất lượng nông thôn mới ở một số địa phương chưa cao. Cơ sở hạ tầng, công nghiệp và dịch vụ nông thôn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển của nền kinh tế nông nghiệp hiện đại. Mặt khác, việc đồng nhất các tiêu chí về xây dựng công trình hạ tầng có thể ảnh hưởng đến bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống.

- Kết quả xây dựng nông thôn mới chưa thực sự bền vững, vẫn còn bộc LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 lộ nhiều hạn chế như: đời sống của người dân nông thôn các vùng khó khăn chưa đảm bảo, sinh kế thiếu bền vững. Tỷ lệ tái nghèo còn cao, bình quân 5,1% số hộ thoát nghèo, thậm chí có nơi trên 50%, tập trung ở các vùng miền núi phía Bắc, Duyên hải miền Trung, Tây Nguyên. Khoảng cách chênh lệch về kết quả xây dựng nông thôn mới giữa các vùng, miền còn khá lớn; vai trò chủ thể của nông dân, sức mạnh chủ động của cộng đồng cơ sở chưa được đề cao. - Quá trình xây dựng nông thôn mới chưa gắn chặt với cơ cấu lại ngành nông nghiệp.

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, ưu tiên cho phát triển hạ tầng trong xây dựng nông thôn mới nhưng hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện nhiều nơi còn yếu kém, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn. - Các tiêu chí như làm đường giao thông, xây dựng các công trình trường học, trạm y tế, nước sạch, nhà văn hóa, thu nhập. đều là những tiêu chí cần nguồn vốn đầu tư lớn trong khi nguồn lực ở địa phương còn rất hạn chế. Tình trạng nợ xây dựng cơ bản và trong quá trình triển khai thực hiện, nhiều địa phương phải xây dựng kế hoạch và lộ trình cụ thể để trả nợ, giảm nợ đọng, hạn chế phát sinh nợ mới.