Luận văn thạc sĩ về tư tưởng Hồ Chí Minh và chiến lược 'trồng người' tại Đại học Quốc gia Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và chiến lược trồng người trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước giai đoạn 1991-2011.

• Tác giả: Phạm Thị Bích Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS. NGUT: Nguyễn Bá Linh
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học
• Đề tài: Vận Dụng Tư Tưởng Hồ Chí Minh Về Con Người Và Chiến Lược "Trồng Người" Trong Thời Kỳ Đẩy Mạnh Công Nghiệp Hóa, Hiện Đại Hóa Đất Nước (1991 -2011)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Tình hình nghiên cứu đề tài
• Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• Đóng góp mới của đề tài
• Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CON NGƯỜI VÀ CHIẾN LƯỢC "TRỒNG NGƯỜI" TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
• 1.1. Quan niệm cơ bản của Hồ Chí Minh về con người
• 1.1.1. Con người là vốn quý nhất
• 1.1.2. Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng
• 1.1.3. Có mục tiêu, phương hướng đúng đắn sáng tạo để giải phóng con người, phát triển con người
• 1.1.4. Kết hợp giải phóng con người về mặt chính trị với giải phóng con người về mặt kinh tế, văn hóa
• 1.1.5. Không ngừng phát triển sản xuất để không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân
• 1.2. Quan niệm của Hồ Chí Minh về chiến lược "trồng người" và mục đích của giáo dục trong chiến lược
• 1.2.1. Chiến lược "trồng người" của Hồ Chí Minh
• 1.2.2. Hồ Chí Minh bàn về vai trò, mục đích của giáo dục trong chiến lược "trồng người"
• 1.2.3. Quan điểm của Hồ Chí Minh về các lực lượng tham gia giáo dục
• 1.2.4. Giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và chiến lược "trồng người" trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
• 2. CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG, PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜI VÀ CHIẾN LƯỢC "TRỒNG NGƯỜI" VÀO THỜI KỲ CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC
• 2.1. Những yêu cầu cơ bản của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước từ Đại hội Đảng lần thứ VII đến Đại hội Đảng lần thứ XI (1991-2011)
• 2.2. Thực trạng về con người và chiến lược "trồng người" trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước những năm 1991-2011
• 2.2.1. Những thành tựu
• 2.2.2. Hạn chế, yếu kém
• 2.2.3. Nguyên nhân của tình hình
• 2.3. Những giải pháp cơ bản đề nhằm nâng cao hiệu quả phát triển con người và chiến lược "trồng người" những năm tới theo tư tưởng Hồ Chí Minh
• 2.3.1. Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với vấn đề phát triển đào tạo con người mới xã hội chủ nghĩa
• 2.3.2. Đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực "chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau"
• 2.3.3. Phát huy hiệu quả vai trò của Đoàn thanh niên, và các đoàn thể xã hội trong việc hình thành nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa
• 2.3.4. Kết hợp cơ sở đào tạo, nhà trường với doanh nghiệp, các ngành, các địa phương trong nền giáo dục đào tạo con người mới
• 2.3.5. Xây dựng môi trường xã hội trong sạch, lành mạnh, cơ sở cơ bản nhất cho lớp trẻ học tập đấu tranh và tôi luyện thành con người mới xã hội chủ nghĩa
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tư tưởng Hồ Chí Minh về con người

Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người là một trong những nội dung cốt lõi trong hệ thống tư tưởng của Người. Quan niệm này không chỉ thể hiện sự quan tâm đến con người mà còn nhấn mạnh vai trò của con người trong sự nghiệp cách mạng. Hồ Chí Minh đã khẳng định rằng con người là vốn quý nhất, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng. Tư tưởng này đã được thể hiện rõ trong các tác phẩm và hoạt động của Người, từ đó hình thành nên chiến lược 'trồng người' nhằm phát triển con người toàn diện.

1.1. Định nghĩa con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh không chỉ nhìn nhận con người như một cá thể đơn lẻ mà còn là thành viên của gia đình và cộng đồng. Ông nhấn mạnh rằng con người tồn tại trong các mối quan hệ xã hội phức tạp, từ đó hình thành nên bản chất xã hội và tính nhân văn của con người.

1.2. Vai trò của con người trong cách mạng

Theo Hồ Chí Minh, con người là động lực chính cho sự phát triển của cách mạng. Người đã chỉ ra rằng việc giải phóng con người về mặt chính trị, kinh tế và văn hóa là điều kiện tiên quyết để xây dựng một xã hội công bằng và văn minh.

II. Vấn đề và thách thức trong việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh

Trong quá trình thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về con người, nhiều thách thức đã xuất hiện. Những vấn đề như sự phát triển không đồng đều, sự phân hóa xã hội và những khó khăn trong giáo dục đã đặt ra yêu cầu cấp bách về việc cần phải có những giải pháp hiệu quả. Việc nhận thức rõ các thách thức này sẽ giúp định hướng cho các chính sách phát triển con người trong tương lai.

2.1. Thực trạng giáo dục và đào tạo hiện nay

Giáo dục và đào tạo hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển nguồn nhân lực. Cần có những cải cách mạnh mẽ để nâng cao chất lượng giáo dục, từ đó phát triển con người theo đúng tư tưởng Hồ Chí Minh.

2.2. Sự phân hóa xã hội và tác động đến con người

Sự phân hóa xã hội đang diễn ra mạnh mẽ, ảnh hưởng đến cơ hội phát triển của nhiều tầng lớp nhân dân. Điều này đòi hỏi cần có những chính sách cụ thể để đảm bảo mọi người đều có cơ hội phát triển bình đẳng.

III. Phương pháp phát triển con người theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Để thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về con người, cần áp dụng các phương pháp giáo dục và đào tạo phù hợp. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra những con người có nhân cách tốt, có khả năng đóng góp cho xã hội.

3.1. Đào tạo nhân lực chất lượng cao

Cần tập trung vào việc đào tạo nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Việc này không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của quốc gia mà còn phát triển con người toàn diện.

3.2. Tăng cường giáo dục đạo đức và nhân văn

Giáo dục đạo đức và nhân văn là một phần quan trọng trong việc phát triển con người. Cần chú trọng đến việc hình thành nhân cách, phẩm chất tốt đẹp cho thế hệ trẻ, từ đó xây dựng một xã hội văn minh.

IV. Ứng dụng thực tiễn tư tưởng Hồ Chí Minh trong giáo dục

Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người đã được áp dụng vào thực tiễn giáo dục và đào tạo ở Việt Nam. Những chính sách giáo dục hiện nay đã phần nào phản ánh được quan điểm của Người, tuy nhiên vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để phù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội.

4.1. Các chương trình giáo dục hiện nay

Các chương trình giáo dục hiện nay cần được thiết kế để phù hợp với tư tưởng Hồ Chí Minh, nhằm phát triển con người toàn diện. Cần có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành để nâng cao hiệu quả giáo dục.

4.2. Kết quả đạt được từ việc áp dụng tư tưởng

Việc áp dụng tư tưởng Hồ Chí Minh đã mang lại nhiều kết quả tích cực trong giáo dục, từ đó góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển xã hội.

V. Kết luận và triển vọng tương lai

Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh hiện nay. Việc tiếp tục vận dụng và phát triển tư tưởng này sẽ góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Cần có những chính sách cụ thể để thực hiện tốt hơn nữa chiến lược 'trồng người' trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

5.1. Tầm quan trọng của tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người không chỉ là di sản quý báu mà còn là kim chỉ nam cho các chính sách phát triển con người trong tương lai.

5.2. Định hướng phát triển con người trong tương lai

Cần có những định hướng rõ ràng và cụ thể để phát triển con người, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ 1991 đến 2011, Việt Nam đã bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) với nhiều thách thức và cơ hội. Theo ước tính, hơn 90% dân số Việt Nam là nông dân trong những năm đầu thế kỷ XX, điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu CNH, HĐH. Vấn đề nghiên cứu tập trung vào việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và chiến lược "trồng người" nhằm phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh đổi mới đất nước. Mục tiêu cụ thể của luận văn là làm rõ quan niệm của Hồ Chí Minh về con người, chiến lược "trồng người", đánh giá thực trạng vận dụng chiến lược này trong giai đoạn 1991-2011, từ đó đề xuất giải pháp phát triển giáo dục và đào tạo phù hợp với yêu cầu CNH, HĐH. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào Việt Nam trong 20 năm kể trên, với trọng tâm là lĩnh vực giáo dục và phát triển nguồn nhân lực. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần nâng cao hiệu quả chiến lược phát triển con người, tạo nguồn lực then chốt cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, đồng thời làm phong phú thêm cơ sở lý luận về tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện đại.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

- **Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người**: Con người là vốn quý nhất, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng; con người tồn tại trong mối quan hệ xã hội đa chiều, cần được giải phóng về chính trị, kinh tế và văn hóa.
- **Chiến lược "trồng người"**: Xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa thông qua giáo dục và đào tạo, coi đây là chiến lược lâu dài, trọng tâm trong phát triển đất nước.
- **Lý thuyết CNH, HĐH**: Quá trình chuyển đổi toàn diện các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ từ lao động thủ công sang sử dụng công nghệ hiện đại, nâng cao năng suất lao động xã hội.
- **Khái niệm phát triển nguồn nhân lực**: Tập trung vào đào tạo, bồi dưỡng nhân tài, phát huy sức sáng tạo và năng lực của con người trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội.

### Phương pháp nghiên cứu

- **Nguồn dữ liệu**: Luận văn sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các văn kiện Đảng, báo cáo chính phủ, các công trình nghiên cứu khoa học, tài liệu lịch sử và tư tưởng Hồ Chí Minh.
- **Phương pháp phân tích**: Kết hợp phương pháp logic - lịch sử, phân tích - tổng hợp, diễn dịch - quy nạp, so sánh đối chiếu, gắn lý luận với thực tiễn.
- **Cỡ mẫu và chọn mẫu**: Nghiên cứu tập trung vào các chính sách, chương trình giáo dục và đào tạo trong giai đoạn 1991-2011, phân tích các trường hợp điển hình tại một số địa phương tiêu biểu.
- **Timeline nghiên cứu**: Từ năm 1991 đến 2011, tương ứng với các kỳ Đại hội Đảng từ lần thứ VII đến XI, gắn với các chính sách CNH, HĐH và phát triển giáo dục.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Phát hiện 1**: Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và chiến lược "trồng người" được vận dụng tích cực trong các chính sách giáo dục và đào tạo, góp phần nâng cao trình độ dân trí và chất lượng nguồn nhân lực. Ví dụ, tỷ lệ biết chữ đã tăng lên trên 90% vào năm 2010 so với dưới 10% đầu thế kỷ XX.
- **Phát hiện 2**: Công tác đào tạo, bồi dưỡng thế hệ trẻ được chú trọng, với sự tham gia của các tổ chức Đoàn thanh niên và các đoàn thể xã hội, tạo nên lực lượng lao động có trình độ và phẩm chất tốt hơn. Tỷ lệ thanh niên tham gia các chương trình đào tạo nghề tăng khoảng 30% trong giai đoạn nghiên cứu.
- **Phát hiện 3**: Môi trường xã hội trong sạch, lành mạnh được xây dựng làm cơ sở cho việc hình thành nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa, tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số hạn chế như sự phân hóa giàu nghèo và các vấn đề xã hội bức xúc.
- **Phát hiện 4**: Vai trò lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước được tăng cường trong việc phát triển giáo dục và đào tạo, góp phần nâng cao hiệu quả chiến lược "trồng người". Đầu tư cho giáo dục chiếm khoảng 20% tổng ngân sách nhà nước trong giai đoạn này.

### Thảo luận kết quả

Các kết quả trên cho thấy sự vận dụng sáng tạo và hiệu quả tư tưởng Hồ Chí Minh trong phát triển nguồn nhân lực thời kỳ CNH, HĐH. Việc tăng tỷ lệ biết chữ và nâng cao chất lượng đào tạo phản ánh sự thành công của chiến lược "trồng người". So với các nghiên cứu trước đây, luận văn làm rõ hơn mối liên hệ giữa tư tưởng Hồ Chí Minh và chính sách phát triển giáo dục hiện đại. Tuy nhiên, những hạn chế về môi trường xã hội và sự phân hóa giàu nghèo cho thấy cần có giải pháp đồng bộ hơn. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng tỷ lệ biết chữ và bảng phân tích đầu tư ngân sách giáo dục qua các năm để minh họa rõ nét hơn.

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng và quản lý Nhà nước** trong phát triển giáo dục, đảm bảo nguồn lực và chính sách phù hợp, nhằm nâng tỷ lệ học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông lên trên 85% trong 5 năm tới.
- **Đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực** thông qua việc mở rộng các chương trình đào tạo nghề và đại học, tập trung vào kỹ năng công nghệ cao, với mục tiêu tăng 40% số lao động có kỹ năng nghề trong 10 năm.
- **Phát huy vai trò của các tổ chức xã hội, đặc biệt là Đoàn thanh niên**, trong việc giáo dục, bồi dưỡng nhân cách và kỹ năng sống cho thế hệ trẻ, nhằm xây dựng nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa.
- **Xây dựng môi trường xã hội trong sạch, lành mạnh** bằng các chính sách giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 5% trong vòng 10 năm.
- **Kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và địa phương** trong đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực, tạo điều kiện thực tập và việc làm cho sinh viên, nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo và giảm tỷ lệ thất nghiệp thanh niên.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Nhà quản lý giáo dục và đào tạo**: Có thể áp dụng các giải pháp và chính sách phát triển nguồn nhân lực phù hợp với chiến lược CNH, HĐH.
- **Các nhà nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh và chính trị học**: Tài liệu cung cấp phân tích sâu sắc về vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện đại.
- **Giáo viên, cán bộ đào tạo**: Hiểu rõ hơn về vai trò và trách nhiệm trong chiến lược "trồng người", từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy.
- **Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Chính trị học, Giáo dục học**: Là tài liệu tham khảo quan trọng cho việc nghiên cứu và học tập về phát triển con người và giáo dục trong thời kỳ đổi mới.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Chiến lược "trồng người" của Hồ Chí Minh là gì?**  
Chiến lược "trồng người" là việc xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa thông qua giáo dục và đào tạo, coi đây là nhiệm vụ chiến lược lâu dài để phát triển đất nước.

2. **Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người có điểm gì nổi bật?**  
Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng; cần giải phóng con người về chính trị, kinh tế và văn hóa để phát triển toàn diện.

3. **Vai trò của giáo dục trong chiến lược "trồng người" như thế nào?**  
Giáo dục là quốc sách hàng đầu, là phương tiện chủ yếu để đào tạo thế hệ kế tục, phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp CNH, HĐH.

4. **Thực trạng vận dụng chiến lược "trồng người" trong giai đoạn 1991-2011 ra sao?**  
Đã đạt nhiều thành tựu như tăng tỷ lệ biết chữ trên 90%, phát triển đào tạo nghề, nhưng vẫn còn tồn tại hạn chế về môi trường xã hội và phân hóa giàu nghèo.

5. **Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả chiến lược "trồng người"?**  
Tăng cường lãnh đạo, nâng cao chất lượng đào tạo, phát huy vai trò tổ chức xã hội, xây dựng môi trường xã hội lành mạnh và kết nối nhà trường với doanh nghiệp.

## Kết luận

- Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và chiến lược "trồng người" là nền tảng quan trọng cho phát triển nguồn nhân lực trong thời kỳ CNH, HĐH.  
- Chiến lược "trồng người" được vận dụng hiệu quả, góp phần nâng cao trình độ dân trí và chất lượng lao động.  
- Cần tiếp tục hoàn thiện chính sách giáo dục, đào tạo, phát huy vai trò của các tổ chức xã hội và môi trường xã hội lành mạnh.  
- Đầu tư phát triển nguồn nhân lực là yếu tố quyết định sự thành công của CNH, HĐH và phát triển bền vững đất nước.  
- Khuyến khích các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và thực tiễn áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả chiến lược phát triển con người trong giai đoạn tiếp theo.  

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời nghiên cứu sâu hơn về tác động của các yếu tố xã hội và kinh tế đến chiến lược "trồng người" trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Con người và chiến lược "trồng người" trong tư tưởng Hồ Chí Minh 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chương 2: Vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và chiến lược "trồng người" vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước(1991 - 2011) 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] NỘI DUNG Chƣơng 1: CON NGƢỜI VÀ CHIẾN LƢỢC "TRỒNG NGƢỜI" TRONG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH 1. Quan niệm cơ bản của Hồ Chí Minh về con người Suốt cuộc đời đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người, Hồ Chí Minh quan tâm đến luân lý cách mạng, đạo đức làm người. Tuy không có một tác phẩm nào bàn riêng về con người, nhưng quan niệm về con người lại được hiểu thật đa dạng, phong phú, trở thành một vấn đề xuyên suốt, trong toàn bộ hệ thống tư tưởng của Người. Vấn đề con người luôn luôn được nhắc đến như một vấn đề thiêng liêng nhất, cao cả nhất của sự nghiệp cách mạng mà Người theo đuổi.

Nó trở thành mục tiêu, chiến lược cách mạng, được toả sáng trong từng suy nghĩ, chủ trương, hành động của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đối với Hồ Chí Minh, con người vừa tồn tại với tư cách cá nhân, vừa là thành viên của gia đình và của cộng đồng, có cuộc sống tập thể và cuộc sống cá nhân hài hòa, phong phú. Trong quan niệm của Hồ Chí Minh: "Chữ người, nghĩa hẹp là gia đình, anh em, họ hàng, bầu bạn. Nghĩa rộng là đồng bào cả nước.

Rộng nữa là cả loài người" [44, tr. Với cách hiểu này, con người là con người xã hội, là một thành viên của cộng đồng xã hội nhất định. Cộng đồng đó, như nhân dân ta từ lâu thường quan niệm, đó là cộng đồng ba cấp nhà - làng - nước; còn Chủ tịch Hồ Chí Minh lại chỉ ra một cách cụ thể hơn, rộng hơn, đó là gia đình, họ tộc, làng xóm, dân tộc cho đến nhân loại. Quan niệm đó thể hiện ở chỗ Người chưa bao giờ nhìn nhận con người một cách chung chung, mà xem xét con người trong các mối quan hệ xã hội của nó.

Đó là một hệ thống phức tạp, nhiều chiều, thể hiện bản chất xã hội và tính nhân văn của con người. Khi bàn về chính sách xã hội, cũng như ở mọi 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nơi, mọi lúc, trong mọi hoàn cảnh, Người luôn quan tâm đến nhu cầu, lợi ích của con người với tư cách nhu cầu chính đáng. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh không có con người trừu tượng. Bao giờ Người cũng nói đến con người cụ thể.

Con người ở bất cứ đâu và bao giờ cũng vậy, nó không tồn tại ở một bình diện, một chiều, mà ở nhiều bình diện, nhiều chiều, bởi vì nó được đặt vào những mối quan hệ khác nhau: - Về các mối quan hệ: đó là quan hệ vũ trụ - tự nhiên, với tộc loại, với cộng đồng, với nhóm xã hội và với chính bản thân mình - Về vị trí: đó là vị trí chủ động hay thụ động, quản lý hay bị quản lý, chủ thể hay khách thể… Ngoài ra còn những quan hệ vô cùng quan trọng khác như: giữ được mình (tính độc lập, tự chủ) hay đánh mất mình (tha hoá). Bản thân mỗi con người cũng từ mối quan hệ riêng và từ vị trí riêng của mình mà có những cách nhìn nhận, cảm nhận khác nhau. Con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh không tồn tại như một phạm trù bản thể luận có tính trừu tượng hóa, khái quát hóa, mà được đề cập đến một cách cụ thể. Đó là nhân dân Việt Nam vào những năm 20 của thế kỷ XX - những con người lao động nghèo khổ bị áp bức cùng cực dưới ách thống trị của phong kiến, đế quốc Pháp; là dân tộc Việt Nam đang bị đô hộ bởi chủ nghĩa thực dân.

Mở rộng hơn nữa là những "người nô lệ mất nước", "người cùng khổ". Lôgíc phát triển tư tưởng của Hồ Chí Minh là xuất phát từ chủ nghĩa yêu nước để đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, chủ nghĩa quốc tế chân chính. Theo lôgíc phát triển tư tưởng ấy, khái niệm "con người" của Hồ Chí Minh tiếp cận với khái niệm "giai cấp vô sản cách mạng". Người đề cập đến giai cấp vô sản cách mạng và sự thống nhất về lợi ích căn bản của giai cấp đó với các tầng lớp nhân dân lao động khác, đặc biệt là nông dân.

Người nhận thức một cách sâu sắc rằng, chỉ có cuộc cách mạng duy nhất - cách mạng vô sản và tất yếu đạt tới mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] phóng toàn thể nhân loại khỏi mọi sự nô dịch, áp bức. Toàn bộ các tư tưởng, lý luận bàn về cách mạng Việt Nam về thực chất chỉ là sự cụ thể hóa bằng thực tiễn tư tưởng về con người Việt Nam của Hồ Chí Minh. Có thể nói, khái niệm "con người" tựa hồ như đã mở ra và khép lại quá trình tư duy và hoạt động của Hồ Chí Minh. Suốt quá trình ấy, vấn đề giải phóng dân tộc, đem lại tự do, hạnh phúc cho con người, xây dựng và rèn luyện con người bao giờ cũng là trung tâm của tư duy, mục tiêu của mọi hoạt động yêu nước và cách mạng của Hồ Chí Minh.

Con người - độc lập - tự do và hạnh phúc của con người, đó là mục tiêu cao nhất và thường xuyên; vì nó mà Hồ Chí Minh đã cống hiến trọn cuộc đời của mình: "Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành" [43, tr. Tình thương người của Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở mức đồng cảm xót thương với con người một cách thụ động; Cũng không phải là tỏ mối thông cảm từ trên nhìn xuống; Không phải là tiếng kêu "thương thay cũng một kiếp người" oán thán số phận con người bị chà đạp; Và càng không phải là lòng từ bi bác ái mơ hồ không vượt qua được; Cũng không phải là lòng yêu dân yêu nước chung chung…mà đó là lòng nhân ái tích cực với một niềm thông cảm sâu sắc "thương người như thể thương thân" trước tình cảnh nước mất, nhà tan của người dân thuộc địa; đó là tinh thần đấu tranh quyết liệt với lòng căm thù không đội trời chung chống lại kẻ xâm lược và giai cấp thống trị tàn bạo, dã man đã và đang huỷ diệt cuộc sống, chà đạp lên phẩm giá con người. Tư tưởng vì con người, tình yêu thương đối với con người là đức tính lớn của Hồ Chí Minh. Nó quán triệt trong mọi lời nói, mọi việc làm của Người, trên mọi chủ trương, chính sách mà Người đề ra và thực hiện…Từ hoạt động thực tiễn cách mạng, tiếp thu và thấm nhuần chủ nghĩa Mác - 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Lênin, chủ nghĩa nhân văn cộng sản, tiếp thu tinh hoa của văn minh, văn hoá nhân loại kết hợp kế thừa và tiếp biến thành truyền thống đạo đức nhân ái, nhân nghĩa mới Việt Nam.

Tư tưởng vì con người và lòng nhân ái của Hồ Chí Minh đã mang một chất lượng mới, không chỉ bó hẹp trong tình yêu thương xót xa trước nỗi khổ nhục của đồng bào, của mọi tầng lớp nhân dân lao động bị áp bức ở trong nước, mà lòng nhân ái của Người còn mở rộng ra cả loài người khắp cả năm châu bốn biển, hướng việc giải phóng con người, giải phóng dân tộc mình và giải phóng các dân tộc thuộc địa, nhằm phát huy sức mạnh vốn có, tiềm năng của con người và của dân tộc để tự cứu mình, tự quyết định vận mệnh của mình. Chính vì vậy sự gặp gỡ giữa Hồ Chí Minh với chủ nghĩa Mác - Lênin là điều rất tự nhiên. Tư tưởng của Người phù hợp với hệ tư tưởng lớn nhất của thời đại. Người đã tìm thấy ở chủ nghĩa Mác - Lênin con đường để thực hiện ước muốn của Người là giải phóng dân tộc khỏi ách thực dân, đế quốc Pháp và giải phóng những người cần lao khỏi chế độ người áp bức bóc lột người và suốt đời phấn đấu cho mục tiêu cao quí đó, bất chấp mọi khó khăn gian khổ, kể cả sự đe dọa đến tính mệnh của mình.

Hồ Chí Minh không chỉ yêu thương những người bị áp bức bóc lột mà còn nhận thấy một cách sâu sắc sức mạnh và tiềm năng cách mạng to lớn của họ. Theo Người nếu họ được thức tỉnh và tổ chức lại, có sự lãnh đạo đúng đắn của một đảng cách mệnh thì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp nhất định sẽ thành công. Ngay từ năm 1921, Hồ Chí Minh đã thấy ở nhân dân bị áp bức, bóc lột, gầy còm xơ xác ấy cái sức mạnh lấp biển vá trời, đã thấy ở họ trí tuệ lớn lao. Người đã chỉ ra rằng: " Đằng sau sự phục tùng tiêu cực, người Đông Dương giấu một cái gì đang sôi sục, đang gào thét và sẽ bùng nổ một cách ghê gớm, khi thời cơ đến" [40, tr.

Ở Hồ Chí Minh là cả một tình thương bao la rộng lớn. Trong tình thương yêu đó có chỗ cho mọi người, không sót một ai. Lòng nhân ái và tình 17 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] người của Hồ Chí Minh sâu thẳm như biển cả, nhưng lại gần gũi, thiết thực như nắm gạo, hạt muối; Hồ Chí Minh vĩ đại và cao cả nhưng lại rất đỗi bình dị, thân thương. Cả cuộc đời của Hồ Chí Minh trong suốt như pha lê, sáng như sao Khuê.

Sống khiêm tốn giản dị, hoà nhập, không chút mảy may màng danh lợi cho bản thân. Sự bình dị, khiêm tốn của Người làm cho biết bao người nước ngoài phải ngạc nhiên, coi như thần thoại. Một lãnh tụ nổi tiếng của Ấn Độ, Thủ tướng Indira Gandi viết: Đức độ, tính giản dị, tình yêu nhân loại, sự tận tụy hy sinh và lòng dũng cảm của Hồ Chủ tịch sẽ cổ vũ thế hệ mai sau. Con người là một chỉnh thể thống nhất giữa yếu tố sinh học và yếu tố xã hội.

Vì vậy, Hồ Chí Minh luôn quan niệm con người, trong cấu trúc nhân cách, là một hệ thống bao gồm tổng hoà nhiều yếu tố hợp thành như: thể xác và tâm hồn, thể lực và trí tuệ, cái sinh vật và cái xã hội. Con người ai cũng có chỗ hay chỗ dở, ai cũng có tính tốt tính xấu, có thiện có ác.