chương 1, chúng tôi đã trình bày những vấn đề cơ bản về văn hóa, giúp cho việc xác định cơ sở lý luận của đề tài. Những khái niệm về văn hóa, bảo tồn và du lịch., là những khái niệm khoa học mà chúng tôi đã kế thừa từ các nhà nghiên cứu trước. Bên cạnh đó, chúng tôi đã đưa ra cái nhìn tổng quan về nhà cổ, giúp xác định đối tượng nghiên cứu của đề tài. Nhà cổ là những ngôi nhà được xây dựng trong một khoảng thời gian nhất định của lịch sử, tiêu biểu cho nền nghệ thuật kiến trúc truyền thống của dân tộc Việt Nam, là loại hình kiến trúc dân gian cần được bảo tồn.
Việc xem xét mối quan hệ giữa bảo tồn di sản và phát triển du lịch cho chúng tôi thấy được những khía cạnh cốt lõi cần nghiên cứu. Những di sản văn hóa tạo ra sức hấp dẫn cho du lịch, nên việc bảo tồn những di sản văn hóa quý báu này chính là động lực cho phát triển du lịch. 14 CHƯƠNG 2: GIÁ TRỊ VĂN HÓA NHÀ CỎ TIỀN GIANG 2. Nhà ỏ'truyền thống Việt Nam 2.
Đặc trưng nhà ở truyền thống Việt Nam Qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam vẫn gìn giữ được nét văn hóa đặc trưng của mình dù trải qua rất nhiều biến cố. Với nền nông nghiệp lúa nước, những người dân Việt Nam phải tim cách ứng xử phù hợp với môi trường tự nhiên cũng như môi trường xã hội luôn luôn thay đổi. Ngôi nhà truyền thống , Việt Nam cũng ra đời trong hoàn cảnh đó, và cho đến ngày nay, ngôi nhà Việt truyền thống vẫn là niềm tự hào về tài hoa, sự sáng tạo độc đáo và khéo léo của dân tộc. Do sống trong môi trường nông nghiệp, ngôi nhà Việt có những đặc điểm sau [8, tr.404-419]: - Nhà thường gắn liền với môi trường sông nước do Việt Nam có mạng lưới sông ngòi dày đặc và khu vực cư trú của người dân là vùng sông nước.
Chính vì thế đã xuất hiện các ngôi nhà thuyền, nhà bè., và tất yếu hình thành các khu làng nổi, làng chài, xóm chài. Đó cũng là lý do lý giải vì sao mái nhà Việt thường có mái cong mô phỏng theo hình thuyền. Bên cạnh đó, để đối phó với ngập lụt, người dân sáng tạo ra kiểu nhà sàn, kiểu nhà này còn phù hợp với dân tộc miền núi. - Tiêu chuẩn đầu tiên của ngôi nhà Việt Nam về mặt cấu trúc đó là: nhà cao, cửa rộng.
Nhà cao gồm hai khía cạnh: thứ nhất nơi con người đặt chân phải cao hơn mặt đất, thứ hai mái phải cao hơn so với nơi con người đặt chân. Cửa rộng để tránh nắng, tránh mưa tạt, để đón gió mát, nhưng phải tránh gió độc bằng cách xây cửa tránh thẳng hàng cổng. - Đê đối phó với tự nhiên, người dân áp dụng cách chọn hướng nhà, hướng đất. Hướng tiêu biểu của người Việt là hướng Nam vì Việt Nam gần biển, chịu ảnh hưởng của gió mùa nên hướng Nam là tối ưu nhất, có thể chống nóng, chống rét, hứng gió Nam.
Chính vì vậy, ở Việt Nam có câu tục ngữ: “Cưới vợ hiền hòa, xảy nhà hướng Nam”. - Chọn và sử dụng vật liệu xây dựng có sẵn trong tự nhiên như: gỗ, tre, nứa, đất, đá., phụ thuộc vào điều kiện kinh tế từng hộ gia đình. Phổ biến nhất là dùng tre, nứa do chúng có mặt khắp nơi, dễ sử dụng, linh hoạt. Cột kèo bàng gỗ, đặc biệt là các loại 15 gỗ tốt như: đinh, lim, sến, táu, xoan., cũng được sử dụng nhiều trong các công trình lớn như đình, chùa, cung điện.
Mái nhà bình dân được lọp bằng rơm rạ, lá dừa, cỏ tranh.còn các công trình lớn thì dùng ngói, gạch, đá. - Kiến trúc nhà ở luôn linh động, có sự liên kết chặt chẽ giữa các bộ phận trong nhà từ cột cái, cột phụ, xà, vách, tường. tạo ra một thể thống nhất nhưng khi cần có thể tháo gỡ để di chuyển, sửa chữa. - Ngôi nhà Việt phản ánh truyền thống văn hóa dân tộc, đó là: coi trọng bên trái, hướng Đông, theo số lẻ nên bố cục nhà thường là gian lẻ: 1, 3, 5 hay 7 gian cùng với 2 chái.
Ngôi nhà người Việt có kết cấu theo lối đối xứng, có nhiều kiểu, nhưng có hai kiểu được thiết kế nhiều nhất là: kiến trúc nhà hình thước thợ, tức là nhà chính và nhà phụ tức là bếp, kiểu kết cấu này bắt gặp rất nhiều ở đồng bằng Bắc Bộ. Kết cấu thứ hai của ngôi nhà người Việt thường thấy là: kiểu kết cấu hình chữ Môn, tức là nhà chính nằm ở chính giữa hai bên có hai căn nhà phụ thường là một bếp một nhà kho, kiểu này thường phải là một gia đình khá giả. Ngoài ra còn có nhiều kiểu nhà khác như: nhà kiểu chữ đinh, chữ nhất, chữ nhị, chữ công. Do trọng số lẻ nên gian chính giữa bao giờ cũng dành làm nơi thờ cúng, bàn thờ được đặt vào chính giữa của gian chính, xung quanh được trang hoàng bằng các hoành phi câu đối.
Sự sắp xếp trong một ngôi nhà người Việt cũng cho thấy sự thiên lệch vị trí giữa nam và nữ, chỗ ngủ của đàn ông trong gia đình ở các gian chính, còn chỗ sinh hoạt và nghỉ ngơi của phụ nữ là ở các chái bên cạnh, hoặc ở nhà ngang, nhà phụ. Ngoài ra, môi trường xung quanh của các ngôi nhà Việt luôn gần gũi với thiên nhiên. Các ngôi nhà thường có: vườn cây cảnh, ao cá, chỗ chăn nuôi gia cầm, gia súc, sân phơi, hàng rào, cổng. Chức năng của nhà ở truyền thống Việt Nam Nen văn minh nông nghiệp lúa nước không chỉ ảnh hưởng đến đặc trưng mà còn quy định chức năng của nhà ở truyền thống Việt Nam [7, tr.
Chức năng cư trú Trải qua quá trình biến đổi nơi cư trú cùng như cách thức cư trú, người dân Việt Nam đã đúc kết được rất nhiều kinh nghiệm cho việc xây dựng một ngôi nhà kiên cố. Xuất phát từ câu tục ngữ: « An cư mới lạc nghiệp », người Việt luôn coi trọng vai trò 16 của ngôi nhà, đây chính là nơi tất cả các thành viên trong gia đình sinh hoạt, lao động, sản xuất, là cách con người hòa hợp với tự nhiên, cùng sinh tồn với tự nhiên. Chức năng kinh tế Ngoài chức năng cư trú, ngôi nhà Việt Nam còn đóng một vai trò hết sức quan trọng, đó là chức năng kinh tế. Nước ta là một nước nông nghiệp, quá trình sản xuất nông sản luôn gắn liền với ngôi nhà.
Mỗi ngôi nhà truyền thống của người Việt thường có những gian riêng dành để chứa thóc, lúa và các sản phẩm nông nghiệp khác. Không gian trống của ngôi nhà được tận dụng làm nơi sản xuất, phơi nông sản. Mỗi ngôi nhà thường có vườn rộng để trồng trọt, chăn nuôi. Chức năng tâm linh Trong mỗi ngôi nhà thường có gian thờ hoặc đặt một chiếc tủ thờ, điều này cho thấy, ngoài việc cư trú, sản xuất, ngôi nhà truyền thống của người Việt còn là nơi thể hiện tâm linh con người.
Trong nhà ở truyền thống Việt Nam, gian giữa là gian quan trọng nhất, chính là nơi đặt bàn thờ tổ tiên, luôn được bày trí một cách trang nghiêm và đẹp nhất. Ngoài việc thờ cúng tổ tiên, người dân Việt Nam còn tôn thờ Phật, Thần.nhằm cầu mong sự bình yên, hạnh phúc. Sự hòa hợp giữa con người với địa bàn cư trú trong kiến trúc truyền thống cho thấy mối quan hệ thống nhất giữa con người và thiên nhiên. Chức năng giao tiếp Bên cạnh gian nhà thờ, một gian cũng rất quan trọng là gian nhà khách.
Thông thường, gian tiếp khách được đặt ở giữa cùng với gian thờ nhàm thể hiện sự hiếu khách. Bộ bàn ghế gỗ với ấm trà là một nét văn hóa độc đáo trong ngôi nhà truyền thống Việt Nam. Hiện trạng bảo tồn Nhà ở truyền thống Việt Nam gắn liền với quá trình lịch sử của dân tộc, cũng như quá trình phát triển nghệ thuật kiến trúc dân gian, do đó, các ngôi nhà chịu tác động rất lớn của thời gian, lịch sử, chiến tranh và tự nhiên. Trước tác động của chiến tranh, phần lớn các ngôi nhà Việt bị phá hủy do bom đạn, bên cạnh đó, do được xây dựng từ vật liệu gỗ, quá trình ăn mòn, xuống cấp diễn ra mạnh mẽ, chỉ có nhà chính là được bảo tồn tương đối nguyên vẹn.
Hơn 70% số nhà được điều tra đã được can thiệp 18 Tiền Giang có hệ thống sông ngòi, kênh rạch chàng chịt: sông Tiền, sông Vàm Cỏ, sông Soài Rạp, kênh Chợ Gạo. nên hệ thống giao thông đường thủy rất phát triển, nhưng dễ gây ra lũ lụt vào mùa mưa. Tiền Giang có bốn tuyến đường quốc lộ quan trọng trong hoạt động kinh tế: Quốc lộ 1A, Quốc lộ 30, Quốc lộ 50, Quốc lộ 60. Ngoài ra, hệ thống đường cao tốc nối từ Thành phố Hồ Chí Minh đến cần Thơ đi qua Tiền Giang, cầu Rạch Miễu bắc qua sông Tiền nối Tiền Giang với Bến Tre, dự án cầu Mỹ Lợi bắc qua sông Vàm cỏ nối Tiền Giang với Long An và Thành phố Hồ Chí Minh tạo ra một vị thế chính trong cửa ngõ các tỉnh miền Tây.
về khí hậu: chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới ẩm, có hai mùa nắng mưa rõ rệt. Điều đặc biệt, mặc dù Tiền Giang giáp biển Đông nhưng ít chịu ảnh hưởng của bão nhiệt đới, cũng tạo điều kiện cho phát triển kinh tế - xã hội ồn định. về tài nguyên: hầu hết các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long không có nhiều ưu thế về khoáng sản, chỉ có một số mỏ đáng kể như: than bùn, đất sét làm vật liệu xây dựng, cát sông và mạch nước ngầm đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển chung của tỉnh. Tuy không có ưu thế về khoáng sản, nhưng tỉnh lại có ưu thế về tự nhiên, văn hóa.
Tiền Giang là vựa lúa lớn của cả nước, đặc biệt, là vựa cây ăn trái lớn nhất nước, nổi tiếng với các vườn cây trái Cái Bè, Cai Lậy. Bên cạnh đó, do có lợi thế về sông nước kết hợp văn hóa vùng Nam Bộ nên Tiền Giang nổi bật với hình ảnh chợ nổi, các làng nghề thủ cône cổ truyền. Ngày nav, Tiền Giang còn khẳng định mình trên lĩnh vực phát triển kinh tế du lịch, mở rộng đầu tư phát triển du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, đặc biệt, hình thức du lịch di sản ở Làng cồ Đông Hòa Hiệp ngày càng được du khách trong nước lẫn nước ngoài biết đến.