Xây Dựng Đời Sống Văn Hóa Cơ Sở Tại Huyện Hoành Bồ, Tỉnh Quảng Ninh

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu xây dựng đời sống văn hóa cơ sở trên địa bàn huyện hoành bồ tỉnh quảng ninh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Hoàng Đức Tự
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Thu Hà
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Nghệ Thuật Trung Ương
• Chuyên ngành: Quản Lý Văn Hóa
• Đề tài: Xây Dựng Đời Sống Văn Hóa Cơ Sở Tại Huyện Hoành Bồ, Quảng Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Xây Dựng Đời Sống Văn Hóa Cơ Sở Hoành Bồ

Xây dựng đời sống văn hóa cơ sở là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa chiến lược lâu dài đối với sự nghiệp xây dựng nền văn hóa Việt Nam. Sau hơn 30 năm đổi mới, quá trình CNH-HĐH, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, giao lưu và hội nhập quốc tế tạo điều kiện cho đất nước phát triển, nhưng cũng đặt ra nhiều nguy cơ, thách thức đối với văn hóa, lối sống và con người Việt Nam. Vấn đề đặt ra là làm sao xây dựng được nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phù hợp với bước tiến của thời đại, đảm bảo hội nhập quốc tế nhưng vẫn bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Đây là vấn đề đặt ra cho các cấp, các ngành trong công tác quản lý văn hóa nói riêng và toàn xã hội nói chung, góp phần nâng cao chất lượng đời sống văn hóa người dân.

1.1. Khái niệm cơ bản về đời sống văn hóa cơ sở

Từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V (1982), vấn đề xây dựng đời sống văn hóa cơ sở đã được đặt ra và cho đến nay luôn được chú trọng đề cập đến trên nhiều phương diện khác nhau qua các kỳ đại hội Đảng. Các văn kiện của Đảng trong giai đoạn này luôn nhất quán trong việc khẳng định: phát triển văn hoá vì sự hoàn thiện nhân cách con người, xây dựng con người là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong mọi hoạt động văn hoá. Vì thế công tác xây dựng ĐSVHCS vẫn là một trong những nhiệm vụ quan trọng, là điều kiện cần thiết để xây dựng nền văn hoá mới, con người mới góp phần ổn định chính trị, giữ vững quốc phòng, an ninh, tạo động lực mạnh mẽ cho việc phát triển kinh tế - xã hội, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của đất nước trong giai đoạn phát triển mới.

1.2. Vai trò của xây dựng ĐSVHCS tại huyện Hoành Bồ

Công tác xây dựng đời sống văn hóa tại mỗi địa phương, đặc biệt tại những khu vực miền núi, là một trong những vấn đề cấp thiết nhằm tạo các điều kiện cần thiết để góp phần ổn định chính trị, giữ vững quốc phòng, an ninh, tạo động lực mạnh mẽ cho việc phát triển kinh tế - xã hội, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của đất nước trong giai đoạn phát triển mới. Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII ra đời là sự kế thừa và phát triển đường lối, quan điểm văn hóa của Đảng, được thể hiện trong Đề cương văn hóa Việt Nam năm 1943 do Tổng Bí thư Trường Chinh soạn thảo nêu bật 3 nguyên tắc vận động của văn hóa Việt Nam là dân tộc, khoa học, đại chúng; được bổ sung, phát triển trong Cương lĩnh và các nghị quyết của Đảng từ Đại hội III đến Đại hội VIII, nhất là các nghị quyết chuyên đề về văn hóa của BCH Trung ương trong mỗi nhiệm kỳ Đại hội.

1.3. Nghị quyết và tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa

Nghị quyết còn nêu bật tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, nhất là luận điểm nổi tiếng “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”. Nghị quyết ra đời trong bối cảnh Đảng ta chủ động đổi mới tư duy, thoát dần tư duy giáo điều, bao cấp, lãnh đạo toàn dân thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, trong đó có văn hóa; thể hiện bước chuyển quan trọng về tư duy lý luận, năng lực đúc kết thực tiễn những năm đầu đổi mới. Kết luận Hội nghị lần thứ mười BCH Trung ương Đảng khóa IX đã xác định: xây dựng tư tưởng, đạo đức, lối sống và đời sống văn hóa là nhiệm vụ trọng tâm và phải được đặt lên hàng đầu trong xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc giai đoạn hiện nay.

II. Thách Thức Xây Dựng Đời Sống Văn Hóa tại Huyện Hoành Bồ

Là một huyện miền núi vùng sâu vùng xa của tỉnh Quảng Ninh, Hoành Bồ cũng đang đứng trước những thời cơ thuận lợi, khó khăn và những thách thức trong đời sống văn hóa cộng đồng xã hội như: Sự tác động của những quan điểm trái chiều về văn hoá, những mặt trái của cơ chế thị trường và quá trình toàn cầu hóa cũng dẫn đến sự xuống cấp về đạo đức, lối sống của một số bộ phận thanh, thiếu niên… đã tác động đến tư tưởng, lối sống, phong tục tập quán và công tác XDĐSVH trên địa bàn huyện Hoành Bồ. Hiện nay, các cấp chính quyền tại huyện Hoành Bồ đã hướng đến các mục tiêu phát triển kinh tế, phát triển sử dụng khoa học công nghệ cao, đời sống của người dân đã được nâng cao, hiện đại.

2.1. Vấn đề tồn tại trong đời sống văn hóa cộng đồng

Tuy nhiên vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề tạo sự tranh luận và bàn cãi như ma chay, cưới hỏi, lễ hội, văn hóa ứng xử và những hoạt động văn hóa trong đời sống cộng đồng người dân. Phong trào XDĐSVH cơ sở đã được triển khai và cũng thu được nhiều sự chuyển biến tuy nhiên vẫn còn nhiều vấn đề bàn luận như người dân chưa đồng tình cao, chưa thích ứng với những chủ trương đường lối của chính quyền, tổ chức qua những việc như; Cuộc vận động người dân thực hành tiết kiệm trong tang ma, cưới xin, lễ hội, tham gia các hoạt động văn hóa cộng đồng chưa thực sự hiệu quả.

2.2. Vận dụng chính sách văn hóa tại Hoành Bồ

Nhiều chính sách văn hóa được vận dụng như chính sách kinh tế trong văn hóa; chính sách văn hóa trong kinh tế; chính sách xã hội hoá hoạt động văn hóa; chính sách bảo tồn, phát huy di sản văn hoá dân tộc; chính sách khuyến khích sáng tạo trong các hoạt động văn hoá; xây dựng và ban hành chính sách đặc thù hợp lý, hợp tình cho những loại đối tượng xã hội cần được ưu đãi tham gia và hưởng thụ văn hoá; chính sách về văn hoá nhưng nó được vận dụng, thực trạng như thế nào trong công tác tại Hoành Bồ nói riêng và những địa phương khác nói chung.

2.3. Nhu cầu tiếp nhận văn hóa của người dân Hoành Bồ

Là cư dân của một huyện miền núi nên nhu cầu tiếp nhận văn hóa của nhân dân Hoành Bồ cũng có những khác biệt, vì vậy vấn đề XDĐSVHCS sẽ được tiến hành cụ thể như thế nào? Thực trạng công tác của các chủ thể quản lý trong quá trình XDĐSVH có được sự ủng hộ, tiếp nhận của người dân hay không? luôn là câu hỏi được đặt ra trong quá trình nghiên cứu.

III. Chủ Thể Xây Dựng Đời Sống Văn Hóa Cơ Sở Hoành Bồ

Công tác xây dựng đời sống văn hóa cơ sở tại Hoành Bồ có sự tham gia của nhiều chủ thể khác nhau. Các chủ thể này bao gồm chủ thể quản lý, chủ thể cộng đồng. Mỗi chủ thể có vai trò và trách nhiệm riêng trong việc xây dựng và phát triển văn hóa tại địa phương. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các chủ thể là yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả của công tác xây dựng đời sống văn hóa.

3.1. Vai trò của chủ thể quản lý văn hóa

Chủ thể quản lý bao gồm các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội có trách nhiệm quản lý, chỉ đạo và điều hành các hoạt động văn hóa trên địa bàn huyện. Các cơ quan này có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và ban hành các chính sách, quy định về văn hóa, đồng thời tổ chức triển khai các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao nhằm nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.

3.2. Sự tham gia của chủ thể cộng đồng

Chủ thể cộng đồng bao gồm người dân, các tổ chức xã hội, các câu lạc bộ, đội nhóm văn nghệ... Đây là lực lượng nòng cốt trong việc thực hiện các hoạt động văn hóa tại cơ sở. Sự tham gia tích cực của cộng đồng sẽ tạo nên sự đa dạng, phong phú cho các hoạt động văn hóa, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.

3.3. Phương thức xây dựng đời sống văn hóa

Phương thức xây dựng đời sống văn hoá cơ sở ở huyện Hoành Bồ bao gồm phát triển kinh tế, giúp nhau làm giàu chính đáng, xoá đói, giảm nghèo. Xây dựng tư tưởng, chính trị lành mạnh. Xây dựng nếp sống văn minh, kỷ cương xã hội, sống và làm việc theo pháp luật trong việc cưới, việc tang và lễ hội. Xây dựng môi trường văn hoá sạch - đẹp - an toàn. Xây dựng các thiết chế văn hóa - thể thao và nâng cao chất lượng các hoạt động văn hoá - thể thao cơ sở.

IV. Đánh Giá Phong Trào Xây Dựng Văn Hóa tại Hoành Bồ

Việc đánh giá kết quả thực hiện các phong trào văn hóa là rất quan trọng để đo lường hiệu quả của công tác xây dựng đời sống văn hóa tại Hoành Bồ. Các phong trào như “Người tốt, việc tốt và các điển hình tiên tiến”, “gia đình văn hóa”, “Làng văn hóa, khu phố văn hóa”, “Xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới, Thị trấn đạt chuẩn văn minh đô thị”... đều có những đóng góp nhất định vào việc nâng cao nhận thức và hành vi văn hóa của người dân.

4.1. Phong trào xây dựng Người tốt việc tốt

Phong trào xây dựng “Người tốt, việc tốt và các điển hình tiên tiến” nhằm khuyến khích những hành vi đẹp, những tấm gương sáng trong cộng đồng. Việc tuyên truyền, nhân rộng các điển hình này sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh.

4.2. Phong trào xây dựng gia đình văn hóa

Phong trào xây dựng “gia đình văn hóa” tập trung vào việc xây dựng các gia đình ấm no, hạnh phúc, hòa thuận, văn minh. Các gia đình văn hóa sẽ là những tế bào khỏe mạnh của xã hội, góp phần xây dựng cộng đồng văn minh, tiến bộ.

4.3. Phong trào xây dựng Làng văn hóa khu phố văn hóa

Phong trào xây dựng “Làng văn hóa, khu phố văn hóa”, “Xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới, Thị trấn đạt chuẩn văn minh đô thị” hướng đến việc xây dựng các cộng đồng dân cư có đời sống văn hóa phong phú, đa dạng, đồng thời đảm bảo an ninh trật tự, vệ sinh môi trường.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Xây Dựng Văn Hóa Hoành Bồ

Để nâng cao hiệu quả xây dựng đời sống văn hóa tại Hoành Bồ, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này bao gồm nâng cao hiệu quả sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, sự vào cuộc của các đoàn thể chính trị - xã hội; nâng cao nhận thức của người dân về văn hóa; tăng cường nguồn lực đào tạo và bồi dưỡng cán bộ văn hóa tại cơ sở; tăng cường công tác kiểm tra và thi đua khen thưởng.

5.1. Nâng cao hiệu quả lãnh đạo và quản lý

Cần nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước trong công tác văn hóa. Các cấp ủy Đảng, chính quyền cần quan tâm hơn nữa đến công tác văn hóa, có những chủ trương, chính sách phù hợp để thúc đẩy sự phát triển văn hóa tại địa phương.

5.2. Nâng cao nhận thức về văn hóa

Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của người dân về vai trò, vị trí của văn hóa trong đời sống xã hội. Người dân cần hiểu rõ hơn về các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tích cực tham gia vào các hoạt động văn hóa tại địa phương.

5.3. Tăng cường nguồn lực cho văn hóa

Cần tăng cường đầu tư nguồn lực cho công tác văn hóa, đặc biệt là nguồn nhân lực. Cần có chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ văn hóa tại cơ sở, đồng thời thu hút những người có năng lực, tâm huyết với văn hóa tham gia vào công tác này.

VI. Mô Hình Tiên Tiến Xây Dựng Đời Sống Văn Hóa Cơ Sở

Việc áp dụng các mô hình tiên tiến trong xây dựng đời sống văn hóa cơ sở có thể mang lại hiệu quả cao. Các mô hình này có thể là các câu lạc bộ văn hóa, các đội nhóm văn nghệ, các trung tâm văn hóa cộng đồng... Các mô hình này cần được xây dựng và vận hành một cách hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

6.1. Xây dựng câu lạc bộ văn hóa

Các câu lạc bộ văn hóa có thể là nơi sinh hoạt, giao lưu của những người yêu thích văn hóa, văn nghệ. Các câu lạc bộ này có thể tổ chức các hoạt động như hát, múa, chơi nhạc, đọc sách, xem phim... nhằm đáp ứng nhu cầu tinh thần của người dân.

6.2. Phát triển đội nhóm văn nghệ

Các đội nhóm văn nghệ có thể biểu diễn các tiết mục văn nghệ phục vụ người dân trong các dịp lễ hội, các sự kiện quan trọng. Các đội nhóm này cần được đầu tư về trang phục, đạo cụ, âm thanh, ánh sáng để nâng cao chất lượng biểu diễn.

6.3. Thành lập trung tâm văn hóa cộng đồng

Các trung tâm văn hóa cộng đồng có thể là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí cho người dân. Các trung tâm này cần được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị để đáp ứng nhu cầu của người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA CƠ SỞ VÀ KHÁI QUÁT VỀ HUYỆN HOÀNH BỒ, TỈNH QUẢNG NINH 1. Một số vấn đề chung về xây dựng đời sống văn hóa cơ sở 1. Các khái niệm cơ bản 1. Khái niệm đời sống văn hóa Khi nghiên cứu và tìm hiểu về đời sống văn hóa có thể thấy Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đầu tiên đề cập đến khái niệm đời sống văn hóa ở nước ta dưới chế độ mới.

Ngay từ những ngày đầu Cách mạng tháng Tám, Bác đã nhận thấy tầm quan trọng của việc nâng cao đời sống mới cho nhân dân mà nội hàm có thể hiểu tương đương với khái niệm “đời sống văn hóa” hiện nay. Khái niệm “đời sống mới” của Người bao gồm “đạo đức mới, lối sống mới và nếp sống mới”. Ba nội dung này có quan hệ mật thiết với nhau, trong đó đạo đức đóng vai trò chủ yếu, gắn liền với lối sống và nếp sống. Đồng thời, phải dựa trên nền tảng đạo đức mới thì mới xây dựng được lối sống mới, nếp sống mới lành mạnh, hướng con người tới tầm cao của văn hoá, của một đất nước độc lập và xã hội chủ nghĩa [35; tr.

Từ góc độ khoa học, đời sống văn hóa là khái niệm được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm và lý giải nhằm làm rõ nội hàm của nó. Bên cạnh đó muốn làm tốt công tác XDĐSVH ở cơ sở, phải nghiên cứu và hiểu những nội dung bản chất của khái niệm đời sống văn hóa. Các nhà nghiên cứu cho rằng: ‘‘đời sống văn hóa là một bộ phận của đời sống con người nói chung, nhưng là một bộ phận đặc biệt bao trùm mọi lĩnh vực của đời sống con người". Theo họ ‘‘phải hiểu đời sống văn hóa theo nghĩa rộng, không bó hẹp tính văn hóa vào một số lĩnh vực đời sống nào đó mà coi đời sống văn hóa là một khái niệm rộng rãi, bao quát mọi 13 mặt của đời sống xã hội: sản xuất, trao đổi, tiêu dùng, nhận thức, sáng tạo" [25; tr.

Đồng thời cho rằng cần nói tới nghĩa hẹp hơn của đời sống văn hóa “đó là lĩnh vực đời sống con người có liên quan tới sự hưởng thụ và sáng tạo những sản phẩm văn hóa". Qua đó một số nhà nghiên cứu có quan niệm về đời sống văn hóa như sau: Đời sống văn hóa là một tổng hợp những yếu tố vật thể văn hóa, nằm trong những cảnh quan văn hóa, những yếu tố hoạt động văn hóa của con người, những sự tác động lẫn nhau trong đời sống xã hội để tạo ra những quan hệ có văn hóa trong cộng đồng người, trực tiếp làm hình thành lối sống của con người trong xã hội [20; tr. Tiếp cận từ góc độ nhu cầu của con người, các nhà nghiên cứu của Viện Văn hóa và Phát triển, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cũng đưa ra một quan niệm riêng về đời sống văn hóa: Đời sống văn hóa là một bộ phận của đời sống xã hội, mà đời sống xã hội là một phức thể các hoạt động sống của con người, nhằm đáp ứng các nhu cầu vật chất và tinh thần của nó. Nhu cầu vật chất được đáp ứng làm cho con người tồn tại như một sinh thể, còn nhu cầu tinh thần thì giúp cho con người tồn tại như một sinh thể xã hội, tức là một nhân cách văn hóa 26; tr.

Cũng tiếp cận từ góc độ nhu cầu của con người với những hoạt động văn hóa trong đời sống, GS. Hoàng Vinh và nhà nghiên cứu Hà Huy Bích xem xét đời sống văn hóa một cách rõ nét hơn. Nhà nghiên cứu Hà Huy Bích cho rằng: nói đến đời sống nói chung và đời sống văn hóa nói riêng, tức là nói đến nhu cầu, hoạt động, kết quả của hoạt động và tiêu dùng những kết quả ấy. Ông cũng chỉ ra, bản chất của đời sống văn hóa thể hiện 14 chủ yếu ở hai quan hệ cơ bản của con người, là quan hệ tự nhiên và quan hệ xã hội và ở hai hoạt động cơ bản, là hoạt động cải tạo tự nhiên và hoạt động cải tạo xã hội, trên cơ sở đó cải tạo cả bản thân mình [50; tr.

Có thể nhận thấy, đời sống văn hóa không thuộc về lĩnh vực tinh thần thuần túy mà bao hàm cả hai lĩnh vực: vật chất và tinh thần. Khi nói đời sống văn hóa vật chất hay đời sống văn hóa tinh thần chính là nhấn mạnh đến một trong hai thành tố quan trọng, cấu thành nên đời sống văn hóa trong từng trường hợp cụ thể. Trên thực tế, không thể tách bạch hai yếu tố vật chất và tinh thần, bởi chúng luôn xuyên thấm và tác động lẫn nhau. Phần lớn các nhà nghiên cứu đều thừa nhận rằng: “Thiếu điều kiện vật chất thì không có sự tồn tại của con người, nhưng thiếu điều kiện tinh thần thì xã hội không thể phát triển được” [50; tr.

Tác giả Hoàng Vinh cũng cho rằng, đời sống văn hóa gắn liền với những nhu cầu cơ bản của con người. Ông chỉ rõ, đời sống của con người gắn liền với hai nhu cầu thiết yếu là vật chất và tinh thần, được nảy sinh và phát triển cùng với sự phát triển của xã hội, là cơ sở hình thành nhu cầu văn hóa- thể hiện khía cạnh chất lượng của trình độ đáp ứng nhu cầu. Đồng thời phân biệt rõ, mặc dù nhu cầu văn hóa là biểu hiện của nhu cầu tinh thần, nhưng không thể đồng nhất nhu cầu văn hóa với nhu cầu tinh thần. Trong đời sống của cộng đồng, có nhiều phong tục, tập quán xuất phát từ nhu cầu tinh thần của cư dân, nhưng không thể coi đó là nhu cầu văn hóa, chỉ những bộ phận nhu cầu tinh thần hướng tới các giá trị cao cả, sự đáp ứng các nhu cầu này, sẽ góp phần phát triển con người theo hướng nhân bản hóa mới được xem là nhu cầu văn hóa.

Trên cơ sở các phân tích về nhu cầu văn hóa, hoạt động văn hóa, sản phẩm văn hóa, gắn với con người là chủ thể sáng tạo ra thế giới sản phẩm văn hóa, tác giả đã chỉ rõ cấu trúc của đời sống văn hóa bao gồm ba yếu tố: sản phẩm văn hóa, thể 15 chế văn hóa, các dạng hoạt động văn hóa và những con người văn hóa [50; tr,262-268]. Ông cho rằng: Đời sống văn hóa bao gồm các yếu tố văn hóa tĩnh tại (các sản phẩm văn hóa vật thể, các thiết chế văn hóa) cũng như các yếu tố văn hóa động thái (con người và các dạng hoạt động văn hóa của nó). Xét về một phương diện khác, đời sống văn hóa bao gồm các hình thức sinh hoạt văn hóa hiện thực và cả các hình thức sinh hoạt văn hóa tâm linh [50; tr. Từ góc nhìn hoạt động văn hóa, nhà nghiên cứu Nguyễn Hữu Thức cho rằng: “Đời sống văn hóa là quá trình diễn ra sự trao đổi thông qua các hoạt động văn hóa nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của con người” [46; tr.

Như vậy có thể thấy, từ các góc độ tiếp cận khác nhau sẽ có những quan điểm khác nhau về khái niệm đời sống văn hóa. Từ thực tế nghiên cứu, dựa trên những luận điểm của các nhà nghiên cứu đi trước, tác giả luận văn cho rằng: "đời sống văn hóa gắn liền với cộng đồng dân cư, trong một không gian địa lý nhất định, nơi diễn ra các sinh hoạt văn hóa nhằm thỏa mãn nhu cầu hưởng thụ và sáng tạo văn hoá của cộng đồng, hướng đến các giá trị văn hóa đích thực". Khái niệm đời sống văn hóa cơ sở Có thể cho rằng, khái niệm đời sống văn hoá ở cơ sở được ghép từ hai nội dung là đời sống văn hoá và cơ sở. Trong phần vừa trình bày tác giả luận văn đã đề cập đến khái niệm đời sống văn hoá.

Vậy khái niệm cơ sở có thể hiểu như thế nào? Thực tế thì đơn vị cơ sở là hình thức tổ chức cơ bản của xã hội, chủ thể là những cộng đồng dân cư liên kết với nhau trong sinh hoạt về đời sống vật chất và đời sống tinh thần diễn ra hàng ngày. Hiện nay, hệ thống 16 hành chính nước ta được chia làm 3 cấp: tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; thành phố, thị xã, quận, huyện; xã, phường, thị trấn. Trong Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ V (1982) khi đề cập đến vấn đề xây dựng đời sống văn hóa cơ sở đã khẳng định đối tượng của việc xây dựng đời sống văn hóa cơ sở bao gồm những nội dung được đề cập đến như: “Một trong những nhiệm vụ của cách mạng tư tưởng và văn hóa là đưa văn hóa thâm nhập vào cuộc sống hàng ngày của nhân dân. Đặc biệt chú trọng đời sống văn hóa ở cơ sở, đảm bảo mỗi nhà máy, công trường, mỗi đơn vị lực lượng vũ trang, công an nhân dân, mỗi cơ quan, trường học, bệnh viện, cửa hàng, mỗi xã, hợp tác xã, phường, ấp đều có đời sống văn hóa” [65].

Đây là căn cứ để xác định đơn vị cơ sở được hình thành qua hai loại hình thức tổ chức. Thứ nhất là liên quan đến địa bàn cư trú của các hộ gia đình người dân được tồn tại ở 3 dạng như: Làng, bản, ấp, sóc.; khu phố chủ yếu ở đô thị; khu tập thể được hình thành bên cạnh các đơn vị sản xuất và các đơn vị hành chính sự nghiệp… Thứ hai là loại hình không liên quan đến địa bàn cư trú của gia đình đó là đơn vị hành chính, sự nghiệp, sản xuất kinh doanh, các đơn vị an ninh, quốc phòng. Nhà nghiên cứu Nguyễn Hữu Thức viết: Đối tượng xây dựng đơn vị văn hóa cơ sở là các tổ chức dân cư, các tổ chức nhà nước và các tổ chức kinh tế - xã hội thuộc các thành phần kinh tế khác nhau thực hiện việc liên kết các thành viên xã hội với nhau tiến hành các nhiệm vụ cụ thể trên địa bàn cấp hành chính cơ sở” [46; tr. Như vậy đời sống văn hóa ở cơ sở là các hoạt động phản ánh toàn bộ đời sống vật chất và tinh thần của con người nhằm đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa để duy trì, bảo tồn những giá trị chuẩn mực và tốt đẹp mà con người hướng tới.