Lời mở đầu Thế giới ngày nay tốt đẹp hơn so với khi bắt đầu thế kỷ XX. Tuy mù chữ, nạn đói, tật bệnh và bạo lực vẫn còn gây đau khổ cho nhiều người trên thế giới nhưng cũng đã có nhiều tiến bộ trong phổ cập giáo dục làm gia tăng tình trạng biết đọc, biết viết. Những tiến bộ trong khoa học, y học đã loại trừ hoặc kiểm soát được nhiều dịch bệnh và trao đổi thông tin tự do hơn trên khắp thế giới đã góp phần cai thiện đời sống con người. Một tiến bộ khác nữa là phụ nữ có tiếng nói đích thực trong cuộc sống cá nhân cũng như cộng đồng.
Ở thế kỷ XX, phụ nữ đã có quyển bỏ phiếu và nắm giữ các vị trí dan cử ở hau hết các nước - cho di nhiều khi chỉ là trên nguyên tắc. Với tư cách là người lao động, họ được pháp luật bảo vệ, đặc biệt khi những điều luật đó được xem là cần thiết. Họ ngày càng có nhiều khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế và giáo dục. Họ đang tập hợp nhau lại một cách hữu hiệu cả ở trong nước và quốc tế để xác định quyển của phụ nữ như những con người và đưa vấn để giới; vai trò phụ nữ vào quá trình sản xuất và trong các hoạt động xã hội.
Các hội nghị của phụ nữ quốc tế như ở Mêxicô City(1975), Nairobi(1985) và Bắc Kinh(1995) được xem là những thước đo trao quyền cho phụ nữ. Với không gian hẹp hơn, gần một thế kỷ qua, phụ nữ Việt Nam cùng với dân tộc đã viết nên những trang sử vô cùng gadh liệt và vẻ vang. Sát cánh cùng chồng, con, anh em, họ đã chiến đấu dũng cảm, dam đang, đem lại thắng lợi hoàn toàn cho công cuộc giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, đưa nước Việt — se iE I EE SET Nam bước vào giai đoạn mới: xây dựng một quốc gia độc lập, phén vinh, đi theo hướng xã hội chủ nghĩa. Bước trưởng thành của phụ nữ Việt Nam đã dién ra suốt quá trình họ tham gia vào sự nghiệp Cách mạng chung.
Phong trào phụ nữ phát triển sâu rộng, vai trò, vị trí của họ đã được tăng lên rõ rệt. Chị em ngày càng trở thành chủ nhân thật sự của xã hội, có trình độ văn hoá và địa vị chính trị, có quyền lợi và nghiã vụ công dân trên đất nước Việt Nam độc lập, bình đẳng và dân chủ. Nhiều giá trị tinh thần và dao đức cao quý của người phụ nữ đã được thể hiện trong chiến đấu chống ngoại xâm. Ngày nay trong hoà bình và kiến quốc, nhiều phẩm chất tốt đẹp, trí tuệ thông minh và sáng tạo của họ được thể hiện trong lao động xây dựng, cải tao quê hương, khôi phục cuộc sống bình thường của gia đình và làng xóm.
Phụ nữ thực sự là nguồn lực phát triển to lớn của nước Việt Nam quá khứ và hiện tại. Ngoài ra, lịch sử dân tộc Việt Nam là đấu tranh dựng nước và giữ nước, lịch sử phụ nữ Việt Nam gắn liền với lịch sử dân tộc Việt Nam. Truyền thống tinh hoa của phụ nữ Việt Nam là kết tinh truyền thống, tỉnh hoa của dân tộc Việt Nam Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam là hình ảnh của những người mẹ, người vợ, người chị, chịu thương, chịu khó, hay làm, dịu hiển, trung hậu, đảm đang, người nghệ sĩ giữ gìn, bảo vệ phát huy bản sắc dân tộc, là những người chiến sỹ kiên cường chống giặc ngoại xâm, người đã sản sinh ra những thế hệ anh hùng của dân tộc anh hùng. Trong các xã hội văn minh nông nghiệp trước nay, và ngay cả đến nay tại một số nước, lao động nữ đã chứng minh khả năng tự quyết cao, có quyển lực trong cộng đồng.
Ngoài tham gia lao động nông nghiệp, phụ nữ còn làm được rất nhiều việc khác như: quay tơ, dệt vải, buôn bán. nhiều việc đòi hồi trình độ chuyên môn, chỉ có một số ít việc thuộc về nam giới. GO thời kỳ tiền công nghiệp, phụ nữ đã từng là một lực lượng lao động rất cần cù, chịu khó, khéo tay, nhẫn nại và có hiệu quả bên cạnh lực lượng nam giới. Trải qua sự biến động của các hình thái kinh tế - xã hội, phạm vi lao động và quyển lực của phụ nữ cũng thay đổi theo chiều hướng ngày càng bị thu hẹp dan, khơi sâu thêm sự bất bình đẳng, bất công và áp bức đối với phụ nữ.
Việc nghiên cứu về vai trò của người phụ nữ trong sản xuất nông nghiệp, trong công tác khuyến nông nói riêng và trong mọi lĩnh vực của cuộc sống nói chung, trước hết cần bắt nguồn từ việc nghiên cứu lịch sử phát triển của các hình thức kinh tế - xã hội. Bởi vì phụ nữ rất nhạy cảm với sự biến đổi của xã hội, phần ánh mối quan hệ giới trong từng giai đoạn phát triển. Mở ra triển vọng cho việc tìm kiếm chân lý về giá trị đích thực của vai trò, vị trí phụ nữ trong sản xuất nông nghiệp cũng như trong xã hội. Xuất phát từ những nhu cầu thực tế về ảnh hưởng vai trò của giới trong nông nghiệp cũng như trong công tác khuyến nông.
Được sự đồng ý của ban chủ nhiệm Khoa Kinh Tế trường đại học Nông Lâm TP.Hồ Chí Minh, đặc biệt là giảng viên Nguyễn Văn Năm - ngành PTNT&KN, tôi đã tiến hành thực hiện để tài nghiên cứu: “VAI TRO CUA PHU NU TRONG SAN XUẤT NÔNG NGHIỆP VÀ TRONG CÔNG TÁC KHUYẾN NÔNG TẠI XÃ PHƯỚC HƯNG - HUYỆN TUY PHƯỚC - TỈNH BÌNH ĐỊNH” Do thời gian thực tập có giới hạn và khà năng vận dụng kiến thức chuyên môn vào thực tế còn nhiều hạn chế nên thiếu sót là điều không thể tránh khỏi. Kính mong các cấp quan lý và quý thay cô tận tình giúp đỡ và đóng góp ý kiến cho để tài được hoàn chỉnh hơn.2 Mục đích nghiên cứu - Tổng quan điều kiện kinh tế - xã hội của toàn xã. Qua đó, mô tả chung tình trạng phân công lao động trong các ngành nghề của cộng đồng cả về số lượng lẫn chất lượng. - Tìm hiểu vai trò của phụ nữ trong cuộc sống hằng ngày như: sản xuất, nội trợ và giao tiếp bên ngoài xã hội, đồng thời phản ánh được những kết qua của họ khi tham gia vào CLBKN.
- Phân tích khối lượng, cường độ, tính chất công việc mà hai giới đảm nhận. - So sánh mức độ tham gia quyết định các vấn dé thuộc gia đình và xã hội giữa hai giới. - Những nhân tố ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ. - Tìm hiểu nhu cầu của phụ nữ.
- Để xuất một số biện pháp theo hướng giảm sự bất đồng đẳng về giới, đồng thời tìm giải pháp giúp phụ nữ sản xuất nông nghiệp, tham gia vào hoạt động kinh tế, và quản lý gia đình được tốt hơn.3 Mục tiêu nghiên cứu - Phần tích một số hoạt động sắn xuất nông nghiệp và thực trạng công tac -_ khuyến nông đã thực hiện ở xã Phước Hung trong các năm qua. - Phân tích khối lượng, tính chất và cường độ công việc mà hai giới dam nhận, nhằm mô tả tổng quan về vị trí của phụ nữ trong các ngành nghề tại địa phương. - Nghiên cứu mức đóng góp lao động, mức độ tham gia quyết định các vấn dé thuộc gia đình và xã hội để thấy rõ vai trò của phụ nữ. - Phân tích những nhân tố chính ảnh hưởng đến vai trò của người phụ nữ trong sản xuất nông nghiệp cũng như những hiệu quả đạt được trong công tác khuyến nông để đánh giá vai trò của họ.
- Tìm hiểu nhu câu của phụ nữ trong cuộc sống hiện nay, nhằm áp dụng các chính sách cho phù hợp. Qua đó, chúng tôi để xuất một số ý kiến nhằm nâng cao vai trò, vị trí của phụ nữ, giúp họ khẳng định và tiếp tục phát huy vai trò quan trọng của mình trong hiện tại cũng như trong tương lai.4 Nội dung nghiên cứu - Đánh giá chung tình trạng việc làm của giới ở Phước Hưng cả về số ES lượng lẫn chất lượng. - Đánh giá vai trò giới trong cuộc sống hằng ngày, nhằm thấy rõ các công việc sản xuất và phi sản xuất mà chị em đảm nhiệm. - Đánh giá hiệu quả của công tác khuyến nông và sự tham gia của phụ nữ.
- Xem xét quá trình ra quyết định trong cuộc sống và trong sản xuất hàng ngày. - Tìm hiểu nhu cầu của phụ nữ Phước Hưng, cũng như cách tiếp cận các nguồn thông tin như thế nào? - Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến sự tham gia công việc xã hội nói chung và công tác khuyến nông nói riêng của phụ nữ địa phương. - Đề xuất giải pháp để thúc đẩy quá trình phát triển nông thôn, nâng cao vị trí, vai trò của người phụ nữ theo mục tiêu của Đảng và Nhà Nước đưa ra. Se LT | oS RE + ese 1.5 Phạm vi nghiên cứu 1.1 Giới hạn nội đung đề tài Đề tài tập trung nghiên cứu, phân tích tình hình chung của xã và mức đóng góp sức lao động của người phụ nữ vào trong công việc, từ đó thể hiện vị tri của họ trong gia đình cũng như ngoài xã hội.
Qua đó, dé xuất một số giải pháp thích hợp nhằm nâng cao địa vị của người phụ nữ, phát triển vai trò cũa họ trong mọi lĩnh vực và tìm kiếm giải pháp tạo ra những ngành nghề thích ứng cho cả hai giới góp phần tăng thêm thu nhập cho người dân.2 Về không gian Đề tài tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của phụ nữ trong sản xuất nông nghiệp và trong công tác khuyến nông tại xã Phước Hưng. Chúng tôi tiến hành nghiên cứu trong 7 thôn bao gồm 20 xóm trực thuộc xã. Đó là - Thôn Biểu Chánh (xóm 1, 2, 3) - Thôn Quảng Nghiệp (xóm 4, 5, 6) - Thôn An Cửu (xóm 7, 8, 9) - Thôn Tân Hội (xóm 10, 11, 12) _- Thôn Lương lộc (xóm 13, 14) - Thôn Háo Lễ (xóm 15, 16, 17) - Thôn Nho Lâm (xóm 18, 19, 20).3 Về thời gian Đề tài thực hiện trong thời gian từ ngày 15-02-2004 đến ngày 31-05-2004. EE san — Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở lý luận Trước hết chúng ta tìm hiểu các khái niệm, lý luận và tổng hợp những chính sách có liên quan đến vai trò, vị trí của người phụ nữ trong việc sản xuất nông nghiệp cũng như trong hoạt động khuyến nông nhằm làm rõ cơ sở lý luận của dé tai.1 Khái niệm về giới Giới là một thuật ngữ xã hội học bắt nguồn từ môn nhân văn học, nói đến vai trò, trách nhiệm và quyển lợi mà xã hội quy định cho nam nữ.
