PHẦN MỞ ĐẦU 1) Sự cần thiết của đề tài : Trong thời đại công nghệ thông tin ngày càng phát triển cùng với sự cạnh tranh khốc liệt của thị trƣờng, việc tồn tại và phát triển lâu dài là điều không hề dễ dàng đối với một doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến sự thất bại trong hoạt động của một doanh nghiệp. Thứ nhất, môi trƣờng kinh doanh liên tục thay đổi dẫn đến nhiều vấn đề mới phát sinh nhƣ cơ cấu tổ chức mới, phân bổ nguồn nhân lực chƣa hiệu quả… Thứ hai, doanh nghiệp chỉ quan tâm mục tiêu ngắn hạn qua các chỉ số tài chính để đo lƣờng thành quả hoạt động mà không quan tâm đến giá trị tăng thêm trong tƣơng lai từ tài sản vô hình dẫn đến hệ quả là không miêu tả đƣợc diễn biến của quá trình, không phản ánh đƣợc các bƣớc chiến lƣợc. Một doanh nghiệp muốn phát triển lâu dài thì phải biết chuyển chiến lƣợc thành các công việc cụ thể, từng bƣớc tìm ra các phƣơng thức, cách thức để đạt mục tiêu, không những xây dựng đƣợc cho mình một hệ thống đo lƣờng thành quả hoạt động một cách toàn diện mà còn sử dụng hợp lý các thƣớc đo tài chính.
Có thể nói, một công cụ có thể giải quyết đƣợc các vấn đề trên chính là bảng điểm cân bằng (Balanced Scorecard). Vào năm 1990, tại học viện Nolan Norton xuất hiện một đề tài nghiên cứu với các công ty trong các lĩnh vực khác nhau mang tên “ Đo lƣờng hiệu suất hoạt động của tổ chức trong tƣơng lai”. Chính cuộc nghiên cứu đó đã đƣa ra một công cụ mới giúp đo lƣờng hiệu quả hoạt động– bảng điểm cân bằng. Ngoài ra, các tổ chức phi lợi nhuận, chính phủ, các ngành công nghiệp và kinh doanh trên thế giới cũng đã và đang ứng dụng rộng rãi xu hƣớng mới này nhƣ một công cụ hoạch định chiến lƣợc bằng sự liên kết giữa các phƣơng diện.
2 Là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh chủ yếu về khách sạn, công ty TNHH TM Vũ Tân đang dần thể hiện tên tuổi của mình trên thị trƣờng du lịch Việt Nam. Tuy nhiên, sự cạnh tranh thị trƣờng xuất hiện ngày càng gia tăng dẫn đến việc công ty đang đối mặt với nhiều thách thức. Nhiều khách sạn mọc lên với những điều kiện thuận lợi nhƣ vị trí địa lý gần trung tâm, giá cả phù hợp, chất lƣợng tốt khiến cho công ty TNHH TM Vũ Tân sẽ giảm đi phần nào số lƣợng khách hàng và từ đó làm ảnh hƣởng đến doanh thu cũng nhƣ lợi nhuận của công ty. Hiện công ty chỉ đo lƣờng hiệu quả hoạt động thông qua các thƣớc đo tài chính giản đơn để đo lƣờng thành quả hoạt động mà bỏ qua giá trị tiềm ẩn trong tƣơng lai của các tài sản vô hình mang lại nhƣ sự hài lòng của khách hàng, chất lƣợng dịch vụ hay kỹ năng của nhân viên thì công ty sẽ mất đi lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ trong tƣơng lai.
Một chiến lƣợc phù hợp, mục tiêu cụ thể với một hệ thống đo lƣờng thành quả hoạt động hữu hiệu sẽ giải quyết đƣợc những khó khăn mà công ty đang đối mặt hiện nay. Qua các phân tích trên, bảng điểm cân bằng chính là công cụ giúp cho công ty TNHH TM Vũ Tân vƣợt qua đƣợc những cạnh tranh trong kinh doanh và trong cả việc đo lƣờng thành quả hoạt động tại công ty. Từ đây, tác giả quyết định chọn đề tài “ Xây dựng bảng điểm cân bằng để đo lƣờng thành quả hoạt động tại công ty TNHH TM Vũ Tân” làm luận văn thạc sĩ kinh tế chuyên ngành kế toán. 2) Tổng quan nghiên cứu : Tác giả đã tham khảo một số bài nghiên cứu có liên quan đến bảng điểm cân bằng và xây dựng cũng nhƣ vận dụng bảng điểm cân bằng để đo lƣờng thành quả hoạt động của doanh nghiệp nhằm phục vụ cho đề tài nghiên cứu của mình.
+ Nghiên cứu trong nƣớc : - Trần Thị Hƣơng, 2011. Vận dụng phương pháp Thẻ điểm cân bằng tại Công ty TNHH MSC Việt Nam. Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ 3 Chí Minh. Đề tài đã xây dựng phƣơng pháp thẻ điểm cân bằng sao cho phù hợp với công ty dịch vụ vận tải, tạo điệu kiện thực hiện thành công chiến lƣợc đã đề ra thông qua việc đo lƣờng đƣợc các tài sản vô hình và hữu hình.
Vận dụng bảng điểm cân bằng điểm tại Công ty Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam. Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh. Với đề tài này, việc vận dụng bảng điểm cân bằng tại một ngân hàng đã giúp cải thiện hoạt động trên ba vấn đề: đo lƣờng hiệu quả thực tế, gia tăng tài sản vô hình và thách thức của việc thực thi chiến lƣợc để đi đến mục tiêu cuối cùng trong phƣơng diện tài chính. - Huỳnh Thị Thanh Trang, 2012.
Vận dụng bảng điểm cân bằng vào đánh giá thành quả hoạt động tại trường Đại học Quang Trung. Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh. Để tài này cho thấy bảng điểm cân bằng đã giúp Nhà trƣờng chuyển tầm nhìn, chiến lƣợc thành các mục tiêu và thƣớc đo cụ thể; giúp cho việc đánh giá thành quả hoạt động đƣợc thực hiện hiệu quả hơn. Ngoài ra, bảng điểm cân bằng còn là công cụ liên kết các phòng ban, nhân viên với mục tiêu chung của Nhà trƣờng.
- Nguyễn Thị Thu Nga, 2014. Xây dựng bảng cân bằng điểm trong đo lường thành quả hoạt động tại Công Ty Liên Doanh Làng Biệt Thự Sài Gòn. Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh. Đề tài này đã đƣa ra các mục tiêu và thƣớc đo đối với tổ chức kinh doanh cho thuê phòng ở thông qua việc xây dựng bảng điểm cân bằng, giúp công ty vƣợt qua những khó khăn trong việc huy động nguồn lực để thực hiện các mục tiêu và đánh giá hiệu quả kinh doanh theo từng chỉ tiêu cụ thể.
- Trần Thanh Ánh Nguyệt, 2014. Xây dựng bảng cân bằng điểm ( Balanced Scorecard ) để đo lường thành quả hoạt động tại công ty Cổ Phần Tập Đoàn Tân Mai. Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh. Đề tài 4 này cho thấy bảng điểm cân bằng giúp thiết lập sự công bằng trong sự phân cấp ở công ty khi đo lƣờng một cách chính xác kết quả thu đƣợc từ quá trình hoạt động, tạo động lực cho các bộ phận phát huy đƣợc hết năng lực của bản thân nhằm hoàn thành mục tiêu mà công ty đã đề ra.
- Lƣơng Thị Lan Hƣơng, 2017. Áp dụng bảng điểm cân bằng để đo lường thành quả hoạt động tại công ty TNHH TM – DV Hoa Mai. Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh. Đứng trƣớc sự cạnh tranh ngày càng tăng trong lĩnh vực cung cấp suất ăn công nghiệp, đề tài đã vận dụng bảng điểm cân bằng nhƣ một công cụ giúp công ty cụ thể hóa tầm nhìn và chiến lƣợc thành mục tiêu và thƣớc đo, từ đó chuyển thành hành động phù hợp, giúp công ty phát triển cân bằng và bền vững trong tƣơng lai.
- Hoàng Thị Oanh, 2017. Hoàn thiện hệ thống đo lường thành quả hoạt động trên cơ sở vận dụng bảng điểm cân bằng ( Balanced Scorecard ) tại công ty TNHH MTV Cao Su Hà Tĩnh. Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh. Xuất phát từ các khó khăn mà công ty TNHH MTV Cao Su Hà Tĩnh gặp phải nhƣ dựa vào các thƣớc đo tài chính truyền thống để đánh giá hiệu quả hoạt động, chƣa xác định đƣợc chiến lƣợc cạnh tranh nên không thiết lập đƣợc các mục tiêu và thƣớc đo cụ thể.
Từ đó, đề tài đã xây dựng đƣợc bảng điểm cân bằng, qua đó khắc phục những khó khăn còn tồn tại trong việc đo lƣờng thành quả hoạt động của công ty. Nhìn chung, hầu hết các công trình nghiên cứu trên đều hƣớng đến việc vận dụng bảng điểm cân bằng nhằm đo lƣờng và đánh giá thành quả hoạt động tại các tổ chức hoạt động ở nhiều lĩnh vực khác nhau nhƣ trƣờng học, ngân hàng, công ty dịch vụ vận tải, công ty thƣơng mại. Từ việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về bảng điểm cân bằng đi đến phân tích thực trạng. Dựa trên các ƣu điểm và nhƣợc điểm về hệ thống đo lƣờng thành quả hoạt động đã phân tích tại công ty mà xây dựng bảng điểm cân bằng.
Tuy nhiên, các công trình 5 trên chỉ mới dừng lại ở việc xây dựng bảng điểm cân bằng cho cấp độ toàn công ty, chƣa thực hiện phân tầng xuống các phòng ban và các nhân viên. Bên cạnh đó, các bảng khảo sát về mục tiêu, thƣớc đo và chỉ tiêu đều đƣợc thiết lập thông qua ý kiến của nhà quản trị cấp cao và cấp trung mà chƣa tham khảo thêm ý kiến từ các chuyên gia uy tín. + Nghiên cứu nƣớc ngoài : - Nghiên cứu của Simon P.Philbin et al. Nghiên cứu này cung cấp chi tiết cách thức điều chỉnh để cung cấp một hệ thống đo lƣờng bền vững và dễ tiếp cận cho các viện đại học.
- Nghiên cứu của Nigel Evans et al. Nghiên cứu này đƣợc thực hiện tại các khách sạn 3 sao trở lên ở Đông Bắc Anh với quy mô từ 30 đến 200 phòng. Kết quả nghiên cứu cho thấy các khách sạn rất quan tâm đến doanh số hoạt động hàng ngày và hàng tuần, đánh giá chênh lệch giữa chi phí thực tế với kế hoạch theo tuần và theo tháng. Trong các phƣơng diện đều đƣợc tác giả đƣa ra các thƣớc đo tƣơng ứng với mục tiêu trong lĩnh vực khách sạn và phù hợp với chiến lƣợc đã đề ra.
Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu chỉ dừng lại ở việc thống kê, mô tả chứ chƣa đi vào bản chất là tính khả thi trong việc áp dụng mô hình bảng điểm cân bằng có hiệu quả tại các khách sạn hay không. - Nghiên cứu của Md Habib-Uz-Zaman Khan et al. Đề tài này lấy dữ liệu thông qua bảng câu hỏi từ các 6 giám đốc tài chính và kế toán trƣởng của 60 công ty đã đƣợc niêm yết ở Bangladesh. Nghiên cứu xem xét tình trạng sử dụng thƣớc đo tài chính, phi tài chính và bảng điểm cân bằng tại các công ty ở Bangladesh.
Kết quả cho thấy thƣớc đo tài chính đƣợc sử dụng rộng rãi hơn. Từ đó đƣa ra lý do cho việc áp dụng và thực hiện bảng điểm cân bằng. - Nghiên cứu của Chimwani, Pamela and Nyamwange, Onserio and Otuyo, Robert et al. Nghiên cứu đã sử dụng kỹ thuật lấy mẫu phân tầng với quy mô mẫu là 100 doanh nghiệp vừa và nhỏ là các công ty sản xuất ở Nairobi.