ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ -------***------- TRỊNH THỊ THỤC ANH NHỮNG VẤN ĐỀ NẢY SINH TRONG QUÁ TRÌNH TĂNG TRƢỞNG CAO Ở TRUNG QUỐC LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI Hà Nội – 2012 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ -------***------- TRỊNH THỊ THỤC ANH NHỮNG VẤN ĐỀ NẢY SINH TRONG QUÁ TRÌNH TĂNG TRƢỞNG CAO Ở TRUNG QUỐC Chuyên ngành : KTTG & QHKTQT Mã số: LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. PHẠM THÁI QUỐC Hà Nội - 2012 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.i DANH MỤC BẢNG. iii DANH MỤC HÌNH.iii MỞ ĐẦU. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ TĂNG TRƢỞNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ NẢY SINH. Khái niệm về tăng trưởng kinh tế. Đánh giá tăng trưởng kinh tế. Một số lý thuyết về tăng trưởng và mô hình tăng trưởng kinh tế. Một số lý thuyết về tăng trưởng kinh tế. Một số mô hình tăng trưởng kinh tế. Các nhân tố tác động đến tăng trưởng kinh tế. Nhân tố kinh tế. Nhân tố phi kinh tế. Mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững – quan điểm phát triển bền vững của Trung Quốc và Việt Nam. Mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững. Quan điểm phát triển bền vững của Trung Quốc và Việt Nam. Cơ sở thực tiễn. Một số vấn đề nảy sinh trong quá trình tăng trưởng cao ở Nhật Bản và Ấn Độ. Nhận xét về các vấn đề nảy sinh trong quá trình tăng trưởng cao tại Nhật Bản và Ấn Độ. 32 CHƢƠNG 2 TĂNG TRƢỞNG CAO Ở TRUNG QUỐC VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ NẢY SINH. Biểu hiện và nguyên nhân tăng trƣởng cao ở Trung Quốc. Biểu hiện của tăng trưởng cao ở Trung Quốc.1 Tốc độ và quy mô tăng trưởng. Sự gia tăng vai trò của Trung Quốc đối với thế giới và khu vực. Dự trữ ngoại hối và mở cửa ngân hàng. Thu hút FDI và đầu tư ra nước ngoài. Nguyên nhân dẫn đến tăng trưởng cao ở Trung Quốc. Những vấn đề nảy sinh trong tăng trƣởng cao ở Trung Quốc. Nhóm các vấn đề kinh tế. Điều hành vĩ mô. Nhân tố quốc tế. Nhóm các vấn đề xã hội. Chênh lệch giàu nghèo và bất bình đẳng xã hội. Tính không tương đồng giữa phát triển kinh tế và xã hội. Vấn đề tham nhũng. Tình trạng di dân và thất nghiệp. Nhóm các vấn đề tài nguyên, môi trường. Vấn đề tài nguyên. Vấn đề môi trường. GIẢI PHÁP CHO NHỮNG VẤN ĐỀ NẢY SINH TRONG TĂNG TRƢỞNG CAO Ở TRUNG QUỐC VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM. Giải pháp cho những vấn đề nảy sinh trong quá trình tăng trƣởng cao của Trung Quốc. Nhóm giải pháp tổng thể. Thay đổi mô hình từ góc độ tiêu dùng cá nhân. Thay đổi mô hình kinh tế từ góc độ công nghệ. Nhóm các giải pháp cụ thể. Bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả và hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên vì mục tiêu phát triển bền vững. Xây dựng nông thôn mới XHCN, thúc đẩy phát triển nhịp nhàng cân đối nhằm giảm bớt sự cách biệt giữa nông thôn và thành thị. Giảm bớt cách biệt giữa các vùng, miền trong cả nước. Giải quyết vấn đề tham nhũng. Điều chỉnh chính sách việc làm, chính sách phát triển nguồn nhân lực 94 3. Nâng cao năng lực cạnh tranh trên trường quốc tế. Một số bài học cho Việt Nam. Từng bước thay đổi mô hình tăng trưởng.2 Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Vấn đề tài nguyên trong tăng trưởng bền vững. Giảm bớt sự chênh lệch giữa nông thôn và thành thị. Giải quyết tình trạng thất nghiệp và di cư tự do. Phòng chống tham nhũng, lãng phí. Nâng cao năng lực cạnh tranh. 114 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 116 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Nguyên nghĩa TT Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt Ngân hàng nông nghiệp 1 ABC Agricultural Bank of China Trung Quốc Assosiation of South-east Hiệp hội các quốc gia Đông 2 ASEAN Asian Nations Nam Á 3 ĐCS Đảng cộng sản 4 ĐTNN Đầu tƣ nƣớc ngoài 5 EU European Union Liên Minh Châu Âu 6 FDI Foreign Direct Investment Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài 7 GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội 8 GNP Gross National Product Tổng sản phẩm quốc dân 9 HDI Human Development Index Chỉ số phát triển con ngƣời 10 KHXH Khoa học xã hội 11 NDT Nhân dân tệ 12 PPP Purchasing Power Parity Sức mua tƣơng đƣơng 13 PTBV Phát triển bền vững 14 ODI Oversea Direct Investment Đầu tƣ ra nƣớc ngoài Organization of Economic Tổ chức hợp tác và phát triển 15 OECD Cooperation and Development kinh tế i 16 R&D Research and Development Nghiên cứu và phát triển 17 TFP Total Factor Productivity Năng suất yếu tố tổng hợp 18 WTO World Trade Organization Tổ chức Thƣơng mại Thế giới 19 XHCN Xã hội chủ nghĩa ii DANH MỤC BẢNG STT Số hiệu Nội dung Trang Bảng 1.1 Dự báo chỉ tiêu phát triển bền vững của Trung Quốc giai 1 24 đoạn 1990 – 2030* 2 Bảng 2.1 Tốc độ tăng GDP của Trung Quốc giai đoạn 2001 - 2011 36 Bảng 2.2 Số lƣợng ô tô tiêu thụ ở Trung Quốc giai đoạn 2002 – 3 38 2010 Bảng 2.3 Vốn FDI vào Trung Quốc và Ấn Độ giai đoạn 2001 – 4 46 2011 (tỷ USD) Bảng 2.4 Giá trị mua bán & sáp nhập xuyên biên giới (M&A) của 5 Trung Quốc và Ấn Độ giai đoạn 2001 đến tháng 5-2010 47 (tỷ USD) 6 Bảng 2.5 Tỷ lệ thất nghiệp Trung Quốc giai đoạn 2002 – 2011 71 DANH MỤC HÌNH STT Số hiệu Nội dung Trang Hình 1.1 Mối quan hệ giữa kinh tế, xã hội và môi trƣờng trong 22 1 PTBV 2 Hình 2.1 Các nền kinh tế lớn nhất thế giới đến năm 2010 37 3 Hình 2.2 Mức độ bốc hơi CO2 từng quốc gia 76 4 Hộp 1.1 Chƣơng trình Nghị sự 21 22 iii MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay, việc thực hiện phát triển bền vững không chỉ là trách nhiệm của riêng quốc gia nào, nó đã trở thành mối quan tâm và trách nhiệm của toàn nhân loại. Theo đó, mỗi quốc gia trên thế giới đều thể hiện sự ƣu tiên và tập trung nguồn lực để thực hiện mục tiêu này ở những khía cạnh và mức độ khác nhau. Bởi lẽ ngày nay phát triển bền vững đã trở thành xu thế phát triển tất yếu và cấp bách của toàn thế giới. Trong khi đó, là một quốc gia đang phát triển đã và đang gặt hái đƣợc rất nhiều thành công, Trung Quốc đã thu hút đƣợc sự quan tâm và thán phục của đông đảo dƣ luận quốc tế bởi tốc độ phát triển nhanh chƣa từng có, sự thay đổi sâu sắc bộ mặt kinh tế - xã hội của đất nƣớc, ảnh hƣởng về kinh tế, chính trị, quân sự ngày càng lớn mạnh trên trƣờng quốc tế… Tuy nhiên, đi cùng với những thành công đó là không ít những tồn tại cần đƣợc giải quyết. Cũng nhƣ hầu hết các quốc gia khác, khi tập trung quá nhiều nguồn lực vào tăng trƣởng kinh tế sẽ phải đánh đổi với những cái quan trọng không kém, Trung Quốc đã và đang phải đối mặt với tình trạng lạm phát gia tăng, nguy cơ vỡ bong bóng bất động sản, môi trƣờng bị ô nhiễm nghiêm trọng, tài nguyên thiên nhiên có nguy cơ cạn kiệt, chênh lệnh giàu nghèo và bất bình đẳng xã hội ngày càng tăng, phân hoá vùng miền ngày càng sâu sắc… Những vấn đề trên không thể không đƣợc giải quyết bởi tính bức thiết của nó ngày càng lớn, có thể phá vỡ mô hình cân bằng giữa kinh tế, xã hội và môi trƣờng, làm cho chất lƣợng cuộc sống con ngƣời sụt giảm nghiêm trọng. Bên cạnh đó, bài học từ các nƣớc đi trƣớc nhƣ Nhật Bản, Hàn Quốc cho thấy, việc giải quyết những tồn tại trên không hề dễ dàng, nhanh chóng. Những vấn đề nảy sinh mà Trung Quốc đang gặp phải sẽ kìm hãm mạnh tốc độ tăng trƣởng kinh tế, gây tốn kém rất nhiều nguồn lực, và đặc biệt, nếu xử lý không tốt có thể sẽ phát sinh những ảnh hƣởng nghiêm trọng đến kinh tế - xã hội, tài nguyên, chất lƣợng sống… của nhiều thế hệ tiếp theo. 1 Xét cả mặt chủ quan và khách quan, Trung Quốc đều nhận thức rõ sức ép từ những vấn đề đang phải đối mặt, cho nên quốc gia này cũng dành khá nhiều nguồn lực để tìm kiếm giải pháp và áp dụng vào giải quyết, khắc phục các vấn đề đó. Dù còn nhiều mặt hạn chế, nhƣng không thể phủ nhận rằng Trung Quốc cũng đã thu đƣợc những thành công nhất định. Là nƣớc láng giềng, liền núi liền sông và có nhiều nét tƣơng đồng với Trung Quốc cả về kinh tế, xã hội, văn hoá, Việt Nam cần nghiên cứu, phân tích những tồn tại hiện có của Trung Quốc cũng nhƣ những vấn đề nội tại của Việt Nam, sau đó là phân tích những chính sách, giải pháp mà Trung Quốc đã và đang sử dụng để có thể vận dụng một cách linh hoạt những giải pháp đó vào giải quyết những vấn đề tƣơng tự ở Việt Nam, nhằm hƣớng đến mục tiêu phát triển bền vững của toàn thế giới. Xuất phát từ tính cấp thiết trên, tác giả chọn đề tài “Những vấn đề nảy sinh trong quá trình tăng trưởng cao ở Trung Quốc” làm Luận văn thạc sỹ chuyên ngành Kinh tế thế giới và Quan hệ kinh tế quốc tế. Luận văn trả lời câu hỏi nghiên cứu: Những mặt trái trong tăng trƣởng cao của Trung Quốc là gì? Phải chăng nó luôn song hành cùng với tăng trƣởng cao? Làm thế nào để hạn chế, giải quyết những mặt trái đó? 2. Tổng quan tình hình nghiên cứu Từ trƣớc đến nay, tăng trƣởng kinh tế của Trung Quốc đƣợc coi nhƣ là một hiện tƣợng kinh tế trên thế giới, do đó đƣợc rất nhiều nhà nghiên cứu quan tâm và phân tích qua nhiều công trình lớn. Những vấn đề nhƣ lạm phát, bong bóng bất động sản, môi trƣờng, tài nguyên, chất lƣợng cuộc sống của ngƣời dân hay bất bình đẳng xã hội… cũng nhận đƣợc khá nhiều sự quan tâm từ các nhà kinh tế học, xã hội học, môi trƣờng học. Một số công trình nghiên cứu trong nƣớc có thể kể đến nhƣ: 1) “Kinh tế Trung Quốc thập niên đầu thế kỷ 21: Hai bức tranh tương phản” của PGS. Phạm Thái Quốc (2010), Tạp chí Nghiên cứu Trung Quốc số 6/2010, thể hiện bức tranh hai mặt của kinh tế Trung Quốc, một mặt là những thành công 2 đáng kinh ngạc mà nƣớc này gặt hái đƣợc, mặt khác là những nhức nhối tồn tại phía sau những thành công ấy.
Những Vấn Đề Nảy Sinh Trong Quá Trình Tăng Trưởng Kinh Tế Cao Ở Trung Quốc
Khám phá những vấn đề nảy sinh trong quá trình tăng trưởng cao ở Trung Quốc qua luận văn thạc sĩ UEB, phân tích sâu sắc và toàn diện.
Trường đại học
Đại học Quốc gia Hà NộiChuyên ngành
Kinh Tế Đối NgoạiNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sỹPhí lưu trữ
35 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Trịnh Thị Thục Anh
Người hướng dẫn: Pgs. Phạm Thái Quốc
Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành: Kinh Tế Đối Ngoại
Đề tài: Những Vấn Đề Nảy Sinh Trong Quá Trình Tăng Trưởng Cao Ở Trung Quốc
Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
Năm xuất bản: 2012
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ