Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Báo cáo đồ án môn học Cơ sở dữ liệu với đề tài "Xây dựng hệ thống quản lý cửa hàng kinh doanh quần áo online" được thực hiện bởi nhóm sinh viên Khoa Hệ thống Thông tin, Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) dưới sự hướng dẫn của ThS. Trần Quang Thân (mã lớp học phần: 2311S9302, hoàn thành ngày 15/12/2023).

Bối cảnh thực tiễn được nhóm tác giả đặt ra bắt nguồn từ sự phát triển của công nghệ số và Internet, đặc biệt sau đại dịch COVID-19, thúc đẩy sự sôi động của thị trường thương mại điện tử tại Việt Nam với quy mô vượt 13 tỷ USD. Trong lĩnh vực bán lẻ thời trang, các cửa hàng đối mặt với áp lực thay đổi thị hiếu liên tục, đòi hỏi chiến lược bán hàng đa kênh, xu hướng ứng dụng công nghệ như VR/AR để thử đồ trực tuyến, cùng yêu cầu khắt khe về phát triển bền vững. Nghiên cứu chỉ ra rằng phương thức quản lý thủ công truyền thống gây tốn kém thời gian, nhân lực, tài chính và dễ xảy ra sai sót. Do đó, việc xây dựng một hệ thống cơ sở dữ liệu quan hệ hoàn chỉnh đóng vai trò cốt lõi giúp cửa hàng vận hành liên tục 24/7, mở rộng phạm vi tiếp cận khách hàng, tối ưu hóa hoạt động lưu kho, theo dõi đơn hàng và phân tích hành vi tiêu dùng để hỗ trợ ra quyết định.

Mục tiêu nghiên cứu của đồ án được phân định cụ thể theo hai nhóm nhiệm vụ:

  1. Mục tiêu ngắn hạn:

    • Đối với nhân viên: Cung cấp công cụ theo dõi thông tin khách hàng, lịch sử mua sắm và ưu đãi cá nhân; hỗ trợ chỉnh sửa thông tin khách hàng; kiểm tra nhanh hàng tồn kho (số lượng, kích cỡ, màu sắc, kiểu dáng, đơn giá); quản lý vòng đời đơn hàng từ khâu tiếp nhận đến phân phối; thực hiện thanh toán và lập hóa đơn thu ngân; thống kê doanh thu theo ngày, tháng, năm; hỗ trợ tư vấn và đáp ứng yêu cầu khách hàng.
    • Đối với quản trị viên: Giám sát toàn diện hoạt động kinh doanh (nhân sự, tồn kho, doanh số); tự động hóa các thao tác xử lý đơn hàng nhằm giảm thiểu công việc lặp lại; cung cấp báo cáo chi tiết về doanh số, chi phí và lợi nhuận để hoạch định tài chính; theo dõi lịch sử làm việc, phân quyền và đánh giá hiệu suất nhân viên; quản lý kho hàng nhằm ngăn ngừa thất thoát hoặc thiếu hụt sản phẩm.

  2. Mục tiêu dài hạn:

    • Nâng cao hiệu suất quản trị và năng lực cạnh tranh tổng thể của cửa hàng.
    • Kiểm soát và chuẩn hóa chặt chẽ các quy trình nghiệp vụ nội bộ.
    • Tối ưu hóa tốc độ và độ chính xác trong xử lý tác vụ kinh doanh.
    • Xây dựng kho dữ liệu tích hợp, toàn diện để phục vụ hoạt động vận hành lâu dài.
    • Nâng cao khả năng dự báo và thích ứng với biến động nhu cầu thời trang.
    • Gia tăng năng suất lao động cho các bộ phận liên quan và gia tăng giá trị doanh nghiệp.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là toàn bộ dòng thông tin, thực thể dữ liệu và quy trình nghiệp vụ xoay quanh một cửa hàng thời trang trực tuyến. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào mô hình bán lẻ qua website, bao gồm các mắt xích: quản lý khách hàng, quản trị bán hàng, điều phối giao hàng, tài chính - kế toán và quản trị kho bãi. Dữ liệu thực nghiệm của hệ thống được xây dựng và mô phỏng trên tập nghiệp vụ phát sinh trong tháng 11 năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đồ án ứng dụng hệ thống lý thuyết về phân tích thiết kế hệ thống thông tin và mô hình hóa dữ liệu quan hệ, bao gồm:

  • Mô hình thực thể kết hợp (Entity-Relationship Model - ER/EER): Sử dụng các khái niệm về thực thể, mối quan hệ thực thể, thuộc tính khóa, thuộc tính phức hợp, thuộc tính lưu trữ, thuộc tính nhận giá trị và kỹ thuật chuyên biệt hóa/tổng quát hóa (phân cấp nhân viên quản lý và nhân viên bán hàng).
  • Mô hình dữ liệu logic và lý thuyết chuẩn hóa: Chuyển đổi từ sơ đồ thực thể ER sang các quan hệ bảng logic, giải quyết các mối quan hệ nhiều - nhiều (m-n) thông qua các bảng trung gian (chi tiết đơn hàng, chi tiết hóa đơn, chi tiết phiếu xuất, chi tiết phiếu nhập) nhằm đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu.
  • Hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS) và ngôn ngữ SQL: Sử dụng ngôn ngữ định nghĩa dữ liệu (DDL), ngôn ngữ thao tác dữ liệu (DML), các ràng buộc toàn vẹn tham chiếu (Foreign Key, Primary Key), thủ tục kích hoạt tự động (Trigger) và các truy vấn vấn tin phức hợp (Aggregations, Sub-query, Join).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được thực hiện qua các bước kỹ thuật:

  • Phương pháp phân tích nghiệp vụ: Xây dựng ma trận thực thể dữ liệu đối với hàm nghiệp vụ để xác định mức độ tương tác (CRUD) giữa các phân hệ và thực thể; vẽ sơ đồ quy trình nghiệp vụ tổng quát, quy trình bán hàng - phân phối và quy trình đổi trả sản phẩm.
  • Phương pháp thiết kế mô hình dữ liệu: Xác định 18 thực thể, phân loại chi tiết các trường thuộc tính, thiết lập mối quan hệ từ 1-1, 1-n đến m-n; sau đó ánh xạ sang mô hình logic và mô hình vật lý.
  • Phương pháp thực nghiệm và kiểm thử dữ liệu: Thiết kế bộ kịch bản SQL hoàn chỉnh trên Microsoft SQL Server gồm việc khởi tạo 18 bảng, liên kết ràng buộc khóa ngoài, nạp dữ liệu mẫu giả lập cho 12 sản phẩm, 15 khách hàng, 10 nhân viên, 5 nhà kho, 5 nhà cung cấp, 3 đơn vị vận chuyển cùng hàng loạt chứng từ giao dịch phát sinh trong giai đoạn từ 20/11/2023 đến 27/11/2023; kiểm thử 18 câu truy vấn báo cáo quản trị và kiểm thử Trigger kiểm tra ràng buộc logic nhập liệu.

Thiết kế và triển khai cơ sở dữ liệu

Hệ thống cơ sở dữ liệu được tổ chức chặt chẽ thành 18 bảng dữ liệu nhằm bao quát mọi hoạt động vận hành của cửa hàng trực tuyến, cụ thể:

STT Tên bảng Tên vật lý Khóa chính (PK) Khóa ngoại (FK) Chức năng nghiệp vụ
1 Sản phẩm SANPHAM MaSP MaNK, MaNCC Lưu trữ danh mục quần áo, số lượng, kích cỡ, đơn giá
2 Khách hàng KHACHHANG MaKH Không Quản lý thông tin định danh, địa chỉ, số điện thoại khách hàng
3 Nhân viên NHANVIEN MaNV Không Quản lý danh sách nhân sự của cửa hàng
4 Nhân viên bán hàng NHANVIENBANHANG MaNV Liên kết NHANVIEN Phân cấp chuyên biệt: thâm niên, tỷ lệ nhận hoa hồng
5 Nhân viên quản lý NHANVIENQUANLY MaNV Liên kết NHANVIEN Phân cấp chuyên biệt: nhân sự cấp quản lý
6 Hóa đơn HOADON MaHD MaNV Chứng từ thanh toán, ngày lập, tổng tiền, phương thức trả
7 Chi tiết hóa đơn CHITIETHOADON Cặp (MaHD, MaSP) MaHD, MaSP Số lượng từng mặt hàng xuất bán trong một hóa đơn
8 Đơn hàng DONHANG MaDH MaKH, MaNV, MaDVVC Tiếp nhận yêu cầu mua sắm, ngày đặt và bên vận chuyển
9 Chi tiết đơn hàng CHITIETDONHANG Cặp (MaDH, MaSP) MaDH, MaSP Số lượng sản phẩm cụ thể theo từng đơn đặt hàng
10 Nhà cung cấp NHACUNGCAP MaNCC Không Quản lý thông tin nhà phân phối/xưởng may đối tác
11 Nhà kho NHAKHO MaNK Không Quản lý địa điểm lưu trữ và tổng dung lượng sản phẩm
12 Đơn vị vận chuyển DONVIVANCHUYEN MaDVVC Không Quản lý các đối tác vận chuyển giao nhận
13 Chứng từ giao hàng CHUNGTUGIAOHANG MaDH Liên kết DONHANG Xác nhận đơn hàng đã giao và ngày giao thực tế
14 Phiếu nhập PHIEUNHAP MaPN MaNCC, MaNV Ghi nhận hoạt động nhập kho từ nhà cung cấp
15 Chi tiết phiếu nhập CHITIETPHIEUNHAP Không chỉ định riêng MaPN, MaSP Mặt hàng nhập, số lượng nhập, đơn giá, thành tiền
16 Phiếu xuất PHIEUXUAT MaPX MaNK, MaNV Ghi nhận hoạt động xuất kho phục vụ đơn hàng
17 Chi tiết phiếu xuất CHITIETPHIEUXUAT Không chỉ định riêng MaPX, MaSP Mặt hàng xuất kho, số lượng xuất, giá bán, thành tiền
18 Phiếu nhập trả PHIEUNHAPTRA MaPX MaPX Tiếp nhận hàng hoàn do lỗi hoặc hư hại khi vận chuyển

Về quy tắc toàn vẹn, đồ án thiết lập 19 câu lệnh ALTER TABLE ... ADD CONSTRAINT để tạo khóa ngoại tham chiếu, đảm bảo tính nhất quán dữ liệu giữa các thực thể giao dịch và thực thể danh mục. Ngoài ra, để kiểm soát lỗi dữ liệu logic từ phía nhân viên thu ngân hoặc hệ thống bán hàng, một trigger tên tr_BatLoiSoLuong (trong giao diện quản lý ghi nhận là tr_bat_loi_so_luong_am) được thiết lập trên bảng ChiTietHoaDon. Khi có thao tác INSERT hoặc UPDATE, nếu giá trị SoLuongSP < 0, hệ thống sẽ kích hoạt lệnh RAISERROR ('So luong khong duoc am', 16, 1) và tự động ROLLBACK TRANSACTION để hủy bỏ giao dịch sai lệch.

Nội dung chính theo từng chương

Phần I: Giới thiệu mô hình kinh doanh

Nội dung chương tập trung làm rõ bối cảnh phát triển của cửa hàng quần áo trực tuyến, xác định các mục tiêu vận hành ngắn hạn và dài hạn. Nhóm tác giả xây dựng ma trận hàm nghiệp vụ đối với thực thể dữ liệu nhằm liên kết 5 phân hệ chức năng (Quản lý khách hàng, Quản trị bán hàng, Quản lý giao hàng, Kế toán tài chính, Quản lý kho) với 18 nhóm dữ liệu.

Bên cạnh đó, chương mô tả chi tiết 3 sơ đồ quy trình nghiệp vụ:

  • Quy trình nghiệp vụ chung: Định rõ sự phối hợp giữa 5 chủ thể gồm Khách hàng, Nhân viên, Phòng Tài chính - Kế toán, Kho hàng và Đơn vị vận chuyển.
  • Quy trình bán hàng và phân phối: Phân rã thành 3 tiến trình con:
    1. Xử lý đơn hàng: Khách tìm kiếm sản phẩm xem kích cỡ/giá; gửi yêu cầu đặt hàng; nhân viên gửi báo giá và tạo đơn hàng vào hệ thống.
    2. Giao hàng: Kho nhận thông tin đơn hàng; đóng gói sản phẩm; xuất hàng khỏi hệ thống; bàn giao cho đơn vị vận chuyển giao đến khách.
    3. Xử lý thanh toán: Khách chọn thanh toán trước hoặc COD (thanh toán khi nhận hàng); đơn vị vận chuyển xuất biên lai giao hàng; chuyển biên nhận sang kế toán để xuất hóa đơn chính thức lưu vào CSDL.
  • Quy trình đổi trả hàng hóa: Phân rã thành 5 bước tuần tự: Khách gửi yêu cầu trả hàng $\rightarrow$ Nhân viên kiểm tra điều kiện và phản hồi chấp thuận $\rightarrow$ Đóng gói và chuẩn bị hàng đổi $\rightarrow$ Shipper giao hàng mới đồng thời thu hồi hàng cũ $\rightarrow$ Nhập kho hàng hoàn trả.

Phần II: Thiết kế mô hình quan hệ thực thể ER (hoặc ERR)

Phần này định nghĩa chi tiết 18 thực thể, nêu rõ tên và vai trò quản lý trong hệ thống. Tác giả tiến hành phân loại thuộc tính cho từng thực thể theo các nhóm: thuộc tính khóa chính, khóa ngoại, thuộc tính phức hợp (như địa chỉ, ngày tháng), thuộc tính nhận giá trị (như đơn giá, thành tiền, tỷ lệ hoa hồng, tổng số lượng) và thuộc tính bắt buộc nhập (NOT NULL).

Chương cũng liệt kê và mô tả 18 mối quan hệ liên kết giữa các thực thể, xác định rõ bản số (cardinality):

  • Quan hệ 1-n: Nhà cung cấp - Sản phẩm; Nhà kho - Sản phẩm; Nhân viên - Đơn hàng; Nhân viên - Hóa đơn; Nhân viên - Phiếu nhập; Nhân viên - Phiếu xuất; Khách hàng - Đơn hàng; Hóa đơn - Chi tiết hóa đơn; Đơn hàng - Chi tiết đơn hàng; Đơn vị vận chuyển - Đơn hàng; Phiếu xuất - Chi tiết phiếu xuất; Phiếu nhập - Chi tiết phiếu nhập; Nhà kho - Phiếu xuất; Nhà cung cấp - Phiếu nhập; Chi tiết phiếu xuất - Sản phẩm; Chi tiết phiếu nhập - Sản phẩm.
  • Quan hệ 1-1: Phiếu xuất - Phiếu nhập trả; Đơn hàng - Chứng từ giao hàng.
  • Quan hệ m-n: Giữa Đơn hàng - Sản phẩm và Hóa đơn - Sản phẩm (được phân rã qua các bảng chi tiết).

Toàn bộ cấu trúc được trực quan hóa qua Sơ đồ quan hệ thực thể ER tổng quát.

Phần III: Thiết kế CSDL logic

Chuyển hóa sơ đồ ER sang mô hình quan hệ logic. Nhóm chuẩn hóa các quan hệ để loại bỏ dư thừa, xác định rõ các tập thuộc tính của từng bảng và biểu diễn các đường kết nối khóa ngoại giữa 18 lược đồ quan hệ logic, tạo tiền đề trực tiếp cho việc cài đặt vật lý trên hệ quản trị cơ sở dữ liệu.

Phần IV: Thiết kế CSDL vật lý

Chương này triển khai chi tiết cấu trúc bảng vật lý:

  • Thiết kế kiểu dữ liệu: Định nghĩa chính xác tên cột, kiểu dữ liệu (char(10), nvarchar(50), nvarchar(100), int, float, datetime), độ dài và ràng buộc cho 18 bảng.
  • Câu lệnh SQL tạo bảng và khóa ngoại: Cung cấp trọn vẹn mã nguồn DDL khởi tạo 18 bảng dữ liệu (CREATE TABLE) và 19 lệnh liên kết khóa ngoại (ALTER TABLE ADD CONSTRAINT).
  • Cài đặt dữ liệu mẫu: Cung cấp mã lệnh INSERT INTO nạp dữ liệu thử nghiệm phản ánh đúng thực tế cửa hàng thời trang:
    • 12 sản phẩm thuộc nhiều nhóm hàng: Áo thun tay dài (18031), Áo thun tay ngắn (18032), Áo sơ mi tay dài (18033), Áo sơ mi tay ngắn (18034), Quần jeans (18035), Quần baggy (18036), Quần shorts (18037), Áo khoác (18038), Áo hoodie (18039), Đầm (18040), Váy ngắn (18041), Váy dài (18042). Giá niêm yết dao động từ 150.000 VNĐ đến 500.000 VNĐ.
    • 15 khách hàng (KH1 đến KH15) cư trú tại nhiều tỉnh thành (Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, Bến Tre...).
    • 10 nhân viên (NV01 đến NV10), phân chia nhân viên quản lý (NV06) và nhân viên bán hàng (NV01 có thâm niên 1 năm, hoa hồng 0.2).
    • 5 nhà kho (S010 đến S014) với sức chứa ban đầu mô phỏng 500 sản phẩm mỗi kho.
    • 5 nhà cung cấp: thuongmua.com, Phố Sỉ, 7Store, Haumuasi.com, Thanh Hiền.
    • 3 đơn vị vận chuyển: Giao Hàng Nhanh (VC01), Giao Hàng Tiết Kiệm (VC02), Bưu điện Việt Nam (VC03).
    • Hệ thống chứng từ gồm 15 đơn hàng, 15 hóa đơn, 15 chứng từ giao hàng, 4 phiếu nhập, 15 phiếu xuất và 3 phiếu nhập trả (ngày 24, 25, 27 tháng 11/2023).

Phần V: Viết các vấn tin cho các báo cáo kinh doanh

Chương này xây dựng và thực thi thành công 18 truy vấn nghiệp vụ và kỹ thuật phục vụ báo cáo quản trị:

  1. Xác định trị giá đơn hàng cao nhất và thấp nhất trong chi tiết phiếu xuất.
  2. Thống kê tổng số lượt xuất theo từng loại sản phẩm trong tháng 11/2023.
  3. Lọc mã và tên sản phẩm có đơn giá trên 200.000 VNĐ được nhập trong ngày 20/11/2023 và 26/11/2023 (kết quả trả về: Đầm - 310.000 VNĐ, Váy ngắn - 225.000 VNĐ, Váy dài - 265.000 VNĐ).
  4. Vấn tin danh mục sản phẩm hiển thị mã số, tên sản phẩm, số lượng và giá.
  5. Danh sách mã và tên khách hàng đặt hàng trong ngày 23/11/2023 (gồm 4 khách hàng: Mai Ngọc Yến Nhi, Tăng Nguyễn Song Toàn, Cao Mỹ Uyên, Nguyễn Ngọc Trúc Ngân).
  6. Tổng hợp số tiền sản phẩm nhập trong tháng 11/2023 theo từng nhà cung cấp sắp xếp giảm dần (Haumuasi.com: 17.000.000 VNĐ; Thanh Hiền: 16.000.000 VNĐ; 7Store: 12.900.000 VNĐ; thuongmua.com: 6.000.000 VNĐ).
  7. Thao tác tạo mới thông tin khách hàng (KH16 - Trần Ngọc Minh Thư) và thực hiện xóa bản ghi vừa tạo.
  8. Tìm mã và tên nhân viên có tỷ lệ hoa hồng cao nhất (kết quả hiển thị mức 0.3).
  9. Truy vấn danh sách các đơn hàng đã được khách hàng trả lại (ghi nhận đơn hoàn ngày 24/11/2023).
  10. Thống kê tổng doanh thu bán hàng tháng 11/2023: Bán được 16 sản phẩm, đạt tổng doanh thu 4.185.000 VNĐ.
  11. Báo cáo số lượng sản phẩm tồn kho thực tế bằng phép tính: SoLuongSP - ISNULL(SoLuongDaBan, 0).
  12. Thống kê tổng số lượng sản phẩm đã bán theo thứ tự giảm dần: Đầm (4 cái), Áo hoodie (3 cái), Áo thun tay dài (3 cái), Quần shorts (3 cái), Quần baggy (2 cái), Váy ngắn (1 cái), Áo khoác (1 cái), Áo thun tay ngắn (1 cái).
  13. Báo cáo đơn hàng giao thành công trong ngày 22/11/2023 (DH4 qua Bưu điện Việt Nam và DH5 qua Giao Hàng Tiết Kiệm).
  14. Thống kê các hóa đơn phát sinh trong ngày 21/11/2023 (3 hóa đơn: HD1 - 500.000 VNĐ tiền mặt; HD2 - 425.000 VNĐ chuyển khoản; HD3 - 450.000 VNĐ chuyển khoản).
  15. Truy vấn sản phẩm khách hàng Phan Xuân Trúc đã mua (kết quả: Áo hoodie).
  16. Liệt kê toàn bộ danh sách 10 nhân viên của hệ thống.
  17. Tìm nhân viên tạo hóa đơn ngày 21/11/2023 có trị giá lớn hơn 150.000 VNĐ (Lê Nhật Minh, Nguyễn Ngọc Khánh Trân, Phùng Ngọc Thân).
  18. Cài đặt Trigger tr_BatLoiSoLuong chặn giá trị âm ở trường số lượng trong bảng CHITIETHOADON.

Kết quả và đóng góp

Đồ án đạt được các kết quả kỹ thuật cụ thể dựa trên số liệu thực nghiệm:

  • Xây dựng hoàn chỉnh mô hình CSDL gồm 18 bảng thực thể chuẩn hóa, giải quyết trọn vẹn các mối quan hệ nhiều - nhiều và thiết lập 19 ràng buộc khóa ngoại bảo vệ tính toàn vẹn dữ liệu.
  • Xử lý và kiểm thử thành công tập dữ liệu mẫu trong tháng 11/2023: ghi nhận tổng doanh thu 4.185.000 VNĐ trên 16 sản phẩm bán ra; kiểm soát chi tiết lượng nhập hàng từ 4 nhà cung cấp lớn với tổng chi phí nhập hơn 51.900.000 VNĐ; quản lý chính xác lượng tồn kho của 12 mã sản phẩm sau các đợt xuất - nhập - trả hàng.
  • Thiết lập thành công cơ chế bẫy lỗi tự động (Trigger) ngăn chặn triệt để tình trạng nhập số lượng âm vào chi tiết hóa đơn.

Về mặt đóng góp giải pháp nghiệp vụ, nghiên cứu đã:

  • Chuẩn hóa quy trình vận hành khép kín cho cửa hàng thời trang trực tuyến từ lúc khách đặt hàng, lập hóa đơn, điều phối kho, giao hàng đến quy trình đổi trả hàng hoàn (Reverse Logistics) - một khâu phức tạp nhưng thường bị bỏ qua trong các đề tài quản lý bán hàng cơ bản.
  • Đề xuất phân cấp dữ liệu nhân sự rõ ràng giữa nhân viên quản lý và nhân viên bán hàng kèm cơ chế quản lý hoa hồng theo thâm niên làm việc.

So với các bài toán quản lý bán hàng thông thường, đóng góp tự thân của đồ án là việc tích hợp sâu chuỗi chứng từ xuất - nhập - trả hàng gắn liền với từng vị trí kho (NHAKHO) và đối tác vận chuyển (DONVIVANCHUYEN), phản ánh sát thực tế mô hình kinh doanh đa kênh hiện nay.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Dựa trên phạm vi và nội dung văn bản báo cáo, đồ án tồn tại một số điểm hạn chế:

  • Văn bản báo cáo là đồ án giữa kỳ môn học nên mới tập trung giải quyết tầng lưu trữ cơ sở dữ liệu và truy vấn SQL backend; chưa xây dựng giao diện ứng dụng web (Frontend) để người dùng cuối tương tác trực quan.
  • Dữ liệu thực nghiệm mới dừng lại ở quy mô thử nghiệm nhỏ trong khoảng thời gian hẹp (từ 20/11/2023 đến 27/11/2023 với 15 đơn hàng), chưa trải qua kiểm thử tải lớn hay đo lường hiệu năng truy vấn trên tập dữ liệu hàng triệu bản ghi.
  • Cơ chế phân cấp nhân viên (NHANVIENBANHANG, NHANVIENQUANLY) được mô hình hóa trong CSDL nhưng dữ liệu nạp mẫu còn ít (chỉ gán mẫu 1 quản lý và 1 nhân viên bán hàng có hoa hồng), dẫn đến một số câu truy vấn vấn tin hoa hồng nhân viên chưa thể hiện hết tính đa dạng.
  • Trong thiết kế vật lý, một số bảng chi tiết (CHITIETPHIEUNHAP, CHITIETPHIEUXUAT) vẫn lưu trữ thuộc tính dư thừa TenSP và Gia thay vì chỉ tham chiếu thuần túy qua MaSP.

Hướng mở rộng tiếp theo từ phạm vi nghiên cứu bao gồm:

  • Xây dựng giao diện web/ứng dụng di động hoàn chỉnh kết nối trực tiếp với CSDL SQL Server để tự động hóa toàn bộ quy trình từ phía khách hàng.
  • Tích hợp thêm các công nghệ hỗ trợ trải nghiệm như VR/AR thử đồ trực tuyến và công cụ phân tích dữ liệu chuyên sâu đúng như bối cảnh tác giả đã nêu ở phần mở đầu.
  • Tối ưu hóa lược đồ vật lý, loại bỏ các trường dư thừa, tạo chỉ mục (Index) và viết thêm các thủ tục lưu trữ (Stored Procedures) để nâng cao tốc độ xử lý đơn hàng khi quy mô kinh doanh mở rộng.

Giá trị tham khảo

Báo cáo đồ án có giá trị tham khảo thiết thực đối với:

  • Sinh viên chuyên ngành Hệ thống Thông tin, Công nghệ Thông tin, Thương mại Điện tử và Quản trị Kinh doanh đang thực hiện đồ án môn học Cơ sở dữ liệu, Phân tích thiết kế hệ thống hoặc Khóa luận tốt nghiệp về đề tài bán lẻ trực tuyến.
  • Các nhà phát triển hệ thống đang tìm kiếm một khung lược đồ quan hệ thực tế bao quát đầy đủ quy trình bán hàng, kho vận, phân phối và đặc biệt là quy trình xử lý đổi trả hàng lỗi.

Các nội dung đáng tham khảo nhất trong tài liệu gồm:

  • Bảng ma trận chức năng nghiệp vụ đối với thực thể dữ liệu (giúp hình dung rõ ràng mối liên kết CRUD trong hệ thống).
  • Bộ mã lệnh SQL hoàn chỉnh gồm 18 bảng DDL, các ràng buộc FOREIGN KEY và cú pháp viết Trigger bẫy lỗi nghiệp vụ.
  • Bộ 18 câu truy vấn SQL mẫu bao phủ nhiều mức độ phức tạp: từ thống kê tổng hợp (SUM, COUNT, MAX, MIN), gom nhóm (GROUP BY), lọc dữ liệu ngày tháng (DATETIME), đến các phép nối nhiều bảng (JOIN) và truy vấn con (Sub-query).

Câu hỏi thường gặp

1. Đồ án thiết kế tổng cộng bao nhiêu bảng thực thể trong cơ sở dữ liệu vật lý?
Hệ thống bao gồm chính xác 18 bảng dữ liệu: SANPHAM, KHACHHANG, NHANVIEN, NHANVIENBANHANG, NHANVIENQUANLY, HOADON, CHITIETHOADON, DONHANG, CHITIETDONHANG, NHACUNGCAP, NHAKHO, DONVIVANCHUYEN, CHUNGTUGIAOHANG, PHIEUNHAP, CHITIETPHIEUNHAP, PHIEUXUAT, CHITIETPHIEUXUAT và PHIEUNHAPTRA.

2. Tổng doanh thu bán hàng ghi nhận được trong tháng 11 năm 2023 từ dữ liệu thử nghiệm là bao nhiêu và sản phẩm nào bán chạy nhất?
Theo kết quả truy vấn vấn tin số 10 và số 12, tổng doanh thu tháng 11/2023 đạt 4.185.000 VNĐ với tổng cộng 16 sản phẩm được bán ra. Mặt hàng có số lượng bán cao nhất là Đầm (18040) với 4 sản phẩm bán thành công.

3. Quy trình đổi trả hàng hóa được thiết kế gồm những bước cụ thể nào?
Quy trình đổi trả gồm 5 bước: (1) Khách hàng gửi yêu cầu trả hàng và nhân viên kiểm tra điều kiện; (2) Nhân viên chấp nhận yêu cầu, xuất hàng đổi và gửi chứng từ về kho; (3) Nhân viên kho chuẩn bị và đóng gói sản phẩm mới; (4) Nhân viên giao hàng chuyển sản phẩm mới cho khách và nhận lại sản phẩm lỗi; (5) Sản phẩm hoàn trả được chuyển về kho để lập phiếu nhập trả.

4. Trigger kiểm soát ràng buộc toàn vẹn được cài đặt cho bảng nào và xử lý điều kiện gì?
Trigger tr_BatLoiSoLuong được thiết lập trên bảng ChiTietHoaDon cho các thao tác INSERT và UPDATE. Mục đích là kiểm tra trường SoluongSP; nếu giá trị nhập vào nhỏ hơn 0 (SoLuongSP < 0), hệ thống sẽ phát thông báo lỗi "So luong khong duoc am" và tự động rollback giao dịch.

5. Dữ liệu thử nghiệm của đồ án sử dụng bao nhiêu đơn vị vận chuyển và nhà cung cấp?
Hệ thống nạp dữ liệu mẫu cho 3 đơn vị vận chuyển (Giao Hàng Nhanh - VC01, Giao Hàng Tiết Kiệm - VC02, Bưu điện Việt Nam - VC03) và 5 nhà cung cấp (thuongmua.com - N100, Phố Sỉ - N101, 7Store - N102, Haumuasi.com - N103, Thanh Hiền - N104).

Kết luận

Báo cáo đồ án môn học Cơ sở dữ liệu của nhóm sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Luật đã giải quyết trọn vẹn bài toán thiết kế hệ thống thông tin quản lý cho cửa hàng quần áo trực tuyến. Đề tài xây dựng bài bản từ khâu phân tích quy trình nghiệp vụ, thiết kế mô hình thực thể ER/ERR, chuyển đổi mô hình logic đến cài đặt cơ sở dữ liệu vật lý với 18 bảng quan hệ chuẩn hóa trên hệ quản trị SQL. Kết quả kiểm thử trên bộ dữ liệu giả lập tháng 11 năm 2023 cùng 18 kịch bản vấn tin báo cáo và trigger bẫy lỗi đã chứng minh tính đúng đắn, khả thi và khả năng ứng dụng thực tiễn của mô hình. Đây là tài liệu học thuật có cấu trúc mẫu mực, cung cấp giá trị tham khảo rõ ràng cho sinh viên và người làm kỹ thuật trong lĩnh vực thiết kế cơ sở dữ liệu thương mại điện tử.