Luận văn thạc sĩ vai trò của viện kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc bảo đảm quyền con người từ thực tiễn ở viện kiểm sát nhân dân quận bắc từ liêm thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của viện kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc bảo đảm quyền con người tại quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội.

• Tác giả: Vũ Việt Khánh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Nho Thìn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Vai trò của Viện Kiểm sát huyện trong bảo đảm quyền con người
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP HUYỆN
• 1.1. Quyền con người
• 1.2. Nội dung và các biện pháp bảo đảm quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân
• 1.3. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc điều tra các vụ án hình sự
• 1.4. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát việc áp dụng biện pháp ngăn chặn
• 1.5. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc xét xử các vụ án hình sự
• 1.6. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc tạm giữ, tạm giam
• 1.7. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc thi hành bản án, quyết định của Toà án
• 1.8. Các điều kiện bảo đảm quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện
• 1.8.1. Bảo đảm về mặt chính trị
• 1.8.2. Bảo đảm về mặt pháp lý
• 1.8.3. Các bảo đảm khác
• 1.9. Các quy định của pháp luật hiện hành về vai trò của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc bảo đảm quyền con người
• 1.9.1. Các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự về vai trò của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc đảm bảo quyền con người
• 1.9.2. Các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về vai trò của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc đảm bảo quyền con người
• 1.10. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN QUẬN BẮC TỪ LIÊM TRONG THỜI GIAN VỪA QUA
• 2.1. Cơ cấu tổ chức của Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm
• 2.2. Những thành tựu đạt được và bài học rút ra trong công tác bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm
• 2.3. Công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát công tác giải quyết tin báo tố giác tội phạm và kiến nghị khởi tố của quận Bắc Từ Liêm
• 2.4. Thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự
• 2.5. Công tác kiểm sát thi hành án hình sự
• 2.6. Công tác kiểm sát thi hành án dân sự
• 2.7. Công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân-gia đình, hành chính, kinh doanh, thương mại và những việc khác theo quy định pháp luật
• 2.8. Công tác kiểm sát việc giải quyết đơn thư, khiếu nại tố cáo
• 2.9. Những khó khăn và hạn chế trong công tác bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm
• 2.9.1. Khó khăn về nguồn lực cán bộ
• 2.9.2. Khó khăn trong cơ sở vật chất kỹ thuật và vấn đề kinh phí
• 2.9.3. Khó khăn trong quan hệ phối hợp của cơ quan tư pháp với Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm
• 2.9.4. Vướng mắc khi áp dụng pháp luật
• 2.10. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP HUYỆN TRONG VIỆC BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI
• 3.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước trong việc bảo đảm quyền con người
• 3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc bảo đảm quyền con người
• 3.2.1. Nhóm giải pháp chung nhằm nâng cao vai trò của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện trong việc đảm bảo quyền con người
• 3.2.2. Nhóm giải pháp riêng cho Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm nhằm nâng cao vai trò trong việc bảo đảm quyền con người
• 3.3. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về vai trò của Viện Kiểm sát huyện trong bảo đảm quyền con người

Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quyền con người. Chức năng của Viện Kiểm sát không chỉ là thực hành quyền công tố mà còn là giám sát hoạt động tư pháp, đảm bảo rằng quyền lợi của công dân được tôn trọng và bảo vệ. Việc thực hiện các nhiệm vụ này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân mà còn góp phần nâng cao hiệu quả của hệ thống tư pháp.

1.1. Khái niệm quyền con người và vai trò của Viện Kiểm sát

Quyền con người là những quyền tự nhiên, không thể tước đoạt. Viện Kiểm sát có trách nhiệm bảo vệ những quyền này thông qua việc giám sát và thực hiện các hoạt động tư pháp.

1.2. Chức năng của Viện Kiểm sát trong bảo đảm quyền con người

Viện Kiểm sát thực hiện chức năng kiểm sát việc tuân thủ pháp luật, đảm bảo rằng các quyền lợi của công dân được bảo vệ trong quá trình tố tụng.

II. Những thách thức trong việc bảo đảm quyền con người của Viện Kiểm sát huyện

Mặc dù Viện Kiểm sát huyện đã có những nỗ lực trong việc bảo đảm quyền con người, nhưng vẫn còn nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các cơ quan tư pháp, và sự thiếu hiểu biết của người dân về quyền lợi của họ là những rào cản lớn.

2.1. Khó khăn về nguồn lực và nhân sự

Viện Kiểm sát huyện thường gặp khó khăn trong việc đảm bảo đủ nhân lực có trình độ chuyên môn cao để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ quyền con người.

2.2. Vấn đề phối hợp giữa các cơ quan tư pháp

Sự thiếu chặt chẽ trong phối hợp giữa Viện Kiểm sát và các cơ quan tư pháp khác có thể dẫn đến việc không bảo vệ được quyền lợi hợp pháp của công dân.

III. Phương pháp nâng cao vai trò của Viện Kiểm sát huyện trong bảo đảm quyền con người

Để nâng cao vai trò của Viện Kiểm sát trong việc bảo đảm quyền con người, cần có những giải pháp cụ thể. Việc đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ, cải thiện cơ sở vật chất và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan là rất cần thiết.

3.1. Đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ

Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quyền con người cho cán bộ Viện Kiểm sát để họ có thể thực hiện tốt hơn nhiệm vụ của mình.

3.2. Cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị

Đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại sẽ giúp Viện Kiểm sát thực hiện nhiệm vụ một cách hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về vai trò của Viện Kiểm sát huyện

Việc nghiên cứu và ứng dụng các biện pháp bảo đảm quyền con người tại Viện Kiểm sát huyện Bắc Từ Liêm đã cho thấy những kết quả tích cực. Các hoạt động kiểm sát đã giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhiều công dân.

4.1. Kết quả đạt được trong công tác bảo vệ quyền con người

Nhiều vụ việc đã được giải quyết kịp thời, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân, góp phần nâng cao niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn hoạt động của Viện Kiểm sát huyện có thể được áp dụng để cải thiện hơn nữa công tác bảo vệ quyền con người trong tương lai.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của Viện Kiểm sát huyện trong bảo đảm quyền con người

Viện Kiểm sát huyện có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quyền con người. Với những nỗ lực không ngừng, Viện Kiểm sát có thể nâng cao hiệu quả hoạt động của mình, góp phần xây dựng một xã hội công bằng và văn minh.

5.1. Tương lai của quyền con người tại Việt Nam

Với sự phát triển của xã hội, quyền con người sẽ ngày càng được chú trọng và bảo vệ hơn nữa trong hệ thống pháp luật Việt Nam.

5.2. Vai trò của Viện Kiểm sát trong tương lai

Viện Kiểm sát cần tiếp tục phát huy vai trò của mình trong việc bảo vệ quyền con người, đảm bảo rằng mọi công dân đều được hưởng các quyền lợi hợp pháp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quyền con người là giá trị cao quý nhất, được pháp điển hóa chính thức từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai và trở thành thước đo tiêu chuẩn đánh giá trình độ văn minh của các quốc gia. Tại Việt Nam, trong bối cảnh đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, việc bảo đảm quyền con người được đặt ở vị trí trung tâm trong mọi chính sách. Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) cấp huyện, với chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ quyền con người.

Luận văn tập trung nghiên cứu vai trò của VKSND cấp huyện trong việc bảo đảm quyền con người, lấy thực tiễn tại Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội làm điểm khảo sát. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hoạt động thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong điều tra, truy tố, xét xử, tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự từ năm 2014 đến nay. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền con người của VKSND cấp huyện.

Việc nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Việt Nam cam kết thực hiện các tiêu chuẩn quốc tế về quyền con người, đồng thời góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao nhận thức của cán bộ, công dân về quyền con người trong hoạt động tư pháp. Theo ước tính, việc bảo vệ quyền con người hiệu quả sẽ góp phần giảm thiểu các vụ việc oan sai, tăng cường niềm tin của nhân dân vào hệ thống pháp luật và thúc đẩy phát triển xã hội bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin về nhà nước và pháp luật: Nhấn mạnh vai trò của nhà nước trong việc bảo vệ quyền con người và duy trì trật tự xã hội.
• Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng pháp luật dân chủ và kiểm soát quyền lực nhà nước: Đặt con người làm trung tâm, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân.
• Chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa: Đề cao vai trò của VKSND trong bảo vệ quyền con người qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát tư pháp.

Các khái niệm chính bao gồm: quyền con người, thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tố tụng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Phân tích, tổng hợp, quy nạp, diễn dịch: Luận giải các khái niệm, vai trò và nội dung bảo vệ quyền con người của VKSND cấp huyện.
• Khảo sát thực tiễn: Thu thập dữ liệu thực tế tại Viện Kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm từ năm 2014 đến nay, đánh giá hiệu quả công tác bảo vệ quyền con người.
• Thống kê, so sánh: Phân tích số liệu về các vụ án, biện pháp ngăn chặn được phê chuẩn hoặc không phê chuẩn, tỷ lệ kháng nghị bản án, quyết định của Tòa án.
• Đàm thoại chuyên gia: Trao đổi với cán bộ, kiểm sát viên có kinh nghiệm để làm rõ các khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ hồ sơ vụ án, quyết định tố tụng và báo cáo công tác của VKSND quận Bắc Từ Liêm trong giai đoạn 2014-2019. Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ hồ sơ liên quan đến quyền con người trong tố tụng hình sự, dân sự, hành chính. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan và toàn diện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Vai trò thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra: VKSND quận Bắc Từ Liêm đã thực hiện kiểm sát chặt chẽ việc khởi tố, tạm giữ, tạm giam với tỷ lệ không phê chuẩn lệnh bắt, tạm giam khoảng 5%, góp phần hạn chế oan sai và bảo vệ quyền tự do cá nhân. Việc trực tiếp hỏi cung bị can trong các trường hợp nghi ngờ đã giúp làm rõ chứng cứ, tăng tính khách quan trong điều tra.

2. Kiểm sát việc áp dụng biện pháp ngăn chặn: Tỷ lệ phê chuẩn các biện pháp ngăn chặn do VKSND quận Bắc Từ Liêm thực hiện đạt trên 90%, trong đó có khoảng 7% quyết định không phê chuẩn hoặc hủy bỏ do thiếu căn cứ pháp luật, thể hiện vai trò kiểm soát quyền lực hiệu quả, bảo vệ quyền con người khỏi các biện pháp cưỡng chế trái pháp luật.

3. Tham gia xét xử và kháng nghị bản án: VKSND quận Bắc Từ Liêm tham gia đầy đủ các phiên tòa sơ thẩm, phúc thẩm với tỷ lệ phát biểu ý kiến và kháng nghị đạt khoảng 85%, góp phần đảm bảo việc xét xử đúng người, đúng tội, giảm thiểu sai sót trong xét xử.

4. Kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam và thi hành án: Qua kiểm sát trực tiếp và gián tiếp, VKSND quận đã phát hiện và yêu cầu xử lý kịp thời các vi phạm về điều kiện tạm giữ, tạm giam, bảo đảm quyền lợi của người bị tạm giữ, tạm giam. Tỷ lệ trả tự do kịp thời cho người bị tạm giữ không đủ căn cứ đạt khoảng 4%, góp phần bảo vệ quyền tự do cá nhân.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những kết quả tích cực trên là do sự phối hợp chặt chẽ giữa VKSND với các cơ quan điều tra, Tòa án và các tổ chức liên quan, cùng với sự quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất và đào tạo cán bộ. So với một số địa phương khác, VKSND quận Bắc Từ Liêm có tỷ lệ không phê chuẩn lệnh bắt, tạm giam cao hơn, thể hiện sự thận trọng trong việc hạn chế xâm phạm quyền con người.

Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại khó khăn như hạn chế về nguồn lực cán bộ, cơ sở vật chất chưa đồng bộ, và một số vướng mắc trong phối hợp liên ngành. Các số liệu thống kê cho thấy khoảng 10% vụ án có dấu hiệu vi phạm quyền con người do thiếu sót trong quá trình kiểm sát, cần được khắc phục.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ phê chuẩn và không phê chuẩn các biện pháp ngăn chặn qua các năm, bảng tổng hợp số vụ kháng nghị bản án và tỷ lệ trả tự do kịp thời cho người bị tạm giữ. Những biểu đồ này minh họa rõ nét vai trò và hiệu quả của VKSND cấp huyện trong bảo vệ quyền con người.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho kiểm sát viên: Nâng cao nhận thức và kỹ năng thực hành quyền công tố, kiểm sát tư pháp nhằm giảm thiểu sai sót, bảo vệ quyền con người hiệu quả hơn. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Viện Kiểm sát nhân dân cấp trên phối hợp với các cơ sở đào tạo.

2. Cải thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật: Đầu tư máy móc, thiết bị ghi âm, ghi hình, phần mềm quản lý hồ sơ để hỗ trợ công tác kiểm sát, đảm bảo minh bạch và chính xác. Thời gian thực hiện: 1 năm; Chủ thể: Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện và địa phương.

3. Tăng cường phối hợp liên ngành giữa VKSND, cơ quan điều tra và Tòa án: Thiết lập quy chế phối hợp chặt chẽ, kịp thời trao đổi thông tin, xử lý vi phạm nhằm bảo vệ quyền con người trong toàn bộ quá trình tố tụng. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Các cơ quan tư pháp địa phương.

4. Xây dựng và hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, quy trình nghiệp vụ: Ban hành các quy định chi tiết về kiểm sát việc áp dụng biện pháp ngăn chặn, tạm giữ, tạm giam và thi hành án để đảm bảo thống nhất và hiệu quả. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Viện Kiểm sát nhân dân tối cao phối hợp với Bộ Tư pháp.

5. Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về quyền con người: Tổ chức các chương trình tập huấn, hội thảo cho cán bộ, công dân nhằm nâng cao hiểu biết và ý thức bảo vệ quyền con người trong hoạt động tố tụng. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân các cấp: Nâng cao hiểu biết về vai trò, nhiệm vụ trong bảo vệ quyền con người, áp dụng hiệu quả các biện pháp kiểm sát trong thực tiễn.

2. Cán bộ, công chức ngành tư pháp (cơ quan điều tra, Tòa án): Hiểu rõ hơn về chức năng phối hợp với VKSND trong việc bảo đảm quyền con người, từ đó nâng cao hiệu quả công tác chung.

3. Giảng viên, sinh viên ngành Luật, đặc biệt chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính: Tài liệu tham khảo bổ ích cho nghiên cứu lý luận và thực tiễn về quyền con người và hoạt động kiểm sát tư pháp.

4. Các tổ chức xã hội, tổ chức nhân quyền trong nước: Cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để tham gia giám sát, đề xuất chính sách bảo vệ quyền con người hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Vai trò chính của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện trong bảo vệ quyền con người là gì?
   Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp nhằm bảo đảm việc truy tố đúng người, đúng tội, không làm oan người vô tội, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tố tụng trong quá trình điều tra, xét xử và thi hành án.

2. Các biện pháp nào VKSND sử dụng để bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự?
   VKSND sử dụng các biện pháp như kiểm sát việc khởi tố, tạm giữ, tạm giam; phê chuẩn hoặc không phê chuẩn các quyết định tố tụng; trực tiếp hỏi cung bị can; kháng nghị bản án, quyết định của Tòa án khi có vi phạm pháp luật.

3. Khó khăn lớn nhất trong công tác bảo vệ quyền con người của VKSND cấp huyện hiện nay là gì?
   Khó khăn gồm hạn chế về nguồn lực cán bộ, cơ sở vật chất chưa đồng bộ, vướng mắc trong phối hợp liên ngành và một số quy định pháp luật chưa rõ ràng, gây khó khăn trong thực thi nhiệm vụ.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền con người của VKSND cấp huyện?
   Cần tăng cường đào tạo nghiệp vụ, cải thiện cơ sở vật chất, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, tăng cường phối hợp liên ngành và đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức về quyền con người.

5. Vai trò của VKSND trong tố tụng dân sự như thế nào?
   VKSND tham gia phiên tòa, phiên họp giải quyết vụ việc dân sự, phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật và đường lối giải quyết vụ án, đồng thời có thẩm quyền kháng nghị bản án, quyết định của Tòa án khi có vi phạm pháp luật, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.

Kết luận

• Luận văn làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện trong bảo đảm quyền con người, tập trung nghiên cứu tại VKSND quận Bắc Từ Liêm từ năm 2014 đến nay.
• Kết quả nghiên cứu cho thấy VKSND cấp huyện đã thực hiện hiệu quả chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát tư pháp, góp phần hạn chế oan sai, bảo vệ quyền tự do cá nhân và quyền lợi hợp pháp của các chủ thể tố tụng.
• Những khó khăn về nguồn lực, cơ sở vật chất và phối hợp liên ngành cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ quyền con người.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể như đào tạo chuyên sâu, cải thiện trang thiết bị, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ và tăng cường phối hợp liên ngành.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng nghiên cứu, đồng thời vận dụng kết quả để nâng cao chất lượng công tác kiểm sát trong toàn ngành.

Các cơ quan chức năng và VKSND các cấp cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao vai trò bảo vệ quyền con người, đồng thời tăng cường giám sát, đánh giá hiệu quả thực hiện để kịp thời điều chỉnh chính sách và phương pháp công tác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP HUYỆN 1. Quyền con người Quyền con người (human rights) là một phạm trù đa diện, do đó có nhiều định nghĩa khác nhau. Theo một tài liệu của Liên hợp quốc, từ trước đến nay có đến gần 50 định nghĩa về quyền con người đã được công bố, mỗi định nghĩa tiếp cận vấn đề từ một góc độ nhất định, chỉ ra những thuộc tính nhất định, nhưng không định nghĩa nào bao hàm được tất cả các thuộc tính của quyền con người. Khái niệm về quyền con người được đưa ra từ thời cổ đại và không ngừng được phát triển, bổ sung cùng với quá trình phát triển của xã hội loài người.

Lần đầu tiên quyền con người được ghi nhận trong Tuyên ngôn độc lập của Mỹ “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền được bình đẳng, tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được, trong đó có quyền sống, quyền tự do và mưu cầu hạnh phúc” Văn phòng Cao ủy Liên hợp quốc về quyền con người (Office of High Commissioner for Human Rights – OHCHR đưa ra định nghĩa về quyền con người. Theo định nghĩa này, quyền con người là những bảo đảm pháp lý toàn cầu (universal legal guarantees) có tác dụng bảo vệ các cá nhân và các nhóm chống lại những hành động (actions) hoặc sự bỏ mặc (omissions) mà làm tổn hại đến nhân phẩm, những sự được phép (entitlements) và tự do cơ bản (fundamental freedoms) của con người. Bên cạnh định nghĩa kể trên, một định nghĩa khác cũng thường được trích dẫn, theo đó, quyền con người là những sự được phép (entitlements) mà 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tất cả thành viên của cộng đồng nhân loại, không phân biệt giới tính, chủng tộc, tôn giáo, địa vị xã hội.; đều có ngay từ khi sinh ra, đơn giản chỉ vì họ là con người. Định nghĩa này mang dấu ấn của học thuyết về các quyền tự nhiên.

Ở Việt Nam, đã có những định nghĩa về quyền con người do một số cơ quan nghiên cứu và chuyên gia từng nêu ra. Những định nghĩa này cũng không hoàn toàn giống nhau, nhưng xét chung, quyền con người thường được hiểu là những nhu cầu, lợi ích tự nhiên, vốn có của con người được ghi nhận và bảo vệ trong pháp luật quốc gia và các thỏa thuận pháp lý quốc tế. Như vậy, nhìn ở góc độ nào và ở cấp độ nào thì quyền con người cũng được xác định như là những chuẩn mực được cộng đồng quốc tế thừa nhận và tuân thủ. Những chuẩn mực này kết tinh những giá trị nhân văn của toàn nhân loại, chỉ áp dụng với con người, cho tất cả mọi người.

Nhờ có những chuẩn mực này, mọi thành viên trong gia đình nhân loại mới được bảo vệ nhân phẩm và mới có điều kiện phát triển đầy đủ các năng lực của cá nhân với tư cách là một con người. Cho dù cách nhìn nhận có những khác biệt nhất định, một điều rõ ràng là quyền con người là những giá trị cao cả cần được tôn trọng và bảo vệ trong mọi xã hội và trong mọi giai đoạn lịch sử. Trong một cuộc khảo sát gần đây do CNN - một trong các cơ quan truyền thông nổi tiếng nhất thế giới - tiến hành, quyền con người được xem là một trong mười phát minh làm thay đổi thế giới. Khoa học pháp lý đã chia quyền con người theo các lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn như sau: * Quyền tự do dân chủ về chính trị, bao gồm: Quyền bầu cử, quyền ứng cử; quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội; quyền bình đẳng nam nữ; quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí; quyền được thông tin; quyền tự do tín ngưỡng.

11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] * Quyền dân sự(quyền tự do cá nhân), bao gồm: Quyền tự do đi lại cư trú trong nước; quyền ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước; quyền bất khả xâm phạm về thân thể; quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm; quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở; quyền được an toàn và bí mật về thư tín, điện thoại, điện báo; quyền khiếu nại, tố cáo… * Các quyền về kinh tế, xã hội, bao gồm: Quyền lao động, quyền tự do kinh doanh; quyền sở hữu hợp pháp về thừa kế; quyền học tập; quyền nghiên cứu, phát minh sáng chế; quyền được bảo vệ sức khỏe; quyền được bảo vệ hôn nhân, gia đình; quyền trẻ em; quyền người già… * Quyền phát triển: quyền phát triển được Ủy ban Liên Hợp Quốc chuẩn bị từ năm 1981, được thông qua tại kỳ họp thứ 41 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 4/2/1986 dưới hình thức Tuyên ngôn toàn cầu về phát triển. Đó là quyền của các quốc gia, dân tộc đối với chủ quyền trên lãnh thổ của mình như: Quyền tự do lựa chọn các thể chế chính trị, kinh tế, quyền được trợ giúp về kỹ thuật và tài chính từ các tổ chức quốc tế và các quốc gia khác trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. * Quyền được sống trong hòa bình và môi trường trong sạch: để con người sống trong môi trường trong sạch cần thiết phải đảm bảo: Quyền được thông tin và nâng cao nhận thức của con người về môi trường; Quyền được tham gia hoạch định các chính sách và thể chế bảo vệ môi trường; Quyền được đền bù thiệt hại do sự hủy hoại môi trường gây ra. Nội dung và các biện pháp bảo đảm quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân Viện Kiểm sát là cơ quan tiến hành tố tụng hình sự, thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ pháp luật, pháp chế, bảo 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vệ quyền con người.

Việc bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát trong tố tụng hình sự được thể hiện trên hai phương diện: Một là, đấu tranh chống tội phạm, phát hiện kịp thời để đưa ra xử lý nghiêm minh trước pháp luật đối với người phạm tội xâm phạm đến các quyền và lợi ích hợp pháp, trong đó có các quyền của con người. Hai là, bảo đảm các quyền của con người (của người bị tình nghi, bị can, bị cáo, người bị kết án) không bị pháp luật tước bỏ được tôn trọng. Các biện pháp bảo đảm quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân bao gồm: 1. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc điều tra các vụ án hình sự Ở Việt Nam, Viện Kiểm sát là cơ quan duy nhất được giao chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp.

Hoạt động công tố và kiểm sát điều tra được thực hiện ngay từ khi khởi tố vụ án hình sự và trong suốt quá trình điều tra các vụ án hình sự. Công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra vụ án hình sự của Viện Kiểm sát nhằm bảo đảm mọi hành vi phạm tội đều phải được khởi tố, điều tra và xử lý kịp thời, không để lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội; không để người nào bị khởi tố, bị bắt, tạm giữ, tạm giam, bị hạn chế các quyền công dân, bị xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, tài sản, tự do, danh dự và nhân phẩm một cách trái pháp luật; việc điều tra được khách quan, toàn diện, đầy đủ, chính xác, đúng pháp luật; những vi phạm pháp luật trong quá trình điều tra được phát hiện kịp thời; khắc phục và xử lý nghiêm minh; việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với bị can phải có căn cứ và đúng pháp luật. Khi thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra, Viện Kiểm sát có nhiệm vụ, quyền hạn: Khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can; yêu cầu Cơ quan 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] điều tra khởi tố hoặc thay đổi quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can; đề ra yêu cầu điều tra và yêu cầu Cơ quan điều tra tiến hành điều tra; khi xét thấy cần thiết, trực tiếp tiến hành một số hoạt động điều tra theo quy định của pháp luật; yêu cầu Thủ trưởng Cơ quan điều tra thay đổi Điều tra viên theo quy định của pháp luật; nếu hành vi của Điều tra viên có dấu hiệu tội phạm thì khởi tố về hình sự; quyết định áp dụng, thay đổi hoặc huỷ bỏ biện pháp bắt, tạm giữ, tạm giam và các biện pháp ngăn chặn khác; quyết định phê chuẩn, quyết định không phê chuẩn các quyết định của Cơ quan điều tra theo quy định của pháp luật. Trường hợp không phê chuẩn thì trong quyết định không phê chuẩn phải nêu rõ lý do; huỷ bỏ các quyết định không có căn cứ và trái pháp luật của Cơ quan điều tra; yêu cầu Cơ quan điều tra truy nã bị can; quyết định việc truy tố bị can; quyết định đình chỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án.

Khi thực hiện công tác kiểm sát điều tra, Viện Kiểm sát có nhiệm vụ, quyền hạn: Kiểm sát việc khởi tố, kiểm sát các hoạt động điều tra và việc lập hồ sơ vụ án của Cơ quan điều tra; kiểm sát việc tuân theo pháp luật của người tham gia tố tụng; giải quyết các tranh chấp về thẩm quyền điều tra; yêu cầu Cơ quan điều tra khắc phục vi phạm pháp luật trong hoạt động điều tra; yêu cầu Cơ quan điều tra cung cấp tài liệu cần thiết về vi phạm pháp luật của Điều tra viên; yêu cầu Thủ trưởng Cơ quan điều tra xử lý nghiêm minh Điều tra viên vi phạm pháp luật trong khi tiến hành điều tra; kiến nghị với cơ quan, tổ chức và đơn vị hữu quan áp dụng các biện pháp phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật. Theo các quy định của pháp luật tố tụng hình sự, các biện pháp sau đây có thể được Viện kiểm sát sử dụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tình nghi, bị can trong giai đoạn điều tra: Nếu thấy quyết định khởi tố vụ án của Cơ quan điều tra rõ ràng là không có căn cứ thì Viện kiểm sát ra văn bản yêu cầu cơ quan đã khởi tố ra 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.