CHƯƠNG 1: PHÂN TÍCH VĨ MÔ 1.1 Phân tích nền kinh tế toàn cầu 1.1 Brexit Ý nghĩa: Brexit là một thuật ngữ được gộp lại bởi 2 từ trong tiếng Anh là beitain (Liên hiệp Vương quốc Anh) và Exit (rời khỏi, thoát ra). Brexit ám chỉ sự kiện Liên hiệp vương quốc Anh rời khỏi Liêm minh châu Âu (EU). Hình thành EU: Sau khi cuộc chiến tranh Thế giới thứ nhất và thứ hai đã làm kiệt quệ nền kinh tế và mối quan hệ của các nước châu Âu, nhằm hàn gắn và kết nối lại các quốc gia này, ý tưởng về một Liên Minh châu Âu đã được hình thành t ừ năm 1945. Tuy nhiên, vào năm 1951, khi Cộng đồng Than thép Châu  u (ECSC) được thành lập, nước Anh đã từ chối tham gia cộng đồng này.
Đến năm 1957, Anh quốc cũng đã từ chối lời mời tham gia Cộng đồng Kinh tế Châu Âu (EEC) của sáu quốc gia sáng lập khác là Bỉ, Pháp, Ý, Luxembourg, Hà Lan và Tây Đức. Liên hiệp Vương quốc Anh gia nhập EU: Sau khi nhận thấy Pháp và Đức có sự phục hồi kinh t ế nhanh chóng sau chiến tranh và hình thành đượ c một liên minh mạnh mẽ, các nhà lãnh đạo Anh đã thay đổi suy nghĩ của mình về việc gia nhập EEC. Nước này đã nộp đơn tham gia EEC vào năm 1961, nhưng đã bị bác bỏ hai lần bởi Tổng thống Pháp Charles de Gaulle vào năm 1963 và 1967. Đến năm 1973, Anh chính thức trở thành thành viên của cộng đồng EEC.
Nhưng chỉ hai năm sau, nhiều người dân Anh đã đòi rời khỏi EEC, và do vậy, một cuộc trưng cầu dân ý đã được tổ chức vào năm 1975 nhằm giải quyết vấn đề này. Sau cuộc trưng cầu dân ý, nước Anh vẫn quyết định ở l ại EEC nhờ 67% dân s ố ủng hộ việc này. Nguyên nhân Liên hiệp Vương quốc Anh rời khỏi EU: Mối quan hệ giữa Anh và EEC diễn ra tồi tệ nhất vào thời điểm “Ngày thứ tư đen tối” năm 1992 do Anh không thể bảo vệ được đồng Bảng Anh khỏi các cuộc tấn công đầu cơ liên tục. Nước Anh rút khỏi Cơ chế tỉ giá hối đoái của châu Âu.
Cũng trong năm 1992, Anh quyết định không sử dụng đồng tiền chung Euro. Mối quan hệ và vai trò quan trọng của cả hai bên đối với nhau được thể thiện thông qua các chỉ số thương mại. EU tr ở thành đối tác lớn nhất của Anh khi chiếm tới 44% sản lượng xuất khẩu và 53% sản lượng nhập khẩu trong năm 2015. EU còn là nhà đầu tư lớn của Anh, góp phần giải quyết vấn đề việc làm cho hơn 3 triệu người lao động.
Ngược lại, Anh đã có đóng góp tới 2 0 0 Tieu luan 8,5 tỉ Bảng vào ngân sách chung EU. Tuy nhiên, người dân Anh cho r ằng khoản đóng góp hàng năm trở thành một gánh nặng đối với quốc gia của họ, cùng với những đạo luật khắt khe mà EU ban bố đã tiêu tốn hàng tỉ Bảng của nước Anh. Tác động của việc Liên hiệp Vương quốc Anh rời bỏ EU: Hình 1.1 Tác động cửa việc Liên hiệp Vương quốc Anh rời bỏ EU ❖ Đối với Anh : Tiêu cực - Thị trường chao đảo: Đổng Bảng Anh (GBP) sụt giá nghiêm trọng đạt mức thấp nhất trong suốt 31 năm, đánh mất 12% giá trị của đồng tiền. - Tín dụng của Anh gặp nhiều khó khăn, đồng nghĩa với việc vay tiền giờ đây trở nên khó khăn hơn đối với Anh.
- Thị trường chứng khoáng chao đảo với hàng loạt các chỉ số sụt giảm nghiêm trọng như: Chỉ số FTSE 250 - chỉ số cổ phiếu của các công ty chủ yếu thu lợi nhuận tại Anh đã giảm 10%, cổ phiếu của các ngân hàng như Lloyds, Barclays và Royal Bank of Scotland đã giảm mạnh ở các mức là 21%, 20% và 18%. Các chuyên gia tính toán rằng kể từ sau cuộc trưng cầu, thâm hụt ở nước Anh đã lên đến 935 tỉ Bảng. Điều này có thể gây áp lực lên giá trị cổ tức các doanh nghiệp cần trả cho cổ đông cũng như giảm khả năng tăng lương và thuê thêm nhân công của các doanh nghiệp nước này. - Thủ tướng Anh David Cameron đã tuyên bố từ chức, Scotland và Bắc Ireland có động thái muốn r ời bỏ Liên hiệp Vương quốc Anh.
3 0 0 Tieu luan ❖ Đối với Anh : Tích cực - Anh sẽ tự chủ hơn trong việc đàm phán các hiệp định thương mại tự do với các nước ngoài EU chứ không phải chịu những luật lệ và quy định phức tạp của khối. The Economist ( ấn bản tin tức và các vấn đề quốc tế ) cho rằng nếu Anh có thể đàm phán một hiệp định thương mại tự do với châu Âu thì Anh sẽ tăng được 1,6% GDP. - Anh sẽ tiết kiệm được 8,5 tỷ GBP hàng năm do không còn đóng ngân sách hoạt động chung cho EU. - Dòng người tị nạn và di dân sẽ không còn tự do di chuyển vào Anh giúp nước này giảm bớt gánh nặng về việc làm, chỗ ở, tệ nạn.
Hệ thống an sinh xã hội cũng sẽ giảm được nhiều gánh nặng. - Không còn bị ràng buộc bởi EU s ẽ giúp Anh có nhiều s ự lựa chọn hơn cho nền kinh tế, các hiệp dịnh thương mại, quân sự,… và có quyền tự quyết chứ không cần chịu sự đồng ý của các nước khác trong EU. ❖ Tác động đến EU. - Mất di nền kinh tế mạnh thứ 2 EU (sau Đức), Những nước chịu ảnh hưởng kinh tế mạnh mẽ nhất của việc Anh rời EU là Ireland và Đức.
32% hàng xuất khẩu của Ireland là đến Anh, và Anh là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba của Đức. Một ảnh hưởng kinh tế khác chính là việc EU sẽ gia tăng các chính sách bảo hộ thương mại như tăng thuế quan cho hàng nhập khẩu và giảm thuế cho các doanh nghiệp trong nước. Lí do cho sự điều chỉnh này là việc từ trước đến nay, trong EU luôn tồn t ại hai phe: một bên ủng hộ các biên pháp bảo hộ thương mại, một bên ủng hộ thị trường thương mại tự do- trong đó có nước Anh. Thế nên, khi Anh rời đi, xu hướng gia tăng các biện pháp bảo hộ thương mại rất có thể xảy ra.
❖ Tác động đến Thế giới - Đánh bay hàng loạt giá trị cổ phiếu của các ngân hàng lớn ( Barclays mất 1/3 giá trị cổ phiếu của mình chỉ sau 2 ngày khi Anh r ời EU). 4 0 0 Tieu luan - Tài chính Mỹ chứng kiến cổ phiếu rớt giá 600 điểm chỉ trong phiên giao dịch ngày 24/6. - Ảnh hưởng chính trị cũng là mối lo đáng bận tâm trong khu vực EU và châu Âu do dòng người tị nạn và di dân sẽ tạo gánh nặng việc làm cho các nước EU và các nước xung quanh khi Anh rời đi. ❖ Tác động đến Việt Nam - Thị trường chứng khoán Việt Nam và và tỷ giá giữa đồng Việt Nam và đô la Mỹ (USD/VND) đều có biến động mạnh sau khi kết quả bỏ phiếu Brexit được công bố.
Kết thúc phiên sáng ngày 24/6, chỉ số chứng khoán VN-Index giảm 21,63 điểm, xuống còn 610,64 điểm. Trong khi đó, tỷ giá USD/VND cũng tăng từ 30-35 đồng. - Tuy nhiên, đây chỉ là những phản ứng tức thì của thị trường. Vì chỉ sau một tuần, chỉ số VN- Index lại tăng trở lại và vượt mức 640 điểm vào ngày 1/7.
Còn t ỷ giá USD/VND cũng đã giảm so với ngày 24/6. - Ngày 28/6, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch đầu tư Nguyễn Chí Dũng đã đưa ra nhận định rằng kinh tế Việt Nam chưa bị tác động l ớn trước diễn biến Brexit, do EU chưa phải là đối tác chiếm tỷ trọng lớn với kinh tế Việt Nam, kể cả về thương mại và đầu tư. Ngoài ra, Việt Nam đã ký Hiệp định thương mại tự do với EU cuối năm 2015, đầu 2016 (EVFTA) mà Anh là một trong 28 quốc gia thành viên. Tuy nhiên, Hiệp định này có hiệu lực t ừ năm 2018 nên ngay trướ c mắt, nếu Anh rời EU trước thời điểm EVFTA có hiệu lực thì việc tác động đến kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam - EU nói chung và Việt Nam - Anh nói riêng là không lớn.
Nhưng trong dài hạn, Việt Nam vẫn phải theo dõi chặt chẽ quá trình Anh rời EU bởi vì sẽ có những ảnh hưởng mang tính gián tiếp ví dụ như việc Anh rời EU ảnh hưởng đến giá trị đồng tiền các nước, trong đó có các nước là bạn hàng lớn về thương mại và đầu tư của Việt Nam.2 Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc Hình 1.2 Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung ❖ Nguyên nhân + Khi tranh cử tổng thống Donald John Trump đã phất biểu “Những hiệp định thương mại giữa nước ta (Mỹ) với Trung Quốc và nhiều nước khác s ẽ được đàm phán lại toàn bộ,… chúng ta sẽ thi hành mọi biện pháp trừng trị bất cứ quốc gia nào gian lận thương mại “ , sau đó lại phát biểu “ Trung Quốc đã và đang lợi dụng Hoa Kỳ suốt nhiều năm nay, nhìn từ thời điểm họ (Trung Quốc) gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) và đến nay họ đã làm khá nhiều chuyện với Hoa Kỳ”. + Trump đánh thuế lên nhiều mặt hàng Trung Quốc, khởi điểm là thép và nhôm, sau đó là tấm pin nâng lượng mặt tr ời ,… là tiền đề của cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung. + Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin ngày 5-8 (giờ Mỹ) cho biết Chính phủ Mỹ đã xác định rằng Trung Quốc đang thao túng chính đồng tiền của mình và sẽ cùng với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) để loại bỏ sự cạnh tranh không lành mạnh của Bắc Kinh. + Động thái này đã làm cho mối quan hệ Trung-Mỹ vốn đã căng thẳng lại trở nên xấu đi, đồng thời cũng đã "hiện thực hóa" tuyên bố trước đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump r ằng sẽ "gán mác" cho Trung Quốc là "nước thao túng tiền tệ", lần đầu tiên kể từ năm 1994.
6 0 0 Tieu luan + Động thái của Mỹ được đưa ra sau khi Trung Quốc cho phép đồng Nhân dân tệ của họ suy yếu vượt qua mức 7 NDT đổi 1 USD vào ngày 5-8, lần đầu tiên trong hơn một thập kỷ qua. Bắc Kinh sau đó tuyên bố ngừng mua các sản phẩm của Mỹ, "thêm dầu vào lửa" trong cuộc đối đầu thương mại Mỹ-Trung.