Luận văn thạc sĩ ueh vận dụng chỉ tiêu giá trị kinh tế tăng thêm eva trong đánh giá thành quả hoạt động tại công ty cổ phần nhựa bình minh

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ueh vận dụng chỉ tiêu giá trị kinh tế tăng thêm eva trong đánh giá thành quả hoạt động tại công ty, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Võ Thị Thúy Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Đoàn Ngọc Quế
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Vận Dụng Chỉ Tiêu Giá Trị Kinh Tế Tăng Thêm (EVA) Trong Đánh Giá Thành Quả Hoạt Động Tại Công Ty Cổ Phần Nhựa Bình Minh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁ TRỊ KINH TẾ TĂNG THÊM (EVA - ECONOMIC VALUE ADDED)
• 1.1. Tổng quan về chỉ tiêu giá trị kinh tế tăng thêm (EVA)
• 1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của chỉ tiêu EVA
• 1.3. Công thức xác định EVA
• 1.4. Ý nghĩa của chỉ tiêu EVA
• 1.5. Đo lường thành quả hoạt động và vai trò EVA trong đo lường, đánh giá thành quả hoạt động
• 1.6. Phân biệt EVA trong đánh giá thành quả hoạt động và thành quả quản lý
• 1.7. Vận dụng EVA trong đánh giá thành quả hoạt động
• 1.8. Vận dụng EVA trong đánh giá thành quả hoạt động ở phạm vi toàn doanh nghiệp
• 1.9. Tính toán NOPAT điều chỉnh
• 1.10. Tính toán vốn đầu tư điều chỉnh
• 1.11. Vận dụng EVA trong đánh giá thành quả hoạt động cho từng sản phẩm, khách hàng khi kết hợp với ABC
• 1.12. Vận dụng EVA thành công tại một doanh nghiệp
• 1.13. Thành công của các công ty vận dụng EVA trên thế giới
• 1.14. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NHỰA BÌNH MINH
• 2.1. Giới thiệu về Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh
• 2.2. Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển
• 2.3. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty
• 2.4. Ngành nghề kinh doanh chính
• 2.5. Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh
• 2.6. Quy trình sản xuất nhựa Bình Minh
• 2.7. Những thuận lợi và khó khăn của Công ty
• 2.8. Cơ cấu tổ chức
• 2.9. Chuẩn mực và chế độ kế toán áp dụng
• 2.10. Đánh giá thành quả hoạt động tại Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh
• 2.11. Phân bổ chi phí gián tiếp tại Công ty
• 2.12. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.13. Về số liệu tính toán các chỉ tiêu
• 2.14. Về ý nghĩa các chỉ tiêu
• 2.15. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: VẬN DỤNG CHỈ TIÊU GIÁ TRỊ KINH TẾ TĂNG THÊM (EVA) TRONG ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NHỰA BÌNH MINH
• 3.1. Quan điểm vận dụng EVA trong đánh giá thành quả hoạt động tại Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh
• 3.2. Các nội dung vận dụng EVA trong đánh giá thành quả hoạt động tại Công ty cổ phần Nhựa Bình Minh
• 3.3. Vận dụng EVA trong đánh giá thành quả hoạt động toàn Công ty
• 3.4. Giai đoạn chuẩn bị. Cơ sở dữ liệu
• 3.5. Xác định EVA toàn Công ty để đánh giá thành quả hoạt động
• 3.6. Vận dụng EVA trong đánh giá thành quả hoạt động cho từng nhóm sản phẩm và từng phân khúc khách hàng
• 3.7. Cơ sở dữ liệu
• 3.8. Kết hợp với ABC để tính EVA cho từng nhóm sản phẩm và từng phân khúc khách hàng của từng nhóm sản phẩm
• 3.9. Các giải pháp đề xuất cải thiện EVA tại Nhựa Bình Minh
• 3.10. Quản lý hiệu quả các hoạt động tại Công ty
• 3.11. Lựa chọn chiến lược sản phẩm
• 3.12. Xác định thị phần khách hàng mục tiêu
• 3.13. Quản trị hiệu quả chi phí tại Công ty
• 3.14. Các giải pháp hỗ trợ vận dụng EVA vào Công ty
• 3.15. Hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ phận tài chính kế toán
• 3.16. Nâng cao vai trò của chức năng quản trị tài chính
• 3.17. Kế hoạch cho chương trình đào tạo EVA
• 3.18. Ứng dụng công nghệ phần mềm quản lý
• 3.19. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vận Dụng Chỉ Tiêu EVA Tại Công Ty Nhựa Bình Minh

Chỉ tiêu giá trị kinh tế tăng thêm (EVA) đã trở thành một công cụ quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Tại Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh, việc áp dụng chỉ tiêu EVA không chỉ giúp xác định giá trị thực sự mà công ty tạo ra cho cổ đông mà còn hỗ trợ trong việc quản lý hiệu quả các hoạt động sản xuất kinh doanh. EVA cho phép doanh nghiệp đánh giá được khả năng sinh lời thực sự sau khi đã trừ đi chi phí vốn, từ đó đưa ra các quyết định chiến lược hợp lý.

1.1. Ý Nghĩa Của Chỉ Tiêu EVA Trong Đánh Giá Hiệu Quả

Chỉ tiêu EVA giúp doanh nghiệp xác định được giá trị gia tăng mà họ tạo ra cho cổ đông. Điều này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả tài chính mà còn tạo động lực cho nhân viên thông qua các chương trình khen thưởng dựa trên hiệu suất.

1.2. Lịch Sử Hình Thành Và Phát Triển Của Chỉ Tiêu EVA

Chỉ tiêu EVA đã được phát triển từ những năm 1980 và đã trở thành một phần quan trọng trong quản lý tài chính. Nhiều công ty lớn trên thế giới đã áp dụng EVA như một công cụ để đánh giá thành quả hoạt động và tối ưu hóa lợi nhuận.

II. Thách Thức Trong Việc Đánh Giá Hiệu Quả Hoạt Động Tại Nhựa Bình Minh

Mặc dù chỉ tiêu EVA mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng nó tại Công ty Nhựa Bình Minh cũng gặp phải một số thách thức. Các vấn đề như thiếu dữ liệu chính xác, khó khăn trong việc xác định chi phí vốn và sự không đồng nhất trong cách tính toán EVA có thể ảnh hưởng đến kết quả đánh giá.

2.1. Thiếu Dữ Liệu Chính Xác Trong Tính Toán EVA

Việc thiếu hụt dữ liệu chính xác có thể dẫn đến việc tính toán EVA không chính xác, từ đó ảnh hưởng đến quyết định quản lý. Công ty cần cải thiện hệ thống thu thập và phân tích dữ liệu để đảm bảo tính chính xác.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Xác Định Chi Phí Vốn

Xác định chi phí vốn là một trong những yếu tố quan trọng trong việc tính toán EVA. Công ty cần có một phương pháp rõ ràng để xác định chi phí vốn nhằm đảm bảo tính chính xác trong đánh giá hiệu quả hoạt động.

III. Phương Pháp Vận Dụng Chỉ Tiêu EVA Tại Công Ty Nhựa Bình Minh

Để vận dụng chỉ tiêu EVA một cách hiệu quả, Công ty Nhựa Bình Minh cần thực hiện một số bước quan trọng. Các bước này bao gồm việc thu thập dữ liệu, tính toán NOPAT điều chỉnh và xác định vốn đầu tư điều chỉnh. Việc áp dụng phương pháp này sẽ giúp công ty có cái nhìn rõ ràng hơn về hiệu quả hoạt động của mình.

3.1. Thu Thập Dữ Liệu Để Tính Toán EVA

Công ty cần xây dựng một hệ thống thu thập dữ liệu hiệu quả để đảm bảo thông tin chính xác cho việc tính toán EVA. Điều này bao gồm việc theo dõi doanh thu, chi phí và các yếu tố tài chính khác.

3.2. Tính Toán NOPAT Điều Chỉnh

NOPAT (Lợi nhuận hoạt động sau thuế) là một yếu tố quan trọng trong việc tính toán EVA. Công ty cần thực hiện các điều chỉnh cần thiết để đảm bảo tính chính xác của NOPAT trong quá trình đánh giá.

IV. Ứng Dụng EVA Trong Đánh Giá Thành Quả Hoạt Động Tại Nhựa Bình Minh

Việc ứng dụng chỉ tiêu EVA trong đánh giá thành quả hoạt động tại Công ty Nhựa Bình Minh đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Công ty có thể xác định được các sản phẩm và phân khúc khách hàng nào đang tạo ra giá trị gia tăng, từ đó đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp.

4.1. Đánh Giá Thành Quả Hoạt Động Toàn Công Ty

Công ty đã áp dụng EVA để đánh giá hiệu quả hoạt động toàn bộ doanh nghiệp, từ đó xác định được các lĩnh vực cần cải thiện và tối ưu hóa.

4.2. Đánh Giá Thành Quả Hoạt Động Theo Nhóm Sản Phẩm

Việc phân tích EVA theo từng nhóm sản phẩm giúp công ty nhận diện được những sản phẩm mang lại lợi nhuận cao và những sản phẩm cần được cải thiện.

V. Kết Luận Về Vận Dụng Chỉ Tiêu EVA Tại Công Ty Nhựa Bình Minh

Việc vận dụng chỉ tiêu EVA tại Công ty Nhựa Bình Minh không chỉ giúp đánh giá hiệu quả hoạt động mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho cổ đông. Công ty cần tiếp tục cải thiện quy trình tính toán và áp dụng EVA để tối ưu hóa hiệu quả tài chính trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Chỉ Tiêu EVA Tại Nhựa Bình Minh

Công ty cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp ứng dụng EVA để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả trong việc đánh giá thành quả hoạt động.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Thiện EVA

Để cải thiện EVA, công ty cần tập trung vào việc tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu suất sản xuất, từ đó tạo ra giá trị gia tăng cho cổ đông.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đánh giá thành quả hoạt động là thước đo cốt lõi quyết định sự tồn tại và phát triển bền vững của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường. Tại Việt Nam, phần lớn các doanh nghiệp sản xuất và niêm yết vẫn dựa vào các chỉ tiêu kế toán truyền thống như tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA), tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) hay thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS). Tuy nhiên, các thước đo này bộc lộ hạn chế lớn khi bỏ qua chi phí sử dụng vốn chủ sở hữu và chịu tác động bởi các nguyên tắc kế toán dồn tích, dễ dẫn đến cái nhìn sai lệch về giá trị thực sự tạo ra cho cổ đông.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán đo lường hiệu quả kinh tế thực tế thông qua việc vận dụng chỉ tiêu Giá trị kinh tế tăng thêm (Economic Value Added - EVA) tại Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh (mã chứng khoán: BMP). Mục tiêu cụ thể của đề tài là hệ thống hóa cơ sở lý luận về EVA, phân tích thực trạng hệ thống đánh giá thành quả hiện hành, và thiết lập mô hình tính toán EVA toàn diện kết hợp phương pháp xác định chi phí dựa trên hoạt động (ABC). Nghiên cứu được thực hiện trên phạm vi dữ liệu tài chính 3 năm từ năm 2011 đến năm 2013 của Nhựa Bình Minh – đơn vị dẫn đầu ngành nhựa với năng lực cung ứng hơn 80.000 tấn sản phẩm mỗi năm.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp công cụ quản trị hiện đại, giúp doanh nghiệp nhận diện chính xác mức lợi nhuận kinh tế sau khi bù đắp toàn bộ chi phí vốn bình quân (WACC). Kết quả nghiên cứu làm rõ bức tranh tài chính khi lợi nhuận sau thuế của công ty tăng từ 294 tỷ đồng năm 2011 lên 369 tỷ đồng năm 2013, đồng thời chỉ ra mức độ đóng góp giá trị thặng dư của từng dòng sản phẩm và từng nhóm khách hàng mục tiêu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng các lý thuyết tài chính và quản trị kinh điển. Thứ nhất là Lý thuyết cấu trúc vốn và giá trị doanh nghiệp của Merton Miller và Franco Modigliani (1958, 1961), khẳng định giá trị thị trường của công ty được quyết định bởi khả năng sinh lời kinh tế thực tế và mức độ rủi ro hoạt động thay vì chỉ dựa vào các con số kế toán đơn thuần. Thứ hai là Lý thuyết người đại diện (Agency Theory) của Michael Jensen và William Meckling (1976), nhấn mạnh sự cần thiết của việc liên kết lợi ích giữa nhà quản lý và cổ đông thông qua các thước đo hiệu quả gắn liền với giá trị thặng dư. Thứ ba là Lý thuyết chi phí dựa trên hoạt động (Activity-Based Costing - ABC) do Robin Cooper và Robert Kaplan phát triển, giúp khắc phục nhược điểm phân bổ chi phí gián tiếp của kế toán truyền thống.

Mô hình nghiên cứu trọng tâm là chỉ tiêu Giá trị kinh tế tăng thêm (EVA) do tổ chức Stern Stewart & Co chuẩn hóa: EVA bằng Lợi nhuận hoạt động sau thuế điều chỉnh (NOPAT) trừ đi tích số giữa Tỷ suất chi phí sử dụng vốn bình quân (WACC) và Vốn đầu tư điều chỉnh (TC). Các khái niệm then chốt bao gồm:

• NOPAT điều chỉnh: Lợi nhuận hoạt động thuần sau khi cộng hoàn nhập các khoản chi phí mang tính chất đầu tư dài hạn như chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D), chi phí tiếp thị xây dựng thương hiệu, và điều chỉnh khấu hao kinh tế.
• Vốn đầu tư điều chỉnh: Tổng nguồn vốn thực tế huy động vào hoạt động sản xuất kinh doanh, loại trừ các khoản nợ ngắn hạn không chịu lãi và cộng các khoản vốn hóa tương đương vốn cổ phần.
• Chi phí sử dụng vốn bình quân (WACC): Chi phí cơ hội bình quân gia quyền của toàn bộ nguồn tài trợ nợ vay và vốn chủ sở hữu, trong đó chi phí vốn chủ sở hữu được lượng hóa qua mô hình định giá tài sản vốn (CAPM).
• Khấu hao kinh tế: Mức độ hao mòn thực tế của tài sản cố định trong chu kỳ kinh doanh nhằm phản ánh chính xác năng lực tạo giá trị của hệ thống máy móc thiết bị.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ Báo cáo tài chính đã kiểm toán, Báo cáo thường niên và dữ liệu giao dịch cổ phiếu trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) của Nhựa Bình Minh trong giai đoạn 2011 - 2013. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ chuỗi số liệu tài chính liên tục 3 năm tài chính của doanh nghiệp, bao quát 5 nhóm sản phẩm chủ lực (ống PVC, HDPE, HDPE gân thành đôi, PP-R, phụ tùng) và toàn bộ các kênh phân phối tiêu thụ chính. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling), tập trung vào doanh nghiệp sản xuất đầu ngành có cấu trúc tài chính lành mạnh và hệ thống dữ liệu công khai minh bạch.

Phương pháp phân tích chủ đạo là thống kê mô tả, phân tích định lượng kết hợp quy trình điều chỉnh kế toán sang tài chính kinh tế theo hướng dẫn của Stern Stewart. Lý do lựa chọn phương pháp này là vì kế toán dồn tích tại Việt Nam thường ghi nhận toàn bộ chi phí R&D, quảng bá thương hiệu vào chi phí trong kỳ, đồng thời áp dụng khấu hao đường thẳng máy móc khiến giá trị vốn đầu tư bị bóp méo. Việc kết hợp phân tích định lượng với kỹ thuật phân bổ chi phí ABC cho phép tính toán chính xác NOPAT điều chỉnh, xác định chính xác WACC và đo lường tỷ suất lợi nhuận kinh tế trên từng đồng vốn đầu tư.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã đưa ra những phát hiện thực nghiệm quan trọng về hiệu quả tài chính và quản trị tại Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh giai đoạn 2011 - 2013:

Thứ nhất, tăng trưởng lợi nhuận kế toán và giá trị kinh tế thực tế có sự chênh lệch đáng kể. Doanh thu thuần của công ty duy trì đà tăng trưởng, tổng lợi nhuận trước thuế tăng 29,9% từ 384 tỷ đồng năm 2011 lên 499 tỷ đồng năm 2013; lợi nhuận sau thuế tăng 25,5% từ 294 tỷ đồng lên 369 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau khi thực hiện các điều chỉnh vốn hóa chi phí và trừ đi chi phí sử dụng vốn toàn bộ, chỉ số EVA phản ánh chính xác quy mô thặng dư mà ban điều hành tạo ra thêm cho các nhà đầu tư sau khi đã trừ đi chi phí cơ hội của nguồn vốn.

Thứ hai, cấu trúc vốn của công ty mang tính an toàn rất cao nhưng chưa tối ưu hóa chi phí sử dụng vốn. Trong giai đoạn 2011 - 2013, vốn chủ sở hữu chiếm tỷ trọng áp đảo từ 89% đến 90% tổng nguồn vốn (năm 2013 vốn chủ sở hữu đạt 1.489 tỷ đồng trên tổng nguồn vốn 1.681 tỷ đồng). Nợ phải trả chỉ chiếm 10% đến 11% (115 tỷ đồng năm 2011 và 192 tỷ đồng năm 2013), trong đó nợ vay chịu lãi chiếm tỷ trọng không đáng kể với chi phí lãi vay chỉ từ 0,7 tỷ đồng đến 0,9 tỷ đồng mỗi năm. Cấu trúc vốn này khiến tỷ suất chi phí sử dụng vốn bình quân WACC của công ty bị neo ở mức cao do chịu chi phí vốn chủ sở hữu theo mô hình CAPM chiếm tỷ trọng gần như tuyệt đối.

Thứ ba, hiệu quả tạo lập giá trị có sự phân hóa sâu sắc giữa các dòng sản phẩm khi kết hợp mô hình ABC. Nhóm sản phẩm ống uPVC và ống HDPE đóng góp trên 75% giá trị EVA toàn công ty nhờ quy mô sản xuất lớn và tỷ lệ hao hụt nguyên vật liệu thấp. Ngược lại, nhóm sản phẩm phụ tùng và các mặt hàng phụ trợ tuy có biên lợi nhuận gộp danh nghĩa cao trên sổ sách nhưng lại tạo ra mức EVA thấp hơn dự kiến do phát sinh nhiều chi phí hoạt động chuyển đổi khuôn mẫu và chi phí lưu kho chiếm dụng vốn lưu động.

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt giữa kết quả lợi nhuận kế toán và chỉ số EVA tại Nhựa Bình Minh xuất phát từ nguyên nhân cốt lõi: kế toán truyền thống chỉ xem chi phí lãi vay là chi phí tài chính, coi vốn chủ sở hữu là nguồn vốn không tốn phí. Thực tế, cổ đông luôn đòi hỏi một tỷ suất sinh lời kỳ vọng tương xứng với rủi ro thị trường. Khi toàn bộ nguồn vốn chủ sở hữu hơn 1.400 tỷ đồng được nhân với chi phí vốn cổ phần, một phần đáng kể lợi nhuận kế toán bị triệt tiêu bởi chi phí cơ hội này.

So sánh với các nghiên cứu của Stern Stewart trên thế giới tại các tập đoàn như Coca-Cola hay Herman Miller, việc ứng dụng EVA tại Nhựa Bình Minh chứng minh tính tương đồng cao: doanh nghiệp có quy mô vốn lớn chỉ thực sự khỏe mạnh khi tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư (ROIC) vượt qua WACC. Các dữ liệu phân tích trong nghiên cứu có thể được minh họa trực quan thông qua Bảng cân đối tài chính điều chỉnh, Cây điều khiển giá trị EVA (Value Tree) và Biểu đồ đối sánh giữa tốc độ tăng trưởng ROE với biến động chỉ số EVA qua từng năm. Cách trình bày này giúp các nhà quản trị nhận diện rõ ràng các mắt xích làm tiêu hao vốn lưu động và tài sản cố định trong dây chuyền sản xuất ép đùn và ép phun.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể nhằm tối ưu hóa và gia tăng chỉ số EVA tại Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh:

• Tái cấu trúc nguồn vốn nhằm hạ thấp chi phí sử dụng vốn bình quân: Ban Tổng giám đốc và Phòng Tài chính Kế toán cần chủ động xây dựng lộ trình nâng tỷ lệ nợ vay chịu lãi lên mức 20% - 25% trong tổng cấu trúc vốn giai đoạn 2015 - 2017. Việc gia tăng đòn bẩy tài chính ở mức an toàn giúp doanh nghiệp tận dụng lá chắn thuế từ chi phí lãi vay hợp lý, từ đó giảm WACC từ 1% đến 1,5%, trực tiếp làm tăng giá trị EVA hàng năm thêm khoảng 15 đến 25 tỷ đồng.
• Tích hợp kỹ thuật phân bổ chi phí ABC vào hệ thống ERP: Khối Công nghệ thông tin và Phòng Kế toán quản trị cần đẩy nhanh việc cấu hình module kế toán chi phí hoạt động trên nền tảng phần mềm Oracle E-Business Suite trong vòng 12 tháng. Mục tiêu là phân bổ chính xác 100% chi phí gián tiếp sản xuất chung và chi phí bán hàng cho từng đơn vị sản phẩm, giúp cắt giảm ít nhất 5% chi phí vận hành không tạo ra giá trị.
• Tinh chỉnh danh mục sản phẩm và chính sách khách hàng: Khối Kinh doanh và Tiếp thị cần tập trung nguồn lực tiếp thị vào 2 nhóm sản phẩm mũi nhọn có EVA cao là ống uPVC chất lượng cao và ống PP-R chịu nhiệt, đặt mục tiêu tăng trưởng sản lượng 12% - 15%/năm. Đồng thời, tái đàm phán chính sách công nợ với các đại lý cấp 1 nhằm rút ngắn chu kỳ thu tiền bình quân từ 45 ngày xuống dưới 35 ngày, giải phóng khoảng 30 tỷ đồng vốn lưu động bị chiếm dụng.
• Xây dựng hệ thống khen thưởng và đánh giá thành quả gắn liền với EVA: Hội đồng quản trị cần ban hành quy chế trả thưởng cho ban điều hành và quản lý cấp trung dựa trên chỉ số gia tăng EVA hàng năm, triển khai ngay từ đầu năm tài chính tiếp theo. Cơ chế này nên áp dụng chính sách giữ lại 30% quỹ thưởng để giải ngân trả chậm trong 3 năm, bảo đảm các nhà quản lý luôn đưa ra quyết định vì sự tăng trưởng giá trị dài hạn của cổ đông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo chuyên sâu và hữu ích cho 4 nhóm đối tượng chính sau:

• Ban lãnh đạo, Giám đốc điều hành (CEO) và Giám đốc tài chính (CFO) doanh nghiệp sản xuất: Cung cấp khung phương pháp luận hoàn chỉnh để chuyển đổi mô hình quản trị tài chính từ kế toán truyền thống sang quản trị dựa trên giá trị (Value-Based Management), hỗ trợ đưa ra các quyết định phân bổ nguồn vốn đầu tư chính xác.
• Chuyên viên kế toán quản trị và phân tích tài chính doanh nghiệp: Cung cấp tài liệu hướng dẫn từng bước về kỹ thuật điều chỉnh báo cáo tài chính sang NOPAT, cách tính vốn đầu tư điều chỉnh và quy trình kết hợp mô hình chi phí ABC trong môi trường sản xuất thực tế.
• Các nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư và chuyên viên phân tích chứng khoán: Bổ sung công cụ định giá và sàng lọc cổ phiếu chất lượng cao, giúp đánh giá thực chất năng lực tạo lập giá trị kinh tế của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam thay vì chỉ nhìn vào chỉ số P/E hoặc EPS danh nghĩa.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán - Tài chính: Cung cấp case study thực tiễn điển hình tại một doanh nghiệp sản xuất đầu ngành tại Việt Nam, phục vụ nghiên cứu và giảng dạy các học phần Kế toán quản trị nâng cao và Quản trị tài chính.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ tiêu EVA khác biệt căn bản như thế nào so với các chỉ số kế toán truyền thống như ROE hay ROA? Chỉ số ROE và ROA chỉ tính toán lợi nhuận kế toán sau khi trừ chi phí lãi vay và hoàn toàn bỏ qua chi phí sử dụng vốn chủ sở hữu. Ngược lại, EVA khấu trừ toàn bộ chi phí cơ hội của cả vốn vay lẫn vốn chủ sở hữu, đồng thời loại bỏ các biến dạng kế toán như vốn hóa chi phí R&D và quảng cáo để phản ánh giá trị kinh tế thực.

Tại sao doanh nghiệp có lợi nhuận kế toán dương nhưng chỉ số EVA vẫn có thể bị âm? Điều này xảy ra khi lợi nhuận hoạt động sau thuế (NOPAT) tạo ra không đủ bù đắp chi phí sử dụng vốn đầu tư tối thiểu mà cổ đông và chủ nợ yêu cầu (WACC nhân với Vốn đầu tư). Ví dụ, một doanh nghiệp đạt 100 tỷ đồng lợi nhuận nhưng sử dụng 1.200 tỷ đồng vốn với chi phí vốn 10% (120 tỷ đồng) thì thực chất đã phá hủy 20 tỷ đồng giá trị kinh tế.

Lợi ích cốt lõi của việc kết hợp mô hình chi phí dựa trên hoạt động (ABC) với EVA là gì? Mô hình ABC giúp phân bổ chính xác các chi phí gián tiếp và chi phí phục vụ phức tạp vào từng dòng sản phẩm và khách hàng. Khi kết hợp với EVA, nhà quản trị không chỉ biết toàn công ty lãi hay lỗ kinh tế mà còn xác định rõ từng nhóm sản phẩm, từng phân khúc khách hàng nào đang tạo ra giá trị gia tăng hoặc đang làm xói mòn vốn.

Những điều chỉnh kế toán phổ biến nhất khi tính toán NOPAT và Vốn đầu tư là gì? Các điều chỉnh chủ yếu gồm: vốn hóa chi phí R&D và chi phí tiếp thị thương hiệu dài hạn rồi phân bổ dần theo thời gian sử dụng; hoàn nhập khấu hao kế toán đường thẳng và thay thế bằng khấu hao kinh tế; đưa các tài sản thuê hoạt động ngoài bảng vào vốn đầu tư; và chỉ tính thuế thu nhập doanh nghiệp thực nộp thay vì thuế dồn tích.

Doanh nghiệp cần những điều kiện tiên quyết nào để triển khai thành công hệ thống EVA? Doanh nghiệp cần có 3 yếu tố nền tảng: sự cam kết tuyệt đối từ Hội đồng quản trị và Ban điều hành; hệ thống phần mềm quản trị nguồn lực (ERP) chuẩn xác để cung cấp dữ liệu kịp thời; và một chương trình đào tạo văn hóa quản trị giá trị sâu rộng gắn liền với chính sách thưởng phạt minh bạch theo mức tăng trưởng EVA.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về chỉ tiêu Giá trị kinh tế tăng thêm (EVA) và mô hình định giá chi phí dựa trên hoạt động (ABC) trong quản trị doanh nghiệp.
• Nghiên cứu đã làm rõ thực trạng đánh giá hiệu quả tại Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh giai đoạn 2011 - 2013, chỉ ra những bất cập khi phụ thuộc hoàn toàn vào các chỉ số kế toán truyền thống.
• Thiết lập thành công mô hình tính toán NOPAT điều chỉnh, WACC và vốn đầu tư điều chỉnh, lượng hóa chính xác mức độ tạo lập giá trị thặng dư của doanh nghiệp qua từng năm tài chính.
• Khẳng định giá trị thực tiễn của việc kết hợp EVA và ABC trong việc phân loại hiệu quả kinh tế chi tiết cho từng nhóm sản phẩm ống nhựa và từng phân khúc khách hàng tiêu thụ.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ từ tái cấu trúc vốn, ứng dụng công nghệ ERP Oracle, tối ưu hóa chính sách bán hàng đến hoàn thiện cơ chế khen thưởng gắn liền với hiệu quả kinh tế.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp một khung phương pháp luận khoa học, có tính ứng dụng cao cho các doanh nghiệp sản xuất niêm yết tại Việt Nam trong việc chuyển đổi sang mô hình quản trị hiện đại. Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2015 trở đi, các doanh nghiệp cần nhanh chóng hoàn thiện cơ sở dữ liệu kế toán quản trị và đào tạo nhận thức nội bộ để hiện thực hóa việc áp dụng EVA. Quý doanh nghiệp và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác và áp dụng mô hình này nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và tối đa hóa giá trị tài sản cho cổ đông.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn có 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về giá trị kinh tế tăng thêm (EVA). Chƣơng 2: Thực trạng đánh giá thành quả hoạt động tại Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh. Chƣơng 3: Vận dụng chỉ tiêu giá trị kinh tế tăng thêm (EVA) trong đánh giá thành quả hoạt động tại Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁ TRỊ KINH TẾ TĂNG THÊM (EVA - ECONOMIC VALUE ADDED) 1.

Tổng quan về chỉ tiêu giá trị kinh tế tăng thêm (EVA) 1. Lịch sử hình thành và phát triển của chỉ tiêu EVA Ý tƣởng “giá trị kinh tế tăng thêm” (Economic Value Added - EVA) không phải là một khám phá mới. EVA về cơ bản không thể phân biệt đƣợc với khái niệm thu nhập còn lại (lợi nhuận trừ đi một khoản chi phí vốn cổ phần) đƣợc phát triển bởi các nhà kinh tế nhƣ Alfred Marshall trong những năm 1890. Thu nhập còn lại (RI- Residual Income) cũng đã đƣợc sử dụng tại các công ty trong nhiều năm.

Ví dụ, General Electric (GE) sử dụng thu nhập còn lại trong những năm 1950 và 1960 để đánh giá thành quả hoạt động. Tuy nhiên, khái niệm thu nhập còn lại đã không đƣợc quảng bá rộng rãi và cũng không trở thành công cụ đánh giá thành quả hoạt động hoàn hảo tại nhiều công ty. Nguồn gốc lý thuyết của EVA đƣợc tìm thấy trong các mô hình kinh tế của giá trị công ty đƣợc phát triển bởi Merton H.Miller (Đại học Chicago) và Franco Modigliani (MIT) đã đoạt giải Nobel. EVA cũng mang nhiều âm hƣởng từ hành vi tổ chức và chi phí cơ quan bởi Michael C.Jensen (Trƣờng Kinh doanh Harvard) và William H.

Câu chuyện bắt đầu với nghiên cứu đƣợc công bố đoạt giải Nobel của Merton H. Miller (Đại học Chicago) và Franco Modigliani (MIT) vào năm 1958, 1960, và năm 1961. Lần đầu tiên, các lý thuyết cơ bản của kinh tế vi mô đƣợc áp dụng trong tài chính doanh nghiệp và đã chỉ ra lý do tại sao các mô hình kinh tế của công ty, mà không phải khuôn khổ kế toán, đƣợc ƣa thích hơn. Họ đã chỉ ra rằng: - Điểm then chốt của giá trị là lợi nhuận kinh tế và tỷ suất lợi nhuận mong đợi tỷ lệ thuận với rủi ro.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 - Giá trị thị trƣờng của một công ty là kết quả của hành vi ở mức lợi nhuận hợp lý bởi nó điều khiển nhà đầu tƣ những ngƣời chi phối đến quá trình kỳ vọng trong định giá cổ phiếu. - Rủi ro về cơ cấu vốn có thể đƣợc tách biệt một cách độc lập với tài sản của một công ty hay rủi ro kinh doanh. Nhƣng có một điều mà Miller – Modigliani đã không làm là cung cấp một kỹ thuật để đo lƣờng lợi nhuận kinh tế của một công ty. Năm 1975, một bài báo hội thảo về lý thuyết cơ quan của giáo sƣ William Meckling (Đại học Rochester) và Michael Jensen (Trƣờng Kinh doanh Harvard), đột phá chính của họ là các nhà quản lý có thể đƣợc mong đợi gắn kết lợi ích cổ đông trong công việc của họ; các cổ đông và ngƣời cho vay sẽ phải chịu chi phí giám sát để chịu trách nhiệm tổ chức quản lý.

Và vào năm 1989, trong một bài báo Harvard Businsess Rewiew nổi tiếng với tựa đề “Sự suy yếu của các công ty đại chúng”, Jensen đã giải thích lý do các công ty giao dịch công khai sẽ biến mất vào Kohlberg Kravis Roberts (KKR)- kiểu cấu trúc liên kết chặt chẽ quyền chủ sở hữu và lợi ích nhà quản lý (KKR đƣợc hình thành từ bộ ba Henry, Kravis và George Roberts). Lý thuyết của Jensen đã tác động rõ rệt đến EVA. Theo Jensen, cấu trúc KKR là một sự đổi mới thành công: rất nhiều khoản nợ đƣợc mua đứt bằng tiền đi vay, cái mà làm cho nhà quản lý sau đó tập trung vào việc trả nợ, và có lẽ họ sẽ lặp đi lặp lại việc điều chỉnh cơ cấu vốn để duy trì mục tiêu tốt trong tƣơng lai. Tuy nhiên, Jensen chỉ quan tâm đến các công ty trong ngành công nghiệp trƣởng thành (nhƣ ngành thép, xi măng, ô tô.) và điều này không phải là một câu chuyện thành công của KKR (Al Ehrbar, 1998).

Sau một thời kỳ dài mang thai, EVA đã đƣợc đƣa ra bởi Công ty Stern Stewart trong năm 1989, nhƣng nó đã không nhận đƣợc nhiều sự chú ý cho đến ngày 20 tháng 9 năm 1993, tại bài báo của tạp chí FORTUNE (Tully, 1993) cung cấp mô tả chi tiết về khái niệm EVA, EVA thực sự là chìa khóa tạo ra sự giàu có, đƣợc xây dựng bởi Công ty Stern Stewart, và việc vận dụng thành công EVA tại các tập đoàn lớn ở Hoa Kỳ. Tiếp theo thành công tại Tạp chí Tully, EVA là công cụ mới trong LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 đánh giá thành quả hoạt động tại nhiều công ty, hàng loạt các nghiên cứu liên quan đến EVA cũng đã đƣợc công bố trên các tạp chí khoa học, tạp chí thông dụng. Là ngƣời sáng lập đầu tiên công thức tính và đăng ký nhãn hiệu EVA, Công ty Stern Stewart đã tƣ vấn hơn 300 công ty trên khắp các châu lục thực hiện khuôn khổ EVA trong quản lý tài chính và xây dựng hệ thống khuyến khích bồi thƣờng. EVA lần lƣợt đã giúp cho các nhà quản lý các Công ty này tạo ra hàng trăm tỷ đô la cho sự giàu có cổ đông.

Một số công ty áp dụng EVA nhƣ: AT & T, Briggs & Stratton, Coca Cola, Duracell, Eli Lilly, Equifax, Georgia Pacific, Olin, Quaker Oats, Sprint, SPX, và Whirlpool (Al Ehrbar, 1998). EVA nhanh chóng đƣợc quảng bá rộng rãi và trở thành chỉ tiêu đánh giá thành quả hoạt động hoàn hảo tại rất nhiều công ty không những tại Hoa Kỳ mà còn lan sang các nƣớc Châu Âu, Châu Á, Châu Mỹ Latinh.Ví dụ, Công ty Coca-Cola từ lâu đã giữ đƣợc vị trí số 1 trong các công ty nƣớc ngọt nhƣng nó đã đƣa ra quyết định dứt khoát trong việc tạo giá trị trong các bộ phận vào năm 1983 khi Roberto Goizueta trở thành một trong những giám đốc điều hành đầu tiên thực hiện áp dụng EVA. Vào năm 1994 Coke đã trở thành ngƣời tạo ra sự giàu có số 1 trên thế giới, và đến cuối năm 1996 sản phẩm của nó đã làm giàu cho cổ đông 125. Ngoài ra, SPX, một công ty phụ tùng ôtô sút kém ở Muskegon, Michigan, thực hiện EVA trong năm 1996, và giá cổ phiếu của nó tăng vọt từ giữa thập niên 90 đến $69 một cổ phiếu, chỉ trong hai năm công ty đã tạo ra gần 350 triệu đôla sự giàu có cho cổ đông trong năm đầu tiên khi thực hiện EVA và thêm 400 triệu đôla cho năm thứ hai (Al Ehrbar, 1998).

Khái niệm Giá trị kinh tế tăng thêm (Economic Value Added - EVA) là chỉ tiêu phần thu nhập tăng thêm từ chênh lệch giữa lợi nhuận hoạt động sau thuế và chi phí sử dụng vốn (Ehrbar, 1998). Nói một cách đơn giản, EVA là lợi nhuận còn lại sau khi trừ chi phí sử dụng vốn đầu tƣ để tạo ra lợi nhuận. Nhƣ vậy, EVA là một ƣớc tính lợi nhuận kinh tế thực, hay là khoản thu nhập vƣợt hơn hay thấp hơn tỷ suất sinh lợi mong đợi tối LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 thiểu mà các cổ đông hay chủ nợ có thể nhận đƣợc nếu đầu tƣ vào các chứng khoán khác có cùng mức độ rủi ro. EVA NOPAT- Lợi nhuận Chi phí sử hoạt động dụng vốn sau thuế (WACC x Vốn đầu tƣ) Hình 1.

Mô tả khái niệm giá trị kinh tế tăng thêm (EVA) (Nguồn: http://www.com/?content=proprietary&p=eva ) Chi phí sử dụng vốn thƣờng đƣợc gọi là lợi tức cần thiết. Đó là tỷ lệ bù đắp cho rủi ro mà các nhà đầu tƣ phải gánh chịu (Joel Stern and John Shiely, 2001). Chi phí sử dụng vốn là cái giá mà doanh nghiệp phải trả cho việc sử dụng nguồn tài trợ cho quá trình sản xuất kinh doanh, đó là nợ vay, cổ phần thƣờng, cổ phần ƣu đãi, thu nhập giữ lại. Chi phí sử dụng vốn đƣợc tính trên cơ sở lãi suất sử dụng vốn và số vốn sử dụng.

Lãi suất sử dụng vốn đƣợc hiểu là tỷ lệ hoàn vốn đầu tƣ tối thiểu mà doanh nghiệp cần đạt đƣợc để đảm bảo duy trì tỷ suất lợi nhuận trên vốn và tạo ra giá trị tăng thêm cho cổ đông. Do đó, lãi suất sử dụng vốn thƣờng đƣợc tính bằng lãi suất bình quân của tất cả các nguồn tài trợ (WACC). EVA, có thể xem nhƣ là lợi nhuận kinh tế, điều chỉnh những biến dạng do các phƣơng pháp kế toán và đề cập một cách chi tiết về chi phí sử dụng vốn cho cả nợ và vốn chủ sở hữu vì đây là yêu cầu chính đáng nhằm tính toán nhằm tính toán đƣợc khả năng sinh lãi tối thiểu có thể chấp nhận đƣợc. Công thức xác định EVA Công thức tính EVA đƣợc trình bày nhƣ sau: EVA = NOPATđiềuchỉnh – (WACC * TC điều chỉnh) (1.1) (Nguồn http://www.com) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 Trong đó: NOPAT (Net Operating Profit after tax): Lợi nhuận hoạt động sau thuế WACC (Weighted Average Cost of Capital): Lãi suất sử dụng vốn bình quân (là chi phí trung bình của cả vốn chủ sở hữu và nợ có tính lãi) TC (Total capital): Vốn đầu tƣ Để tính toán EVA, ta dựa vào số liệu từ Báo cáo tài chính của doanh nghiệp (Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh).

EVA đại diện cho lợi nhuận công ty sau khi trừ tất cả các chi phí sử dụng vốn. Doanh thu - Chi phí hoạt động = Lợi nhuận hoạt động (EBIT, lợi nhuận trƣớc lãi và thuế) - Thuế = Lợi nhuận hoạt động sau thuế (NOPAT) - Chi phí sử dụng vốn (Vốn đầu tƣ * WACC) = EVA Về mặt toán học, có thể đề xuất các chiến lƣợc khác nhau để tăng EVA nhằm tối đa hóa giá trị cổ đông đƣợc tác giả Al Ehrbar (1998) đề xuất nhƣ sau:  Cắt giảm chi phí hoạt động, giảm thuế và thúc đẩy NOPAT mà không cần tăng thêm vốn. Đó là, hoạt động hiệu quả hơn để kiếm lợi nhuận cao hơn vốn đã đầu tƣ vào hoạt động kinh doanh.  Thực hiện tất cả các khoản đầu tƣ mà NOPAT tăng cao hơn so với sự gia tăng chi phí sử dụng vốn (tăng trƣởng lợi nhuận).

Hay là, đầu tƣ trong tăng trƣởng lợi nhuận bằng cách thực hiện các dự án có giá trị hiện tại ròng tích cực, hứa hẹn tạo ra lợi nhuận trên vốn vƣợt quá chi phí sử dụng vốn.