PHẦN MỞ ĐẦU I. LÝ DO CHON ĐỀ TÀI “ach mang tháng Tám năm 1945 đã mở ra một trang sử mới trong lịch xứ dẫn tộc, làm thay đổi căn bản mọi mặt đời sống xã hội, đưa một dan tộc thuộc địa đứng lên làm chủ vận mệnh của mình. Sau cách mạng, nhân dẫn ta đã đi vào công cuộc đấu tranh bảo vệ thành quả cách mạng và một trong những thành tựu lớn nhất của cách mạng Việt Nam là đã xác lập, xây dựng và bao vệ một nhà nước kiểu mới - nhà nước dân chủ nhãn dan đấu tiên ở Đông Nam châu Á. Đó là một nhà nước độc lập, một nhà nước của đại đoàn kết dân tộc, vì quyển lợi của nhân dân, hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Chính nhờ thành công trong việc xây dựng và củng cổ nhà nước non trẻ theo đường lỗi của Dang mà cách mạng Việt Nam đã vượt qua những khó khăn thử thách trong thời kỳ 1945 - 1946 và để lại nhiều kinh nghiệm quý báu trong lãnh đạo, xây dựng nhà nước. Những thắng lợi trong 30 nim kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ đều bất nguồn từ việc thiết kế và xây dựng nhà nước đầu tiễn sau cách mạng tháng Tám. Ngày nay, trong sự nghiệp xây dựng đất nước, thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện và triệt để, Đảng ta rất coi trọng vấn để xây dựng nhà nước. Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đăng lần thứ 8, khoá VII ngày 16/1/1995 đã dé ra Nghị quyết vẻ Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước Cộng hòa xã hỏi chủ nghĩa Việt Nam, trong tam là cải cách một bước nền hành chỉnh nhà nie [38,7].
Báo cáo chính trị của Dang Cộng sản Việt Nam tại Đại hội lan thứ VIII cũng khẳng định: Xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân, lấy liên mình giai cấp công nhân với giai cap nông dân và tang lớp trí thức làm nên ting do Dang Cộng sản Việt Nam lãnh dao. Thực hiện đẩy đủ quyền làm chi của nhân dân, giữ nghiêm kỷ cương xã hội, chuyên chỉnh với mọi hành động xâm phạm lợi ích của TỔquốc và của nhân dân [3744-45]. việc nghiên cứu và làm sáng tỏ quá trình lãnh dao của Dang đối với việc xây dựng nhà nước dân chủ nhân dân thời kỳ 1945 - 1946 là hết sức cần thiết, vữa có ý nghĩa khoa học, vữa có ý nghĩa thực tiến, nén tôi đã chon dé tài Dang lãnh đạo xây dung nhà nước din chủ nhân dân thời kỳ 1945 - 1946 để làm khóa luận tốt nghiệp. TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ Xuay quanh vấn để này đã có nhiều cũng trình nghiên cứu và được cong hế dưới nhiều dạng khác nhau như: sách nghiên cứu, hồi ký, luận án, luân van, bai viết đăng trên các tạp chi khoa học.
như; - Nhà nước dân chủ nhân đân của Phạm Văn Đồng - NXB Sự thật, Ha Nội, I964, - Đướổi lá cờ vẻ vang của Dang vì độc lập tự do, vì chủ nghĩa xã hội, tiến lên giành những thang lợi mới của Lẻ Duẩn - NXB Sự thật, Ha Nội, 1972, - Xây dựng nhà nước của nhân dân, Thanh tựu - Kinh nghiệm - Đổi mới của Đỗ Mười - NXB Sự thật, Hà Nội, 1991. - Những năm tháng không thể nào quên của Vũ Nguyên Giáp - NXB Quan đội nhãn dẫn, Ha Noi, 1975. - Việt Nam năm đầu sau cách mạng tháng Tám của Nguyễn Kiến Giang - NXB Sựthat. - Nhà nước dân chủ nhân đân và sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa của Pham Văn Đồng - NXB Sự thật, Hà Nội, 1961, Trên cử xử tìm hiểu, tiếp thu, chon lọc kết quả nghién cứu của các tác giá trên cũng vi một số tài liệu khác, trong khóa luận này, tôi hệ thống lại quá trình lãnh daw của Dang đốt với công cuộc xảy dựng nhà nước dân chủ ta nhân dan thời ky 1945 - 1946, từ đó rút ra những bai học kinh nghiệm có ý nghĩa thiết thực.
MỤC DICH VÀ NHIEM VỤ NGHIÊN CỨU - Lam rõ quá trình lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với công cuộc xảy dựng nhà nước dân chủ nhãn dân thời kỳ 1945 - 1946. - Thiết thực góp phan tích cực vào công cuộc đấu tranh bảo vệ Đảng, hảo vệ nhà nước xã hội chủ nghĩa và chống lại những quan điểm chính trị cd hội, phản động của các thế lực thù địch ở trong và ngoài nước. - BG sung vào nguồn tài liệu cho sinh viên trong khoa tham khảo. - Trinh bay có hệ thống những quan điểm, tư tưởng của Chủ tịch Hỗ Chi Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng Nhà nước dân chủ nhân dẫn thời ky 1945 - 1946.
- Góp phan tìm hiểu bản chất nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà trong tự tưởng Hỗ Chi Minh và Đảng ta, hước đẫu rút ra một số kinh nghiệm trong quá trình xây dung, củng cế nhà nước từ ngày đầu tiên sau cách mang tháng Tám thành công và ý nghĩa của nó đối với việc xây dựng nhà nước Cộng hoa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận Cơ sở lý luận chủ yếu là những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lénin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đăng Cộng sản Việt Nam và thực tiện lãnh đạo của Đẳng về xây dựng và củng cỗ nhà nước. Phương pháp nghiên cứu Sử dụng phương pháp lịch sử, logic, kết hợp với phương pháp phân tích, tong hợp, so sánh, đánh giá nhằm sử dụng hiệu quả các tai liệu tham khảo , V.
NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA KHÓA LUẬN - Vẻ mặt khoa học, khóa luận trình bay một cách hệ thống đường lối, sự lãnh đạo và thiết kế bộ máy nhà nước dân chủ nhãn dẫn sau cách mang tháng Tám của Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Chủ tịch Hỗ Chi Minh. - Về mặt thực tiễn, từ việc phân tích quá trình xây dựng nhà nước dân chủ nhãn dân dau tiên sau cách mạng tháng Tám theo đường lối của Đảng. rút ra những hài học kinh nghiệm. Từ những bai học kinh nghiệm đó, dự báo khả nang vận dụng vào việc xây dựng và hoàn thiện hơn nữa nhà nước của chúng ta, nhằm nhát huy vai trò của nhà nước trong việc thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
BỐ CỤC CỦA KHÓA LUẬN Với 55 trang, ngoài phan mở dau, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung khóa luận gốm 2 chương với 4 tiết. CHUONG 1 CHU TRUONG XAY DUNG NHA NUGC DAN CHU NHAN DAN TRONG THOI KY 1945 - 1946 1. Tình hình nước ta trong năm đầu sau cách mang tháng Tám năm 1945 Nhà nước cách mạng được thiết lap trong những điều kiện thuận lợi cơ han, song cũng có vô van khó khăn thách thức, de dọa đến sự tốn vong của dẫn tộc, của chế độ mới. Những thuận lợi to lớn Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chi Minh đã biết gắn cách mang Việt Nam với cách mang thế giới, đứng trong phe Đẳng minh chống phát xit giành chính quyển.
thiết lập nhà nước cách mạng trước khi quãn Đồng minh vào Đông Duting. Vi vậy, dù không muốn thì các thé lực dé quốc không thể không tính đến yếu tố này, trong nhìn nhận tinh pháp lý của nhà nước cách mạng. Chính Đảng ta và Chủ tịch Hỗ Chi Minh đã triệt để sử dụng vũ khí nay, trong việc tìm ra hình thức nhà nước thích hợp, để tập hợp được đông đảo quản chúng, hạn chế sự pha hoại của kẻ thi, Đây là một thuận loi cơ bản. Nước Việt Nam dan chủ cộng hòa ra đời, nhãn dẫn ta từ địa vị những người nd lệ trở thành chủ nhân thật sự của đất nước, sẵn sàng hy sinh tinh mạng và của cải để bảo vệ chính quyển cách mạng và chế độ mới.
Truyền thống yếu nước của din tộc Việt Nam càng được phát huy cao độ khi nhẫn dan thấy rũ giá trị của độc lập và tự do, Cách mạng đã md ra một bước ngodt hin trong dich xử lân TỐC ta, mỘI CHỐC đổi đời chưa từng có đối với mỗi người Vier Nam |6. Vì thế, ý thức chính trị quần chúng ngày càng lên cao. Đó là củi nguồn của sức mạnh dẫn tộc. Nhân dân Việt Nam có Dang Cộng sản và lãnh tụ Hỗ Chi Minh lãnh đạo, Một Dang mới 15 tuổi, nhưng day dạn kinh nghiệm thực tiễn, sẵn sàng hi sinh vì lợi ich dẫn tộc, lợi ích giai cấp.
Điều đặc biệt quan trọng là Dang ta có tư duy độc lận, tự chủ, linh hoại, sáng tạo trong mọi thời điểm cách mạng. Đứng đấu Pang và nhà nước cách mạng là lãnh tụ Hỗ Chí Minh - một người hiểu rõ thời thể, hiểu rõ Đảng phải làm gi trong tình hình này. Như đẳng chi Trường Chinh nhận xét: Hồ Chi Minh đã hiểu đúng được qui luật phát triển của và hội va nấm được những điều kiện cụ thể của nước mình, do dé mà nhận thiết rà phat lam gì và làm như thế nào để thay đổi những điều kiện ấy phù hợp với những quy luật khách quan của sự nhát triển xã hội, đẳng mang lại độc lap chủ dân tộc, tự do, hạnh phúc cho nhân dân [1. Hỗ Chi Minh đã tìm kiếm mo hình tổ chức và hoạt động của nhà nước kiểu mới cho dân tộc Việt Nam và lúc bẩy giờ chính Người và Dang Cộng sản đã thiết kế mô hình đó trong thực tiễn.
Hồ Chi Minh và Đảng ta đã dự đoán được tình hình, sẵn sàng có đối xách thích hợp để đối phó với những thách thức de dọa sự tổn vong của chính quyền non trẻ, xây dựng cơ sở của chế độ mới, đưa cách mang đi lên. Do có đường lối đúng đấn, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chi Minh đã xây dựng hệ thống chính quyền các cấp, củng cố Mặt trận dân tộc thống nhất (Mat trận Việt Minh, rỗi Liên Việt) có khả năng tập hợp rộng rãi mọi giải cấp, ting lớn tiến ba trong xã hội để xây dựng và bảo vệ chính quyền.A, Patti đánh giá: Moi phe phái đã nhất thời gat các bất đẳng sang một hén để di thea Việt Minh trang cuộc đấu tranh |30,348|. Với một hệ thống tổ chức quảng dai, có liên minh công nông làm nên ting, Việt Minh thật sự đóng vai trò là cơ sở xã hội của chính quyền cách mạng trong sự nghiệp “kháng chiến” và “kiến quốc ”, Ngay sau khi thắng lợi, quân đội cách mang được kiện toàn lại nhanh chúng, lực lượng cách mạng ngày càng phát triển, là công cụ sắc bén để bảo vệ chính quyển cách mạng.